3 KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN - TRƯỜNG A HÀM II
SOÁ 7
KINH ÑAÏI BAÙT NIEÁT-BAØN Haùn dòch: Ñôøi Ñoâng Taán, Sa-moân Thích Phaùp Hieån.
QUYEÅN I
Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû taïi giaûng ñöôøng Truøng caùc, trong röøng Ñaïi laâm, thaønh Tyø-da-ly, cuøng vôùi Ñaïi chuùng Tyø-kheo moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân cuøng Toân giaû A-nan, vaøo luùc saùng sôùm mang y baùt vaøo thaønh khaát thöïc, trôû veà choã nghæ, aên xong röûa baùt, suùc mieäng, thaâu doïn y baùt, baûo Toân giaû A-nan: –Toân giaû haõy laáy toïa cuï ñeán cho Ta. Ta nay muoán ñeán khu thaùp mieáu Giaø-ba-la ñeå nhaäp ñònh tö duy. Noùi xong, Ngaøi lieàn cuøng Toân giaû A-nan ñi ñeán choán aáy. Ñeán nôi, Toân giaû A-nan lieàn traûi toïa cuï, Ñöùc Theá Toân beøn ngoài kieát giaø, tónh laëng tö duy. Toân giaû A-nan cuõng ôû choã rieâng caùch Phaät khoâng xa, ngoài ngay ngaén nhaäp ñònh. Khoâng laâu sau, Ñöùc Theá Toân töø thieàn ñònh xuaát, baûo Toân giaû A- nan: –Thaønh Tyø-da-ly naøy coù caùc khu ñeàn thaùp nhö: Öu-ñaø-dieân, Cuø- ñaøm, Am-la, Ña Töû, Baø-la, Giaø-ba-la. Nhöõng ñeàn thaùp naøy thaät ñaùng meán thích. Ñöùc Phaät baûo: –Naøy Toân giaû A-nan, ngöôøi coù ñuû boán thaàn tuùc coøn coù theå soáng laâu moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp. Nhö Lai hieän taïi coù thaàn löïc lôùn, haù laïi khoâng theå truï theá moät kieáp hay gaàn moät kieáp sao? Luùc aáy Ñöùc Theá Toân ñaõ môû lôøi ñeå Toân giaû A-nan coù theå thöa thænh
nhöng Toân giaû A-nan laëng thinh, khoâng theå nhaän bieát. Ñöùc Theá Toân ñaõ aân caàn noùi laïi ba laàn, Toân giaû A-nan môø mòt vaãn khoâng roõ, neân khoâng caàu thænh Nhö Lai soáng laâu moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp ñeå ñem laïi lôïi ích cho chö Thieân vaø loaøi ngöôøi trong theá gian. Vì sao theá? Vì Toân giaû A-nan ñaõ bò ma vöông laøm cho meâ hoaëc. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân noùi lôøi aáy ba laàn vaãn chöa thaáy taâm Toân giaû A-nan tænh ngoä neân Ngaøi laëng thinh. Khi ñoù Ma vöông ñeán choã Phaät thöa: –Ñöùc Theá Toân nay neân vaøo Nieát-baøn! Ñaáng Thieän Theä nay neân vaøo Nieát-baøn. Vì sao vaäy? Toâi ngaøy xöa taïi beân bôø soâng Ni-lieân-thieàn caàu thænh Ñöùc Theá Toân vaøo Nieát-baøn, hoài aáy Ngaøi ñaùp: “Boán chuùng ñeä töû cuûa Ta laø Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di coøn chöa ñaày ñuû, laïi chöa haøng phuïc caùc phaùi ngoaïi ñaïo, do ñoù Ta chöa vaøo Nieát-baøn”. Baïch Ñöùc Theá Toân, nay boán chuùng ñeä töû cuûa Ngaøi ñaõ ñaày ñuû, laïi ñaõ haøng phuïc caùc phaùi ngoaïi ñaïo, caùc vieäc phaûi laøm ñeàu ñaõ hoaøn taát, vaäy Ngaøi neân vaøo Nieát-baøn. Ma vöông ba laàn thöa thænh, Ñöùc Nhö Lai lieàn ñaùp: –Laønh thay! Ta ngaøy xöa ôû beân bôø soâng Ni-lieân-thieàn ñaõ höùa vôùi ngöôi: do boán chuùng ñeä töû chöa ñöôïc ñaày ñuû, nay caùc chuùng ñeä töû cuûa Ta ñaõ ñöôïc ñaày ñuû, sau ba thaùng nöõa Ta seõ vaøo Nieát-baøn. Ma vöông nghe Phaät noùi lôøi naøy thì heát söùc vui möøng beøn trôû veà thieân cung. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân lieàn xaû thoï maïng, duøng thaàn löïc chæ duy trì söï soáng trong ba thaùng nöõa. Töùc thì ñaïi ñòa hieän ñaày ñuû möôøi taùm töôùng chaán ñoäng, troáng trôøi töï keâu vang. Do thaàn löïc cuûa Phaät neân trong khoâng trung coù tieáng noùi lôùn: “Ñöùc Nhö Lai khoâng bao laâu nöõa seõ vaøo Nieát- baøn”. Chö Thieân vaø loaøi ngöôøi boãng döng nghe ñöôïc lôøi baùo aáy ñeàu raát ñau loøng, xoùt xa. Ñöùc Theá Toân beøn noùi baøi keä: Taát caû loaøi chuùng sanh Theo nghieäp coù sanh töû Ta nay cuõng sanh töû Maø khoâng tuøy theo nghieäp. Taát caû vieäc taïo taùc Ta nay ñeàu xaû boû. Ñöùc Theá Toân noùi keä aáy xong thì an truù trong vaéng laëng. Khi aáy Toân giaû A-nan thaáy ñaïi ñòa chaán ñoäng lôùn, taâm voâ cuøng lo sôï, töï nghó: “Nay vì sao boãng nhieân coù hieän töôùng naøy? Ñaây khoâng phaûi laø nhaân duyeân nhoû.
5 KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN - TRƯỜNG A HÀM II Ta neân ñeán thöa hoûi Ñöùc Theá Toân”. Nghó nhö vaäy roài lieàn töø toøa ngoài ñöùng daäy, ñeán tröôùc Phaät, ñaàu maët leã saùt nôi chaân Ngaøi, baïch: –Baïch Ñöùc Theá Toân, con moät mình tö duy boãng thaáy ñaïi ñòa hieän ñuû möôøi taùm töôùng chuyeån ñoäng, laïi nghe trong hö khoâng coù tieáng troáng trôøi vang leân, taâm con voâ cuøng lo sôï, khoâng roõ hieän töôùng naøy laø nhaân duyeân gì? Ñöùc Phaät daïy Toân giaû A-nan: –Coù taùm nhaân duyeân laøm cho ñaïi ñòa chaán ñoäng: 1. Ñaïi ñòa nöông nôi nöôùc, nöôùc nöông vaøo gioù, gioù nöông vaøo hö khoâng, trong hö khoâng khi gioù lôùn noåi leân, gioù ñaõ chuyeån ñoäng thì nöôùc kia cuõng ñoäng, nöôùc ñaõ ñoäng thì ñaïi ñòa chaán ñoäng. 2. Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di tu taäp chöùng ñaéc thaàn thoâng, môùi ñöôïc thaønh töïu, muoán thöû nghieäm neân khieán cho ñaïi ñòa chaán ñoäng. 3. Boà-taùt taïi coõi trôøi Ñaâu-suaát saép xuoáng traàn ñeå giaùng thaàn nhaäp vaøo thai meï, cho neân ñaïi ñòa chaán ñoäng. 4. Boà-taùt töø hoâng beân phaûi sanh ra neân khieán ñaïi ñòa chaán ñoäng. 5. Boà-taùt töø giaõ cung vua, xuaát gia hoïc ñaïo, thaønh töïu Nhaát thieát chuûng trí neân ñaïi ñòa chaán ñoäng. 6. Ñöùc Nhö Lai thaønh ñaïo, baét ñaàu vì chuùng sinh nôi caùc coõi trôøi, ngöôøi chuyeån baùnh xe phaùp neân khieán cho ñaïi ñòa chaán ñoäng. 7. Khi Ñöùc Nhö Lai duøng dieäu löïc cuûa thaàn thoâng xaû boû thoï maïng neân khieán cho ñaïi ñòa chaán ñoäng. 8. Ñöùc Nhö Lai khi saép nhaäp Nieát-baøn neân khieán ñaïi ñòa chaán ñoäng. Toân giaû A-nan neân bieát, coù taùm vieäc nhö theá laø nhaân duyeân khieán cho ñaïi ñòa chaán ñoäng. Naøy Toân giaû A-nan, coù taùm boä chuùng: 1. Saùt-ñeá-lôïi 2. Baø-la-moân 3. Tröôûng giaû, Cö só 4. Sa-moân 5. Töù thieân vöông 6. Ñao-lôïi thieân 7. Ma vöông 8. Phaïm vöông. Ta quaùn xeùt caên cô nhöõng ngöôøi ñaùng ñöôïc hoùa ñoä trong taùm boä
chuùng aáy, tuøy theo nôi choán, caûnh giôùi maø hieän thaân hình, vì hoï giaûng noùi chaùnh phaùp, nhöng caùc haïng chuùng sanh kia cuõng khoâng bieát laø Ta noùi phaùp. Toân giaû A-nan, coù taùm thaéng xöù: 1. Trong: töôûng coù saéc, ngoaøi: quaùn saéc vôùi caûnh giôùi heïp. 2. Trong: töôûng coù saéc, ngoaøi: quaùn saéc vôùi voâ löôïng caûnh giôùi. 3. Trong: töôûng khoâng saéc, ngoaøi: quaùn saéc vôùi caûnh giôùi heïp. 4. Trong: töôûng khoâng saéc, ngoaøi: quaùn saéc vôùi voâ löôïng caûnh giôùi. 5. Quaùn taát caû saéc xanh. 6. Quaùn taát caû saéc vaøng. 7. Quaùn taát caû saéc ñoû. 8. Quaùn taát caû saéc traéng. Ñaây laø phaùp voâ cuøng thuø thaéng cuûa ngöôøi tu haønh. Laïi nöõa, Toân giaû A-nan, coù taùm phaùp giaûi thoaùt: 1. Trong: töôûng coù saéc, ngoaøi: quaùn saéc. 2. Trong: töôûng khoâng saéc, ngoaøi: quaùn saéc, tö duy saéc laø baát tònh. 3. Tònh giaûi thoaùt. 4. Khoâng xöù giaûi thoaùt. 5. Thöùc xöù giaûi thoaùt. 6. Voâ sôû höõu xöù giaûi thoaùt. 7. Phi töôûng phi phi töôûng xöù giaûi thoaùt. 8. Dieät taän ñònh giaûi thoaùt. Ñaây cuõng laø pheùp thuø thaéng cuûa ngöôøi tu taäp. Neáu thöïc haønh ñaày ñuû, roát raùo, töùc ôû nôi caùc phaùp ñaït ñöôïc töï taïi voâ ngaïi. Naøy Toân giaû A-nan, Ta xöa kia, khi môùi thaønh ñaïo, hoùa ñoä oâng Öu- laâu-taàn-loa Ca-dieáp beân bôø soâng Ni-lieân-thieàn. Baáy giôø Ma vöông ñeán choã Ta, caàu thænh: –Baïch Ñöùc Theá Toân, nay Ngaøi neân vaøo Nieát-baøn. Baïch Ñaáng Thieän Theä, nay Ngaøi neân vaøo Nieát-baøn. Vì sao vaäy? Vì nhöõng ngöôøi ñaùng ñoä ñeàu ñaõ giaûi thoaùt, nay chính laø luùc neân vaøo Nieát-baøn. Ba laàn thöa thænh nhö vaäy, Ta lieàn ñaùp: –Nay chöa ñuùng luùc ñeå vaøo Nieát-baøn. Vì sao? Vì boán chuùng ñeä töû cuûa Ta chöa ñöôïc ñaày ñuû. Ngöôøi ñaùng ñöôïc hoùa ñoä ñeàu chöa ñoä heát. Caùc phaùi ngoaïi ñaïo cuõng chöa ñöôïc haøng phuïc. Ta ñaùp ba laàn nhö vaäy, Ma vöông nghe theá trong loøng saàu naõo, lieàn
7 KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN - TRƯỜNG A HÀM II trôû veà thieân cung. Vöøa roài Ma vöông laïi ñeán thænh Ta: –Baïch Ñöùc Theá Toân, nay neân vaøo Nieát-baøn. Baïch Ñaáng Thieän Theä, nay neân vaøo Nieát-baøn. Vì sao? Toâi ngaøy xöa ôû beân bôø soâng Ni-lieân-thieàn khuyeán thænh Ñöùc Theá Toân vaøo Nieát-baøn. Khi ñoù Ñöùc Theá Toân baûo: “Boán chuùng ñeä töû cuûa Ta laø Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di coøn chöa ñaày ñuû, laïi chöa haøng phuïc caùc chuùng ngoaïi ñaïo, do ñoù neân chöa vaøo Nieát-baøn”. Baïch Ñöùc Theá Toân, ngaøy nay boán chuùng ñeä töû ñaõ ñöôïc ñaày ñuû, laïi cuõng ñaõ haøng phuïc caùc chuùng ngoaïi ñaïo, nhöõng vieäc neân laøm ñeàu ñaõ hoaøn taát, vaäy Ngaøi neân vaøo Nieát-baøn. Ma vöông ba laàn thöa thænh nhö vaäy, Ta lieàn ñaùp: –Ta ngaøy xöa nôi bôø soâng Ni-lieân-thieàn ñaõ töï höùa vôùi ngöôi, do boán chuùng ñeä töû cuûa Ta chöa ñöôïc ñaày ñuû, nay thì ñaõ ñöôïc ñaày ñuû, neân sau ba thaùng nöõa Ta seõ vaøo Nieát-baøn. Ma vöông nghe Ta noùi theá thì voâ cuøng vui möøng haû heâ, beøn trôû veà thieân cung. Ta khi ñoù nhaän lôøi thænh caàu cuûa Ma vöông xong, lieàn xaû thoï maïng, chæ duy trì söï soáng trong ba thaùng. Do nhaân duyeân naøy maø ñaïi ñòa chaán ñoäng. Toân giaû A-nan nghe Ñöùc Phaät noùi nhö vaäy thì heát söùc buoàn thaûm, xoùt xa, rôi leä baïch Phaät: –Cuùi mong Ñöùc Theá Toân haõy thöông xoùt chuùng con, maø duy trì thoï maïng moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp ñeå ñem laïi lôïi ích cho chö Thieân vaø loaøi ngöôøi trong theá gian. Ba laàn thöa thænh nhö theá. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo Toân giaû A-nan: –OÂng nay khoâng phaûi ñuùng luùc ñeå thöa thænh Nhö Lai veà vieäc aáy. Vì sao? Ta ñaõ höùa vôùi Ma vöông laø sau ba thaùng nöõa seõ vaøo Nieát-baøn. Nay oâng coøn thænh Ta truï theá nöõa sao? OÂng laøm thò giaû cho Ta xöa nay coù töøng nghe Ta noùi hai lôøi khoâng? Toân giaû A-nan baïch Phaät: –Thaät chöa töøng nghe Baäc Thaày cuûa trôøi ngöôøi coù noùi hai lôøi. Con tröôùc ñaây töøng ñöôïc nghe Ñöùc Theá Toân vì boán chuùng ñeä töû maø noùi phaùp: “Ngöôøi chöùng ñaéc boán thaàn tuùc thì coù theå duy trì thoï maïng ñuû moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp”. Huoáng chi Nhö Lai laø Ñaáng coù voâ löôïng thaàn löïc töï taïi, nay haù khoâng theå duy trì thoï maïng trong moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp, maø laïi xaû boû tuoåi thoï, maïng soáng chæ coøn ba thaùng! Cuùi mong Ñöùc Theá Toân haõy thöông xoùt chuùng con maø keùo daøi thoï maïng trong moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp.
Ñöùc Theá Toân ñaùp: –Ta nay sôû dó xaû boû thoï maïng chính cuõng do oâng ñaáy. Vì sao? Ta tröôùc ñaây vì vieäc naøy ñaõ noùi vôùi oâng: “Ngöôøi ñaït ñuû boán thaàn tuùc coøn coù theå duy trì thoï maïng trong moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp”. Nay Ñöùc Nhö Lai coù ñaïi thaàn löïc haù khoâng theå duy trì thoï maïng ñuû moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp sao? Cöù nhö vaäy Ta ñaõ aân caàn noùi laïi ba laàn, môû ra con ñöôøng khuyeán khích, thöa thænh maø oâng vaãn cöù laëng thinh khoâng chòu leân tieáng thænh Ta duy trì thoï maïng moät kieáp hay gaàn moät kieáp, cho neân Ta nay chæ duy trì thoï maïng trong ba thaùng nöõa. Vì sao oâng tôùi luùc naøy môùi thænh Ta truï theá? Toân giaû A-nan nghe Ñöùc Phaät noùi theá, bieát laø Ñöùc Phaät ñaõ quyeát ñònh vaøo Nieát-baøn, khoâng theå thöa thænh gì nöõa neân taâm sanh ñau khoå, aùo naõo, khoùc loùc, khoâng theå töï kieàm cheá. Ñöùc Theá Toân thaáy Toân giaû A-nan quaù khoå naõo lieàn duøng Phaïm aâm an uûi: –Toân giaû A-nan, nay oâng chôù quaù ñau buoàn! Caùc phaùp höõu vi ñeàu laø nhö vaäy, moïi söï tuï hoïp ñeàu phaûi xa lìa. Ñöùc Theá Toân lieàn noùi keä: Taát caû phaùp höõu vi. Ñeàu trôû veà voâ thöôøng Moïi aân aùi tuï hoäi. Taát phaûi chòu chia ly. Caùc haønh phaùp nhö vaäy Khoâng neân sanh saàu khoå. Toân giaû A-nan rôi leä, noùi: –Ñaáng Toân Quyù Voâ Thöôïng, Baäc Thaày cuûa trôøi ngöôøi, khoâng coøn bao laâu nöõa seõ vaøo Nieát-baøn, con nay laøm sao maø khoâng ñau buoàn saàu khoå. Lieàn voã ñaàu lôùn tieáng keâu than: –OÂi thoâi! Khoå thay, con maét cuûa theá gian saép maát, chuùng sanh khoâng bao laâu seõ chaúng coøn gaëp Ñaáng Cha Laønh. Ñöùc Theá Toân baûo Toân giaû A-nan: –OÂng nay khoâng neân sanh taâm öu phieàn saàu khoå! Daàu ôû laâu moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp roài cuõng ñeàu phaûi dieät, vì taùnh töôùng cuûa caùc phaùp höõu vi laø nhö theá. OÂng chôù neân vì Ta maø rieâng chòu buoàn khoå. Ta nay muoán trôû veà giaûng ñöôøng Truøng caùc, oâng haõy laáy toïa cuï ñem ñeán cho Ta.
9 KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN - TRƯỜNG A HÀM II Roài Ñöùc Theá Toân cuøng Toân giaû A-nan trôû veà giaûng ñöôøng Truøng caùc. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo Toân giaû A-nan: –Nay oâng haõy goïi caùc chuùng Tyø-kheo ôû giaûng ñöôøng Truøng caùc trong khu vöïc Ñaïi laâm naøy, taát caû ñeàu ñi ñeán giaûng ñöôøng Ñaïi taäp. Toân giaû A-nan vaâng theo lôøi daïy, lieàn goïi khaép caùc chuùng Tyø-kheo: “Ñöùc Theá Toân daïy taát caû haõy ñi tôùi giaûng ñöôøng Ñaïi taäp”. Caùc vò Tyø- kheo tuï hoäi ñoâng ñuû xong, Toân giaû A-nan baïch Phaät: –Caùc Tyø-kheo ñeàu ñaõ coù maët. Cuùi mong Ñöùc Nhö Lai töï bieát laø ñuùng luùc. Luùc aáy Ñöùc Nhö Lai töø giaûng ñöôøng Truøng caùc ñi ñeán giaûng ñöôøng Ñaïi taäp, traûi toøa ngoài vaø baûo caùc Tyø-kheo: –Ta tröôùc ñaây vì caùc vò maø giaûng noùi caùc phaùp, vaäy caùc vò neân thöôøng tö duy, sieâng naêng tuïng ñoïc, tu taäp Phaïm haïnh thanh tònh, giöõ gìn giôùi caám, laøm phöôùc lôïi cho chö Thieân vaø loaøi ngöôøi ôû theá gian. Naøy caùc Tyø-kheo, Ta xöa nay vì caùc vò giaûng noùi nhöõng phaùp gì, caùc vò phaûi suy nghó kyõ, tinh taán tu taäp chôù sanh taâm bieáng nhaùc. Nhö phaùp Ba möôi baûy phaåm trôï ñaïo goàm coù: Töù nieäm xöù, Töù chaùnh caàn, Töù nhö yù tuùc, Nguõ caên, Nguõ löïc, Thaát giaùc chi, Baùt thaùnh ñaïo. Caùc vò phaûi neân suy nghó, sieâng naêng thöïc haønh. Caùc phaùp naøy coù theå giuùp ngöôøi tu taäp ñaït ñeán giaûi thoaùt. Laïi nöõa caùc Tyø-kheo, taát caû caùc phaùp ñeàu voâ thöôøng, thaân maïng moûng manh deã maát cuõng nhö laøn chôùp hieän ra roài vuït taét. Caùc vò khoâng neân khôûi taâm bieáng treã. Caùc vò neân bieát, Ñöùc Nhö Lai khoâng coøn bao laâu, sau ba thaùng nöõa seõ vaøo Nieát-baøn. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân lieàn noùi keä: Ta nay saép lìa boû Thaân giaø suy yeáu naøy Nay Ta ñaõ xaû thoï Thaân maïng coøn ba thaùng Ngöôøi ñaùng ñöôïc hoùa ñoä Thaûy ñeàu ñaõ ñoä xong Vì vaäy khoâng bao laâu Ta seõ vaøo Nieát-baøn. Caùc phaùp Ta ñaõ noùi Chính laø thaày caùc vò Phuïng haønh vaø giöõ gìn
Tu taäp chôù boû maát Caùc vò luoân tinh taán Nhö Ta coøn khoâng khaùc. Sanh töû raát mong manh Thaân maïng ñeàu voâ thöôøng Luoân doác caàu giaûi thoaùt Chôù theo neûo buoâng lung Quaùn chaùnh nieäm thanh tònh Kheùo giöõ gìn giôùi caám Ñònh yù vôùi tö duy Giöõ caên tröôùc ngoaïi caûnh Neáu ñaït ñöôïc nhö vaäy Laø hoä trì Chaùnh phaùp Töï ñeán choán giaûi thoaùt Lôïi ích cho trôøi, ngöôøi. Luùc baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe Ñöùc Phaät noùi nhöõng lôøi aáy, loøng voâ cuøng ñau ñôùn, kinh hoaøng, hoaûng loaïn, buoàn khoå, nöôùc maét chaûy daøi, baïch Phaät: –Baïch Ñöùc Theá Toân, cuùi mong Theá Toân duy trì thoï maïng, chôù vaøo Nieát-baøn, ñeå ñem laïi lôïi ích cho chuùng sanh, khieán ñieàu thieän nôi coõi trôøi ngöôøi luoân ñöôïc taêng tröôûng. Cuùi xin Ñöùc Nhö Lai truï theá, chôù vaøo Nieát- baøn, ñeå môû baøy con maét trí tueä cho chuùng sanh. Taát caû chuùng sanh bò rôi vaøo choã toái taêm, kính xin Ñöùc Nhö Lai vì hoï laøm ngoïn ñeøn chieáu saùng. Taát caû chuùng sanh ñeàu laën huïp trong bieån lôùn sanh töû, kính xin Ñöùc Nhö Lai vì hoï maø laøm thuyeàn beø. Caùc thaày Tyø-kheo ñeàu vaät vaõ thôû than, keâu lôùn: –Hôõi oâi, khoå thay! Ñöùc Nhö Lai chaúng bao laâu nöõa seõ vaøo Nieát- baøn, taát caû chuùng sanh coøn bieát nöông töïa vaøo ñaâu? Baáy giôø Ñöùc Theá Toân noùi vôùi caùc vò Tyø-kheo: –Taát caû caùc phaùp ñeàu voâ thöôøng, aân aùi, tuï hoäi ñeàu phaûi bieät ly. Caùc vò khoâng neân mong Ta löu truù maõi ôû ñôøi. Vì sao vaäy? Vì nay chaúng phaûi laø luùc khuyeán thænh Ta. Tröôùc ñaây, Ta ñaõ vì caùc vò löôïc noùi nhöõng phaùp troïng yeáu, vaäy caùc vò neân kheùo vaâng giöõ, tu taäp, cuõng nhö Ta coøn taïi theá. Maët trôøi ñaõ veà chieàu, Ñöùc Theá Toân cuøng Toân giaû A-nan trôû veà giaûng ñöôøng Truøng caùc. Saùng hoâm sau, Ñöùc Theá Toân ñaép y caàm baùt cuøng Toân giaû A-nan vaøo thaønh khaát thöïc, ñaõ ñöôïc thöùc aên lieàn trôû veà choã cuõ,
11 KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN - TRƯỜNG A HÀM II thoï thöïc xong thì röûa baùt, suùc mieäng, cuøng caùc Tyø-kheo ñeán thoân Kieàn- ñoà. Treân ñöôøng ñi ngang qua thaønh Tyø-da-ly, Ñöùc Theá Toân ngoaùi nhìn veà höôùng thaønh maø mæm cöôøi. Toân giaû A-nan cung kính ñaûnh leã nôi chaân vaø hoûi: –Ñaáng Toân Quyù Voâ Thöôïng khoâng bao giôø mæm cöôøi maø khoâng coù duyeân côù? Ñöùc Phaät lieàn ñaùp: –Naøy A-nan, Ta nay sôû dó höôùng veà thaønh mæm cöôøi vì ñaây chính laø laàn sau cuøng Ta nhìn thaáy thaønh naøy. Ñang luùc Ñöùc Nhö Lai noùi lôøi aáy thì trong hö khoâng chaúng coù chuùt maây maø tuoân möa. Toân giaû A-nan laïi baïch Phaät: –Baïch Ñöùc Theá Toân, thaät heát söùc kyø laï, hö khoâng trong laëng, chaúng coù chuùt maây che, boãng nhieân laïi coù möa lôùn. Phaät baûo Toân giaû A-nan: –Toân giaû coù bieát chaêng? Chö Thieân treân khoâng trung nghe Ta noùi: “Ñaây chính laø laàn sau cuøng Ta nhìn thaáy thaønh Tyø-da-ly” neân raát buoàn raàu, thöông caûm rôi leä. Ñaáy laø nöôùc maét cuûa chö Thieân chöù chaúng phaûi laø möa. Toân giaû A-nan vaø caùc Tyø-kheo nghe Ñöùc Phaät noùi lôøi ñoù, laïi caøng bi thöông, buoàn baõ nhö muoán ngaát ñi, lieàn baïch Phaät: –Nay caùc haøng trôøi, ngöôøi ñeàu voâ cuøng ñau buoàn, sao Ñöùc Theá Toân laïi muoán xaû boû thoï maïng ñeå vaøo Nieát-baøn? Khi aáy Ñöùc Theá Toân duøng Phaïm aâm ñeå an uûi: –Caùc vò khoâng neân sanh taâm saàu khoå. Caùc thaày Tyø-kheo thöa: –Nay Ñöùc Theá Toân noùi ñaây laø laàn sau cuøng nhìn thaáy thaønh Tyø-da- ly, khoâng coøn bao laâu nöõa seõ vaøo Nieát-baøn. Chuùng con laøm sao maø khoâng lo laéng, buoàn khoå ñöôïc! Cöù nhö vaäy, laàn löôït moïi ngöôøi baùo cho nhau. Tieáng ñoàn thaáu ñeán caùc vò Ly-xa. Caùc vò Ly-xa nghe ñöôïc lôøi aáy, ñeàu buoàn thöông saàu naõo, lôùn tieáng than thôû: –Hôõi oâi, khoå thay! Con maét cuûa theá gian saép maát. Chuùng sanh nay khoâng coøn choã nöông töïa! Hoï cuøng baûo nhau: –Chuùng ta nay neân ñeán choã Phaät, caàu xin Ñöùc Theá Toân ôû laïi thaønh
Tyø-da-ly, duy trì thoï maïng moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp ñeå taïo lôïi ích cho chö Thieân vaø loaøi ngöôøi trong theá gian. Hoï lieàn söûa soaïn xe coä, voäi ñi ñeán choã Ñöùc Phaät. Vöøa ra khoûi cöûa thaønh, töø xa hoï ñaõ troâng thaáy Ñöùc Nhö Lai, cuõng thaáy Toân giaû A-nan vaø caùc Tyø-kheo ñeàu buoàn baõ, rôi nöôùc maét, caùc vò Ly-xa caøng theâm aâu saàu thaûm thieát. Hoï cuøng tieán ñeán tröôùc Ñöùc Phaät, cung kính ñaûnh leã nôi chaân Phaät vaø thöa: –Baïch Ñöùc Theá Toân, nay Ngaøi muoán vaøo Nieát-baøn, taát caû chuùng sanh seõ maát con maét trí tueä, coõi naøy seõ rôi vaøo caûnh toái taêm, laøm sao coù theå thaáy ñöôïc con ñöôøng tu taäp. Kính mong Ñöùc Theá Toân neân duy trì thoï maïng trong moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp. Ba laàn thöa thænh nhö vaäy, Ñöùc Phaät ñaùp: –Caùc phaùp höõu vi ñeàu laø voâ thöôøng, daãu Ta coù truù laïi ñôøi moät kieáp hoaëc gaàn moät kieáp roài cuõng phaûi trôû veà voâ thöôøng. Ñöùc Nhö Lai lieàn noùi keä: Tu-di tuy cao roäng Roát cuoäc cuõng tieâu tan Bieån lôùn tuy saâu thaúm Roài cuõng bò khoâ caïn Nhaät nguyeät tuy soi saùng Khoâng laâu laën veà Taây Ñaïi ñòa tuy vöõng chaéc Hay naâng ñôõ heát thaûy Kieáp taän, löûa nghieäp ñoát Laïi cuõng veà voâ thöôøng Moïi aân aùi tuï hoäi Roài cuõng phaûi chia ly Chö Nhö Lai quaù khöù Thaân Kim cang khoâng hoaïi Cuõng trôû veà voâ thöôøng Ta nay ñaâu rieâng khaùc Phaùp chö Phaät nhö vaäy Caùc oâng chaúng neân thænh Chôù rieâng höôùng veà Ta Maø laïi sanh saàu naõo. Ñöùc Theá Toân noùi keä xong, baûo caùc vò Ly-xa:
13 KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN - TRƯỜNG A HÀM II –Caùc oâng neân laéng loøng bi thöông ñeå nghe lôøi daïy sau cuøng cuûa Nhö Lai. Caùc vò Ly-xa cuøng thöa: –Laønh thay Ñöùc Theá Toân! Chuùng con xin laéng nghe. Ñöùc Theá Toân beøn traûi toïa cuï ngoài kieát giaø. Chuùng Tyø-kheo vaø caùc vò Ly-xa ñeàu coá gaéng töï kieàm cheá, nhaãn naïi, cuøng ngoài qua moät beân. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo caùc vò Ly-xa: –Caùc vò neân bieát, coù baûy phaùp khieán cho söï tu taäp ngaøy caøng taêng tieán, khoâng bò toån giaûm: 1. Vui veû, hoøa ñoàng, khoâng traùi nghòch nhau. 2. Cuøng nhau hoïc hoûi, laõnh hoäi giaûng luaän veà nghieäp laønh. 3. Giöõ gìn giôùi caám, duy trì leã giaùo, oai nghi. 4. Cung kính cha meï vaø caùc baäc toân tröôûng. 5. Hoøa thuaän vôùi moïi ngöôøi thaân thích, cuøng nhau vaâng lôøi, thuaän hôïp. 6. Trong nöôùc coù ñeàn thaùp thì neân söûa sang tu boå ñeå cuùng döôøng. 7. Vaâng giöõ Phaät phaùp, thaân thieän, cung kính chö vò Tyø-kheo, Tyø- kheo-ni, meán moä caùc Öu-baø-taéc, Öu-baø-di. Baûy phaùp nhö vaäy neáu nhaän laõnh, thöïc haønh, seõ khieán cho ngöôøi aáy uy ñöùc ngaøy caøng taêng tröôûng, ñaát nöôùc theâm thaïnh, daân chuùng an laïc. Caùc oâng töø nay cho ñeán troïn ñôøi phaûi neân vaâng giöõ thöïc hieän, khoâng ñöôïc bieáng treã. Caùc vò Ly-xa lieàn baïch Phaät: –Chuùng con, neáu trong baûy phaùp naøy, tu taäp ñöôïc moät phaùp haõy coøn khieán cho chuùng con uy ñöùc taêng tieán, huoáng chi laø thöïc haønh ñaày ñuû caû baûy phaùp. Laønh thay, Ñöùc Theá Toân! Chuùng con hoâm nay ñaõ ñöôïc phöôùc lôïi, nguyeän suoát ñôøi vaâng giöõ khoâng queân.