🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Tiền để dành cũng đổi thay: vô thường trong tiền bạc

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Chị mở tủ, lấy ra cuốn sổ tiết kiệm cũ. Số tiền trong đó là cả một thời gian dài chị dành dụm. Mỗi tháng bớt ăn, bớt mặc, bỏ vào một ít. Chị từng nghĩ cuốn sổ này là cái chắc chắn nhất đời mình. Có nó, chị yên tâm.

Rồi một buổi chiều, chị ra chợ. Giá rau tăng. Giá thịt tăng. Tiền điện tháng này cao hơn tháng trước. Chị cầm tờ tiền trong tay, tự nhiên thấy nó nhẹ đi. Cùng một tờ tiền đó, mà mua được ít đồ hơn ngày xưa. Chị ngồi xuống ghế, thở dài. Tiền để dành cũng đổi thay.

Chúng ta hay nghĩ tiền là thứ chắc chắn. Có tiền trong tay thì yên lòng. Nhưng tiền cũng như mây. Hôm nay tụ lại, mai đã tan đi. Sách xưa có câu ví rất hay: công danh tiền tài như đám mây nổi, tụ tán thất thường. Mây thì có bao giờ đứng yên đâu. Tiền cũng vậy. Nó đến rồi đi, theo bao nhiêu thứ mình không kiểm soát được: giá cả, bệnh tật, việc làm, thời thế.

Chị nhớ hồi còn trẻ, lương tháng đầu tiên chị cầm trên tay, mừng lắm. Chị nghĩ cứ làm việc chăm chỉ, tiền sẽ đầy lên. Mà rồi đời không đi thẳng như mình tính. Có năm làm ăn được, tiền dư ra. Có năm ốm đau, tiền đội nón ra đi. Có năm tưởng đã dư dả, một trận bão quét qua, mái nhà tốc, tiền sửa nhà nuốt hết khoản để dành.

Không phải chị không cố gắng. Chị cố gắng nhiều lắm. Nhưng tiền bạc vốn không ở yên một chỗ. Nó đổi thay theo mùa, theo đời, theo bao nhiêu cái duyên ngoài tầm tay mình. Hiểu điều đó, chị bớt trách mình. Trước đây mỗi lần tiền hụt đi, chị tự giận: sao mình không giỏi hơn, sao mình không tính kỹ hơn. Bây giờ chị hiểu, có những thứ không nằm trong tay mình.

Nhưng hiểu tiền vô thường không có nghĩa là thôi không dành dụm. Ngược lại, biết tiền đổi thay, mình càng phải dùng nó cho khôn. Tiền để dành không phải để ôm khư khư mà lo sợ. Tiền là để khi cần, mình có cái mà dùng. Khi cha mẹ ốm, có tiền chữa bệnh. Khi con cần học, có tiền đóng học. Khi mình mệt, có tiền mà nghỉ ngơi. Tiền đổi thay, nhưng cái tình mình đặt vào cách dùng tiền thì còn lại.

Sách Phật có câu nói giản dị: kẻ giàu, người nghèo, tất cả đều vô thường. Người giàu hôm nay có thể nghèo mai. Người nghèo hôm nay có thể đổi đời. Không ai giữ mãi một vị trí. Nghe vậy, người đang dư dả thì biết khiêm tốn, người đang thiếu thốn thì có thêm hy vọng. Tiền lên xuống, nhưng con người thì có thể đứng vững bằng cách sống của mình.

Chị gấp cuốn sổ lại, cất vào tủ. Chị không còn nhìn nó như một báu vật bất biến nữa. Nó là một người bạn đồng hành, lúc có lúc không. Chị sẽ vẫn dành dụm, vẫn tính toán, nhưng không để tiền làm chủ lòng mình. Tiền nhiều thì sống rộng rãi một chút. Tiền ít thì sống gọn lại, vẫn vui.

Tối đó chị nấu một bữa cơm đơn giản. Cả nhà quây quần. Chị nhìn mâm cơm, chợt thấy yên lòng. Tiền có thể đổi thay, nhưng bữa cơm này, tiếng cười này, là thật ngay lúc này. Mình không giữ được tiền mãi, nhưng mình giữ được cách sống của mình: làm việc lương thiện, tiêu xài chừng mực, giúp người khi có thể.

Đó mới là cái chắc chắn thật sự. Không phải số tiền trong sổ. Mà là cái tâm mình đặt vào từng đồng tiền đi qua tay mình.

Sáng hôm sau chị dậy sớm, đi chợ như mọi khi. Chị vẫn mặc cả, vẫn chọn mớ rau tươi nhất, vẫn để dành vài đồng lẻ vào hũ tiết kiệm. Không có gì thay đổi trong thói quen, nhưng trong lòng chị đã khác. Chị không còn lo sợ mỗi khi giá cả lên xuống. Tiền đổi thay là lẽ thường, chị hiểu rồi. Việc của chị là sống ngay thẳng, làm việc chăm chỉ, và dùng tiền cho những điều xứng đáng. Còn lại, cứ để nó đến đi như mây.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tử Vi Đẩu Số Tân Biên (Vân Đằng Thái Thứ Lang) — trang 116
• Đề Cương Kinh Pháp Hoa (Thiền sư Minh Chánh soạn; HT Thích Nhật Quang dịch) — trang 190
Bài liên quanVợ chồng già vẫn cãi nhau vì chuyện nhỏ: vô thường trong tình cảm vợ chồngSoi gương thấy nếp nhăn đầu tiên: vô thường của tuổi trẻMái nhà dột sau một mùa mưa: vô thường trong nhà cửa