Chiều chủ nhật, trời nắng đẹp. Cả nhà hẹn nhau đi công viên. Mẹ chuẩn bị đồ ăn. Con chuẩn bị bóng. Ba rửa xe. Ai cũng háo hức. Vừa ra tới cổng, trời đổ mưa. Mưa rào, ào một cái, ướt hết. Kế hoạch tan. Con xị mặt. Mẹ thở dài. Ba nhìn trời, cười trừ: “Thôi, ở nhà vậy.”
Một cơn mưa chiều, nhỏ thôi. Nhưng đủ làm hỏng một buổi đi chơi. Đủ làm ướt đống quần áo vừa phơi. Đủ làm kẹt xe cả thành phố. Đủ làm người ta bực mình. Người ta hay trách trời. Trách mưa không báo trước. Nhưng mưa có bao giờ báo trước đâu? Mưa đến, là đến. Nắng cũng vậy. Đời cũng vậy. Nhiều chuyện đến không báo trước. Chỉ là mình cứ tưởng mọi thứ sẽ như mình tính.
Mình tính kỹ lắm. Tính ngày cưới, tính ngày đi chơi, tính ngày khởi công, tính ngày con thi. Mình tính như thể đời là một cái lịch, mình ghi gì, đời làm nấy. Nhưng đời không phải cái lịch. Đời là thời tiết. Nắng đó, mưa đó. Khỏe đó, bệnh đó. Vui đó, buồn đó. Không ai biết trước chiều nay mưa hay nắng. Chỉ biết: chuẩn bị sẵn, thì mưa hay nắng cũng không sao.
Trong Kinh Pháp Cú có câu: “Như mái nhà vụng lợp, mưa liền xâm nhập vào. Cũng vậy tâm không tu, tham dục liền xâm nhập.” Câu này dùng hình ảnh mái nhà. Nhà lợp vụng, mưa lọt vào. Tâm không tu, phiền não lọt vào. Mưa là chuyện ngoài đời. Phiền não là chuyện trong lòng. Mái nhà dột, thì mưa vào. Tâm không vững, thì chuyện nhỏ cũng làm mình khổ.
Có người, trời mưa một cái là bực cả ngày. Kẹt xe một chút là quát tháo. Kế hoạch hỏng một chút là chán nản. Không phải vì mưa to, vì xe kẹt lâu, vì kế hoạch lớn. Mà vì tâm mình như mái nhà dột. Chỉ cần một giọt mưa, là ướt hết trong nhà. Người khác, cũng mưa đó, cũng kẹt xe đó, nhưng họ bình thản. Họ mở nhạc nghe, họ gọi điện cho bạn, họ cười. Cùng một cơn mưa, hai cái tâm khác nhau, hai ngày khác nhau.
Lợp mái nhà, là việc làm trước, không phải đợi mưa mới làm. Tu tâm, cũng vậy. Không phải đợi chuyện buồn đến mới tu. Mà tu mỗi ngày, từng chút. Dậy sớm, hít thở, sống chậm lại một chút. Bớt tham, bớt giận, bớt so đo. Mỗi ngày một chút, như lợp từng viên ngói. Tới lúc mưa đến, nhà đã kín. Mưa ngoài kia, ướt ngoài kia. Trong nhà vẫn khô.
Có một ông cụ bán vé số. Chiều nào ông cũng ngồi góc chợ. Hôm trời mưa, người ta chạy tán loạn. Ông vẫn ngồi, lấy tấm ni lông che xấp vé số, che cái đầu, rồi ngồi nhìn mưa. Có người hỏi: “Ông không về sao?” Ông cười: “Mưa thì mưa. Tôi có ướt đâu. Tôi che rồi.” Ông không chống được mưa. Nhưng ông che được mình. Đời cũng vậy. Mình không chống được chuyện xảy ra. Nhưng mình che được lòng mình.
Cơn mưa chiều hôm đó, cả nhà không đi công viên. Nhưng họ có một buổi chiều khác. Mẹ nấu nồi chè. Ba kể chuyện ngày xưa. Con vẽ tranh, vẽ cả cơn mưa ngoài cửa sổ. Tối, mưa tạnh. Cả nhà ra hiên ngồi, nghe tiếng nước nhỏ giọt, ngửi mùi đất sau mưa. Con nói: “Ở nhà cũng vui.” Mẹ cười. Kế hoạch hỏng. Nhưng buổi chiều không hỏng. Vì họ không để cơn mưa quyết định ngày của mình.
Đời sẽ còn nhiều cơn mưa chiều. Mưa không báo trước. Việc không như ý, người không như ý, sức khỏe không như ý. Mình không ngăn được mưa. Nhưng mình lợp được mái. Mái nhà là thói quen mỗi ngày: bình tĩnh, biết đủ, biết thương. Lợp kỹ, mưa nào cũng qua. Lợp vụng, nắng cũng dột.
Ngày mai, trời có thể nắng, có thể mưa. Đừng hỏi trời. Hãy hỏi mái nhà của mình: đã lợp kỹ chưa? Nếu rồi, thì nắng hay mưa, cũng chỉ là thời tiết. Còn ngày của mình, vẫn là ngày của mình. Một cơn mưa chiều, không làm hỏng được một đời người biết lợp mái.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư