🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Một bình luận tử tế giữa biển lời cay

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Tối qua tôi lướt điện thoại trước khi ngủ. Một cô gái đăng tấm hình đi chơi với bạn bè. Chỉ là tấm hình bình thường. Vậy mà phía dưới, hàng chục bình luận chê bai. Người chê mặt cô xấu. Người chê dáng cô mập. Người chê quần áo cô rẻ tiền. Cô gái không trả lời ai cả. Nhưng tôi thấy cô xóa bài sau đó một tiếng.

Tôi không quen cô gái đó. Nhưng tôi cứ nghĩ mãi. Một người đang vui, đăng một tấm hình lên, rồi bị cả chục người lạ xúm vào chê. Cô ấy đi ngủ với tâm trạng gì? Sáng mai thức dậy, cô ấy còn dám đăng hình nữa không? Hay từ nay cô ấy sẽ giấu mình đi, sợ bị chê thêm lần nữa?

Mạng xã hội bây giờ giống như một cái chợ ồn ào. Ai cũng có thể nói. Ai cũng có thể chê. Mà chê trên mạng thì dễ lắm. Không ai thấy mặt mình. Không ai biết mình là ai. Mình gõ vài chữ, bấm gửi, rồi đi ngủ ngon. Còn người đọc được những chữ đó, họ nằm trằn trọc cả đêm.

Trong sách Phật có dạy về ái ngữ. Ái ngữ là lời nói thương yêu, lời nói làm cho người nghe mát lòng. Ngược lại, có những lời nói không ái ngữ, mà có tính độc hại và mũi nhọn. Lời nói như vậy không chỉ làm người ta đau một lúc. Nó còn gieo vào lòng người ta một cái gai. Có người bị chê một câu mà nhớ cả năm. Có người bị cả đám đông chê mà không bao giờ dám ngẩng mặt lên nữa.

Tôi cũng từng là người hay bình luận cho vui. Thấy ai đăng gì lạ, tôi chê một câu. Thấy ai viết sai chính tả, tôi cười một câu. Tôi nghĩ đó chỉ là đùa. Nhưng rồi tôi tự hỏi: người ta có thấy đó là đùa không? Hay người ta thấy đó là một nhát dao? Mình đùa xong rồi quên. Người ta thì không quên được.

Trong một cuốn sách tôi đọc có nhắc đến bốn cách để gần gũi và giúp đỡ người khác. Thứ nhất là bố thí, cho đi. Thứ hai là ái ngữ, nói lời thương yêu. Thứ ba là lợi hành, làm việc có ích cho người ta. Thứ tư là đồng sự, cùng làm cùng sống với người ta. Bốn điều đó, người xưa gọi là tứ nhiếp pháp. Nghe thì cao xa. Nhưng đem ra đời thường, nó gần lắm. Ái ngữ trên mạng, đơn giản là trước khi gõ một bình luận, mình dừng lại một giây và tự hỏi: nếu mình là người đăng bài này, mình đọc câu này có buồn không?

Một giây đó quan trọng lắm. Vì lời nói trên mạng đi nhanh hơn lời nói ngoài đời. Ngoài đời, mình nói một câu cay, mình còn thấy mặt người ta tái đi, mình còn kịp xin lỗi. Trên mạng, mình không thấy gì cả. Mình chỉ thấy số lượt thích tăng lên. Mình tưởng mình hài hước. Mình tưởng mình thẳng thắn. Nhưng thật ra, mình vừa làm đau một người mà mình không hề hay biết.

Có người bảo: mạng là ảo, ai yếu bóng vía thì đừng lên mạng. Tôi không đồng ý. Mạng là ảo, nhưng người ngồi sau màn hình là thật. Nỗi buồn của họ là thật. Có những người lên mạng vì cô đơn, vì muốn được ai đó quan tâm. Họ đăng một tấm hình, viết vài dòng, chỉ mong có người nói với họ một câu tử tế. Nếu mình không nói được câu tử tế, thì ít nhất mình cũng đừng nói câu làm họ đau thêm.

Tôi không kêu gọi ai phải khen tất cả mọi thứ trên mạng. Có những thứ đáng chê thì cứ chê. Nhưng chê cũng có cách chê. Chê việc làm, đừng chê con người. Chê cái sai, đừng chê cái mặt, cái dáng, cái nghèo. Một lời góp ý chân thành khác hẳn một lời mỉa mai. Người ta đọc góp ý thì còn muốn sửa. Người ta đọc mỉa mai thì chỉ muốn biến mất.

Tôi nhớ có lần một người bạn đăng bài than thở chuyện thất tình. Phía dưới toàn là bình luận trêu chọc. Chỉ có một người viết: cố lên nhé, rồi sẽ qua thôi. Bạn tôi kể lại, giữa mấy chục bình luận, chỉ có câu đó làm bạn tôi khóc. Khóc vì được thương. Một câu tử tế, giữa biển lời cay, nó giống như một ngọn đèn nhỏ trong đêm. Không sáng rực. Nhưng đủ để người ta thấy đường mà bước tiếp.

Mỗi ngày, mình lướt qua hàng trăm bài viết. Mình có hàng trăm cơ hội để nói một câu tử tế. Mình cũng có hàng trăm cơ hội để nói một câu làm người ta đau. Chọn cái nào là quyền của mình. Nhưng hãy nhớ: lời mình gõ ra, mình quên nhanh. Người đọc được, họ nhớ lâu.

Từ bi không phải lúc nào cũng là việc lớn. Đôi khi, từ bi chỉ là một bình luận tử tế. Một câu động viên đúng lúc. Một lần mình dừng tay lại, không gõ câu chê bai mà mình định gõ. Nhỏ thôi. Nhưng với người đang buồn, nó có thể là tất cả.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đạo Bụt Nguyên Chất (Thích Nhất Hạnh) — tr. 21 (lời nói không ái ngữ mà có tính độc hại và mũi nhọn)
• Muôn Kiếp Nhân Sinh — tr. 253 (bố thí, ái ngữ, lợi hành và đồng sự)
Bài liên quanKhi người thân trầm cảm, thương là đừng khuyên vộiThương người khó tính: người càng khó gần càng cần được thươngGiúp người đang giận: thương là đừng đổ thêm dầu vào lửa