🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Chặt hết cỏ cây trong cõi này cũng không đếm hết những kiếp đã qua

Vô thường – sinh tử · 7 phút đọc

Ngày giỗ tổ, cả họ ngồi lại với nhau. Người lớn kể chuyện ông cố, bà cố. Đứa trẻ hỏi, ông cố là ai? Người lớn chỉ lên bàn thờ, đây là ông cố. Rồi chỉ tiếp, đây là cụ tổ. Hỏi nữa, cụ tổ của cụ tổ là ai? Người lớn cười, không ai nhớ nữa. Chỉ biết là có. Dòng họ dài như vậy. Người thì nhớ được ba đời, bốn đời. Xa hơn nữa, chỉ còn là cái tên trên gia phả, nếu còn gia phả.

Đức Phật từng kể một hình ảnh để nói về dòng đời dài đến mức nào. Có người chặt các nhành cỏ, khúc cây, nhành cây, nhành lá trong cõi Diêm phù đề này. Chất chúng thành một đống. Làm chúng thành những que đặt theo hình các ô vuông. Cầm từng que đặt xuống và nói. Đây là mẹ tôi, đây là mẹ của mẹ tôi. Và không thể cùng tận, các bà mẹ, mẹ của người ấy. Nhưng nhành cỏ, khúc cây, nhành cây, nhành lá trong cõi này có thể đi đến đoạn tận, đoạn diệt. Nghĩa là cỏ cây thì hết, mà mẹ thì đếm không hết.

Nghe qua, có người sẽ thấy đây chỉ là một hình ảnh phóng đại. Nhưng ý của nó rất thật. Đời người ngắn, mà dòng đời thì dài. Mỗi người trong chúng ta đã từng có bao nhiêu người mẹ? Không phải chỉ mẹ của kiếp này. Mà là mẹ của nhiều kiếp trước. Mỗi kiếp có một mẹ. Mỗi mẹ lại có mẹ của mẹ. Đếm mãi không hết. Cỏ cây trong cả một cõi còn có ngày hết. Mà số mẹ của mình thì không hết. Dòng luân hồi dài đến như vậy.

Kinh còn kể một hình ảnh khác. Có người từ quả đất lớn này làm thành những cục đất tròn, lớn bằng hạt táo. Cầm từng cục đất đặt xuống và nói. Đây là cha tôi, đây là cha của cha tôi. Và không thể cùng tận, các người cha, cha của người ấy. Nhưng quả đất lớn này có thể đi đến đoạn tận, đoạn diệt. Đất thì hết, mà cha thì đếm không hết. Hai hình ảnh, một về mẹ, một về cha, nói cùng một điều. Mình đã đi qua không biết bao nhiêu kiếp. Đã từng có không biết bao nhiêu cha mẹ, anh em, con cái.

Nghĩ đến đây, có người sẽ thấy choáng. Mình đã sống bao nhiêu lần rồi? Đã từng là ai? Đã từng khổ bao nhiêu lần? Kinh nói rõ. Đã lâu ngày, các ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Mộ phần ngày một lớn lên. Mỗi kiếp qua đi, lại thêm một ngôi mộ. Bao nhiêu kiếp, bấy nhiêu ngôi mộ. Chất lại thành một ngọn đồi. Ngọn đồi ấy chính là dấu tích của dòng luân hồi.

Vì sao dòng đời lại dài như vậy? Vì sao mình cứ quay lại mãi? Kinh dạy rằng vì bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc. Vô minh là không thấy rõ. Tham ái là bám víu. Vì không thấy rõ, nên cứ tưởng đời này là mãi mãi. Vì bám víu, nên cứ muốn quay lại. Muốn gặp lại người thương. Muốn làm lại điều chưa làm xong. Muốn hưởng lại những gì chưa hưởng đủ. Cứ như vậy, hết kiếp này đến kiếp khác. Như người đi lạc trong rừng, cứ đi vòng quanh, tưởng là đi thẳng.

Nhưng kinh không kể chuyện này để làm mình sợ. Kinh kể để mình tỉnh. Cho đến như vậy, là vừa đủ để các ông nhàm chán, là vừa đủ để các ông từ bỏ, là vừa đủ để các ông giải thoát đối với tất cả các hành. Nhàm chán ở đây là thấy rõ. Thấy rõ rằng mình đã đi vòng quanh quá lâu rồi. Đã khổ quá nhiều rồi. Đã khóc quá nhiều rồi. Đủ rồi. Không cần đi tiếp vòng nữa.

Người tỉnh ra sẽ sống khác. Họ không còn tranh giành như thể đời này là duy nhất. Họ không còn bám víu như thể người này sẽ ở mãi bên mình. Họ vẫn thương, vẫn chăm sóc, vẫn sống hết lòng. Nhưng trong lòng có một sự nhẹ nhõm. Biết rằng gặp nhau hôm nay là duyên. Duyên hết thì chia tay. Không oán. Không tiếc. Không đòi hỏi.

Và người tỉnh ra sẽ đối xử với người khác khác đi. Vì biết rằng người ngồi đối diện hôm nay, có thể kiếp trước đã từng là mẹ mình, cha mình, anh em mình. Người mình ghét hôm nay, có thể kiếp trước đã từng là người thân của mình. Nghĩ như vậy, lòng sẽ bớt ghét. Bớt ghét thì bớt khổ. Bớt khổ thì bớt tạo thêm vòng lặp mới.

Chặt hết cỏ cây trong cõi này cũng không đếm hết những kiếp đã qua. Câu nói ấy không phải để mình đếm. Mà để mình dừng. Dừng việc đi vòng quanh. Dừng việc tạo thêm khổ. Bắt đầu từ hôm nay. Bắt đầu từ một việc nhỏ. Thấy rõ một lần. Buông xuống một lần. Mỗi lần buông xuống, dòng đời ngắn lại một chút. Đến một lúc, mình sẽ ra khỏi vòng. Không phải bằng cách chạy trốn. Mà bằng cách thấy rõ, và không quay lại nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Tương Ưng Bộ (VNC PHVN, 2020), 15. Tương Ưng Vô Thỉ — trang 1 (Kinh Cỏ và Củi: chặt cỏ cây làm que, đếm mẹ không hết; vô thỉ là luân hồi)
• Kinh Tương Ưng Bộ (VNC PHVN, 2020), 15. Tương Ưng Vô Thỉ — trang 2 (Kinh Quả Đất: làm cục đất tròn bằng hạt táo, đếm cha không hết)
Bài liên quanCái gì vô thường thì khổ, cái gì khổ thì không phải là tôiGià rồi mới biết: thân này không phải của mìnhGiàu có mà không giữ được: vô thường của tiền bạc