Chiều hôm đó, điện thoại reo. Mẹ gọi.
Bà hỏi một câu con đã trả lời sáng nay. Rồi hỏi lại lần nữa. Rồi lần nữa.
Con nghe mà nóng ruột. Con muốn nói: mẹ ơi, con vừa nói rồi mà. Nhưng con nuốt câu đó xuống. Vì con chợt nhớ, hồi con còn nhỏ, con cũng hỏi mẹ một câu cả chục lần. Mẹ chưa bao giờ gắt lên. Mẹ trả lời như lần đầu.
Người già hay quên không phải vì họ không thương mình. Trí nhớ của họ như một cái tủ cũ. Có ngăn còn nguyên. Có ngăn đã mối mọt. Họ mở nhầm ngăn, lấy nhầm đồ. Họ không cố ý.
Có những buổi sáng, cha ra vườn rồi quên mất mình ra đó để làm gì. Ông đứng giữa luống rau, nhìn quanh, rồi cười trừ. Mẹ thì nấu cơm xong lại quên mình đã nêm muối chưa. Bà nêm thêm một lần nữa. Bữa cơm mặn chát. Cả nhà ăn mà không ai nói gì.
Từ bi với cha mẹ già bắt đầu từ những chuyện nhỏ như vậy. Không phải chuyện lớn lao. Chỉ là trả lời lại một câu hỏi đã nghe ba lần, bằng giọng như lần đầu. Chỉ là ăn bát cơm mặn mà không chê. Chỉ là dắt cha về nhà khi ông đi lạc ở đầu ngõ.
Trong Kinh Từ Bi, Đức Phật dạy thương muôn loài như mẹ hiền thương đứa con một của mình. Mẹ thương con không tính toán, không đòi lại. Giờ đây, khi mẹ đã già, con thương mẹ cũng phải học cái thương không tính toán đó. Thương mà không đếm xem mình đã trả lời bao nhiêu lần. Thương mà không đòi mẹ phải nhớ như xưa.
Có một lời dạy khác trong kho sách mà con nên nhớ. Tu với Phật không bằng tu với cha mẹ. Nghĩa là, đi chùa lạy Phật mà về nhà gắt gỏng với mẹ già thì việc tu đó chưa đúng. Cha mẹ còn sống, còn ở trước mặt mình, đó mới là nơi tu thật. Làm cho cha mẹ vui, đó là việc tu gần nhất.
Nhưng thương cha mẹ già cũng cần khéo. Đừng nói với giọng dạy dỗ như dạy trẻ con. Cha mẹ từng nuôi mình lớn. Họ có lòng tự trọng của họ. Mình nhắc nhẹ thôi. Mình viết giấy dán ở cửa tủ lạnh. Mình để thuốc đúng giờ trong hộp chia sẵn. Mình gọi điện mỗi tối, chỉ để hỏi mẹ hôm nay ăn gì, ngủ có ngon không.
Có người nói, chăm cha mẹ già mệt lắm. Đúng. Mệt thật. Có hôm mình đi làm về đã đuối, mẹ lại hỏi đi hỏi lại một chuyện. Mình muốn im lặng. Nhưng rồi mình nghĩ, mai này mình cũng già. Mình cũng sẽ hỏi con mình một câu ba lần. Lúc đó, mình mong con mình trả lời mình bằng giọng nào, thì hôm nay mình trả lời mẹ bằng giọng đó.
Từ bi không phải là chịu đựng trong ấm ức. Từ bi là hiểu rồi mới thương. Hiểu rằng cha mẹ không cố ý quên. Hiểu rằng họ cũng sợ. Sợ mình thành gánh nặng. Sợ con cái chê cười. Khi mình hiểu nỗi sợ đó, lời nói của mình tự nhiên sẽ nhẹ đi.
Có một cách thực tập rất đơn giản. Mỗi lần mẹ hỏi lại, con hít một hơi thật sâu rồi mới trả lời. Chỉ một hơi thở thôi. Đủ để cơn bực đi qua. Đủ để mình nhớ ra người trước mặt là mẹ mình.
Cha mẹ già hay quên, nhưng có một thứ họ không quên. Đó là cảm giác được thương. Họ có thể quên hôm nay là thứ mấy. Họ có thể quên mình vừa ăn cơm chưa. Nhưng họ không quên ai là người đối xử dịu dàng với họ. Cái cảm giác ấm áp đó ở lại lâu hơn trí nhớ.
Vậy nên, đừng buồn khi cha mẹ quên. Hãy vui vì mình còn có cha mẹ để mà trả lời. Còn nhiều người muốn được nghe mẹ hỏi lại một câu cũng không còn cơ hội.
Thương cha mẹ già là thương bằng sự kiên nhẫn. Kiên nhẫn trả lời. Kiên nhẫn chờ đợi. Kiên nhẫn đi chậm lại theo bước chân của họ. Đi chậm không phải là thua thiệt. Đi chậm là để người thương của mình không bị bỏ lại phía sau.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư