📜 Giảng Sư
Kho kinh › Bài viết chọn lọc

Phat tu chan chanh - Phuc Trung

Bài viết chọn lọc · 15,024 ký tự · ~14 phút đọc
🏠 📜

Phat tu chan chanh - Phuc Trung

[ BuddhaSasana ]

[ Unicode Font ]

Người Phật tử chân chánh

Phúc Trung

I.- Dẫn :

Khi người ta đi chùa lễ Phật, tụng kinh, nghe chư Tăng, Ni

thuyết pháp, hay tự giới thiệu "Tôi là Phật

Tử", chúng ta biết những người ấy đều là Phật

Tử, nghĩa là con của Phật, nói khác hơn là họ đã tự

nguyện đi theo con đường của đức Phật, đáng cho chúng

ta quý trọng, bởi vì những người đó cùng chung lý tưởng

với chúng ta về tôn giáo, nhưng quý hơn hết phải là một

Phật Tử chân chánh.

II.- Những đức tánh và bổn phận của người Phật tử chân chánh :

Đạo Phật chẳng những là đạo từ bi mà còn bình đẳng và tự do đối với hết thảy mọi chúng sanh, cho nên Một Phật Tử Chân Chánh, nhất thiết đạo Phật không đòi hỏi người ấy phải thực hành nhiều điều khó khăn, nhưng những đòi hỏi phải có, chỉ cốt làm cho cá nhân người ấy được thăng hoa, nói một cách khác là được tốt đẹp hơn trong hiện tại, nhất là ở mai sau.

1) Những đức tánh cần phải có:

A) Đức

tin: Người Phật Tử chân chánh trước tiên

phải tin rằng, đức Phật là một bậc Đại Giác Ngộ,

những điều Ngài giảng được ghi lại trong Kinh điển đều

là Chân lý, nhưng chúng ta nên nhớ sự tự do đầu tiên mà

đức Phật đã dạy chúng ta là: " Hiểu ta rồi hãy

tin ta, nếu tin ta mà chẳng hiểu ta, ấy là phỉ báng ta

vậy! "

Chúng ta tin rằng Đạo

Phật là con đường chấm dứt mọi khổ đau, làm cho chúng

ta an lạc trong hiện tại và giải thoát luân hồi trong tương

lai.

B) Giữ

giới: Trước khi đức Phật nhập Niết Bàn, Ngài

dạy chư Tăng phải lấy giới luật làm Thầy, cho nên người

Phật Tử chân chánh nhứt thiết phải giữ Năm giới cho

được nghiêm mật, luôn luôn nhớ Giới là Thầy, Giới đứng

đầu Tam Học, có giữ Giới hạnh mới sanh Định, tâm có

định mới sanh ra Trí Huệ.

C) Tu học:

Một người Phật Tử nếu không chịu Học, Hỏi, Hiểu, Hành

thì sẽ rơi vào tà kiến, làm những điều sằng bậy như

những người bình thường khác. Trước tiên người Phật

Tử phải học hỏi, bằng cách nghe Thuyết pháp ở chùa hay

băng (tape) do quý Tăng, Ni giảng. Đọc kinh, sách, báo Phật

Giáo để hiểu những giáo lý đức Phật đã dạy. Nên thân

cận những bậc chân tu, những người thiện tri thức để

thấm nhuần học hạnh, gần gũi những bạn đạo đã tu

học nhiều năm, có đạo đức để học hỏi luận đàm cho

trí huệ mình được khai mở thêm.

Kế đến là phải

tu tập, công phu hằng ngày, tùy theo mình chọn lựa pháp môn

cho thích hợp với bản thân, hoặc ngồi Thiền, niệm

Phật, tụng kinh. Lúc mới đầu có nhiều khó khăn nhưng

phải cố gắng vượt qua, cần nhất là chuyên cần, ngày nào

cũng phải công phu, thời công phu luôn luôn đúng giờ. Để

tránh những khách khứa, giờ công phu tốt nhất là từ 5 đến

6 giờ sáng, sẽ không ai quấy rầy mình được cả, và là

lúc trời mát mẻ, không khí trong lành, yên tĩnh, giúp tâm

trí được an định và trong sáng, bắt đầu cho một ngày

mới.

Thứ nữa là tập

vun trồng lòng từ bi, nên cúng dường, nên bố thí; thứ

nhất tạo phước đức cho chúng ta, thứ hai là tập cho quen

tánh buông xả, để đến khi chết không tiếc thương, bận

bịu một cái gì, thanh thản ra đi, chỉ tưởng nhớ đến

Phật, nhờ đó Cận Tử Nghiệp (nghiệp lành dữ lúc gần

chết) sẽ giúp ta tái sinh về thiện giới.

2) Bổn phận

của người Phật Tử: Phật đã dạy, người Phật

Tử có Bốn Ân quan trọng, chúng ta có bổn phận phải làm

để báo đáp những ân đó: Ân cha mẹ, ân thầy bạn, ân

quốc gia xã hội và ân Tam Bảo.

A) Ân cha mẹ: Cha mẹ có những ân nghĩa đối với con cái, người nào làm cha mẹ rồi mới thấy rõ thâm ân nầy:

a) Ân sinh sản :

Làm mẹ phải chín tháng cưu mang, ăn uống phải kiêng

cử, phải giữ gìn khi đi, đứng, ngủ, nghỉ cẩn thận lúc

thai mang. Khi sinh con biết bao nhiêu là nguy hiểm, có khi

phải bị mất mạng. Cha phải lo tão tần làm lụng vất

vả, để lo cho mẹ tròn con vuông.

b) Ân nuôi

nấng: Từ khi mới sanh ra cho đến lúc lớn khôn, cha

mẹ phải tão tần, vất vả để nuôi nấng con cái, lo cho

con đủ ăn, lo cho con mặc đủ ấm, lo cho con an giấc

ngủ. Mong cho con ăn ngon, chóng lớn; mua thứ nọ, tạo

thứ kia luôn luôn muốn làm cho con cái mình được vui

vẻ.

c) Ân thuốc

thang : Khi con đau ốm, cha mẹ phải lo săn sóc, chữa

trị cho con, lo đến nỗi quên ăn bỏ ngủ, cốt làm sao để

bảo vệ sức khỏe, thân mạng cho con cái của mình.

d) Ân dạy bảo :

Cha mẹ phải dạy bảo con cười vui, đi đứng, ăn uống,

học hành, lễ phép và xử thế ở đời, những việc đó

cốt tập cho con mình từng bước đi vững vàng khi còn

nhỏ, và khôn lớn bước vào cuộc đời, tự kiếm sống

nuôi thân, làm điều hữu ích cho xã hội.

B) Ân

Thầy Bạn: Ở đời người ta thường dùng

ngạn ngữ: " Không thầy đố mầy làm nên ",

Thầy dạy dỗ, còn bạn bè thì chỉ dẫn thêm. Ân nầy

gồm có:

a) Mở rộng

kiến thức : Thầy dạy cho chúng ta biết đọc, biết

viết, biết ăn ở hiền lành phải đạo làm người,

biết những điều cần phải biết, cốt để làm cho mình

trở thành con người tốt, hữu dụng cho xã hội.

b) Khai sáng trí

thức : Chẳng những Thầy dạy cho ta hiểu biết mà

Thầy và Bạn còn dạy cho ta biết nhận xét, lý luận làm

cho trí hiểu biết của chúng ta đạt được sự thông

suốt, chính xác và đúng đắn.

c) Khuyến khích :

Nhờ có Thầy và Bạn luôn luôn khuyến khích, nhờ đó chúng

ta được an ủi khi buồn vui, chúng ta mạnh dạn tiến bước,

làm được những điều hay, lẻ phải cho bản thân và xã

hội.

C) Ân

Quốc Gia Xã Hội: Chúng ta sống trong một nước,

giữa xã hội loài người, đời sống chúng ta được yên

ổn, ấm no và hạnh phúc; quốc gia và xã hội đem lại

những điều ấy cho chúng ta, chúng ta đã thọ những ân nghĩa

như sau:

a) Trị an : Chính

phủ của quốc gia nào cũng lo trị an để bảo vệ chế

độ, nhưng nếu vì lợi ích nhân dân, thì phải lo cho nhân

dân yên ổn làm ăn, nhờ đó nhân dân được ấm no hạnh

phúc.

b) Giữ vẹn biên

cương, bảo toàn độc lập : Nhờ có quốc gia giữ gìn,

bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ vùng trời, đất, biển

cả và bảo toàn sự độc lập. Nếu không được vậy, lãnh

thổ bị nước ngoài xâm lấn, đất nước bị đô hộ

hay lệ thuộc nước ngoài. Một nước mất độc lập thì

dân chúng bị sưu cao, thuế nặng, làm lụng vất vả để

cung phụng tài sản cho nước ngoài. Nước mất độc

lập, nhân dân không còn được ấm no và hạnh phúc.

c) Sự ấm no

hạnh phúc : Một người chúng ta không thể nào làm đủ

những nhu yếu cho chính bản thân mình dùng, chẳng hạn

một người không thể làm nghề nông để có đủ thức

ăn, không thể làm nghề thợ dệt để có đủ quần áo,

chăn mền mặc khi ấm lạnh, không thể làm ra đủ thuốc

thang để trị bệnh khi đau yếu, không thể có đủ kiến

thức để bảo vệ sự sống với thiên nhiên, không thể

tự mình làm ra đủ tiện nghi khác để mình dùng. Xã

hội đã phân công cho mỗi người một nghề, làm một công

việc để sản xuất ra tất cả nhu yếu và phương tiện

cho con người dùng.

D) Ân Tam Bảo: Đối với Phật-Pháp-Tăng người Phật tử có những trọng ân như sau:

a) Ân Phật Bảo :

Vì sự khổ đau của chúng sanh, Thái Tử Tất Đạt Đa đã

đi tìm con đường giải thoát mọi ràng buộc khổ đau đó,

là Phật tử chúng ta phải nhớ đến ân đức của Ngài:

- Lìa bỏ ngôi báu,

gia đình: Ai đã làm được như Phật ? Ngài đã bỏ ngôi

báu Thái Tử của mình, bỏ cung vàng, điện ngọc, lìa xa

cha mẹ, vợ con để đi tìm con đường giải thoát mọi đau

khổ cho chúng sanh.

- Sáu năm khổ

hạnh nơi rừng già: Thái Tử Tất Đạt Đa đi tu trong sáu

năm cùng với nhóm ông Kiều Trần Như tu khổ hạnh, nhịn

đói, chịu rét trong chốn rừng già hiu quạnh.

- Thuyết pháp, giáo

hóa chúng sanh: Sau khi từ bỏ lối tu khổ hạnh cực đoan,

Ngài tham thiền và chứng đắc Phật quả, rồi đem chân lý

ra giảng dạy cho chúng sanh tu tập để giải thoát luân

hồi sanh tử. Nếu Ngài không giáo hóa làm gì chúng ta

biết được chân lý như ngày nay?

b) Ân Pháp Bảo : Nhờ có kinh điển, ngày nay chúng ta mới biết giáo lý của Đạo Phật, do đó Pháp Bảo có những ân:

- Chỉ đường

giải thoát: Nhờ có kinh điển, chúng ta hiểu được

cuộc đời là giả tạm, chịu nhiều khổ đau, phải tu

chứng đạt đến Niết Bàn để giải thoát mọi ràng

buộc khổ đau.

- Chỉ dạy phương

pháp tu học: Chẳng những Phật đã chỉ cho chúng ta thấy

sự đau khổ của cuộc đời, trong sinh tử luân hồi, kinh

điển còn ghi lại những phương pháp tu học để được

giải thoát.

- Tạo an lạc cho

ta, hòa bình cho thế giới: Phật dạy lánh ác làm thiện,

mọi người phải từ bi, nhân ái sống với nhau trong xã

hội, nhất là hàng ngày hàng giờ cho tận cùng hằng sát

na (một cái co tay và duỗi thẳng tay ra, có 60 sát na) giữ

cho tâm ta an lạc từng cá nhân, tất cả mọi người như

thế thì lo gì thế giới chẳng hòa bình.

c) Ân Tăng Bảo :

Tăng là những người đã lìa bỏ gia đình để tu giải

thoát cho mình và lo cứu giúp mọi chúng sanh, vì thế có

những ân:

- Duy trì chánh pháp:

Những vị Tăng giữ gìn giới luật, từ bi, bố thí

những điều đó làm cho giáo lý của Phật tồn tại ở

thế gian, nhờ đó chúng ta mới biết Đạo Phật, biết phương

pháp tu học giải thoát.

- Thay Phật hóa độ chúng sanh: Tăng là những vị làm Sứ giả của Như Lai, tức là thay Phật giáo hóa cho chúng sanh tu học.

- Truyền trao giới

pháp: Chúng ta muốn phát tâm cầu đạo, chúng ta phải quy

y Tam Bảo, chính vị Tăng đã thay Phật truyền trao Giới

luật và dạy cho chúng ta phương pháp tu học.

3) Phương tiện đền trả bốn ân: Đối với bốn ân trọng trên, người Phật tử phải đền đáp ân sâu ấy như sau:

A) Cách báo ân cha mẹ:

- Hiếu hạnh: Luôn luôn phải làm vui lòng cha mẹ. - Tuy nhiên những việc nào không tốt thì nên tránh.

- Làm hiển danh cha

mẹ: Khi còn nhỏ cố gắng học hành đỗ đạt cao, để có

kiến thức trong nghề nghiệp, sẽ có những đóng góp

hữu ích cho Phật sự, tài bồi văn hóa, phụng sự xã

hội những công việc ấy cũng làm hiển danh cha mẹ như

người có chức trọng quyền cao. Tuy nhiên, chức trọng

quyền cao có khi chỉ là những cái danh hư ảo, giả tạm

của cuộc đời, chúng ta phải sáng suốt, tránh ham tranh

danh và đoạt lợi.

- Khuyến hóa cha

mẹ: Nếu cha mẹ còn sanh tiền, chưa thấm nhuần Đạo

Phật, chúng ta phải tìm cách cho cha mẹ đi chùa, niệm

Phật, làm thiện lánh ác.

- Cha mẹ đã qua đời: Chúng ta phải thường xuyên hồi hướng công đức, cầu nguyện cho cha mẹ sớm được sanh về cõi an lạc.

B) Cách báo ân Thầy bạn:

- Siêng năng chăm chỉ học hành: Chúng ta luôn luôn học hành chăm chỉ, sự tiến bộ trong học tập làm cho Thầy bạn đều vui lòng.

- Cung kính lễ độ:

Đối với Thầy bạn chúng ta luôn luôn cung kính, vì Thầy

chẳng khác nào cha mẹ của chúng ta. Tục ngữ có câu:

" Mồng một ngày cha, mồng hai ngày mẹ, mồng ba ngày

thầy " (nghĩa là ngày Tết, mồng một đi lễ ở

họ Nội, mồng hai đi lễ ở họ Ngoại, mồng ba đi lễ

Thầy giáo), sự kính trọng Thầy ngày xưa có câu " Nhất

tự vi sư, bán tự vi sư " (Học với người một chữ

cũng là Thầy, thậm chí nửa chữ cũng là Thầy của mình).

- Thực hành lời

Thầy, bạn: Thầy ở đây là người đáng tôn kính, bạn

ở đây là bạn tốt, chỉ dạy cho ta điều hay, lẽ phải

do đó khi làm điều gì, ta phải làm những điều hay lẽ

phải như Thầy bạn đã chỉ dạy.

- Khuyến hóa Thầy

bạn: Nói chung là Phật tử chúng ta phải khuyến hóa

những người xung quanh, để cho họ làm lành lánh ác,

nhất là đời sống, lời nói, việc làm của ta phải làm

thế nào cảm hóa được họ, để họ làm theo, tức là

ta đã góp phần vào việc cải tạo xã hội, làm cho nó

trở nên tốt đẹp.

C) Cách báo ân Quốc gia xã hội:

- Làm tròn bổn

phận công dân: Trước nhất phải giữ luật lệ của chánh

phủ, phải đóng góp vào việc giữ gìn sự toàn vẹn lãnh

thổ, sự độc lập của quốc gia, dân tộc, góp phần

bảo vệ các quyền lợi chánh đáng của người dân. Phát

huy kỷ nghệ, kinh doanh thương mại làm cho đất nước ngày

càng hưng thịnh.

- Phát huy văn hóa:

Người Phật tử cũng là công dân, có bổn phận phát huy

nền văn hóa dân tộc chúng ta, một dân tộc có trên 4 ngàn

năm lịch sử, chúng ta đáng tự hào về di sản văn hóa

ông cha ta để lại, cần phải gìn giữ và phát huy thêm.

- Bảo vệ truyền

thống dân tộc: Những truyền thống dân tộc chúng ta

chẳng hạn như tinh thần chống ngoại xâm của Hội Nghị

Diên Hồng, truyền thống độc lập dù chúng ta là giống

Bách Việt nhưng không bị đồng hóa và lệ thuộc nước

Tàu, dân tộc chúng ta luôn luôn biết thương yêu, đùm

bọc lẫn nhau. Những bài như " Nam quốc sơn hà Nam

đế cư " của Lý Thường Kiệt, " Bình Ngô

Đại Cáo " của Nguyễn Trãi là những Bản Tuyên Ngôn,

nêu cao truyền thống dân tộc chúng ta.

D) Cách báo ân Tam bảo: Trong bốn ân, Tam bảo phải là ân sâu, nghĩa trọng nhất, chúng ta phải báo ân nầy như sau:

- Ân Phật Bảo: Làm

theo lời Phật dạy, tưởng nhớ chư Phật, dâng hương

hoa, lễ bái, cúng dường để xây dựng chùa tháp thờ

Phật, làm cho nhiều người tin, theo Đạo Phật.

- Ân Pháp bảo:

Kinh ghi chép lời Phật dạy, thường xuyên đọc kinh điển

để mở mang trí tuệ, đóng góp tiền bạc để in kinh sách,

phổ biến giáo lý của đức Phật đến mọi người, để

cho nhiều người biết đến, tin theo và làm đúng lời

Phật dạy.

- Ân Tăng Bảo: Tăng,

Ni là những người thay mặt Phật giáo hóa chúng ta, chúng

ta có bổn phận phải tôn kính chư Tăng, như mẫu chuyện

đạo "Con Sư Tử trọng Pháp" , phải cúng dường

chư Tăng về bốn thứ (Tứ sự cúng dường): Y phục,

thức ăn, giường nằm (nơi ngủ nghỉ), thuốc thang. Ngày

nay, người ta cúng dường tiền bạc và những thứ khác

nhưng tốt nhất nên cúng dường những nhu yếu, cố tránh

những gì có thể làm tha hóa Tăng, Ni.

4.- Bổn phận

trong gia đình: Bổn phận trong gia đình có đối

với cha mẹ đã nói trong phần bốn ân ở trên, ngoài ra còn

đối với người bạn đời (chồng hay vợ) và con cái.

A) Đối

với người bạn đời: Là người ở bên cạnh

ta, chia sẽ cùng ta những vui buồn, sang hèn, ta phải chăm lo

cho người bạn đời của mình từ vật chất đến tinh

thần, nhất là phải cùng nhau sách tấn tu học, cả chồng

lẫn vợ cùng nhau tu học sẽ rất dễ dàng tinh tấn.

B) Đối với con cái: Cha mẹ luôn luôn có bổn phận chăm lo cho dưỡng dục con cái, chẳng những lo chúng ăn no, mặc ấm mà cha mẹ nào cũng muốn cho con mình ăn ngon, mặc đẹp, lo cho con học hành thành tài để có một nghề sống ở đời hay có danh phận với xã hội, tất cả những cái đó là những thứ thường tình của thế gian. Chúng ta có bổn phận thiêng liêng hơn, phải dẫn dắt con cái mình bước vào con đường Đạo, chẳng những nó hữu ích cho hiện tại mà còn hữu ích cho tương lai. Làm cha mẹ, chúng ta nên chăm sóc, khuyến khích con cái mình như sau:

- Lúc chúng còn

nhỏ: Trẻ con từ 3 đến 12 tuổi, mỗi lần đi chùa, chúng

ta nên dẫn chúng theo, đến chùa tập cho chúng biết quỳ,

biết lạy, biết dâng hương hoa, tỏ lòng cung kính đức

Phật. Có người nói một cách dí dỏm rằng: Ngày nay tôi

đi chùa bởi vì hồi còn nhỏ, tôi theo cha mẹ đến chùa

ăn kiểm hay chè xôi. Nếu có Gia Đình Phật Tử nên cho chúng

đi sinh hoạt với đoàn thể nầy.

- Lúc đã lớn:

Chừng 13 tuổi trở đi cho đến tuổi đôi mươi, là tuổi

đang tìm hiểu, học hỏi. Chúng ta nên khuyến khích con cái

đi chùa, tìm những sách báo Phật Giáo cho chúng đọc, để

chúng được thấm nhuần giáo lý đạo Phật.

III. - Kết luận :

Đức Phật đã dạy Tăng, Ni là những vị có trách nhiệm duy trì chánh pháp; còn cư sĩ là những người có trách nhiệm hộ trì chánh pháp, cho nên mỗi Phật tử chúng ta phải làm tròn trách nhiệm của mình, muốn vậy chúng ta phải hiểu thế nào là người Phật tử chân chánh và ta làm tròn bổn phận của người Phật tử chân chánh của chúng ta đối với Đạo pháp. Đừng quên chúng ta có bổn phận: Phải xây dựng gia đình mình, và góp phần vào việc cải tạo xã hội trở nên Chân, Thiện, Mỹ theo tinh thần Phật Giáo.

Phúc Trung

Louisville, USA

24-12-1996

Sách tham khảo :

Minh Châu, Thiên Ân, Chơn Trí, Đức Tâm (1951). " Phật Pháp ". Sài Gòn.

[ Main Index ]

Last updated: 28-12-1999

Web master: binh_anson@yahoo.com

binh_anson@hotmail.com

← Văn bản trướcDao duc trong nep song Phat tu - Thich Minh ChauVăn bản tiếp →Rahula - Nguyen Thuy & Dai Thua
☰ Mục lục Bài viết chọn lọc
⬇ Tải .txt