Sáng sớm ở quê, sương phủ trắng cả cánh đồng. Nhìn từ xa, đồng ruộng như chìm trong một biển trắng mờ. Đẹp đến nao lòng. Nhưng chỉ cần mặt trời lên cao một chút, sương tan dần. Đến giữa buổi, chẳng còn dấu vết gì của buổi sớm mờ sương ấy.
Một ngày cũng trôi qua nhanh như vậy. Sáng thức dậy, ta nghĩ ngày còn dài. Nhưng loay hoay làm vài việc, đã thấy trưa. Ăn cơm xong, chợp mắt một lúc, đã thấy chiều. Tối đến, ngồi xem tivi một lát, đã khuya. Một ngày qua đi nhanh hơn ta tưởng rất nhiều.
Ngày nối ngày, tháng nối tháng, năm nối năm. Mới đó mà tóc đã điểm bạc. Mới đó mà con đã lớn, cha mẹ đã già. Ta cứ ngỡ thời gian còn nhiều, nhưng thật ra mỗi ngày qua đi là một ngày không bao giờ trở lại.
Trong sách Phật Học Tinh Hoa có nói về Tam pháp ấn, ba dấu ấn của mọi sự vật. Chư hành vô thường, chư pháp vô ngã, và Niết-bàn tịch tịnh. Vô thường đứng đầu. Mọi sự vật có hình tướng đều đổi thay, không có ngoại lệ. Sương sớm tan, ngày qua đi, con người già đi. Tất cả đều nằm trong dấu ấn ấy.
Hiểu vô thường của thời gian, ta sẽ sống khác đi. Ta không còn trì hoãn những việc quan trọng. Muốn nói lời cảm ơn cha mẹ, hãy nói hôm nay, đừng đợi đến dịp nào đó. Muốn làm một việc tốt, hãy làm bây giờ, đừng đợi khi rảnh. Muốn học một điều mới, hãy bắt đầu ngay, đừng đợi sang năm.
Có người nói, hiểu vô thường thì sẽ lo lắng, sợ hãi vì thời gian trôi nhanh. Nhưng thật ra ngược lại. Người không hiểu vô thường mới sống phí thời gian, vì họ cứ tưởng ngày mai còn dài. Người hiểu vô thường thì trân trọng từng ngày, vì họ biết mỗi ngày là một món quà không lặp lại.
Sương sớm tan nhanh như một ngày qua đi. Sáng mai, sương sẽ lại phủ trắng cánh đồng. Nhưng sương ngày mai không phải là sương hôm nay. Ngày mai ta thức dậy, cũng là một ngày mới, không phải là ngày hôm nay kéo dài. Mỗi ngày đều mới, đều đáng sống cho trọn vẹn.
Ông cụ hàng xóm nhà tôi đã ngoài tám mươi. Mỗi sáng, ông dậy sớm, quét sân, tưới cây, rồi ngồi uống trà. Ông bảo, mỗi ngày ông chỉ làm vài việc nhỏ, nhưng làm cho đàng hoàng. Quét sân thì quét cho sạch. Tưới cây thì tưới cho đủ. Uống trà thì uống cho thong thả. Một ngày qua đi, ông không tiếc, vì ông đã sống trọn vẹn ngày ấy.
Trái lại, có những người trẻ bận rộn suốt ngày mà cuối ngày không biết mình đã làm được gì. Sáng mở mắt đã cầm điện thoại. Cả ngày chạy theo công việc, tin nhắn, cuộc hẹn. Tối về, mệt rã rời, nhưng lòng vẫn trống rỗng. Ngày qua đi, mà như chưa từng sống. Thời gian không chờ ai, nhưng người biết sống thì mỗi ngày đều có dấu vết của mình.
Sống trọn một ngày không khó. Sáng dậy, hít một hơi thật sâu. Ăn bữa cơm cho ngon miệng. Làm việc gì thì chú tâm vào việc ấy. Tối về, nói với người thân một câu tử tế. Trước khi ngủ, nghĩ lại một điều tốt mình đã làm hôm nay. Ngày nào cũng làm như vậy, cả đời sẽ không phí hoài. Sương sớm tan nhanh, nhưng người biết trân trọng buổi sớm thì ngày nào cũng có sương đẹp để ngắm.
Buổi sớm là lúc sương đẹp nhất, cũng là lúc ngày mới nhất. Ai dậy sớm sẽ thấy sương, ai ngủ muộn sẽ chỉ thấy nắng. Sống trọn một ngày, đôi khi chỉ đơn giản là dậy sớm hơn một chút, để thấy buổi sớm của chính mình.
Vậy nên, hôm nay, hãy sống cho đàng hoàng. Làm việc cần làm. Nói lời cần nói. Thương người cần thương. Đừng để đến cuối ngày mới tiếc rằng mình đã phí một ngày. Sương tan rồi, ngày qua rồi, không lấy lại được. Nhưng ngày mai vẫn còn đó, đang chờ ta sống cho tử tế.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư