Trong phòng họp, có những cái ghế ngồi rất cao.
Ghế cao, lưng thẳng, tay vịn bằng gỗ tốt. Ai ngồi lên cũng thấy mình quan trọng hơn một chút. Nhưng ngồi lâu mới biết: ghế cao mà ngồi không vững thì mỏi lắm. Chân không chạm đất. Lưng không tựa được. Ngồi một buổi họp mà như ngồi trên đống lửa.
Trong sách Tử Vi cổ, có hai ngôi sao nói về cái ghế ấy. Đó là Tam Thai và Bát Tọa. Sách Tử Vi Đẩu Số Tân Biên xếp hai sao này thành một bộ, gọi là bộ sao Thai Tọa. Sách chép: Tam Thai, Bát Tọa là khôn ngoan, bệ vệ, phúc hậu, thích an nhàn. Đem lại sự cao quý. Làm cho nhà đất thêm cao đẹp.
Trước hết, cần nói rõ. Tử Vi là tài liệu văn hóa cổ, để tham khảo. Tam Thai, Bát Tọa không quyết định ai làm quan, ai làm lớn. Nó chỉ là một cách người xưa nhìn về cái danh, cái vị, cái ghế ngồi trong đời. Cái quyết định mình ngồi vững hay không, rốt cuộc, vẫn là cách mình sống mỗi ngày.
Thai là cái đài cao. Tọa là cái ghế ngồi. Đài cao để làm gì? Để nhìn xa. Ghế ngồi để làm gì? Để ngồi vững. Người xưa đặt hai sao này cạnh nhau là có ý: muốn ngồi cao thì phải nhìn xa. Muốn nhìn xa thì phải ngồi vững.
Tôi từng thấy một người lên chức rất nhanh. Ba mươi tuổi đã làm trưởng phòng. Ai cũng nể. Nhưng anh ta lên nhanh quá, chưa kịp học cách ngồi. Việc gì cũng muốn quyết một mình. Ai góp ý cũng không nghe. Được hai năm thì cả phòng lục đục. Người giỏi bỏ đi. Việc lớn không ai gánh. Cuối cùng anh ta cũng phải rời ghế.
Ghế không làm nên người. Người làm nên ghế. Ngồi lên ghế cao mà đức chưa đủ, tài chưa đủ, thì ghế ấy sớm muộn cũng lung lay. Giống như xây đài cao trên nền đất yếu. Đài càng cao, sập càng đau.
Sách chép rằng Tam Thai, Bát Tọa đem lại sự cao quý. Cao quý ở đây không phải là sang trọng. Cao quý là được người ta kính trọng. Kính trọng không đến từ cái ghế. Kính trọng đến từ cách mình ngồi trên ghế. Ngồi mà biết lắng nghe. Ngồi mà biết nhường lời. Ngồi mà biết nhận trách nhiệm khi việc hỏng. Ngồi như vậy thì dù ghế thấp, người ta vẫn kính.
Ngược lại, có người ngồi ghế thấp mà lòng cao. Làm việc nhỏ mà làm cho trọn. Gặp việc khó mà không đùn đẩy. Thấy người khác giỏi thì mừng cho họ. Người như vậy, sách gọi là phúc hậu. Phúc hậu là cái phúc nằm ở hậu, ở sau, ở lâu dài. Không phô ra ngay. Nhưng càng về sau càng thấy.
Sách còn chép: Tam Thai, Bát Tọa làm cho nhà đất thêm cao đẹp. Nhà đất cao đẹp không phải là nhà to. Mà là nhà có nếp. Nhà có người biết giữ. Biết giữ thì nhà mới đẹp. Không biết giữ thì nhà to mấy cũng xuống cấp. Cái ghế trong nhà cũng vậy. Ghế đẹp mà không ai ngồi cho ra dáng, thì ghế chỉ là đồ trang trí.
Cho nên học về Tam Thai, Bát Tọa không phải để xem mình có sao này trong lá số hay không. Học về hai sao này là để học cách ngồi. Ngồi ở đâu cũng ngồi cho vững. Làm việc gì cũng làm cho trọn. Có danh thì giữ danh cho xứng. Chưa có danh thì đừng vội đi tìm danh.
Danh là một thứ rất lạ. Đi tìm nó thì nó chạy. Không tìm nó thì nó tới. Người làm việc tốt, làm lâu, làm đều, tự nhiên có danh. Người chỉ lo đi tìm danh, việc thì không làm, thì danh có tới cũng không giữ được. Vì danh không có việc đỡ, như ghế không có chân.
Tôi có một người bác, làm thợ sửa xe cả đời. Bác không có chức gì. Không ai gọi bác là ông này ông nọ. Nhưng trong xóm, xe ai hỏng cũng đem tới bác. Bác sửa xong, lấy tiền vừa phải. Có nhà nghèo, bác sửa không lấy tiền. Người ta gọi bác là bác Ba sửa xe. Nghe thì thường. Nhưng cái danh ấy, bác giữ được cả đời. Vì bác ngồi vững trên cái ghế của mình.
Cái ghế của mỗi người không giống nhau. Có người ghế cao. Có người ghế thấp. Có người chưa có ghế. Không sao cả. Quan trọng không phải là ghế cao hay thấp. Quan trọng là mình ngồi có vững không. Ngồi vững thì ghế thấp cũng thành ghế tốt. Ngồi không vững thì ghế cao cũng thành ghế nguy.
Cho nên nếu hôm nay bạn đang ngồi trên một cái ghế cao, hãy ngồi cho vững. Lắng nghe nhiều hơn. Nói ít lại. Nhận trách nhiệm nhiều hơn. Đừng để ghế làm mình say.
Nếu hôm nay bạn đang ngồi ghế thấp, cũng đừng buồn. Ngồi thấp mà vững thì sớm muộn cũng lên cao. Lên cao bằng việc làm, bằng lòng tin của người khác, thì lên rồi không sợ ngã.
Tam Thai, Bát Tọa, rốt cuộc, không nói về sao. Nó nói về người. Người khôn ngoan, bệ vệ, phúc hậu, thì ngồi đâu cũng ra dáng. Người chưa đủ những thứ ấy, thì ngồi đâu cũng thấy chênh vênh.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư