🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Cơn giận đến rồi đi như đám mây

Vô thường – sinh tử · 7 phút đọc

Cơn giận đến nhanh lắm.

Có khi chỉ một câu nói. Vợ nói một câu, chồng nghe chói tai. Chồng đáp lại một câu, vợ nghe đau lòng. Chưa đầy một phút, cả nhà đã nóng lên. Chưa đầy năm phút, đã có những lời nói mà sau này cả hai đều hối hận.

Lạ một điều. Cơn giận đến nhanh, nhưng nó đi cũng nhanh. Nếu không ai châm thêm, nó tự tắt. Sáng giận nhau, chiều đã nguôi. Tối giận nhau, sáng mai đã quên gần hết. Nhưng trong lúc nó đang cháy, người ta cứ tưởng nó sẽ cháy mãi. Người ta cứ tưởng mình giận như vậy là đúng, là phải, là không thể nguôi được.

Rồi người ta hành động theo cơn giận. Nói lời làm đau nhau. Đập đồ. Bỏ đi. Có người giận quá, nói câu chia tay. Có người giận quá, đánh con. Lúc đó, họ không nghĩ gì hết. Họ chỉ làm theo cơn giận.

Đến khi cơn giận đi rồi, họ nhìn lại, thấy mình vừa làm gì. Lời đã nói, không rút lại được. Đồ đã vỡ, không lành lại được. Con đã sợ, không quên ngay được.

Kinh Pháp Cú có hai câu về cơn giận. Câu thứ nhất nói: Bỏ phẫn nộ, ly mạn, vượt qua mọi kiết sử, không chấp trước danh sắc. Câu thứ hai nói: Ai chận được phẫn nộ, như dừng xe đang lăn, ta gọi người đánh xe. Kẻ khác, chỉ cầm cương hờ.

Như dừng xe đang lăn. Hình ảnh này hay quá. Cơn giận giống như chiếc xe đang lăn xuống dốc. Ban đầu nó lăn chậm. Mình còn thắng được. Nhưng càng để nó lăn, nó càng nhanh. Đến lúc nó lao nhanh rồi, thắng cũng không kịp nữa. Nó đâm vào đâu thì đâm.

Cho nên, chận giận phải chận từ lúc nó mới chớm. Lúc nó còn chậm. Lúc mình vừa thấy nóng trong người, vừa thấy tay mình run, vừa thấy miệng mình sắp nói ra câu nặng. Lúc đó, thắng lại. Chỉ cần một hơi thở. Một hơi thôi.

Nhưng làm sao biết giận cũng vô thường? Làm sao biết nó sẽ đi?

Hãy nhớ lại cơn giận gần nhất của mình. Lúc đó, mình tưởng mình sẽ giận mãi. Nhưng rồi sao? Một tiếng sau, mình đã nguôi một nửa. Một ngày sau, mình đã thấy chuyện đó nhỏ xíu. Một tuần sau, mình không còn nhớ mình đã giận vì cái gì nữa. Chỉ nhớ là mình đã nói lời nặng. Và hối hận.

Cơn giận là như vậy. Nó đến rồi đi, như đám mây qua trời. Mây đen kéo đến, trời tối sầm, người ta tưởng mưa to gió lớn sẽ ở mãi. Nhưng mây đi, trời lại sáng. Cơn giận cũng vậy. Nó không ở mãi trong lòng mình. Nó chỉ ở đó khi mình giữ nó lại.

Giữ nó lại bằng cách nào? Bằng cách nghĩ đi nghĩ lại chuyện đó. Người ta nói mình một câu, mình nghĩ lại mười lần. Mỗi lần nghĩ lại, giận thêm một chút. Mình kể cho người khác nghe, kể lại năm lần, bảy lần. Mỗi lần kể, giận lại từ đầu. Mình giữ cơn giận như giữ một hòn than nóng trong tay. Càng nắm chặt, càng bỏng.

Buông nó ra thì sao? Buông không có nghĩa là cho rằng người ta đúng. Buông có nghĩa là mình không để cơn giận quyết định thay mình nữa. Người ta nói sai, mình biết người ta sai. Nhưng mình không cần phải đáp trả ngay lúc đang nóng. Đợi cơn giận đi qua, rồi nói. Lúc đó, lời mình nói sẽ khác. Nhẹ hơn. Rõ hơn. Người ta nghe được hơn.

Có người nói, giận là bản tính, không bỏ được. Nhưng giận không phải là bản tính. Giận là một cảm xúc. Cảm xúc nào cũng đến rồi đi. Vui đến rồi đi. Buồn đến rồi đi. Giận cũng đến rồi đi. Không có cảm xúc nào ở mãi trong lòng mình, trừ khi mình giữ nó lại.

Tập nhìn cơn giận như nhìn đám mây. Mây đến, mình biết mây đến. Mây đi, mình biết mây đi. Mình không phải là đám mây. Mình là bầu trời. Bầu trời không giận. Bầu trời chỉ nhìn mây đi qua.

Nghe thì cao siêu, nhưng làm thì đơn giản lắm. Lần sau giận lên, thử làm một việc. Đừng nói gì hết. Đi ra chỗ khác. Uống một ly nước. Thở ba hơi. Rồi hỏi mình: cơn giận này, một tiếng nữa còn không? Một ngày nữa còn không? Nếu nó sẽ đi, thì mình không cần làm gì theo nó ngay bây giờ.

Chỉ vậy thôi. Một lần làm được, lần sau sẽ dễ hơn. Làm nhiều lần, thành thói quen. Thói quen chận giận từ lúc nó mới chớm, như người đánh xe giỏi, thắng xe từ lúc xe còn lăn chậm.

Cơn giận đến rồi đi như đám mây. Mình không ngăn được mây đến. Nhưng mình có thể không để mây làm chủ bầu trời của mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 221 (dhp_ev17.htm): bỏ phẫn nộ, ly mạn, vượt qua mọi kiết sử
• Kinh Pháp Cú — kệ 222 (dhp_ev17.htm): ai chận được phẫn nộ, như dừng xe đang lăn
Bài liên quanĐám mây trên trời: học vô thường từ một buổi chiều ngồi nhìn trờiTuổi già đến lặng lẽ — thân này rồi sẽ giàMất việc giữa tuổi trung niên — khi chỗ dựa đổi thay