Bữa cơm chiều hôm đó vẫn như mọi bữa. Cha gắp miếng cá ngon nhất bỏ vào chén của mẹ. Mẹ mắng cha ăn ít đi, lo cho con trước đã. Đứa con út làm đổ chén canh, cả nhà cười ồ. Không ai nghĩ đó là bữa cơm đặc biệt. Mãi đến nhiều năm sau, khi cha đã không còn nữa, đứa con đó mới nhớ lại bữa cơm ấy và ước gì mình được ăn thêm một bữa như vậy.
Sinh tử không ở đâu xa. Nó ở ngay trong bữa cơm chiều, trong tiếng cười của người thân, trong những điều bình thường đến mức mình không để ý. Người ta hay nghĩ sinh tử là chuyện của bệnh viện, của nghĩa trang, của những nơi xa lạ. Nhưng thật ra, sinh tử đi qua đời mình mỗi ngày, bằng những lần gặp gỡ và chia xa rất đỗi bình thường.
Trong sách Chuyển Họa Thành Phúc, tác giả Nguyễn Minh Tiến viết: Cuộc đời vô thường, thân người hết sức mong manh dễ mất, chỉ một hơi thở dừng lại không tiếp nối thì dù muốn hối hận cũng đã muộn. Một hơi thở thôi. Hơi thở vào mà không ra nữa, là hết một đời người. Nghe thì đáng sợ, nhưng đó là sự thật. Và sự thật này không phải để dọa mình, mà để nhắc mình sống cho đàng hoàng khi còn thở.
Có người nghe tin người quen đột ngột ra đi, mới giật mình: hôm qua còn gặp nhau, còn hẹn nhau cuối tuần đi uống cà phê, vậy mà giờ đã không còn. Cái chết không hẹn tuổi, không hẹn sức khỏe, không hẹn lúc mình đã chuẩn bị xong. Nó đến lúc nào nó đến. Hiểu điều đó, mình mới thấy những lời hẹn để mai nói, những việc để mai làm, mong manh đến mức nào.
Người ta hay để dành những điều tốt đẹp cho dịp đặc biệt. Để dành bộ quần áo đẹp cho Tết. Để dành lời khen cho sinh nhật. Để dành lời xin lỗi cho một lúc nào đó thích hợp. Để dành chuyến về thăm quê cho khi nào rảnh. Nhưng sinh tử không chờ dịp đặc biệt. Nó đến vào một ngày bình thường, giữa một bữa cơm chiều bình thường. Những điều mình để dành, có khi chẳng bao giờ kịp nói ra.
Vậy nên, đừng để dành. Muốn nói thương cha mẹ thì nói hôm nay, đừng đợi đến lễ Vu Lan. Muốn xin lỗi ai thì xin lỗi hôm nay, đừng đợi đến khi người ta không còn nghe được nữa. Muốn về thăm quê thì về khi còn đi được, đừng đợi đến khi chân đã yếu. Những việc nhỏ đó, làm hôm nay thì dễ, để mai thì khó, để lâu thì không còn cơ hội.
Sống với ý thức sinh tử không phải là sống trong sợ hãi. Ngược lại, đó là cách sống trọn vẹn nhất. Người biết mình sẽ chết, mới biết quý từng ngày sống. Người biết người thân sẽ đi, mới biết quý từng bữa cơm chung. Còn người cứ tưởng mọi thứ sẽ ở mãi, thì sống qua loa, ăn qua loa, nói chuyện qua loa, rồi đến khi mất đi mới tiếc nuối.
Có một ông cụ gần chín mươi tuổi, mỗi sáng vẫn dậy sớm, pha trà, tưới cây, nói chuyện với hàng xóm. Người ta hỏi cụ có sợ chết không. Cụ cười: sợ gì, sống đến từng này rồi, ngày nào cũng là ngày thêm. Cụ không sợ chết, vì cụ đã sống trọn từng ngày. Mỗi ngày của cụ đều có trà ngon, có cây xanh, có người để nói chuyện. Người như vậy, khi ra đi, cũng ra đi nhẹ nhàng.
Sinh tử ở ngay trong bữa cơm chiều. Bữa cơm hôm nay, có đủ người thân ngồi quanh, có tiếng cười, có món ăn mình thích — đó là hạnh phúc lớn, dù nhìn bề ngoài rất bình thường. Đừng đợi đến khi mâm cơm thiếu đi một người, mới biết bữa cơm đầy đủ quý đến mức nào.
Tối nay, khi ngồi vào mâm cơm, thử nhìn quanh một lượt. Cha mẹ còn khỏe không, vợ chồng con cái có mặt đủ không, món ăn trên bàn có phải món cả nhà thích không. Nếu đủ, thì đó là một bữa cơm đáng quý. Ăn chậm lại, nói chuyện nhiều hơn một chút, cười nhiều hơn một chút. Vì sinh tử vô thường, không ai biết bữa cơm nào là bữa cơm cuối cùng. Nhưng nếu mỗi bữa cơm mình đều ăn cho trọn vẹn, thì bữa nào cũng là bữa cơm đẹp.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư