🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Tích góp cả đời, mang theo được gì

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Ông cụ trong xóm dành cả đời để tích góp. Hồi trẻ làm thợ hồ, tiền công bao nhiêu cũng để dành, không dám ăn ngon, không dám mặc đẹp. Mua được miếng đất đầu tiên, ông mừng như trúng số. Rồi miếng thứ hai, miếng thứ ba. Vàng thì cất trong tủ, chìa khóa chỉ mình ông biết. Ông hay nói với con: "Ba làm lụng cả đời là để cho các con sau này."

Đến lúc ông nằm xuống, con cái bắt đầu chia nhau. Miếng đất này ai lấy, miếng kia ai lấy, vàng chia ra sao. Anh em vốn hòa thuận, bỗng dưng cãi nhau. Người em cho rằng anh được nhiều hơn. Người anh nói mình lo cho cha nhiều hơn nên xứng đáng hơn. Họp gia đình mấy lần không xong, cuối cùng phải nhờ người ngoài phân xử. Ông cụ cả đời tích góp để con cái sung sướng, nào ngờ của cải ông để lại lại thành nguyên nhân khiến anh em bất hòa.

Chuyện như vậy không hiếm. Của cải tích góp cả đời, lúc sống thì làm người ta lo giữ, lúc mất thì làm người ở lại tranh nhau. Người sống thì sợ mất của: sợ trộm, sợ mất giá, sợ con cái phá. Người mất rồi thì của ở lại, mà người thì đi tay không. Trong kinh Pháp Cú có câu dạy: "Con tôi, tài sản tôi" — người ngu sanh ưu não. Tự ta, ta không có, con đâu, tài sản đâu? Nghe thì nặng, nhưng ngẫm kỹ thì đúng. Cái thân này còn không giữ được mãi, thì nói gì đến của cải ngoài thân. Mình gọi là "của tôi", nhưng thật ra mình chỉ giữ hộ một thời gian. Hết duyên thì nó đi, theo cách này hay cách khác.

Hiểu như vậy không phải để khuyên người ta đừng làm ăn, đừng tích góp. Làm ăn, tích góp là cần thiết. Người có gia đình phải lo cho vợ con, phải để dành lúc ốm đau, lúc tuổi già. Vấn đề không nằm ở việc có của, mà nằm ở chỗ mình coi của là gì. Của là phương tiện để sống tốt hơn, hay của là ông chủ sai khiến mình?

Có người có của mà sống khổ. Ăn không dám ăn, mặc không dám mặc, đi đâu cũng lo mất. Con cái xin tiền học thêm, cũng đắn đo. Cha mẹ già cần thuốc men, cũng chần chừ. Tiền trong két thì nhiều, mà lòng thì lúc nào cũng thấy thiếu. Của như vậy, có cũng như không. Thậm chí còn khổ hơn người ít của mà lòng rộng.

Có người có của mà sống an. Họ dùng của để lo cho cha mẹ lúc tuổi già, cho con ăn học nên người, giúp người khó khăn khi gặp. Họ biết của là để dùng, không phải để thờ. Hết thì làm lại. Mất thì thôi. Lòng họ không bị của trói. Người như vậy, ít của hay nhiều của, đều sống nhẹ nhàng.

Vậy dùng của sao cho đúng? Thứ nhất, lo cho người thân khi họ còn sống. Cha mẹ già cần mình lúc này, không phải lúc mình giàu hơn. Con cái cần học hành lúc này, không phải lúc mình rảnh hơn. Đợi đến khi đủ đầy mới lo, có khi đã muộn. Thứ hai, đừng để của cải chia rẽ tình thân. Nếu có của để lại cho con, hãy nói rõ ràng, công bằng, khi còn khỏe mạnh. Anh em bất hòa vì của, phần lớn là vì người đi trước không nói rõ, để lại sự ngờ vực. Thứ ba, nhớ rằng của cải không đi theo mình. Thứ đi theo mình là cách mình đã sống, là những người mình đã thương, là những việc tốt mình đã làm.

Ông cụ tích góp cả đời, điều quý nhất ông để lại không phải là mấy miếng đất. Điều quý nhất là tấm gương một đời cần cù, chịu khó, lo cho con cái. Nếu con cái nhớ được điều đó, thì của cải dù chia ra sao, tình anh em vẫn còn. Còn nếu chỉ nhớ đến đất với vàng, thì ông đã vất vả cả đời để đổi lấy một cuộc cãi vã.

Tích góp cả đời, mang theo được gì? Không mang được đất, không mang được vàng. Mang theo được cách mình đã sống với của cải đó. Của cải như nước chảy qua tay. Giữ chặt quá thì mỏi tay. Mở tay ra dùng đúng chỗ, nước chảy đi mà lòng thì đầy. Đó mới là người thật sự giàu.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 62 (dhp_ev05.htm)
Bài liên quanBạn bè xa dần theo năm thángTóc bạc từng sợi: vô thường gõ cửa mỗi ngàyNổi tiếng một thời, rồi ai cũng quên: vô thường của danh tiếng