🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Mở lòng thương người trong đời thường — Phần 2

Từ bi – bố thí · 6 phút đọc

Ở phần trước, chúng ta nói rằng thương người bắt đầu từ việc cảm thông: thấy người khổ như mình khổ, thấy người vui như mình vui. Nhưng có một câu hỏi khó hơn: nếu thương người thì thương ai trước? Người xa hay người gần? Câu trả lời trong sách xưa có thể làm nhiều người giật mình: phải thương từ người gần trước, từ người sống chung với mình, rồi mới lan dần ra xa.

Một vị hòa thượng dạy rất thẳng: mới tập từ bi phải phát xuất từ gần lan dần ra xa. Nếu những người chung sống với mình mà mình không cảm thông được, chỉ cảm thông được với người xa lạ bên ngoài, thì đó là trá hình từ bi, chưa phải thực chất từ bi. Nghe thì nặng, nhưng ngẫm lại thì đúng. Có người ra ngoài thì hiền lành, giúp ai cũng nhiệt tình, về nhà thì cau có với vợ con, nặng lời với cha mẹ. Thương như vậy, thương ai?

Gia đình là nơi khó thương nhất. Không phải vì người thân xấu, mà vì quá gần. Gần thì thấy hết khuyết điểm của nhau. Vợ thấy chồng lười, chồng thấy vợ cằn nhằn, con thấy cha mẹ khó tính, cha mẹ thấy con bướng bỉnh. Ngày nào cũng chạm mặt, những va chạm nhỏ tích lại thành bực bội. Người ngoài chỉ gặp mình một lúc, mình dễ giữ được vẻ tốt đẹp. Người nhà thì thấy mình cả lúc mệt, lúc xấu tính, lúc vô lý nhất.

Có một câu chuyện quen thuộc: một người đàn ông làm từ thiện khắp nơi, ai cũng khen tốt bụng. Nhưng con anh nói: Ba thương cả thiên hạ, trừ nhà mình. Câu nói của đứa trẻ làm người cha sững lại. Anh nhận ra mình đã thương người theo cách dễ dàng: thương những người không đòi hỏi gì ở mình, không làm mình bực, không thấy mình xấu. Còn người nhà, những người cần mình nhất, thì mình lại để sau cùng.

Thương người trong gia đình không phải là chuyện lớn lao. Nó nằm trong những việc rất thường ngày. Là chồng đi làm về mệt, vợ hỏi một câu nhẹ nhàng thay vì cằn nhằn sao về trễ. Là vợ cả ngày lo con, chồng phụ một tay dọn dẹp thay vì ngồi bấm điện thoại. Là con cái thấy cha mẹ già yếu, nói năng nhỏ nhẹ hơn, kiên nhẫn hơn. Là cha mẹ thấy con làm sai, dạy bằng lời hiền thay vì quát mắng.

Sách dạy: sự vui khổ của người xem như vui khổ của chính mình, chia vui sớt khổ cho nhau, đấy là lòng từ bi. Trong nhà, điều này có nghĩa là: niềm vui của vợ cũng là niềm vui của chồng, nỗi mệt của chồng cũng là nỗi mệt của vợ. Không ai đứng ngoài mà xem người kia khổ. Khi một người trong nhà khổ mà người còn lại thờ ơ, thì nhà đó chỉ là chỗ ở chung, chưa phải là một gia đình.

Nhiều người nghĩ thương gia đình là lo tiền bạc đầy đủ. Tiền bạc cần, nhưng chưa đủ. Có những nhà không thiếu gì, mà vẫn lạnh. Cơm ăn chung một mâm mà mỗi người một điện thoại. Ngủ chung một nhà mà không ai biết người kia đang buồn chuyện gì. Thương người trong gia đình trước hết là có mặt thật sự: lắng nghe nhau, nhìn nhau, hỏi han nhau. Một bữa cơm mà mọi người kể cho nhau nghe chuyện ngày hôm nay, đã là một cách thương nhau.

Cũng có người nói: nhà tôi khó thương lắm, người thân tôi khó tính lắm. Đúng, có những người thân thật sự khó. Nhưng sách xưa nhắc: tập từ bi phải có căn bản, kết quả mới chắc chắn. Căn bản đó chính là những người gần mình nhất. Thương được người khó thương trong nhà, thì ra ngoài thương ai cũng được. Còn nếu chỉ thương người dễ thương, thì lòng mình chưa được tập luyện gì nhiều.

Một thực tập nhỏ cho tuần này: mỗi ngày, hãy làm một việc tốt cho một người trong nhà mà không nói ra, không kể công. Nấu thêm món người kia thích. Gấp sẵn bộ đồ cho con mai đi học. Để sẵn ly nước cho vợ uống thuốc. Rót cho cha một tách trà. Việc nhỏ thôi, nhưng làm lặng lẽ, không đợi ai khen. Đó là cách tập thương người từ gần ra xa.

Phần sau của chuỗi, chúng ta sẽ bước ra ngoài cửa: thương người ngoài xã hội, những người xa lạ mà mình gặp mỗi ngày trên đường, ở chợ, ở nơi làm việc. Nhưng trước khi bước ra, hãy nhớ: nếu trong nhà mình còn lạnh, thì lòng thương ngoài đường vẫn chưa có gốc. Thương người bắt đầu từ trong nhà, rồi mới đi xa được.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Mở lòng thương người trong đời thường · Phần 2
Nguồn
• Bước đầu học Phật (Hòa thượng Thích Thanh Từ) — Bài 10: Từ bi (Thư Viện Phật Học BudSas, u-hocphat/10-tubi.htm)
Bài liên quanMở lòng thương người trong đời thường — Phần 3Mở lòng thương người trong đời thường — Phần 4Mở lòng thương người trong đời thường — Phần 5