🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Hết mùa hoa, cây vẫn còn đó: vô thường của cái đẹp thoáng qua

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Tháng ba, hoa sưa nở trắng cả phố. Người ta đổ ra đường chụp ảnh, chen nhau dưới tán hoa. Đẹp lắm. Nhưng chỉ hai tuần sau, hoa rụng hết. Phố lại bình thường. Cây sưa vẫn đứng đó, trơ cành, không còn ai chụp ảnh nữa. Đến tháng tư, hoa loa kèn nở. Người ta lại đổ ra chợ hoa, mua từng bó về cắm. Vài ngày sau, hoa héo, lại vứt đi. Cứ vậy, hết mùa hoa này đến mùa hoa khác. Hoa đến rồi đi. Cây thì ở lại.

Cái đẹp trên đời phần lớn là như vậy: thoáng qua. Hoa nở rồi tàn. Tuổi trẻ đến rồi đi. Danh tiếng lên rồi xuống. Tiền bạc có rồi mất. Người ta thích cái đẹp, nhưng lại khổ vì cái đẹp không ở lại. Mùa hoa sưa, ai cũng muốn hoa nở mãi. Nhưng hoa không nở mãi được. Hoa nở là để tàn. Tàn là để cây sống tiếp, để năm sau hoa lại nở. Ai không hiểu điều này, sẽ khổ mỗi mùa hoa tàn. Họ tiếc hoa, trách thời gian, rồi buồn. Nhưng thời gian có lỗi gì đâu? Hoa tàn không phải vì thời gian ác. Hoa tàn vì đó là bản chất của hoa.

Trong kinh Tăng Nhất A Hàm, Đức Phật dạy: hết thảy hành vô thường. Có sanh thì có diệt. Không sanh thì không chết. Diệt ấy là tối lạc. Mọi thứ có mặt đều vô thường, có sinh thì có diệt. Hoa cũng vậy. Sắc đẹp cũng vậy. Tuổi trẻ cũng vậy. Câu kệ này nghe thì buồn, nhưng thật ra là lời an ủi. Vì nếu hoa nở mãi không tàn, thì làm sao có mùa hoa sau? Nếu tuổi trẻ ở mãi, thì làm sao có sự trưởng thành? Nếu mọi thứ đứng yên, đời sẽ chán lắm. Vô thường không phải là mất mát. Vô thường là sự đổi thay để mọi thứ tiếp tục sống.

Nhiều người khổ vì muốn giữ cái đẹp lại. Cô gái soi gương, thấy mình già đi, buồn. Chàng trai thấy tóc mình bạc, lo. Người nổi tiếng thấy mình hết thời, tiếc. Người giàu thấy tiền mình vơi, sợ. Tất cả đều muốn giữ lại cái đã qua. Nhưng giữ làm sao được? Hoa đã tàn, níu cánh hoa rụng lại cũng không làm hoa nở lại. Tuổi trẻ đã qua, tiếc cũng không làm mình trẻ lại. Danh tiếng đã hết, cố giữ cũng chỉ làm mình mệt thêm. Người khôn không níu hoa tàn. Người khôn ngắm hoa lúc hoa nở, rồi để hoa tàn trong yên bình.

Nhưng cũng có người hiểu lầm vô thường, rồi buông xuôi. Họ nói: đằng nào hoa cũng tàn, ngắm làm gì? Đằng nào cũng già, giữ gìn làm gì? Đằng nào cũng mất, cố gắng làm gì? Đó không phải là hiểu vô thường. Đó là chán đời. Vô thường dạy ngược lại: chính vì hoa sẽ tàn, nên lúc hoa nở, mình càng phải ngắm cho kỹ. Chính vì tuổi trẻ sẽ qua, nên lúc còn trẻ, mình càng phải sống cho đáng. Chính vì mọi thứ đều đổi, nên giây phút hiện tại càng quý. Người hiểu vô thường không buông xuôi. Người hiểu vô thường sống trọn vẹn hơn, vì họ biết không có giây phút nào quay lại.

Cây sưa sau mùa hoa, trơ cành, xấu xí, không ai ngó tới. Nhưng cây vẫn sống. Rễ vẫn bám đất. Lá non vẫn chờ ngày mọc. Năm sau, hoa lại nở. Cây không buồn vì hoa tàn. Cây chỉ làm việc của cây: sống tiếp, chờ mùa sau. Con người cũng nên như cây. Hoa nở thì vui, hoa tàn thì thôi. Cái đẹp thoáng qua thì để nó qua. Cái còn lại là rễ, là gốc, là con người thật của mình. Rễ sâu thì hoa năm sau càng đẹp. Người có gốc rễ vững, dù tuổi trẻ qua, dù danh tiếng hết, vẫn sống yên, sống đẹp.

Mùa hoa nào cũng vậy, đến rồi đi. Đừng đứng dưới gốc cây mà khóc vì hoa rụng. Hãy nhặt một cánh hoa, ngửi cho thơm, rồi để nó bay theo gió. Hoa tàn không phải là hết. Hoa tàn là để cây còn đó, để năm sau hoa lại nở. Và mình cũng vậy. Tuổi trẻ qua không phải là hết. Tuổi trẻ qua là để mình lớn lên, để sống một đời khác, sâu hơn, vững hơn. Hết mùa hoa, cây vẫn còn đó. Hết tuổi trẻ, mình vẫn còn đây. Còn đây là còn cơ hội. Còn cơ hội là còn đẹp, theo một cách khác.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Tăng Nhất A Hàm 3 (Thích Đức Thắng dịch, Thích Tuệ Sỹ hiệu chú) — trang 250: "Hết thảy hành vô thường; Có sanh thì có diệt. Không sanh thì không chết. Diệt ấy là tối lạc"
Bài liên quanCăn phòng trọ đầu tiên: vô thường của những nơi từng gọi là nhàChiếc xe đạp cũ dựng góc sân: vô thường trong kỷ vậtBước chân chậm lại: vô thường của tuổi già đến không báo trước