37 KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN - TRƯỜNG A HÀM II Laïi nöõa, nhoùm chö Thieân kia cuøng nhau noùi: “Ñöùc Theá Toân ngaøy tröôùc nôi thaønh Tyø-da-ly, hay taïi thaønh Vöông xaù, hoaëc taïi nöôùc Xaù-veä vaø caùc nôi choán khaùc an cö xong, caùc chuùng Tyø-kheo töø boán phöông cuøng trôû veà thaêm hoûi Ñöùc Theá Toân. Chuùng ta nhaân ñaáy, ñöôïc ôû beân ñöôøng troâng thaáy caùc Tyø-kheo leã baùi cuùng döôøng, ñaõ laéng nghe laõnh hoäi kinh phaùp, ñaït ñöôïc phöôùc lôïi laâu daøi. Ñöùc Theá Toân nay saép vaøo Nieát- baøn, caùc chuùng Tyø-kheo Taêng an cö xong, khoâng coøn trôû veà thaêm hoûi, vaán an Ñöùc Theá Toân nhö tröôùc. Ñi qua caùc choán cuõ, chuùng ta cuõng khoâng coøn ôû beân ñöôøng troâng thaáy caùc Tyø-kheo leã baùi, cuùng döôøng Phaät, ñöôïc nghe giaûng vaø laõnh hoäi kinh phaùp. Töø nay vónh vieãn maát ñi phöôùc lôïi nhö theá”. Baáy giôø Ñöùc Nhö Lai baûo Toân giaû A-nan: –Neáu caùc Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di, sau khi Ta dieät ñoä, coù theå phaùt taâm ñi ñeán boán choã lieân quan tôùi Ta thì seõ ñaït ñöôïc coâng ñöùc khoâng theå tính keå, ñôøi sau thoï sanh thöôøng ñöôïc laøm thaân trôøi, ngöôøi, ñöôïc phöôùc baùo an laïc khoâng cuøng taän. Boán nôi aáy laø gì? Vöôøn Laâm-tyø-ni, thuoäc nöôùc Ca-tyø-la-veä, nôi Ñaûn sanh cuûa Nhö Lai khi laø Boà-taùt. Coäi Boà-ñeà nôi Ta ngoài xöa kia ñeå thaønh töïu ñaïo quaû Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, ôû nöôùc Ma-kieät-ñaø. Vöôøn Loäc daõ, truï xöù cuûa tieân nhaân, thuoäc nöôùc Ba-la-naïi, nôi Ta chuyeån phaùp luaân. Hai coäi caây trong röøng Sa-la, beân doøng soâng Hy-lieân, vuøng ñaát phaùt sinh caùc löïc só, thuoäc nöôùc Cöu-thi-na, nôi Ta vaøo Nieát-baøn. Ñoù laø boán choã. Neáu caùc Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø- di vaø taát caû moïi ngöôøi, keå caû ñoà chuùng cuûa ngoaïi ñaïo, phaùt taâm muoán ñeán boán choã aáy ñeå leã baùi thì seõ ñaït ñöôïc coâng ñöùc nhö treân ñaõ noùi. Baáy giôø Toân giaû A-nan nghe Phaät daïy nhö theá lieàn baïch Phaät: –Baïch Ñöùc Theá Toân, töø nay con seõ truyeàn laïi roäng khaép cho ñeä töû boán chuùng bieát roõ veà nôi choán aáy, neáu ñeán leã baùi thì seõ ñaït ñöôïc coâng ñöùc nhö vaäy. Toân giaû A-nan laïi baïch Phaät: –Neáu coù caùc haøng Öu-baø-di phaùt thieän taâm, kheùo giöõ giôùi haïnh, öa thích nghe kinh phaùp, muoán thaáy caùc Tyø-kheo thì chuùng con töø nay seõ neân xöû trí theá naøo? Phaät daïy:
–Caùc vò töø nay chôù neân cuøng hoï gaëp gôõ. A-nan thöa: –Khoûi caàn gaëp gôõ hoï, nhöng neáu phaûi gaëp thì neân nhö theá naøo? Phaät daïy: –Chôù cuøng hoï noùi chuyeän. A-nan thöa: –Khoâng cuøng hoï noùi chuyeän nhöng neáu hoï thöa thænh muoán ñöôïc nghe kinh phaùp thì phaûi theá naøo? Phaät daïy: –Neân vì hoï giaûng noùi giaùo phaùp, song phaûi kheùo thu giöõ thaân, mieäng, yù. Toân giaû A-nan laïi baïch Ñöùc Theá Toân: –Chuùng con töø nay xin y nhö vaäy maø phuïng haønh. Roài Toân giaû A-nan thöa hoûi: –Ñöùc Theá Toân sau khi vaøo Nieát-baøn, pheùp cuùng döôøng thaân xaù-lôïi neân nhö theá naøo? Phaät daïy: –Toân giaû nay khoûi phaûi lo vieäc naøy, chæ neân töï suy nghó veà caùch hoä trì giaùo phaùp sau khi Ta dieät ñoä, ñem nhöõng ñieàu ñöôïc nghe töø tröôùc, hoan hyû vì ngöôøi giaûng noùi. Vì sao? Vì chö Thieân seõ ñaûm nhaän lo vieäc cuùng döôøng thaân Ta. Laïi coøn coù caùc Baø-la-moân, caùc vò vua, caùc Tröôûng giaû, Cö só, nhöõng ngöôøi naøy seõ cuøng ñaûm ñöông coâng vieäc cuùng döôøng thaân Ta. A-nan thöa: –Tuy ñaõ coù caùc haøng trôøi, ngöôøi phaùt taâm cuùng döôøng, nhöng con khoâng bieát neân döïa theo phaùp naøo? Phaät daïy: –A-nan, muoán cuùng döôøng thaân Ta thì theo nhö phaùp cuùng döôøng thaân Chuyeån luaân thaùnh vöông. Toân giaû A-nan laïi hoûi: –Cuùng döôøng Chuyeån luaân thaùnh vöông, phaùp aáy nhö theá naøo? Phaät daïy: –A-nan, phaùp cuùng döôøng Chuyeån luaân thaùnh vöông laø: duøng boâng môùi saïch vaø luïa mòn cuøng quaán quanh thaân, quaán nhö vaäy ñuû caû ngaøn lôùp, ñaët thi theå vaøo kim quan. Laïi duøng quaùch baèng baïc boïc kim quan ôû trong.
39 KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN - TRƯỜNG A HÀM II Roài quaùch baèng ñoàng boïc quaùch baèng baïc aáy. Ñem quaùch baèng saét boïc quaùch baèng ñoàng. Nhö vaäy, sau môùi röôùi caùc thöù daàu thôm, ñem caùc loaïi hoa höông raûi vaøo trong quan. Sau ñoù taáu caùc loaïi nhaïc, ca ngaâm taùn tuïng roài môùi ñaäy naép quan. Tieáp, taïo xe baùu lôùn, cao roäng, coù maùi che, coù lan can, trang trí toân nghieâm, roài ñaët kim quan leân xe. Laïi ôû trong thaønh, taïo choã traø tyø, phaûi queùt doïn boán beà saïch seõ, ñem goã quyù chieân ñaøn vaø caùc loaïi danh höông nhoùm laïi thaønh ñoáng lôùn, treân ñoù traûi taám luïa daøy, duøng maøn tröôùng baùu lôùn che ôû treân. Sau ñoù môùi ñöa xe chôû kim quan ñeán choã traø tyø, ñoát höông, raûi hoa, taáu nhaïc cuùng döôøng, ñi nhieãu quanh ñoáng höông lieäu kia baûy voøng, roài môùi thænh kim quan ñaët treân ñoáng höông lieäu, duøng daàu thôm röôùi vaøo, phaùp chaâm löûa phaûi baét ñaàu töø döôùi thaáp. Traø tyø xong, thì thaâu laáy xaù-lôïi ñaët trong bình vaøng, ngay ôû choã ñoù neân taïo döïng thaùp, xaây chuøa, trang nghieâm, treo caùc thöù côø phöôùn, loïng baùu, ñoâng ñaûo daân chuùng ñeán leã baùi thì thöôøng ngaøy ñoát höông, raûi hoa cuùng döôøng. A-nan neân bieát, phaùp cuùng döôøng baäc Chuyeån luaân thaùnh vöông, söï vieäc laø nhö vaäy. Traø tyø thaân Ta cuøng vôùi vua khoâng khaùc, nhöng taïo thaùp thôø thì khaùc vôùi nhaø vua. Neân taïo thaùp, döïng chuøa trang nghieâm, treo chín caùi loïng. Neáu coù chuùng sanh treo caùc thöù côø phöôùn, loïng baùu, ñoát höông raûi hoa, thaép ñuoác, ñeøn, leã baùi, taùn thaùn, nôi thaùp thôø xaù-lôïi, thì nhöõng ngöôøi aáy seõ ñaït ñöôïc phöôùc lôïi lôùn trong suoát cuoäc ñôøi mình. Veà sau khoâng laâu, cuõng laïi coù ngöôøi khaùc taïo döïng thaùp lôùn cuùng döôøng thaân kia. Toân giaû A-nan neân bieát, taát caû chuùng sanh ñeàu khoâng coù thaùp, chæ coù boán ngöôøi môùi ñöôïc laäp thaùp: Moät laø Ñaáng Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Chaùnh Bieán Tri, Minh Haïnh Tuùc, Thieän Theä, Theá Gian Giaûi, Voâ Thöôïng Só, Ñieàu Ngöï Tröôïng Phu, Thieân Nhaân Sö, Phaät Theá Toân luoân thöông xoùt chuùng sanh, coù theå laøm ruoäng phöôùc toát nhaát cho theá gian, neân taïo döïng thaùp thôø. Hai laø baäc Bích-chi-phaät, do suy nghó veà caùc phaùp maø töï giaùc ngoä cuõng coù theå laøm phöôùc lôïi cho daân chuùng trong theá gian, neân taïo döïng thaùp thôø. Ba laø baäc A-la-haùn, tuøy choã nghe phaùp maø suy nghó, döùt heát caùc laäu hoaëc, cuõng coù theå laøm phöôùc lôïi cho daân chuùng trong theá gian, neân taïo döïng thaùp thôø. Boán laø haøng Chuyeån luaân thaùnh vöông, nhieàu kieáp ñaõ vun troàng phöôùc ñöùc saâu daøy, coù oai ñöùc lôùn, laø vua cuûa boán coõi thieân haï, ñaày ñuû baûy thöù baùu, töï mình thöïc haønh möôøi ñieàu thieän, laïi khuyeán khích moïi
ngöôøi trong boán coõi thieân haï cuõng thöïc haønh möôøi ñieàu thieän, neân taïo döïng thaùp thôø. A-nan neân bieát, neáu coù chuùng sanh ñem caùc phaåm vaät cuùng döôøng nôi thaùp aáy thì ngöôøi aáy seõ ñaït ñöôïc phöôùc ñöùc, theo thöù lôùp sai bieät töø cao xuoáng thaáp. Baáy giôø, Toân giaû A-nan nghe Phaät daïy nhö theá, taâm sanh saàu naõo, buoàn thöông khoùc loùc, böôùc lui phía sau caùch Phaät khoâng xa, than thaàm: “Ta nay vaãn coøn laø keû höõu hoïc, ôû trong caùc phaùp chöa ñaït ñöôïc neûo thaâm dieäu maø Baäc Thaày cuûa trôøi ngöôøi saép boû ta ñeå vaøo Nieát-baøn. Ta khi naøo môùi böôùc ñöôïc vaøo ñöôøng giaûi thoaùt?”. Than nhö theá roài ñöa tay vin vaøo moät caønh caây, tay kia thì voø ñaàu, muoân phaàn xoùt xa, tuyeät voïng. Ñöùc Theá Toân hoûi caùc Tyø-kheo: –Toân giaû A-nan hieän ñang ôû ñaâu? Caùc thaày Tyø-kheo thöa: –Toân giaû A-nan ñang ôû caïnh goác caây, phía sau Ñöùc Nhö Lai, than khoùc moät mình. Phaät laïi baûo thaày Tyø-kheo: –Thaày coù theå ñeán choã kia baûo Toân giaû A-nan: “Baäc Thaày cuûa trôøi ngöôøi nay muoán thaáy Toân giaû”. Thaày Tyø-kheo vaâng theo lôøi daïy cuûa Nhö Lai ñeán noùi vôùi Toân giaû A-nan. Toân giaû nghe xong lieàn trôû veà, ñeán ngay choã Phaät, cung kính ñaûnh leã roài ñöùng qua moät beân. Ñöùc Theá Toân hoûi Toân giaû A-nan: –Nhöõng ngaøy gaàn ñaây Ta ñaõ noùi vôùi Toân giaû: “Taát caû caùc haønh ñeàu laø voâ thöôøng, thöông yeâu gaëp gôõ taát phaûi xa lìa”, oâng nay sao coøn sanh taâm buoàn thöông quaù theå nhö vaäy? Laïi nöõa A-nan, oâng töø tröôùc ñeán nay laøm thò giaû cho Ta, gaàn guõi, ñaûm ñang moïi vieäc, tôùi lui qua laïi, saép xeáp khaùch vieáng ñeàu luoân ñuùng phaùp, hôïp caùch. Laïi thaáy oâng ba nghieäp thaân, mieäng, yù ñeàu thanh tònh, khoâng coù loãi laàm, oâng ñaït ñöôïc phöôùc lôïi thaät laø voâ löôïng. Ñöùc Theá Toân laïi noùi vôùi caùc thaày Tyø-kheo: –Toân giaû A-nan khoâng neân quaù buoàn thöông nhö vaäy. Vì sao vaäy? Vì khoâng bao laâu nöõa Toân giaû seõ ñaït ñeán choã giaûi thoaùt. Caùc thaày Tyø- kheo neân bieát, chö Phaät thôøi quaù khöù ñeàu coù thò giaû nhö Toân giaû A-nan hieän nay, caùc Ñöùc Phaät thôøi vò lai cuõng laïi nhö vaäy. Caùc thaày Tyø-kheo neân bieát, Toân giaû A-nan hieän taïi laø moät thò giaû coù trí tueä saâu xa, thoâng minh, lôïi caên. Ta töø tröôùc ñeán nay giaûng noùi voâ soá caùc phaùp, Toân giaû A-
41 KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN - TRƯỜNG A HÀM II nan ñeàu ghi nhôù, giöõ gìn khoâng queân. Laïi nöõa, caùc thaày Tyø-kheo, Toân giaû A-nan kheùo bieát saép xeáp thôøi gian caùc tröôøng hôïp tôùi lui ñuùng phaùp. Neáu coù khaùch muoán ñeán yeát kieán Ta, Toân giaû A-nan ñeàu suy tính tröôùc moät caùch hôïp lyù ñeå cho hoï ñöôïc gaëp Ñöùc Theá Toân: khi naøo thì daønh cho caùc Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, khi naøo thì daønh cho caùc Öu-baø-taéc, Öu-baø-di, khi naøo thì ñeán löôït caùc haøng Baø-la-moân, Saùt-lôïi, Tröôûng giaû, Cö só, keå caû caùc chuùng ngoaïi ñaïo. Nhö vaäy nhöõng vò ñeán xin gaëp Ta vaø nghe giaûng phaùp, thaûy ñeàu ñaït ñöôïc raát nhieàu coâng ñöùc phöôùc lôïi. Vì sao vaäy? Vì taát caû ñeàu do Toân giaû A-nan thoâng baùo vaø daãn daét ñeán gaëp Ta ñuùng luùc, khieán cho hoï caên laønh ñöôïc thaønh töïu troïn veïn. Laïi nöõa, caùc thaày Tyø-kheo, Chuyeån luaân thaùnh vöông coù boán phaùp hy höõu ñaëc bieät: Neáu caùc haøng Baø-la-moân ñi ñeán choã ôû cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông, ñeán nôi thaáy dung maïo cuûa vua ñoan nghieâm, oai ñöùc loä roõ, thì sanh taâm hoan hyû. Laïi ñöôïc nghe vua noùi, aâm thanh ngoân töø trong suoát thì cuõng sanh hoan hyû, cho ñeán thaáy vua im laëng khoâng noùi thì trong loøng cuõng phaán khôûi. Roài khi töø giaõ nhaø vua trôû veà choã cuõ cuûa mình ai cuõng löu luyeán meán moä, böôùc töøng böôùc maø buoàn thöông böùt röùt nhö ngöôøi ñoùi khaùt khoâng ñöôïc no ñuû. Caùc vò Saùt-lôïi. Caùc vò Tyø-xaù. Caùc vò Thuû-ñaø-la cuõng laïi nhö vaäy. Ñoù laø boán vieäc ñaëc bieät ít coù cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông. Neân bieát, Toân giaû A-nan cuõng coù boán vieäc ñaëc bieät nhö vaäy: Caùc thaày Tyø-kheo töø phöông xa trôû veà, nhaèm vaán an thaêm hoûi Ta, thöù ñeán gaëp Toân giaû A-nan ñeàu sanh taâm hoan hyû, nghe Toân giaû noùi phaùp vaø gaëp luùc laëng thinh, cuõng ñeàu vui thích, töø bieät maø ñi, ñeàu löu luyeán meán moä khoâng döùt. Caùc vò Tyø-kheo-ni. Caùc haøng Öu-baø-taéc. Caùc haøng Öu-baø-di cuõng laïi nhö vaäy. Caùc vò neân bieát, A-nan coù boán vieäc ñaëc bieät nhö theá. Ñöùc Theá Toân laïi baûo A-nan: –Nay Toân giaû khoâng neân töï sanh khoå naõo than thôû: “Baäc Thaày cuûa trôøi, ngöôøi saép vaøo Nieát-baøn, Ta nay khoâng coøn cô hoäi ñeå mong ñaït ñöôïc
giaûi thoaùt”. Vì sao? Phaøm nhöõng gì Ta ñaõ thuyeát giaûng töùc taát caû kho taøng giaùo phaùp, sau khi Ta dieät ñoä, phaûi neân suy nghó phuïng trì, tinh taán tu taäp, khoâng bao laâu töï mình seõ ñaït ñöôïc giaûi thoaùt. Luùc aáy Toân giaû A-nan ñöôïc Ñöùc Nhö Lai duøng Phaïm aâm an uûi, neân moïi öu phieàn saàu khoå ñaõ giaûm bôùt. Toân giaû lieàn baïch Phaät: –Con nay trong loøng coù chuùt tænh ngoä, muoán ñöôïc thöa thænh, kính xin Theá Toân thöông xoùt. Ñöùc Phaät ñaùp: –Toân giaû muoán thöa ñieàu gì cöù noùi. Toân giaû A-nan baïch Phaät: –Thaønh Cöu-thi-na naøy so vôùi caùc nöôùc lôùn raát laø xa caùch nhoû heïp, daân chuùng cuõng khoâng ñoâng ñuùc, phoàn thònh. Kính mong Ñöùc Theá Toân ñi ñeán caùc nöôùc lôùn khaùc nhö thaønh Vöông xaù, thaønh Tyø-da-ly, thaønh (nöôùc) Xaù-veä, thaønh Ba-la-naïi, thaønh A-du-xaø, thaønh Chieâm-ba, thaønh Caâu-dieäm-di, thaønh Ñöùc-xoa-thi-la. Caùc thaønh nhö theá daân chuùng ñoâng ñaûo, sung tuùc, ñaát nöôùc laïi thònh vöôïng, an laïc, ngöôøi nhieàu tín taâm, trí tueä, thoâng minh. Kính mong Ñöùc Theá Toân ñi ñeán caùc thaønh aáy ñeå vaøo Nieát-baøn, nhaân daân trong nhöõng thaønh ñoù seõ ñaït ñöôïc lôïi ích lôùn. Ñöùc Theá Toân ñaùp: –Toân giaû nay khoâng neân thöa thænh Ta maø noùi: “Thaønh Cöu-thi-na naøy laø xa xoâi nhoû heïp!”. Toân giaû neân laéng nghe, Ta nay seõ vì oâng maø noùi roõ. Naøy A-nan, veà thôøi quaù khöù xa xöa, thaønh Cöu-thi-na naøy coù vò Chuyeån luaân thaùnh vöông teân laø Ñaïi Thieän Kieán, ñaày ñuû baûy moùn baùu. Vua coù ngaøn ngöôøi con, coù naêng löïc haøng phuïc giaëc oaùn, ñeàu duøng chaùnh phaùp ñeå giaùo hoùa muoân daân. Luùc baáy giôø thaønh aáy coù teân laø Cöu- thi-baø-ñeá. Töø cöûa Ñoâng ñeán cöûa Taây caùch nhau möôøi hai du-xaø-na. Cöûa Nam, cöûa Baéc caùch nhau taùm du-xaø-na. Boán maët ñeàu coù baûy lôùp thaønh bao quanh: lôùp thöù nhaát ôû trong thaønh hoaøn toaøn duøng baèng vaøng, lôùp thöù hai xaây döïng baèng baïc, lôùp thöù ba taïo döïng baèng löu ly, lôùp thöù tö baèng pha leâ, lôùp thöù naêm baèng xa cöø, lôùp thöù saùu baèng maõ naõo, lôùp thöù baûy do caùc thöù baùu hôïp laïi taïo neân. Trong thaønh, laàu gaùc coù ñeán baûy taàng, cöûa soå lan can ñeàu duøng baûy baùu ñeå chaïm troå, trang trí. Treân cao giaêng löôùi treo caùc linh baùu, khoaûng caùch nhau vôùi maët ñöôøng xa moät laèn teân. Thaønh coù boán cöûa lôùn, muoán vaøo thaønh phaûi qua chín lôùp cöûa ñeàu trang hoaøng uy nghieâm, saùng
43 KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN - TRƯỜNG A HÀM II ñeïp, vui maét. Beân ngoaøi baûy lôùp thaønh ñeàu coù ao nöôùc, nöôùc aáy trong saïch coù ñuû taùm thöù coâng ñöùc, ñeàu duøng baûy baùu ñeå laøm baâïc theàm. Coù caùc loaøi chim nhö: loan, phöôïng, khoång töôùc, le le, vòt nöôùc, uyeân öông bay löôïn leân xuoáng, nhaûy muùa ca hoùt. Nôi ao nöôùc laïi coù caùc thöù hoa nhö Cöu-maâu-ñaàu, Uaát-ba-la, Phaân-ñaø-lôïi, hoa sen xanh, vaøng, ñoû, traéng maøu saéc xen keõ. Treân bôø thì coù baûy haøng caây baùu, moãi haøng caây ñeàu ñöôïc taïo thaønh do caùc loaïi baùu khaùc nhau. Gioù nheï thoåi qua caønh caây, laù keâu xaøo xaïc, aâm thanh nhö nhaïc trôøi. Daân chuùng trong thaønh ñeàu no ñuû, an oån giaøu vui, cuoäc soáng raát laø sung tuùc, naêm duïc khoâng thieáu cuõng nhö nôi coõi trôøi Ñao-lôïi. Treân ñöôøng ñi treo nhieàu haït ngoïc minh chaâu, daân chuùng qua laïi khoâng keå ñeâm ngaøy. Thaønh aáy luoân coù möôøi loaïi aâm thanh: tieáng voi, tieáng ngöïa, tieáng xe coä, tieáng troáng, tieáng loa, tieáng cuûa caùc loaïi ñaøn caàm, ñaøn saét, tieáng khua chuoâng, ñaùnh khaùnh thieát laäp ñaïi hoäi, tieáng ca ngôïi nhöõng ngöôøi trì giôùi, thöù möôøi laø tieáng cuøng nhau baøn luaän giaûng noùi Phaät phaùp. Vua Ñaïi Thieän Kieán coù caùc uy ñöùc, thaân töôùng ñoan nghieâm baäc nhaát, moïi ngöôøi troâng thaáy ñeàu kính meán laïi ñöôïc soáng laâu, an laïc, thaân khoâng taät beänh. Vua laø ngöôøi nhaân töø, thöông nhôù taát caû chuùng sanh, nhö ngöôøi cha yeâu meán caùc con. Taát caû daân chuùng luoân toân kính ñöùc vua cuõng nhö ñoái vôùi ngöôøi cha laønh. Naøy A-nan, vua Ñaïi Thieän Kieán nhöõng luùc muoán ra khu vöôøn röøng ngaém caûnh vui chôi, thì cho chænh ñoán boán thöù binh chuûng, soá löôïng ñeán taùm vaïn boán ngaøn quaân. Laïi nöõa, trong cung, phu nhaân vaø taùm vaïn boán ngaøn theå nöõ cuõng ñöôïc leân xe theo vua cuøng ñi. Khi aáy vua ra leänh cho caùc haøng Baø-la-moân, Tröôûng giaû, Cö só trong nöôùc ñeàu theo ñöùc vua cuøng ñi daïo chôi. Söûa soaïn saép ñaët xa giaù xong xuoâi, khi aáy vò quan chuû binh vaøo taâu vua: “Boán binh chuûng ñaõ saün saøng, mong ñöùc vua bieát thôøi”. Baáy giôø nhaø vua ngöï treân xe voi traéng, cuøng caùc Baø-la-moân, Tröôûng giaû, Cö só, caùc ñaïi thaàn, quyeán thuoäc vaø boán binh chuûng tröôùc sau vaây quanh, ñi ñeán khu vöôøn röøng, voi ñi raát nhanh tôï nhö gioù löôùt. Baáy giôø, caùc vò ñaïi thaàn, Baø-la-moân, Tröôûng giaû, Cö só cuøng can giaùn vua: –Ñaïi vöông ôû laâu trong thaâm cung, daân chuùng beân ngoaøi ít coù nhaân duyeân thaáy vua. Nay ngaøi ñeán khu vöôøn röøng du ngoaïn, taát caû daân chuùng ñang ñöùng chaät hai beân ñöôøng, ñeàu mong muoán ñöôïc chieâm ngöôõng ñaïi vöông. Do vieäc aáy, mong ngaøi ra leänh cho ngöôøi daãn ñöôøng khoâng caàn ñi nhanh.
Vua nghe lôøi lieàn baûo ngöôøi haàu neân cho xe ñi töø töø, daân chuùng hai beân ñöôøng maëc söùc chieâm ngöôõng ñöùc vua, nhö con thaáy cha. Khi aáy vua troâng thaáy caùc nôi ngaõ tö ñöôøng ñeàu baèng phaúng, baûy haøng caây baùu la lieät rôïp boùng im maùt maø thieáu ao nöôùc, vua lieàn ra leänh cho moät vò quan, beân leà ñöôøng taïo caùc ao baûy baùu, khoaûng roäng caùch nhau ñeán caû traêm cung, troàng theâm caùc loaïi hoa noåi tieáng. Cuõng ra leänh trong moãi ao ñeàu cho ngöôøi troâng coi giöõ gìn. Neáu ngöôøi ñeán taém thì coù nöôùc hoa thôm, ñoà aên uoáng, tuøy yù söû duïng, cung caáp nhö vaäy khoâng keå ngaøy ñeâm. Laïi ra leänh cho caùc caän thaàn: töø nay veà sau daân chuùng nôi phöông xa coù ñeán caàu xin, tuøy theo söï caàn duøng maø cung caáp cho hoï. Sau khi ñeán khu vöôøn röøng, vua cuøng caùc haøng Baø-la-moân, Tröôûng giaû, Cö só, ñaïi thaàn xem caûnh, vui chôi thích thuù, cho ñeán trôøi chieàu; ngoïc minh chaâu chieáu saùng nhö ban ngaøy, khoâng coøn thaáy boùng maët trôøi môùi bieát laø ban ñeâm. Khi aáy vua cuøng caùc Baø-la-moân, Tröôûng giaû, Cö só, caùc quan vaø daân vui chôi xong thì cuøng trôû veà cung. Moät ngaøy khaùc, caùc Baø-la-moân, Tröôûng giaû, Cö só cuøng caùc ñaïi thaàn ñem caùc thöù chaâu baùu giaù trò noåi tieáng daâng leân vua. Ñöùc vua noùi: –Nhöõng ngaøy gaàn ñaây ta ñi daïo chôi nôi khu vöôøn röøng, ñaõ baûo caùc vò ñaïi thaàn töø ñaây trôû ñi coù ngöôøi ñeán caàu xin thì theo ñaáy maø caáp cho hoï. Ta laøm vieäc boá thí ñeán nhö vaäy, caùc khanh sao coøn ñem vaät baùu hieán cho ta? Nhaø vua töï nghó: “Nhöõng ngöôøi sôû dó ñem vaät baùu ñeán daâng cho ta ñeàu laø do taøi saûn cuûa nhöõng ngöôøi giaøu sang trong nöôùc. Taøi saûn aáy ñeàu do ngöôøi ngheøo ñem ñeán”. Vua lieàn daïy quan giöõ kho ñem caùc thöù chaâu baùu vaø ñoà caàn duøng ñeå taïi ngaõ tö ñöôøng, ñaùnh troáng, khua chuoâng keâu goïi ngöôøi ôû xa trong boán phöông bieát: “Nay vua Ñaïi Thieän Kieán môû kho baùu ñeå boá thí. Neáu ai caàn duøng, tuøy yù ñeán laáy”. Vua thöôøng nhö vaäy, roäng thöïc haønh vieäc boá thí ñem laïi lôïi ích cho chuùng sanh khoâng keå ngaøy ñeâm. Baáy giôø caùc haøng Baø-la-moân, Tröôûng giaû, Cö só trong nöôùc, cuøng caùc vò ñaïi thaàn taâu vôùi nhaø vua: –Thöa ñaïi vöông, cung ñieän cuûa ñaïi vöông ñang ôû thaät quaù chaät heïp. Chuùng thaàn moãi khi ñeán thaêm hoûi ñöùc vua, ñaùm tuøy tuøng khoâng coù choã dung naïp. Kính xin ñaïi vöông môû roäng cung ñieän cho thaät roäng lôùn. Vua nghe taâu, laëng yeân chaáp nhaän, töï suy nghó: “Ta nay neân môû roäng cung ñieän thaønh trì”. Khi aáy trôøi Ñeá-thích bieát taâm nieäm cuûa vua,
45 KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN - TRƯỜNG A HÀM II lieàn goïi moät vò Thieân töû teân laø Tyø-thuû-kieán-ma raát taøi gioûi, laøm ñöôïc moïi vieäc, ñeán daïy: –Nay döôùi coõi Dieâm-phuø-ñeà, vua Chuyeån luaân thaùnh vöông teân laø Ñaïi Thieän Kieán, muoán môû roäng cung ñieän, thaønh trì, oâng coù theå xuoáng laøm ngöôøi thôï gioûi, khieán nôi aáy trôû thaønh choán trang nghieâm ñeïp ñeõ, chaïm troå, trang hoaøng cuõng nhö cung ñieän cuûa ta khoâng khaùc. Vò trôøi kia vaâng leänh, chæ trong khoaûng thôøi gian nhö moät traùng só co duoãi caùnh tay, ñaõ ñeán coõi Dieâm-phuø-ñeà, ñöùng ngay tröôùc nhaø vua, vua thaáy thaân töôùng cuûa vò thaàn aáy phong ñoä ñoan nghieâm khaùc thöôøng, bieát chaéc laø haøng phi phaøm neân hoûi: –Ngaøi laø vò thaàn ôû ñaâu boãng nhieân xuaát hieän? Vò trôøi aáy ñaùp: –Ñaïi vöông neân bieát, toâi laø ñaïi thaàn cuûa trôøi Ñeá-thích teân laø Tyø- thuû-kieán-ma, raát quen vôùi ngheà xaây döïng. Ñaïi vöông coù yù nghó muoán môû roäng cung ñieän neân trôøi Ñeá-thích sai toâi xuoáng ñaây ñaûm nhaän coâng vieäc troâng coi trôï giuùp vua. Vua nghe lôøi aáy, taâm voâ cuøng hoan hyû. Khi aáy vò Thieân töû baét ñaàu cho thöïc hieän vieäc môû roäng cung ñieän, thaønh trì. Thaønh goàm boán cöûa, khoaûng roäng caùch nhau hai möôi boán du-xaø-na; vì vua taïo cung ñieän cao, thaáp, roäng, heïp moãi beân ñeàu taùm du-xaø-na, duøng baûy baùu ñeå trang trí, toâ ñieåm ñeïp ñeõ nhö cung trôøi Ñeá-thích. Trong cung ñieän coù taùm vaïn boán ngaøn phoøng rieâng ñeå ôû, ñeàu coù ñaày ñuû caùc loaïi giöôøng maøn, ñoà naèm baèng baûy baùu. Laïi vì vua maø kieán taïo ñieän thuyeát phaùp cao, thaáp, ngang, roäng ñeàu baèng taùm du-xaø-na, cuõng duøng baûy baùu ñeå trang hoaøng ñeïp ñeõ, uy nghieâm khoâng khaùc. Tröôùc cung ñieän aáy, boán maët ñeàu coù baûy haøng caây baùu cuøng troàng caùc loaïi hoa noåi tieáng raát ngay ngaén ñeå taïo boùng maùt. Laïi xaây ao baùu, nöôùc trong ao thanh khieát, ñuû taùm thöù coâng ñöùc. Phaàn chính giöõa cung ñieän ñaët toøa sö töû, baèng baûy baùu trang nghieâm, voâ cuøng cao roäng, duøng maøn baùu che phuû ôû treân, giaêng treo baûy baùu cuøng khaép. Laïi vì nhöõng ngöôøi töø boán phöông xa ñeán nghe phaùp, taïo ra boán loaïi toøa ngoài baèng vaøng, baïc, löu ly, pha leâ, soá löôïng ñeán taùm vaïn boán ngaøn caùi. Vò trôøi Tyø-thuû-kieán-ma ñaõ vì nhaø vua maø taïo laäp cung ñieän, thaønh trì taát caû ñeàu hoaøn taát, beøn töø bieät nhaø vua, boãng nhieân bieán khoûi nôi ñoù trôû veà cung trôøi. Baáy giôø vua Ñaïi Thieän Kieán thaáy cung ñieän thaønh trì xaây döïng, trang hoaøng ñaõ xong, lieàn ra leänh cho quan haàu caän ñaùnh
troáng rao goïi khaép trong nöôùc ñöôïc bieát: Vua Ñaïi Thieän Kieán sau baûy ngaøy seõ vì moïi ngöôøi giaûng noùi chaùnh phaùp, neáu ai muoán nghe ñeàu coù theå ñeán cung ñieän ñeå nghe. Khi aáy caùc haøng Baø-la-moân, Tröôûng giaû, Cö só, caùc ñaïi thaàn vaø daân chuùng nghe leänh naøy roài ñeàu laàn löôït quy tuï veà taïi giaûng ñöôøng. Luùc ñoù vua ñi tôùi ñieän thuyeát phaùp, böôùc leân toøa sö töû. Taát caû nhöõng ngöôøi ñeán nghe phaùp cuõng ñaõ ngoài yeân treân boán loaïi toøa baùu. Ñöùc vua tröôùc tieân vì moïi ngöôøi noùi phaùp möôøi ñieàu thieän, sau ñoù laïi chæ baøy caùc phaùp moân khaùc, traûi qua ñeán moät vaïn hai ngaøn naêm. Chuùng sanh nöôùc aáy neáu ñaõ töøng nghe vua noùi phaùp, ñeán khi maïng chung ñeàu ñöôïc sanh leân coõi trôøi, khoâng coøn bò ñoïa vaøo ba ñöôøng aùc. Naøy Toân giaû A-nan, vò vua aáy luoân ñem laïi lôïi ích cho taát caû chuùng sanh nhö theá. Naøy A-nan, luùc baáy giôø vua Ñaïi Thieän Kieán ñang ôû trong tónh thaát, taâm töï suy nghó: “Ta ôû trong ñôøi quaù khöù ñaõ taïo nghieäp gì, tu taäp caên laønh gì maø ñöôïc sanh laøm ngöôøi toân quyù trong ñôøi, coù oai ñöùc lôùn, dung maïo, söùc löïc, thoï maïng khoâng ai baèng? Chính laø do trong ñôøi quaù khöù ñaõ töøng roäng tu caùc pheùp boá thí, nhaãn nhuïc, töø bi neân nay môùi ñaït ñöôïc phöôùc baùo nhö theá. Vaäy ta nay phaûi doác tu haønh tinh taán hôn nöõa”. Nhaø vua tieáp tuïc tö duy, trong khoaûng thôøi gian khoâng laâu lieàn ñaït ñöôïc Sô thieàn, cho ñeán Töù thieàn, vaø coøn tu taäp Boán taâm voâ löôïng. Naøy A-nan, vua Ñaïi Thieän Kieán laïi coøn chæ daïy cho phu nhaân vaø caùc theå nöõ trong cung ñeàu tu Töù thieàn.