🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Vạn vật đều bị vô thường thôn tính, chỉ có tâm là không

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Có một lần, tôi dọn nhà, tìm thấy một chiếc áo cũ của cha tôi. Chiếc áo đã sờn vai, màu đã phai. Tôi cầm lên, nhớ lại ngày xưa cha hay mặc nó đi làm. Cha tôi đã mất nhiều năm rồi. Chiếc áo thì vẫn còn đây. Nhưng người mặc áo thì không còn nữa. Tôi ngồi nhìn chiếc áo rất lâu. Mọi thứ trên đời này, có cái gì ở lại mãi đâu?

Trong sách Tinh Mệnh Khuyết Chỉ Toàn Thư có một câu nói rất sâu: "Vạn vật trong thế gian đều bị vô thường thôn tính. Duy có cái đó không sinh, không diệt, duy cái tâm đó không có gì trói buộc nổi." Nghĩa là: mọi thứ trên đời đều bị vô thường nuốt chửng. Chỉ có một thứ không sinh không diệt, đó là cái tâm. Cái tâm ấy, không có gì trói buộc được nó.

Vạn vật đều bị vô thường thôn tính. Nhà cửa, xe cộ, tiền bạc, danh vọng, sức khỏe, tuổi trẻ, tất cả đều thay đổi. Nhà mới xây, vài chục năm sau cũng cũ. Xe mới mua, vài năm sau cũng hỏng. Tiền bạc hôm nay có, mai có thể mất. Danh vọng hôm nay lớn, mai có thể tan. Sức khỏe hôm nay tốt, mai có thể ốm. Tuổi trẻ hôm nay đẹp, mai cũng già đi. Không có thứ gì thoát được vô thường.

Người ta cứ tưởng mình nắm giữ được thứ gì đó mãi mãi. Mình mua nhà, mình nghĩ nhà này là của mình mãi mãi. Mình có tiền, mình nghĩ tiền này là của mình mãi mãi. Mình khỏe mạnh, mình nghĩ mình sẽ khỏe mãi mãi. Nhưng vô thường không hỏi ý mình. Vô thường cứ đến, lặng lẽ, như nước chảy. Đến một lúc nào đó, mình mới nhận ra: hóa ra, không có gì là của mình mãi mãi.

Nhưng câu trong sách còn có vế sau, quan trọng hơn vế trước: "Duy có cái đó không sinh, không diệt, duy cái tâm đó không có gì trói buộc nổi." Cái tâm ấy, là cái biết trong mình. Nó biết mình vui, biết mình buồn, biết mình đang nghĩ gì. Nó không sinh ra, cũng không mất đi. Nó không bị tuổi già trói buộc. Nó không bị bệnh tật trói buộc. Nó không bị tiền bạc, danh vọng trói buộc. Nó vẫn ở đó, từ lúc mình sinh ra đến lúc mình nhắm mắt.

Hiểu được điều này, mình sẽ sống nhẹ nhàng hơn. Mình vẫn làm việc, vẫn lo cho gia đình, vẫn cố gắng. Nhưng mình không bám víu. Mất mát đến, mình buồn, nhưng mình không tuyệt vọng. Vì mình biết, mất mát là lẽ thường. Được mất, có không, đến rồi đi, đó là bản chất của đời. Mình buồn một lúc, rồi mình buông. Mình không ôm khư khư nỗi buồn ấy cả đời.

Cũng có người hỏi: nếu mọi thứ đều vô thường, thì cố gắng để làm gì? Làm gì cũng mất, thì làm để làm gì? Câu trả lời là: cố gắng không phải để giữ mãi mãi. Cố gắng là để sống tốt trong lúc mình còn có. Mình chăm sóc cha mẹ, không phải để cha mẹ sống mãi. Mà để lúc cha mẹ còn sống, cha mẹ được vui. Mình làm việc chăm chỉ, không phải để giàu mãi. Mà để lúc mình còn khỏe, mình sống đàng hoàng. Hiểu vô thường, không phải để bỏ hết mọi thứ. Mà để sống trọn vẹn với những gì mình đang có.

Cái tâm không sinh không diệt, là chỗ dựa vững chắc nhất của mình. Mọi thứ bên ngoài đều thay đổi. Chỉ có cái tâm ấy là không thay đổi. Mình quay về với nó, mình sẽ thấy bình an. Không phải bình an vì đời hết sóng gió. Mà bình an vì mình đã biết, sóng gió đến rồi đi, còn mình thì vẫn ở đây.

Chiếc áo cũ của cha tôi, tôi đã cất lại cẩn thận. Không phải vì chiếc áo còn dùng được. Mà vì nó nhắc tôi nhớ về cha. Cha tôi đã đi rồi. Chiếc áo rồi cũng sẽ mục nát. Nhưng tình thương tôi dành cho cha, cái tâm nhớ về cha, thì không mất đi đâu. Vạn vật đều bị vô thường thôn tính. Chỉ có tâm là không. Nhớ lấy điều ấy, mà sống cho nhẹ nhàng, cho trọn vẹn, từng ngày.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tinh Mệnh Khuyết Chỉ Toàn Thư — trang 121 ("Vạn vật trong thế gian đều bị vô thường thôn tính. Duy có cái đó không sinh, không diệt, duy cái tâm đó không có gì trói buộc nổi")
Bài liên quanBạc vàng chất cao như núi, mua được vô thường không?Chư hành vô thường: ba dấu ấn của mọi pháp hữu viThân vô thường, tâm vô thường, hoàn cảnh cũng vô thường