Nhà bác Hai năm nay có chuyện buồn. Người thân mất, cả nhà lo tang lễ, rồi sau đó ai cũng thấy lòng nặng trĩu. Có người hàng xóm nói: "Năm nay nhà bác gặp Tang Môn, nên mới có chuyện buồn". Bác Hai nghe xong thì lo thêm: Tang Môn là gì, sao nó lại đến nhà mình? Điếu Khách là gì, sao người ta hay nhắc chung với Tang Môn? Hôm nay xin nói rõ hai cái tên này, theo sách Tử Vi Đẩu Số Tân Biên, để ai nghe tới cũng bớt sợ.
Trong sách, Tang Môn được viết chung một mục với Bạch Hổ: "Tang Môn (Mộc) – Bạch Hổ (Kim) – (Bại tinh)". Bại tinh nghĩa là sao chủ về hao bại, về những điều không thuận. Sách còn xếp Tang Môn vào bộ Lục Bại, cùng với Thiên Khốc, Thiên Hư, Song Hao, Bạch Hổ. Sáu sao này đi với nhau thì chủ về hao tổn, buồn phiền. Tang Môn, đúng như tên của nó, chủ về tang chế, về chuyện buồn trong nhà, về sự mất mát, xa cách.
Điếu Khách thì sách viết rõ hơn: "Khinh người. Hay khoe khoang, nói năng không cẩn thận. Ham chơi. Chủ bệnh tật, đau yếu, tai nạn, tang thương". Nghĩa là người có Điếu Khách thường có tính khinh người, hay khoe khoang, nói năng không cẩn thận, ham chơi. Và sao này cũng chủ về bệnh tật, đau yếu, tai nạn, tang thương. Sách còn ghi thêm một ý rất cụ thể: "Điếu Khách: người đến phúng viếng". Nghĩa là khi xem về việc tang, Điếu Khách là hình ảnh người đến viếng, đến chia buồn. Tang Môn là nỗi buồn trong nhà, Điếu Khách là người ngoài đến chia buồn. Hai sao này hay đi chung với nhau, nên người ta thường nhắc chung.
Nghe vậy thì ai cũng thấy nặng. Nhưng phải hiểu cho đúng: sách cổ nói về tượng, về khả năng, không phải nói về án đã định. Có Tang Môn không có nghĩa là nhất định nhà sẽ có tang. Có Điếu Khách không có nghĩa là nhất định sẽ đau ốm. Nó là lời nhắc: trong nhà hãy cẩn thận, hãy quan tâm nhau nhiều hơn, hãy giữ lời nói cho cẩn thận. Nhắc để phòng, không phải nhắc để sợ.
Chuyện buồn trong đời, ai cũng phải gặp. Cha mẹ già đi, người thân mất đi, đó là lẽ thường của đời người. Tang Môn không mang chuyện buồn tới. Chuyện buồn là một phần của đời. Tang Môn chỉ là cái tên người xưa đặt cho những năm tháng buồn đó, để nhắc nhau phải sống tử tế với nhau hơn trong lúc khó khăn.
Khi nhà có chuyện buồn, có ba điều nên nhớ. Điều thứ nhất: giữ lời nói cẩn thận. Lúc tang gia bối rối, người ta dễ nói nặng với nhau, dễ trách nhau vì những chuyện nhỏ. Một câu nói không cẩn thận lúc đó có thể làm rạn nứt tình cảm nhiều năm. Sách viết Điếu Khách "nói năng không cẩn thận" chính là để nhắc điều này: lúc buồn thì lời nói càng phải cẩn thận. Điều thứ hai: chăm sóc nhau. Người buồn thì hay bỏ ăn, bỏ ngủ, bỏ cả sức khỏe. Người thân trong nhà phải để ý nhau, nhắc nhau ăn uống, ngủ nghỉ. Điều thứ ba: đừng để nỗi buồn ở lại một mình. Buồn thì nói ra, khóc ra, chia sẻ với nhau. Nỗi buồn chia ra thì nhẹ đi. Nỗi buồn giữ một mình thì nặng thêm.
Còn về tính khoe khoang, khinh người mà sách ghi cho Điếu Khách, đó cũng là một lời nhắc đáng giá. Người hay khoe khoang, nói năng không cẩn thận, thì lúc nhà có chuyện buồn sẽ càng khổ. Vì lời khoe khoang làm người khác khó chịu, lời không cẩn thận làm người khác đau lòng. Sửa được tính đó thì không chỉ qua được năm hạn, mà cả đời cũng nhẹ nhàng hơn.
Bác Hai sau khi nghe giải thích thì nhẹ người. Bác bảo: "Vậy Tang Môn không phải là ma quỷ gì, nó chỉ là cái tên gọi những năm buồn". Đúng vậy. Và năm buồn thì ai cũng có. Quan trọng không phải là năm đó có sao gì, mà là trong năm đó mình sống với nhau ra sao. Có giữ lời nói cẩn thận không, có chăm sóc nhau không, có chia sẻ nỗi buồn với nhau không. Làm được vậy thì năm buồn cũng qua nhẹ nhàng.
Cuối cùng, xin nhắc lại như mọi bài về Tử Vi: đây là tham khảo văn hóa, không phải lời phán về vận mệnh. Tang Môn và Điếu Khách không quyết định nhà ai sẽ có chuyện buồn. Chúng chỉ là những ký hiệu trong sách cổ, để người xưa ghi lại kinh nghiệm: đời có những lúc buồn, và lúc buồn thì phải sống tử tế với nhau hơn. Biết vậy thì nghe tên hai sao này cũng không còn sợ nữa. Chỉ còn lại một lời nhắc: giữ lời cho lành, giữ lòng cho ấm, để chuyện buồn nào cũng qua được.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư