Mấy hôm trước, tôi dọn nhà, tìm thấy một hộp khẩu trang còn nguyên. Nhìn hộp khẩu trang, tôi chợt nhớ lại mùa dịch mấy năm trước. Nhớ những ngày cả xóm cùng sợ. Cùng đóng cửa. Cùng nghe tin tức. Cùng chờ đợi.
Mùa dịch đó, con hẻm nhà tôi vắng lặng. Ban ngày cũng vắng. Tiếng xe ít hẳn. Tiếng người cũng ít. Nhà nào cũng đóng cửa. Thỉnh thoảng, có tiếng loa phường nhắc mọi người ở yên trong nhà. Có tiếng xe cứu thương đi qua, ai cũng nín thở nghe. Không biết xe đi đâu. Không biết chở ai. Chỉ biết cầu mong đừng phải nhà mình.
Những ngày đó, sợ hãi ở khắp nơi. Sợ ra đường. Sợ gặp người lạ. Sợ một cái ho, một cơn sốt. Sợ tin nhắn báo có ca bệnh gần nhà. Sợ đến mức, người ta nhìn nhau qua lớp khẩu trang, không dám đến gần. Hàng xóm bao nhiêu năm, bỗng trở thành người xa lạ.
Nhưng cũng trong những ngày đó, tình thương lại hiện ra rõ nhất. Nhà này thiếu rau, nhà kia mang sang cho. Nhà kia hết gạo, nhà này chia một ít. Có bà cụ sống một mình, cả xóm thay nhau mang cơm tới. Có anh shipper chạy suốt ngày, người ta để sẵn chai nước trước cửa cho anh uống. Những điều nhỏ đó, ngày thường ít ai để ý. Mùa dịch, nó trở thành điều quý giá.
Trong kinh sách có lời dạy rằng, thế gian vô thường, sống nay chết mai. Mùa dịch là một minh chứng rõ ràng. Hôm qua còn khỏe mạnh, hôm nay đã ngã bệnh. Hôm qua còn gặp nhau, hôm nay đã không còn. Không ai biết trước. Không ai chuẩn bị kịp. Chỉ biết rằng, đời người mong manh hơn mình tưởng.
Cũng trong kinh sách xưa, có lời nhắc rằng con người luân lạc trong vòng sinh tử. Nghĩa là sống chết là vòng quay không dừng. Mùa dịch nhắc ta điều đó một cách rất gần. Gần đến mức, ai cũng phải nghĩ về cái chết. Không phải nghĩ một cách xa xôi. Mà nghĩ ngay trong nhà mình. Trong con hẻm mình. Trong từng hơi thở của mình.
Mùa dịch đã qua. Hẻm đã đông lại. Chợ đã ồn ào lại. Trẻ con lại chạy nhảy ngoài sân. Mọi thứ trở lại bình thường. Nhưng có những thứ đã đổi thay mãi mãi. Có người đã không còn nữa. Có gia đình đã mất đi một người thân. Có những đứa trẻ đã mất cha, mất mẹ trong mùa dịch đó. Bình thường trở lại, nhưng không phải như xưa.
Tôi nghĩ, điều quý nhất mà mùa dịch để lại không phải là khẩu trang hay nước sát khuẩn. Mà là bài học về vô thường. Bài học rằng, hôm nay còn gặp nhau là may mắn. Hôm nay còn khỏe mạnh là may mắn. Hôm nay còn ăn chung một bữa cơm là may mắn. Những điều mình từng coi là đương nhiên, hóa ra không đương nhiên chút nào.
Sau mùa dịch, tôi thấy người ta sống khác đi một chút. Gặp nhau, người ta hỏi thăm nhiều hơn. Ăn với nhau, người ta trân trọng hơn. Giận nhau, người ta làm lành nhanh hơn. Có lẽ, ai cũng hiểu rằng, không biết ngày mai sẽ ra sao. Cho nên, hôm nay cứ thương nhau trước đã.
Hộp khẩu trang tôi tìm thấy, tôi không vứt đi. Tôi cất lại vào tủ. Không phải để dùng. Mà để nhớ. Nhớ những ngày cả xóm cùng sợ và cùng thương. Nhớ những ngày mình nhận ra, con người mong manh lắm. Nhưng tình thương thì bền lắm. Sợ hãi qua đi. Tình thương ở lại.
Mùa dịch đã qua. Nhưng bài học của nó thì còn. Đó là, đừng đợi đến khi mất mát mới biết quý. Đừng đợi đến khi xa nhau mới biết nhớ. Đừng đợi đến khi không còn gặp được nhau mới hối tiếc. Hôm nay, nếu còn gặp được nhau, hãy gặp cho tử tế. Nếu còn nói được lời thương, hãy nói cho trọn vẹn.
Vì đời vô thường. Mùa dịch dạy ta điều đó. Và những ngày cả xóm cùng sợ, cũng dạy ta một điều nữa. Rằng trong lúc sợ hãi nhất, con người vẫn có thể thương nhau. Vẫn có thể chia nhau cọng rau, bát gạo. Vẫn có thể để sẵn chai nước trước cửa cho người lạ. Đó là điều đẹp nhất mà mùa dịch đã để lại.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư