🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Khi người thân ra đi, ta học được gì về vô thường?

Vô thường – sinh tử · 7 phút đọc

Có những cuộc điện thoại đến vào lúc nửa đêm mà chỉ cần nghe tiếng chuông thôi, tim mình đã thắt lại. Đầu dây bên kia là giọng em gái run run: ba trở nặng, bác sĩ nói gia đình chuẩn bị tinh thần. Mình ngồi bật dậy trong bóng tối, tay chân lạnh ngắt, đầu óc trống rỗng. Mới hôm qua ba còn gọi điện hỏi thăm cháu, giọng còn khỏe, còn dặn mình nhớ ăn cơm đúng bữa. Sao hôm nay mọi thứ đã khác?

Đó là lúc vô thường không còn là một chữ trong sách nữa. Nó đứng ngay trước mặt mình, bằng xương bằng thịt. Người ta vẫn nói vô thường là mọi thứ thay đổi, không có gì bền lâu. Nghe thì hiểu, nhưng phải đến khi mất đi một người thân yêu, mình mới thấm. Cái thấm ấy đau lắm. Nhưng cũng chính cái đau ấy mở ra một con đường.

Trong Kinh Pháp Cú có câu: “Vô thường đến không ai giúp được. Hiểu được rồi, giới luật trang nghiêm, mau tu chuyển hóa tinh chuyên.” Câu này nghe qua tưởng như lạnh lùng, nhưng ngẫm kỹ lại thấy đầy tình thương. Đức Phật không nói để dọa mình. Ngài nói để nhắc mình một sự thật: khi thần chết đến, cha mẹ, con cái, người thân không ai cứu được ai. Mỗi người phải tự lo cho mình, bằng cách sống của chính mình.

Nghĩ lại mà xem. Cả đời ba mẹ lo cho con cái. Có bao nhiêu người làm cha làm mẹ, lúc nào cũng nghĩ: để dành cho con, lo cho con, sau này con lo lại cho mình. Tình thương ấy thật đẹp. Nhưng sự thật là đến phút cuối, không ai đi thay được con đường của ai. Người ra đi thì ra đi một mình. Người ở lại thì ở lại với nỗi nhớ. Hiểu được điều này không phải để mình trở nên lạnh nhạt với người thân. Ngược lại, hiểu rồi mình mới thương nhau đúng cách hơn.

Thương nhau đúng cách là thương ngay bây giờ, khi còn kịp. Là bữa cơm tối nay ngồi ăn cùng nhau, đừng cắm mặt vào điện thoại. Là câu hỏi thăm mỗi ngày, đừng để đến lúc vào bệnh viện mới nói lời xin lỗi. Là cái ôm thật chặt, đừng ngại ngùng. Nhiều người cứ nghĩ còn nhiều thời gian. Nhưng vô thường dạy rằng thời gian không chờ ai. Hôm nay còn gặp nhau, đó đã là một món quà.

Cũng trong Kinh Pháp Cú, có một câu khác rất đáng nhớ: “Thân thể sẽ tàn như lá úa, thần chết luôn chầu chực kề bên. Ở đời, mạng sống vô thường, hành trang chưa đủ, đường trường mệt hơi.” Lá úa là hình ảnh đẹp mà buồn. Chiếc lá vàng rơi xuống, không ai níu lại được. Thân mình cũng vậy. Nhưng câu kinh không dừng ở nỗi buồn. Nó hỏi mình: hành trang của mình đã đủ chưa? Hành trang ở đây không phải tiền bạc, nhà cửa. Hành trang là những việc lành mình đã làm, là tâm mình đã hiền đi được bao nhiêu, là những người mình đã đối xử tử tế.

Người ta hay sợ chết. Nhưng thật ra cái đáng sợ không phải là chết, mà là sống cả một đời mà chưa từng chuẩn bị. Chuẩn bị không có nghĩa là lúc nào cũng nghĩ đến cái chết rồi buồn bã. Chuẩn bị là sống mỗi ngày cho trọn vẹn. Là hôm nay mình đã nói lời tử tế với ai chưa. Là hôm nay mình có làm điều gì khiến lòng nhẹ nhàng hơn không. Là tối nay trước khi ngủ, mình có thể mỉm cười với ngày vừa qua không.

Khi một người thân ra đi, nỗi đau là thật. Đừng cố gạt nó đi, đừng giả vờ mạnh mẽ. Khóc được thì cứ khóc. Nhớ thì cứ nhớ. Nhưng sau nỗi đau, hãy để lại một điều gì đó. Có người sau khi mất mẹ, bắt đầu sống chậm lại, quan tâm người thân nhiều hơn, bỏ bớt những hơn thua vô ích. Có người sau khi mất cha, mới hiểu vì sao cha hay dặn những câu tưởng chừng vụn vặt. Sự ra đi của người thân, nếu mình nhìn cho sâu, chính là bài học cuối cùng mà người đó để lại cho mình.

Vô thường không phải là kẻ thù. Vô thường là thầy. Thầy dạy mình đừng ỷ lại vào ngày mai. Thầy dạy mình trân trọng hôm nay. Thầy dạy mình rằng yêu thương thì phải nói ra, việc lành thì phải làm ngay, đừng hẹn. Vì không ai biết ngày mai sẽ ra sao.

Vậy nên, nếu hôm nay bạn còn cha còn mẹ, hãy gọi về một cuộc điện thoại. Nếu còn người thương bên cạnh, hãy nói một câu tử tế. Nếu trong lòng còn điều gì chưa tha thứ, hãy thử buông xuống. Đừng đợi đến lúc vô thường gõ cửa mới tiếc rằng mình chưa kịp sống cho trọn.

Người thân ra đi, mình không giữ được. Nhưng bài học họ để lại, mình giữ được. Và cách mình sống từ hôm nay trở đi, chính là cách mình đáp lại tình thương của họ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (423 Lời Vàng của Phật, TT Thích Nhật Từ dịch) — kệ 289, tr. 124 (423 Lời Vàng của Phật - Kinh Pháp Cú [Dhammapada] (TT Thích Nhật Từ dịch).pdf)
• Kinh Pháp Cú (423 Lời Vàng của Phật, TT Thích Nhật Từ dịch) — kệ 235, tr. 107 (423 Lời Vàng của Phật - Kinh Pháp Cú [Dhammapada] (TT Thích Nhật Từ dịch).pdf)
Bài liên quanMột ngày sống trọn vẹn hơn trăm năm mê muộiThân này như lá úa: nhìn thẳng vào tuổi già và bệnh tậtGiữa đời vô thường, làm sao sống bình an?