Buổi sáng tôi đưa mẹ đi bộ. Mẹ đã già, chân chậm. Tôi đi trước một đoạn, quay lại thì thấy mẹ còn ở tít phía sau, thở hổn hển. Tôi đi nhanh quá. Tôi quen đi nhanh. Mẹ thì không đi nhanh được nữa. Tôi dừng lại, đợi mẹ đi tới, rồi đi cùng mẹ, chậm thôi. Đi chậm như vậy, tự nhiên tôi thấy được nhiều thứ mà lúc đi nhanh tôi không thấy. Thấy hàng cây bên đường. Thấy nắng sớm. Thấy mẹ cười vì được đi cùng con, không bị bỏ lại phía sau.
Đi chậm lại để chờ người đi sau, nghe thì đơn giản. Nhưng trong đời mình, mình ít làm điều đó lắm. Mình quen đi nhanh. Nhanh để kịp giờ làm. Nhanh để xong việc. Nhanh để hơn người ta. Mà đi nhanh thì hay bỏ lại người khác phía sau. Bỏ lại mẹ già đi không kịp. Bỏ lại đứa con nhỏ chân ngắn chạy không kịp. Bỏ lại đồng nghiệp lớn tuổi làm không kịp. Bỏ lại người mới vào nghề còn lóng ngóng. Mình đi trước, mình tới đích, mình quay lại thì thấy mình đi một mình. Tới đích một mình, có vui không? Vui thì vui, mà cũng buồn. Buồn vì không có ai đi cùng.
Kinh Từ Bi dạy: tung rải từ tâm khắp vũ trụ, mở rộng lòng thương không giới hạn. Không giới hạn, nghĩa là thương cả người đi nhanh lẫn người đi chậm. Không bỏ sót một hữu tình nào. Người đi chậm cũng nằm trong đó. Người đi sau cũng nằm trong đó. Từ bi không phải là chạy trước rồi đứng ở đích mà vẫy tay. Từ bi là đi chậm lại, quay lại, nắm tay người đi sau mà đi cùng. Đi cùng nhau thì chậm hơn một chút, nhưng chắc hơn, và vui hơn.
Trong nhà mình, người đi sau thường là người già và người nhỏ. Mẹ già đi chợ chậm, mình đi cùng mẹ thì phải đi chậm. Con nhỏ làm bài chậm, mình dạy con thì phải kiên nhẫn. Ông bà già ăn chậm, mình ăn cùng thì phải ăn chậm. Những lúc đó, đi chậm không phải là mất thời gian. Đi chậm là cách mình nói với họ: con không bỏ mẹ lại đâu. Bố không bỏ con lại đâu. Mình đi cùng nhau.
Trong công việc cũng vậy. Có người làm nhanh, có người làm chậm. Người làm nhanh hay bực người làm chậm. Người làm chậm hay tủi vì bị giục. Nhưng một tập thể mạnh không phải là tập thể ai cũng nhanh. Một tập thể mạnh là tập thể mà người nhanh biết chờ người chậm, người giỏi biết dìu người yếu. Chờ không phải là hạ mình xuống. Chờ là nâng người ta lên. Một người làm nhanh mà biết chờ, thì cả đội cùng tiến. Một người làm nhanh mà bỏ mặc người chậm, thì đội đó sớm muộn cũng rã.
Đi chậm lại còn là một cách giữ mình. Đi nhanh quá, mình không thấy gì hết. Không thấy đường, không thấy người, không thấy chính mình đang mệt. Đi chậm lại, mình mới thấy mình đang thở gấp. Mới thấy lòng mình đang rối. Mới thấy người bên cạnh đang cần mình dừng lại một chút. Trong nhà Phật, đi chậm lại chính là chánh niệm. Biết mình đang đi, biết mình đang thở, biết người bên cạnh mình là ai. Đi nhanh mà không biết mình đang đi đâu thì đi nhanh để làm gì?
Có một hình ảnh đẹp trong kinh: như mẹ hiền thương yêu con một, dám hy sinh bảo vệ cho con. Mẹ thương con thì mẹ đi theo nhịp của con, không bắt con đi theo nhịp của mẹ. Đứa trẻ tập đi, mẹ đi chậm lại. Đứa trẻ tập nói, mẹ nói chậm lại. Tình thương của mẹ là như vậy: luôn điều chỉnh mình theo người mình thương, chứ không bắt người mình thương phải theo mình. Mình thương ai thì mình cũng nên như vậy. Đi chậm lại theo nhịp của họ. Không phải vì mình yếu. Mà vì mình thương.
Đi chậm lại để chờ người đi sau, nói cho cùng, là một cách bố thí. Bố thí thời gian của mình. Bố thí sự kiên nhẫn của mình. Bố thí cảm giác an toàn rằng mình sẽ không bị bỏ lại. Món cho này không tốn tiền, không tốn sức nhiều. Chỉ tốn một chút thời gian, một chút lòng kiên nhẫn. Nhưng với người đi sau, nó quý lắm. Quý vì nó nói rằng: bạn không bị bỏ lại. Bạn vẫn có người đi cùng.
Hôm nay, nếu mình đang đi nhanh, hãy thử đi chậm lại một chút. Chờ mẹ già đi cùng. Chờ đứa con nhỏ chạy theo. Chờ đồng nghiệp làm chưa xong. Chờ người mới còn đang lóng ngóng. Đi chậm một chút, đời mình không mất gì đâu. Mà người đi sau thì được nhiều lắm. Được một bàn tay nắm lấy. Được một lời động viên. Được cảm giác mình không đi một mình. Đến đích cùng nhau, chậm một chút mà vui hơn nhiều. Từ bi bắt đầu từ một bước chân chậm lại. Đơn giản vậy thôi.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư