Anh bạn tôi năm nay vừa tròn năm mươi. Hôm trước, hai anh em rủ nhau leo cầu thang bộ lên tầng năm để lấy hồ sơ. Mới tới tầng ba, anh đã phải dừng lại, thở dốc, tay vịn lan can.
Anh cười trừ. Bảo, hồi ba mươi tuổi, chạy một mạch lên tầng mười không cần nghỉ. Giờ thì leo ba tầng đã mệt. Tôi cười theo. Nhưng trong lòng thấy chạnh. Vì tôi cũng vậy thôi. Có khác gì đâu.
Tuổi trung niên đến không báo trước. Nó đến từ từ, lặng lẽ. Một buổi sáng ngủ dậy, cái lưng đau. Một buổi chiều leo cầu thang, hơi thở ngắn lại. Một lần soi gương, thấy tóc bạc nhiều hơn tóc đen. Những dấu hiệu nhỏ, ban đầu mình không để ý. Đến khi để ý thì đã thành thói quen.
Hồi trẻ, thân thể như một cái máy mới. Ăn bao nhiêu cũng tiêu. Thức bao nhiêu cũng khỏe. Bệnh thì vài ngày là khỏi. Mình tưởng thân này sẽ mãi như vậy. Tưởng sức khỏe là của mình, muốn dùng sao thì dùng. Ai ngờ, nó cũng có hạn.
Trong kinh sách xưa có lời dạy rằng, thân này là vô thường, khổ não và vô ngã. Nghĩa là thân thể luôn đổi thay, không ai giữ mãi được. Nghe thì nặng. Nhưng thật ra đó là lời nhắc rất hiền. Nhắc ta đừng ỷ lại vào thân. Nhắc ta biết quý từng ngày còn khỏe.
Quý từng ngày còn khỏe nghĩa là gì. Nghĩa là đừng đợi đến lúc nằm viện mới nhớ ra mình chưa từng nghỉ ngơi. Đừng đợi đến lúc bác sĩ dặn mới chịu ăn uống điều độ. Đừng đợi đến lúc tim mệt mới chịu đi bộ mỗi sáng. Thân thể giống như một người bạn trung thành. Mình đối xử với nó ra sao, nó sẽ trả lại như vậy.
Anh bạn tôi sau hôm leo cầu thang đó đã thay đổi. Sáng nào anh cũng dậy sớm đi bộ quanh công viên. Bớt nhậu. Bớt thức khuya. Anh bảo, không phải sợ chết. Mà là muốn sống cho đàng hoàng những năm còn lại. Nghe anh nói, tôi thấy đúng.
Tuổi năm mươi không phải là hết. Nó chỉ là một chặng khác. Chặng này, mình không còn chạy nhanh được nữa. Nhưng mình có thể đi chậm mà chắc. Không còn thức thâu đêm được nữa. Nhưng mình có thể ngủ sớm và dậy sớm. Không còn ăn uống vô độ được nữa. Nhưng mình có thể ăn ngon và ăn vừa đủ.
Có người ở tuổi trung niên thì hoảng. Họ đi tìm thuốc bổ. Họ đi tìm cách níu tuổi trẻ. Họ sợ già, sợ bệnh, sợ chết. Nhưng càng níu, càng mệt. Vì cái gì đến thì nó đến. Thân già đi là lẽ thường. Chống lại nó chỉ làm mình khổ thêm.
Biết thân vô thường không làm mình bi quan. Ngược lại, nó làm mình tỉnh táo. Tỉnh táo để biết hôm nay còn đi lại được thì hãy đi. Còn ăn ngon được thì hãy ăn trong vui vẻ. Còn gặp bạn bè được thì hãy gặp. Đừng phí thời gian cho những chuyện không đáng.
Tôi nhớ có lần hỏi ba tôi, ba có sợ già không. Ba cười, bảo già thì già, có gì đâu mà sợ. Sợ cũng già. Không sợ cũng già. Thà không sợ mà sống vui. Câu nói đó, tôi nhớ mãi.
Leo cầu thang thở dốc không phải là dấu hiệu của thất bại. Nó chỉ là lời nhắc. Nhắc rằng thân này đang đổi thay. Nhắc rằng mình cần sống khác đi một chút. Chậm lại một chút. Nhẹ nhàng với mình hơn một chút.
Tuổi năm mươi, nếu biết nghe thân mình, sẽ là tuổi đẹp. Đẹp vì mình đã bớt ảo tưởng. Đẹp vì mình đã biết cái gì quan trọng, cái gì không. Đẹp vì mình còn đủ sức để sửa những gì chưa đúng, và đủ bình tĩnh để chấp nhận những gì không sửa được.
Hôm nay, nếu bạn leo cầu thang mà thấy mệt, đừng buồn. Hãy cảm ơn thân thể đã lên tiếng. Rồi từ ngày mai, hãy đối xử với nó tốt hơn một chút. Đi bộ thêm mười phút. Ngủ sớm hơn nửa tiếng. Ăn chậm lại một chút. Những điều nhỏ đó, làm đều mỗi ngày, sẽ thành một đời sống khác.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư