🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Bố thí pháp: cho đi lời hay, phước lớn hơn cho tiền

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Có người nghĩ bố thí là chuyện của người giàu. Có tiền thì mới cho được. Mình còn nghèo, còn lo ăn từng bữa, thì lấy gì mà bố thí? Nghĩ như vậy thì cả đời sẽ không bao giờ bố thí, vì lúc nào cũng thấy mình chưa đủ giàu.

Nhưng trong Phật giáo, bố thí không chỉ có cho tiền. Có ba loại bố thí: bố thí tài vật, bố thí pháp, và bố thí vô úy. Bố thí tài vật là cho tiền, cho cơm, cho quần áo, cho thuốc men. Bố thí vô úy là cho người khác sự an tâm, không sợ hãi. Còn bố thí pháp là cho người khác lời hay, lẽ phải, kiến thức, kinh nghiệm, những điều giúp người ta sống tốt hơn. Đức Phật có dạy một câu rất nổi tiếng: trong các sự bố thí, chỉ có bố thí pháp là cao thượng hơn hết.

Vì sao bố thí pháp lại cao hơn bố thí tiền? Vì tiền giúp người ta qua được một bữa, còn pháp giúp người ta đổi cả đời. Cho một người nghèo một triệu đồng, họ ăn được vài tuần rồi hết. Dạy một người nghèo một cái nghề, họ sống được cả đời. Cho một người đang khổ một bữa cơm, họ no một buổi. Nói với họ một lời khiến họ hiểu ra vấn đề của mình, họ có thể thay đổi cả cách sống. Tiền thì hết, pháp thì ở lại.

Trong sách giảng giải 38 pháp Hạnh Phúc, pháp sư Maha Thongkham viết rằng bố thí pháp còn hàm ý gìn giữ: sự bố thí giữ người thí chủ không cho ở trong ác pháp, là tham lam bỏn sẻn. Nghĩa là khi mình cho đi lời hay, chính mình cũng được giữ lại trong điều lành. Người hay chia sẻ điều tốt thì khó mà sống xấu được. Miệng mình nói lời lành hoài thì lòng mình cũng lành theo.

Bố thí pháp không phải là chuyện của riêng các thầy, các sư. Sách viết rất rõ: thật ra ai ai cũng có thể bố thí pháp được. Người biết nấu ăn ngon thì dạy người khác nấu ăn, đó là bố thí pháp. Người biết một nghề thì truyền nghề cho người khác, đó là bố thí pháp. Người từng vượt qua khó khăn thì kể lại kinh nghiệm cho người đang khó khăn, đó là bố thí pháp. Người đọc được một cuốn sách hay thì giới thiệu cho người khác đọc, đó là bố thí pháp. Người thấy bạn mình đang sai đường thì nhẹ nhàng khuyên một câu, đó là bố thí pháp.

Có một điều rất hay: bố thí pháp không làm mình nghèo đi, mà làm mình giàu thêm. Cho tiền thì tiền trong túi vơi đi. Cho kiến thức thì kiến thức trong đầu không vơi đi, mà còn chắc thêm. Dạy người khác một điều, chính mình hiểu điều đó sâu hơn. Chia sẻ kinh nghiệm cho người khác, chính mình nhìn lại kinh nghiệm đó rõ hơn. Cho đi lời hay, mình nhận lại sự hiểu biết sâu hơn và lòng nhẹ nhàng hơn.

Nhưng bố thí pháp cũng có cách cho đúng và cách cho sai. Cho đúng là cho đúng lúc, đúng người, đúng cách. Người ta đang buồn, mình nói một lời an ủi nhẹ nhàng, đó là đúng lúc. Người ta đang cần học nghề, mình dạy tận tình, đó là đúng người. Người ta sai, mình góp ý riêng, không chê bai trước mặt người khác, đó là đúng cách. Cho sai là đem lời hay đi dạy đời người khác khi họ không cần, không muốn nghe. Đọc vài cuốn sách rồi đi đâu cũng lên lớp, ai nói gì cũng chê là sai, đó không phải bố thí pháp, đó là khoe khoang. Người ta không nhận được gì, mà mình còn tạo thêm oán.

Muốn bố thí pháp cho tốt, trước hết mình phải sống được điều mình nói. Khuyên người khác bớt giận mà mình thì giận suốt ngày, ai nghe? Khuyên người khác sống tử tế mà mình thì lừa lọc, ai tin? Lời hay chỉ có sức mạnh khi đi cùng với đời sống thật. Người ta không nghe bằng tai, người ta nghe bằng mắt. Họ nhìn cách mình sống rồi mới quyết định có nghe lời mình hay không.

Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất. Hôm nay gặp một người đang lo lắng, nói với họ một câu làm họ nhẹ lòng. Hôm nay gặp một người trẻ đang lúng túng, chỉ cho họ một kinh nghiệm mình đã từng trải. Hôm nay đọc được một câu hay, chia sẻ cho người cần nó. Những việc đó không tốn tiền, không tốn nhiều thời gian, nhưng phước thì lớn. Vì như Phật đã dạy, trong các sự bố thí, bố thí pháp là cao thượng hơn hết. Cho tiền giúp người ta no một bữa. Cho lời hay có thể giúp người ta no cả một đời.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giảng giải 38 pháp Hạnh Phúc (pháp sư Maha Thongkham; Bình Anson hiệu đính) — Hạnh phúc XV, Dāna; BudSas, u-38hanhphuc/05.htm
Bài liên quanVui với niềm vui của người khác: phước của lòng tùy hỷThương người đang khổ mà không biết nói gìThương cả loài vật nhỏ: từ bi bắt đầu từ bữa ăn