🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Hàng xóm đổi thay: vô thường ngay bên hông nhà

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Con hẻm nhà chị Lan có mười hai hộ. Hồi chị mới về đây ở, hẻm vui lắm. Nhà ai nấu món gì ngon cũng mang sang cho nhau một chén. Trẻ con chơi chung ngoài sân. Người lớn ngồi hóng mát trước cửa, kể chuyện trên trời dưới đất. Có chuyện gì, cả hẻm cùng biết. Có khó khăn gì, cả hẻm cùng giúp.

Rồi từng nhà một thay đổi. Nhà bà Tư mất, con bà bán nhà cho người khác. Người mới đến xây tường cao, cổng kín, ít giao tiếp. Nhà chú Ba theo con ra nước ngoài, nhà để trống, cỏ mọc um tùm. Nhà anh Hùng sửa nhà, xây thêm tầng, bịt luôn cái cửa sổ nhìn sang nhà chị Lan. Hẻm vẫn là hẻm đó, nhưng người đã khác. Tiếng cười trẻ con ít hẳn. Buổi chiều, hẻm vắng lặng. Mỗi nhà đóng cửa, xem ti vi riêng.

Chị Lan có lúc buồn. Chị nhớ cái hẻm ngày xưa. Chị nhớ bà Tư hay cho chị chén chè đậu xanh. Chị nhớ chú Ba hay sửa giúp chị cái quạt hỏng. Giờ đây, những người đó không còn nữa. Người mới thì xa lạ. Chị tự hỏi: cái hẻm này còn là hẻm của mình không. Hay mình chỉ là người lạ sống ở đây.

Trong sách Thiền Uyển Tập Anh có lời dạy của một vị thiền sư trước lúc viên tịch. Ngài dặn đệ tử: hãy xem hết mọi pháp vô thường vô ngã, vô tác vô vi, ở chỗ lìa phân biệt. Câu nói đó nghe cao siêu. Nhưng đặt vào chuyện con hẻm, nó rất gần gũi. Mọi thứ đều vô thường. Hẻm xóm cũng vô thường. Người đến rồi đi. Nhà cũ rồi mới. Tình làng nghĩa xóm cũng đổi thay theo thời gian. Không có cái hẻm nào đứng yên mãi.

Cũng có câu trong kinh luận: mọi pháp vô thường, không tồn tại lâu dài, như bọt nước. Cái hẻm ngày xưa đẹp như bọt nước. Nó có thật. Nhưng nó không ở lại mãi. Nó vỡ đi, để nhường chỗ cho một cái hẻm khác. Cái hẻm mới có thể không ấm áp như cái cũ. Nhưng nó cũng là một phần của đời sống. Buồn vì cái cũ mất đi là chuyện thường tình. Nhưng bám mãi vào cái cũ thì mình khổ.

Chị Lan đã làm một việc nhỏ. Chị nấu một nồi chè đậu xanh, giống như bà Tư ngày xưa. Chị mang sang cho nhà mới bên cạnh. Người hàng xóm mới ngạc nhiên, rồi cảm ơn. Hôm sau, họ mang sang cho chị một đĩa bánh. Hai nhà bắt đầu nói chuyện. Chị biết tên họ. Họ biết tên chị. Không phải là thân thiết như ngày xưa ngay lập tức. Nhưng là một khởi đầu.

Rồi chị Lan làm thêm một việc nữa. Chị rủ mấy nhà trong hẻm dọn dẹp khoảng sân chung. Mọi người cùng quét, cùng trồng vài chậu cây. Trẻ con lại ra sân chơi. Người lớn lại ngồi hóng mát. Hẻm không trở lại như xưa. Nhưng hẻm có một hơi ấm mới. Không phải hơi ấm của những người cũ. Mà là hơi ấm của những người mới, bắt đầu quen nhau.

Hàng xóm là một mối quan hệ đặc biệt. Không phải ruột thịt, không phải bạn bè thân thiết. Chỉ là những người sống gần nhau. Nhưng gần nhau mỗi ngày, thì cũng thành một phần của đời mình. Khi họ đổi thay, đời mình cũng đổi thay theo. Khi nhà bên cạnh bán đi, khi người quen dọn đi, khi người mới dọn đến, mình cũng phải học cách làm quen lại từ đầu. Đó là vô thường ngay bên hông nhà, không cần đi đâu xa để thấy.

Có người sẽ nói: hàng xóm bây giờ không như xưa nữa. Ai cũng sống khép kín. Ai cũng lo việc nhà mình. Nói vậy cũng đúng một phần. Nhưng cũng có phần do mình. Mình có mở cửa trước không. Mình có chào hỏi trước không. Mình có mang sang cho họ chén chè như bà Tư ngày xưa không. Hay mình cũng đóng cửa, rồi trách người ta khép kín. Cái hẻm ấm hay lạnh, có phần nằm trong tay mình.

Vô thường không có nghĩa là mọi thứ sẽ tệ đi. Vô thường có nghĩa là mọi thứ sẽ đổi thay. Đổi thay có thể tốt hơn, cũng có thể xấu hơn. Nhưng mình không phải là người đứng ngoài nhìn. Mình là một phần của sự đổi thay đó. Hôm nay, hãy mở cửa ra, chào người hàng xóm mới một câu. Có thể họ sẽ ngạc nhiên. Có thể họ sẽ cười. Và biết đâu, từ một câu chào, một con hẻm mới lại bắt đầu ấm lên.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thiền Uyển Tập Anh (Lê Mạnh Thát) — trang 71: "xem hết mọi pháp vô thường vô ngã, vô tác vô vi, ở chỗ lìa phân biệt"
• Bộ Thích Kinh Luận 1, Tứ A Hàm Mộ Sao Giải — trang 42: "Mọi pháp vô thường không tồn tại lâu dài, như bọt nước."
Bài liên quanCái lưng đau buổi sáng: vô thường gõ cửa thân mìnhNgôi nhà cũ xuống cấp: vô thường của mái ấm một thờiCăn bệnh mãn tính đến ở chung: học sống cùng vô thường