Có một buổi chiều, người mẹ đứng ở bến xe, tiễn con lên thành phố đi làm. Xe chạy rồi, bà vẫn đứng nhìn theo, đến khi xe khuất hẳn mới quay về. Về đến nhà, căn nhà vắng hẳn. Cái ghế con hay ngồi vẫn đó, cái chén con hay dùng vẫn đó, mà người thì đã đi. Bà ngồi xuống, thấy lòng trống một khoảng. Không đau như bệnh, không khổ như nghèo, mà là một nỗi buồn lặng lẽ, khó gọi tên.
Xa người thương là một nỗi khổ thật sự. Phật dạy rằng trong các nỗi khổ của đời người, có một nỗi khổ gọi là xa lìa người yêu dấu. Không chỉ là cái chết chia lìa, mà còn là con đi xa, bạn đi xa, vợ chồng mỗi người một nơi, cha mẹ già ở quê mà con ở phố. Càng thương, càng khổ khi xa. Mà đời thì cứ bắt ta xa nhau hoài: đi học, đi làm, lấy chồng xa, định cư xứ khác. Thương nhau mà không được ở gần nhau, đó là chuyện thường của đời.
Nhiều người tưởng rằng yêu thương là phải giữ nhau ở bên cạnh mãi. Nhưng giữ không được, vì mỗi người có một con đường, một cuộc đời. Con lớn thì phải đi. Bạn thân thì mỗi người một ngả. Cha mẹ già thì có ngày phải đi xa mãi mãi. Càng cố giữ, càng đau. Hiểu được xa lìa là một phần của đời sống, thì ta sẽ bớt trách đời, bớt trách người, và học cách tiễn đưa cho đàng hoàng.
Học cách tiễn đưa, trước hết là học cách nói lời thương khi còn kịp. Nhiều gia đình thương nhau lắm mà ít nói. Cha thương con mà không nói, con thương cha mà không nói, đến khi xa nhau rồi mới tiếc. Một câu nói đơn giản như đi đường cẩn thận, nhớ giữ sức khỏe, ở xa nhớ gọi về, nghe thì bình thường, mà là sợi dây giữ người ta với nhau. Đừng đợi đến lúc tiễn nhau mới nói, hãy nói khi còn ở bên nhau.
Thứ hai, hãy để người đi với lòng nhẹ nhàng, đừng níu kéo bằng nước mắt và nỗi buồn của mình. Người mẹ tiễn con đi làm xa, nếu cứ khóc lóc, than thở, thì con đi mà lòng nặng trĩu. Người mẹ tiễn con bằng nụ cười, dặn dò chu đáo, gói cho con ít đồ ăn, thì con đi xa mà vẫn thấy ấm. Thương nhau không phải là giữ nhau lại, mà là chúc nhau đi tốt. Buông tay đúng lúc, cũng là một cách thương.
Thứ ba, khi người thân đã đi xa mãi mãi, hãy giữ họ bằng kỷ niệm đẹp, không phải bằng nỗi đau không dứt. Người mất đi thì đã đi, người ở lại thì phải sống tiếp. Sống tiếp không phải là quên, mà là sống thay cả phần của người đã đi: chăm sóc gia đình họ để lại, làm những việc tốt mà họ từng muốn làm, kể cho con cháu nghe về họ bằng giọng ấm áp. Như vậy, người đi xa vẫn còn ở lại, trong cách sống của người ở lại.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng tình thương không mất khi người đi xa. Nó chỉ đổi hình. Lúc còn gần, thương là chăm sóc, là ngồi cùng nhau ăn cơm. Lúc xa, thương là một cuộc gọi, một tin nhắn, một lần về thăm. Lúc người đã mất, thương là một nén nhang, một câu chuyện kể lại, một việc tốt làm để nhớ họ. Người thương nhau, dù xa cách mấy, vẫn có cách để thương nhau.
Xa người thương là khổ, Phật dạy vậy để ta đừng ngạc nhiên khi nó đến, và đừng trốn tránh nó. Khổ vì xa lìa không phải là dấu hiệu ta yêu sai, mà là dấu hiệu ta đã từng yêu thật. Hiểu được điều đó, mỗi lần tiễn đưa sẽ nhẹ hơn một chút. Và mỗi lần gặp lại, sẽ quý hơn một chút. Đời người vốn là những lần gặp gỡ và chia xa nối tiếp nhau. Biết tiễn đưa, là biết sống trọn với từng lần gặp.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư