🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Đám giỗ đầu tiên vắng mẹ: nỗi mất mát rồi cũng thành quen

Vô thường – sinh tử · 5 phút đọc

Đám giỗ đầu tiên sau ngày mẹ mất, cả nhà ngồi quanh mâm cơm mà ai cũng nhìn vào chỗ trống. Chỗ mẹ vẫn ngồi mọi năm, nay chỉ còn cái chén úp, đôi đũa đặt ngay ngắn. Không ai khóc òa. Chỉ là không khí nặng như có một tảng đá đè lên ngực. Cơm canh vẫn bốc khói, mà sao ăn vào chẳng thấy ngon.

Mất mát người thân là nỗi đau không có thuốc nào chữa lành ngay được. Người ta hay nói thời gian sẽ làm lành mọi thứ. Nhưng thật ra thời gian không làm lành, thời gian chỉ dạy mình cách sống chung với khoảng trống đó. Ban đầu, khoảng trống ấy to như cả căn nhà. Đi đâu cũng thấy thiếu. Nấu cơm cũng thừa một phần. Nghe tiếng xe ngoài ngõ cũng giật mình tưởng mẹ về.

Rồi dần dần, mình học được cách đặt nỗi nhớ vào đúng chỗ của nó. Nhớ không phải là níu. Níu là cứ muốn mọi thứ trở lại như cũ, cứ tự hỏi giá như hôm đó mình làm khác đi, giá như mình về thăm mẹ nhiều hơn. Những câu giá như ấy cứa vào lòng, ngày này qua ngày khác, mà chẳng thay đổi được gì. Người đã đi rồi. Chỉ có người ở lại là còn có thể đổi khác.

Trong kinh, Đức Phật dạy về cái nhìn của người có trí: cái này không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã của tôi. Nghe có vẻ xa lạ, nhưng ngẫm kỹ thì rất gần. Mẹ là mẹ, nhưng mẹ không phải là vật sở hữu của mình. Mẹ đến với đời mình bằng nhân duyên, ở cùng mình một đoạn đường, rồi đi theo con đường của mẹ. Mình thương mẹ, mình nhớ mẹ, nhưng mình không thể giữ mẹ lại mãi. Hiểu như vậy không làm tình thương vơi đi. Nó chỉ làm cho tình thương bớt đi cái khổ của sự níu kéo.

Có người hỏi: vậy nhớ mẹ thì làm sao? Thì cứ nhớ. Nhớ bằng cách sống tốt, bằng cách nấu một bữa cơm ngon cho con cháu, bằng cách kể cho cháu nghe bà ngoại ngày xưa hiền ra sao, nấu canh chua ngon thế nào. Nỗi nhớ như vậy không còn là vết thương rỉ máu nữa. Nó thành một sợi dây ấm, nối người đã khuất với người đang sống.

Đám giỗ đầu tiên bao giờ cũng khó nhất. Nhưng rồi sẽ có giỗ thứ hai, thứ ba. Mỗi năm, chỗ trống vẫn đó, nhưng lòng mình đã khác. Không còn quặn lên mỗi lần nhìn thấy. Thay vào đó là một sự bình yên lặng lẽ: mẹ đã đi, nhưng những gì mẹ dạy vẫn ở lại trong cách mình sống, trong cách mình thương con cháu.

Mọi sự trên đời đều trải qua sinh, trụ, dị, diệt. Người thân cũng không nằm ngoài luật ấy. Ai rồi cũng sẽ đi qua một đám giỗ đầu tiên vắng một người thương. Điều mình có thể làm không phải là níu người ấy lại, mà là sống sao cho khoảng thời gian còn ở bên nhau không phải tiếc nuối. Và khi người đã đi, thì sống sao cho người ở trên kia, nếu có nhìn xuống, cũng thấy yên lòng.

Cũng có những ngày nỗi nhớ ùa về bất chợt: một món ăn mẹ hay nấu, một bài hát mẹ hay hát, một câu nói mẹ hay dặn. Những lúc ấy, đừng vội xua đi. Hãy để nỗi nhớ đến, ngồi với nó một lát, rồi tiễn nó đi. Nấu lại món canh chua của mẹ cho con cháu ăn, kể cho cháu nghe bà ngoại ngày xưa ra sao. Như vậy là mẹ vẫn sống, không phải trong hình hài, mà trong cách mình thương yêu và tiếp nối.

Nỗi mất mát rồi cũng thành quen. Không phải vì mình quên, mà vì mình đã học được cách mang theo người thương trong lòng, thay vì đòi họ phải hiện diện trước mắt. Đó là bài học vô thường dạy cho người ở lại, bằng cái giá đắt nhất, nhưng cũng chân thật nhất.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trung Bộ, kinh số 22 (Ví dụ con rắn) — Thư Viện Phật Học BudSas
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 88
Bài liên quanNgôi nhà bán đi sau một đời gắn bó: của cải rồi cũng đổi chủNgười yêu cũ nhắn tin sau mười năm: tình cảm đã khác, lòng mình cũng khácTấm gương soi buổi sáng: thân thể đổi thay từng ngày mà mình không hay