🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Nghe lại bài hát cũ: vô thường trong một giai điệu quen

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Chiều nay, radio trên xe phát một bài hát cũ. Bài hát thời sinh viên. Tôi nghe mà sững người. Giai điệu vẫn vậy, lời vẫn vậy, giọng ca sĩ vẫn vậy. Nhưng người nghe thì khác rồi. Ngày xưa nghe bài này, tôi hai mươi tuổi, chưa lo gì. Giờ nghe lại, tôi đã ngoài bốn mươi, tóc bạc, con đã lớn. Cùng một bài hát, hai con người khác nhau đang nghe.

Âm thanh là thứ vô thường rõ ràng nhất. Một bài hát vang lên, rồi tắt. Không ai giữ được tiếng hát mãi. Mình có thể mở lại bài hát, nhưng không thể mở lại được cái buổi chiều năm hai mươi tuổi, ngồi sau xe bạn, nghe bài hát ấy lần đầu. Giai điệu còn, mà thời gian đã đi mất.

Sách Phật học của BudSas có đoạn viết: các pháp vô thường, các pháp vô ngã. Nó thay đổi, biến hoại trong từng khoảnh khắc. Sợi tóc nó xanh. Sợi tóc nó bạc. Hôm nay còn trẻ, mai sẽ già, kia sẽ chết. Chẳng ai chạy trốn được tử thần. Đoạn này đọc lên nghe buồn. Nhưng nó chỉ nói sự thật. Tóc xanh rồi sẽ bạc. Người trẻ rồi sẽ già. Bài hát hay đến đâu rồi cũng tắt. Biết vậy, mình mới biết trân trọng lúc nó còn vang.

Nghe bài hát cũ, người ta thường buồn. Buồn vì nhớ thời trẻ. Buồn vì nhớ những người đã xa. Buồn vì những ngày tháng không trở lại. Nhưng buồn như vậy có ích gì không. Quá khứ không trở lại, dù mình có buồn bao nhiêu. Bài hát cũ hay nhất khi mình nghe nó như một người bạn cũ ghé thăm. Chào nhau một câu, rồi để bạn đi. Đừng níu bạn ở lại. Đừng bắt hiện tại phải giống quá khứ.

Có người nghe nhạc cũ để trốn hiện tại. Hiện tại khó khăn quá, họ chui vào quá khứ cho yên. Nhưng quá khứ không phải là nhà. Quá khứ là một bài hát. Nghe xong thì thôi. Hiện tại mới là nơi mình đang sống. Trốn trong bài hát cũ lâu quá, mình sẽ bỏ lỡ bài hát mới của đời mình. Mà đời mình, mỗi ngày đều có một bài hát mới, nếu mình chịu lắng nghe.

Vô thường trong âm thanh dạy mình một điều: hãy nghe cho kỹ khi còn nghe được. Nghe tiếng con cười. Nghe tiếng mẹ gọi. Nghe tiếng mưa rơi. Nghe tiếng chim hót buổi sáng. Những âm thanh ấy, ngày nào cũng có, nên mình tưởng chúng sẽ có mãi. Nhưng một ngày nào đó, chúng sẽ không còn. Mẹ không còn gọi nữa. Con không còn cười như ngày bé nữa. Lúc ấy, mình có muốn nghe lại cũng không được.

Bài hát cũ chiều nay, tôi nghe hết bài, rồi tắt radio. Không nghe lại lần nữa. Nghe một lần là đủ. Đủ để nhớ, đủ để thương, đủ để nhắc mình: thời gian đang trôi. Mình còn nghe được, còn thở được, còn ngồi đây, đó đã là may mắn. Ngày mai, mình sẽ nghe một bài hát mới. Bài hát của ngày mai, cũng sẽ có ngày thành bài hát cũ. Cứ như vậy, đời trôi đi, đẹp theo cách của nó.

Nghe nhạc cũ cũng giống như lật một cuốn album ảnh. Ảnh còn đó, người trong ảnh thì đã khác. Mình nhìn ảnh, mình nhớ, mình thương. Nhưng mình không thể chui vào trong ảnh mà sống. Đời sống là ở ngoài khung ảnh. Bài hát cũ cũng vậy. Nghe xong, mình trở về với hiện tại. Hiện tại có thể không đẹp như quá khứ, nhưng hiện tại là thật. Quá khứ dù đẹp đến đâu, cũng chỉ là một bài hát đã tắt.

Người biết sống với vô thường sẽ nghe nhạc cũ mà không buồn quá lâu. Buồn một chút rồi thôi. Rồi họ mở một bài hát mới. Bài hát mới có thể chưa hay bằng bài cũ, nhưng nó là của hôm nay. Và hôm nay, mình còn nghe được, còn cảm được, đó đã là một may mắn. Ngày mai, bài hát mới này cũng sẽ thành bài hát cũ. Cứ như vậy, mình đi qua đời, mang theo những giai điệu, không níu giữ giai điệu nào.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• BudSas – hb09.htm, tr. 1
Bài liên quanCái điện thoại vỡ màn hình: vô thường của đồ dùng và lòng bám víuĐổi nghề ở tuổi bốn mươi: vô thường của con đường đã chọnĐiện thoại đầy ảnh cũ: kỷ niệm còn, người đã khác