🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Đám tang người hàng xóm và câu hỏi của đứa con

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Chiều hôm qua, cả xóm đưa bác Tám ra nghĩa trang. Bác Tám mới sáu mươi hai, hôm trước còn ngồi uống trà với mấy ông bạn, cười nói sang sảng. Sáng hôm sau, người nhà phát hiện bác đã đi trong giấc ngủ. Không bệnh nặng, không báo trước. Chỉ một đêm, một con người thành một cái tên trên tấm bia.

Đứa con trai tám tuổi nhà bên đứng xem đám tang, níu tay mẹ hỏi: "Sao bác Tám không về nữa hả mẹ?" Người mẹ không biết trả lời sao. Bà ôm con, im lặng một lúc rồi nói: "Bác đi xa rồi con. Ai cũng có một chuyến đi xa như vậy." Đứa bé gật đầu, nhưng mắt nó vẫn đầy thắc mắc.

Câu hỏi của đứa trẻ cũng là câu hỏi của tất cả chúng ta. Sinh ra rồi chết đi, tại sao lại như vậy? Tại sao người mới hôm qua còn đây, hôm nay đã không còn? Không ai trả lời được trọn vẹn. Nhưng kinh dạy một điều rất rõ: sinh tử là vô thường. Không có ai biết trước ngày mình đi. Già hay trẻ, giàu hay nghèo, khỏe hay yếu, cái chết không hẹn trước với ai.

Trong kinh Pháp Cú có bốn câu kệ nói thẳng về chuyện này: sinh tử vô thường, nếu không quán thấy bằng trí tuệ, muốn thoát tất cả khổ, phải chuyên cần hành đạo. Nói lại bằng lời thường: đời người đổi thay không ngừng, sống chết không hẹn trước. Muốn bớt khổ, phải sống tỉnh táo và chăm làm điều lành, chứ không phải đợi đến lúc sắp đi mới vội vã.

Nhiều người nghe đến chuyện chết thì sợ, nên tránh không nghĩ đến. Họ sống như thể mình còn vô vàn thời gian. Họ giận nhau cả năm không làm hòa, vì nghĩ còn nhiều dịp. Họ hẹn con cái cuối tuần về chơi, rồi cuối tuần bận, hẹn tuần sau, hẹn mãi. Họ để những lời xin lỗi, lời cảm ơn trong lòng, nghĩ rằng để mai nói cũng được. Nhưng cái mai ấy, có khi không đến.

Bác Tám là một ví dụ. Bác với người anh ruột giận nhau ba năm vì chuyện đất đai. Ba năm không nói chuyện, gặp nhau quay mặt đi. Hôm đưa tang, người anh khóc nức nở bên quan tài: "Em ơi, anh sai rồi, sao em đi mà không cho anh xin lỗi?" Nhưng bác Tám không nghe được nữa. Lời xin lỗi đến muộn, chỉ còn là tiếng khóc của người ở lại.

Hiểu lẽ sinh tử vô thường không phải để sống sợ hãi. Ngược lại, là để sống trọn vẹn hơn. Người biết mình không còn nhiều thời gian thì không phí thời gian vào giận hờn. Họ làm hòa sớm. Họ nói lời thương sớm. Họ về thăm cha mẹ khi còn đi được, chứ không đợi đến khi chỉ còn thắp nhang.

Có người hỏi: sống trọn vẹn là sống thế nào? Câu trả lời giản dị lắm. Hôm nay còn thở, hãy thở cho sâu. Hôm nay còn gặp người thương, hãy nhìn họ cho kỹ, nắm tay họ cho chặt. Hôm nay còn làm được việc tốt, hãy làm ngay, đừng hẹn. Một ngày sống trọn vẹn, theo kinh dạy, còn hơn trăm năm sống mê muội, không biết mình đang sống để làm gì.

Người mẹ trong câu chuyện đã trả lời con thế nào? Sau đám tang, bà dắt con về, nấu một bữa cơm ngon. Bà bảo con: "Bác Tám đi rồi, nhưng bác đã sống tốt. Mẹ con mình cũng vậy. Mình sống tốt từng ngày, để khi đến chuyến đi xa, mình không phải tiếc." Đứa bé không hiểu hết, nhưng nó nhớ câu ấy. Lớn lên, nó sẽ hiểu.

Sinh tử là chuyện không ai tránh được. Nhưng cách mình sống trước khi đi thì mình chọn được. Chọn sống hiền, sống thật, sống có ích. Chọn làm hòa thay vì giận hờn. Chọn nói lời thương thay vì im lặng. Mỗi ngày như vậy, đến khi ra đi, mình đi nhẹ nhàng, người ở lại cũng nhẹ lòng.

Chiều nay, nếu bạn còn điều gì chưa nói với người thân, hãy nói. Nếu còn ai chưa làm hòa, hãy làm hòa. Đừng đợi một đám tang khác nhắc mình. Sinh tử vô thường, nhưng tình thương thì không cần đợi. Nói hôm nay, vẫn còn kịp.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền — kệ 470-471 (tr. 105)
• Phật Giáo — Trần Trọng Kim (tr. 86)
Bài liên quanMùa hoa nở rồi tàn: vô thường trong niềm vuiÔm chặt tro tàn: khi ta không chịu buông cái đã mấtNắm cát trong tay: càng giữ chặt càng rơi