Có một buổi chiều mưa, tôi đứng nhìn những giọt mưa rơi xuống mặt ao. Mỗi giọt mưa chạm mặt nước, lại nổi lên một cái bọt nhỏ. Bọt nổi lên, rồi vỡ tan. Cái này tan, cái khác lại nổi lên. Cứ như vậy, liên tục, không ngừng. Tôi đứng nhìn mà chợt nghĩ: đời người, có khác gì bọt nước đâu? Sinh ra, rồi mất đi. Nổi lên, rồi tan vỡ. Nhanh như vậy. Ngắn như vậy.
Trong sách Giải Thích Phương Pháp Của Tôn Bất Nhị Nguyên Quân có một câu nói rất hay: "Vạn vật sanh diệt thì nhất khí co duỗi vậy, như bọt nước nổi bên trên cùng nước từ một thể, há có khác biệt sao!" Nghĩa là: vạn vật sanh diệt, cũng như một hơi thở co duỗi. Như bọt nước nổi trên mặt nước, cùng với nước là một thể, có khác gì nhau đâu?
Bọt nước và nước, là một hay là hai? Nhìn bề ngoài, bọt là bọt, nước là nước. Bọt nổi lên trên, nước ở dưới. Nhưng thật ra, bọt cũng là nước. Bọt từ nước mà ra. Bọt tan đi, lại trở về với nước. Bọt và nước, không phải là hai thứ khác nhau. Mà là một thể. Chỉ khác nhau ở hình dạng tạm thời.
Vạn vật sanh diệt, cũng vậy. Mình sinh ra, mình sống, mình mất đi. Nhìn bề ngoài, mình là một cá thể riêng biệt. Mình có tên, có tuổi, có thân thể, có cuộc đời. Nhưng thật ra, mình cũng như bọt nước. Mình từ dòng đời mà ra. Mình sống trong dòng đời. Mình mất đi, lại trở về với dòng đời. Mình và dòng đời, không phải là hai thứ khác nhau. Mà là một thể.
Hiểu được điều này, mình sẽ bớt sợ cái chết. Vì chết, không phải là hết. Chết, như bọt nước tan vào nước. Bọt tan, nhưng nước vẫn còn. Mình mất đi, nhưng dòng đời vẫn còn. Mình trở về với dòng đời, như bọt trở về với nước. Không có gì mất đi hoàn toàn. Chỉ là thay đổi hình dạng mà thôi.
Hiểu được điều này, mình cũng sẽ bớt cố chấp. Vì mình và người khác, cũng như những bọt nước trên cùng một mặt ao. Bọt này khác bọt kia, về hình dạng, về kích thước, về thời gian tồn tại. Nhưng tất cả đều là nước. Tất cả đều từ một thể mà ra. Mình hơn người khác, hay thua người khác, thì có gì quan trọng đâu? Vì cuối cùng, tất cả đều trở về với một thể.
Cũng có người hỏi: nếu mình chỉ là bọt nước, thì sống để làm gì? Sống để làm gì, thì mỗi người tự trả lời. Nhưng bọt nước, dù ngắn ngủi, vẫn có vẻ đẹp của nó. Bọt nổi lên, lấp lánh dưới nắng. Bọt vỡ tan, nhẹ nhàng, không ồn ào. Đời người, dù ngắn ngủi, vẫn có thể sống đẹp. Sống tử tế. Sống có ích. Sống để khi mình tan đi, dòng nước vẫn còn nhớ đến mình, vì mình đã từng làm cho dòng nước đẹp hơn.
Bọt nước không sợ tan. Vì bọt biết, tan là trở về với nước. Mình cũng vậy. Mình không cần sợ mất đi. Vì mất đi, là trở về với dòng đời. Mình sống trong dòng đời, mình chết trong dòng đời. Mình và dòng đời, vốn là một. Hiểu được điều này, mình sẽ sống nhẹ nhàng hơn. Mình không còn bám víu. Mình không còn sợ hãi. Mình sống trọn vẹn từng ngày, như bọt nước lấp lánh dưới nắng, dù biết rằng mình sẽ tan đi, nhưng không vì thế mà mình kém đẹp.
Buổi chiều mưa ấy, tôi đứng nhìn mặt ao rất lâu. Mưa vẫn rơi. Bọt vẫn nổi lên, rồi tan đi. Tôi chợt thấy lòng mình bình yên lạ. Vì tôi hiểu ra: mình cũng như bọt nước. Sinh ra, rồi mất đi, là lẽ tự nhiên. Nhưng mình và dòng đời, là một thể. Không có gì phải sợ. Chỉ cần sống cho đẹp, sống cho tử tế, trong lúc mình còn nổi trên mặt nước. Đó là đủ rồi.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư