Trong xóm tôi có một bà cụ tên Sáu. Bà sống một mình trong căn nhà nhỏ cuối hẻm. Ai trong xóm cũng quý bà. Không phải vì bà giàu, bà không giàu. Không phải vì bà giỏi, bà chỉ bán xôi buổi sáng. Người ta quý bà vì bà hiền. Sáng nào bà cũng cười với người đi qua. Ai ốm, bà nấu cháo mang sang. Ai có chuyện buồn, bà ngồi nghe, không khuyên nhiều, chỉ ngồi nghe thôi. Có lần tôi hỏi bà: bà sống một mình, bà có buồn không. Bà cười: buồn chứ, nhưng buồn một chút rồi thôi, còn nhiều việc vui mà làm.
Người hiền lành như bà Sáu, trong đời thường, hay bị người ta coi là yếu đuối, là dễ bị bắt nạt. Nhưng nhìn kỹ thì không phải vậy. Người hiền lành mà sống lâu, sống vui, được nhiều người thương, thì cái hiền đó không phải là yếu. Cái hiền đó là một sức mạnh. Sức mạnh của người không cần tranh giành mà vẫn được yêu quý.
Trong Tử Vi, có một ngôi sao nói riêng về sự hiền lành và phúc hậu này. Sao Thiên Đồng. Sách Tử Vi Đẩu Số Tân Biên gọi Thiên Đồng là Phúc tinh, Nam Đẩu, Dương Thủy, chủ về phúc thọ. Sách mô tả tính chất của sao này bằng mấy chữ: trung hậu, từ thiện, chủ sự may mắn, vui vẻ. Nghĩa là, người mang tính chất Thiên Đồng thường thật thà, nhân hậu, hay giúp người, và sống vui vẻ, gặp nhiều may mắn.
Chữ phúc ở đây cần hiểu cho đúng. Phúc không phải là may mắn từ trên trời rơi xuống, không phải là trúng số, không phải là tự nhiên giàu có. Phúc là kết quả của cách sống. Người hay giúp người thì được người thương. Người sống vui vẻ thì ít bệnh tật. Người thật thà thì ngủ ngon, không phải lo nghĩ chuyện lừa lọc ai. Cộng những thứ đó lại, người ta gọi là phúc. Phúc không phải là thứ mình cầu xin. Phúc là thứ mình sống ra.
Nhưng sách cũng nhắc một mặt trái của Thiên Đồng. Sách ghi: canh cải, thất thường. Nghĩa là, người mang tính chất này hay thay đổi, lúc thế này lúc thế khác, thiếu kiên định. Hiểu theo đời thường, người hiền lành, vui vẻ, cũng hay cả nể, hay chiều lòng người khác, rồi đổi ý liên tục. Hôm nay hứa giúp người này, mai lại hứa giúp người khác, cuối cùng không giúp được ai trọn vẹn. Hoặc hôm nay quyết tâm làm một việc, mai gặp khó khăn một chút là bỏ, đổi sang việc khác. Hiền lành là tốt, nhưng hiền lành mà thiếu kiên định thì thành ra dễ dãi, mà dễ dãi thì khó giữ được phúc lâu dài.
Cho nên, người có tính Thiên Đồng mạnh, điều cần học nhất là kiên định. Hiền lành nhưng có lập trường. Giúp người nhưng biết giới hạn của mình. Vui vẻ nhưng không phải ai bảo gì cũng nghe. Bà Sáu trong xóm tôi là một ví dụ. Bà hiền, nhưng bà không dễ dãi. Ai mượn tiền mà bà thấy không trả được, bà từ chối nhẹ nhàng nhưng dứt khoát. Ai nhờ bà làm việc gì mà bà không làm được, bà nói thẳng là bà không làm được. Cái hiền của bà có ranh giới. Nhờ vậy, bà hiền mà không bị lợi dụng, hiền mà vẫn được nể.
Có một điều nữa. Người hiền lành thường hay bị hỏi: hiền như vậy, có sợ thiệt không. Câu trả lời của bà Sáu rất hay. Bà bảo: thiệt một chút thì có sao. Mình thiệt một chút, người ta được một chút, vậy là huề. Mà mình thiệt mà lòng mình vui, thì đâu có thiệt. Nghe bà nói, tôi hiểu ra: người hiền lành không phải là người không biết tính toán. Họ biết tính. Nhưng họ tính bằng một thước đo khác. Họ tính xem lòng mình có vui không, chứ không tính xem mình được bao nhiêu.
Cần nói rõ một điều. Những điều viết ở đây là góc nhìn tham khảo từ văn hóa Tử Vi, từ sách cổ người xưa để lại. Nó giúp mình soi lại cách sống của mình, chứ không phải là lời phán về số phận. Không có ngôi sao nào quyết định thay mình rằng mình có phúc hay không. Cái quyết định là mình sống hiền lành, giúp người, vui vẻ, và kiên định với điều đó được bao lâu.
Bà Sáu bán xôi buổi sáng, sống một mình, không giàu có. Nhưng cả xóm quý bà, ai cũng chào bà, ai ốm cũng có bà nấu cháo. Hỏi bà có phúc không, bà cười: tôi có phúc lắm, phúc của tôi là cả xóm thương tôi. Nghe vậy, tôi nghĩ: hiền lành cũng là một phúc. Mà phúc đó, ai cũng có thể tự tạo cho mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư