267 KINH CÔNG ĐỨC TIN PHẬT - TRƯỜNG A HÀM II
SOÁ 18
PHAÄT NOÙI KINH COÂNG ÑÖÙC TIN PHAÄT Haùn dòch: Ñôøi Toáng, Ñaïi sö Phaùp Hieàn.
Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Phaät taïi thaønh A-noâ-ca, trong vöôøn Yeâm-la cuøng vôùi ñoâng ñuû ñaïi chuùng. Baáy giôø Toân giaû Xaù-lôïi-phaát ñeán giôø khaát thöïc, ñaép y oâm baùt vaøo thaønh A-noâ-ca, thöù lôùp khaát thöïc xong, trôû veà choã ôû cuûa mình, xeáp y röûa chaân, traûi toøa ngoài thoï thöïc. Khi aên xong, Toân giaû ñi ñeán choã Ñöùc Phaät, cuùi ñaàu maët laïy döôùi chaân Nhö Lai, roài ñöùng qua moät beân, chaép tay höôùng veà Theá Toân thöa: –Baïch Theá Toân, nay con ñoái vôùi Phaät phaùp khôûi loøng tin moät caùch saâu xa. Vì sao vaäy? Vì thaàn thoâng cuûa Phaät laø toái thaéng khoâng ai saùnh baèng. Caùc Sa-moân, Baø-la-moân ôû quaù khöù, hieän taïi vaø vò lai vaãn khoâng ai coù theå bieát thaàn thoâng cuûa Phaät, huoáng chi laø hôn ñöôïc Phaät. Laøm sao hoï coù theå chöùng ñöôïc ñaïo quaû Voâ thöôïng Boà-ñeà? Phaät daïy: –Laønh thay! Laønh thay! Naøy Xaù-lôïi-phaát, Toân giaû coù theå kheùo noùi veà nghóa lyù voâ cuøng roäng naøy. Toân giaû neân thoï trì vaø ôû trong ñaïi chuùng roáng leân tieáng roáng cuûa sö töû, vì hoï maø tuyeân thuyeát roäng khaép. Xaù-lôïi-phaát laïi thöa: –Baïch Theá Toân, nay con ñoái vôùi Phaät sanh khôûi tín taâm, cho raèng khoâng ngöôøi naøo ôû quaù khöù, hieän taïi vaø vò lai coù theå baèng Phaät, cuõng khoâng coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo bieát roõ thaàn thoâng cuûa Phaät huoáng chi laø hôn ñöôïc Phaät. Laøm sao hoï coù theå chöùng ñöôïc ñaïo quaû Voâ thöôïng Boà-ñeà?
Phaät baûo: –Naøy Xaù-lôïi-phaát, yù oâng nghó sao? Caùc Ñöùc Phaät Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc trong ba ñôøi coù ñuû giôùi thanh tònh, trí tueä, giaûi thoaùt, thaàn thoâng, dieäu haïnh, Ta duøng dieäu löïc cuûa thaàn thoâng ñeàu bieát roõ caû. Caùc Ñöùc Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc aáy cuõng laïi nhö vaäy, caùc Ngaøi bieát Ta coù ñaày ñuû giôùi thanh tònh, trí tueä, giaûi thoaùt, thaàn thoâng, dieäu haïnh. Naøy Xaù-lôïi-phaát, Toân giaû chôù coù baûo raèng chæ rieâng Ñöùc Phaät Thích-ca Maâu-ni môùi coù ñuû thaàn thoâng aáy. Toân giaû Xaù-lôïi-phaát thöa: –Chaúng phaûi nhö vaäy, baïch Theá Toân, con khoâng coù noùi “Chæ coù Phaät môùi coù ñuû thaàn thoâng aáy”. Con bieát ba ñôøi caùc Ñöùc Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc ñeàu coù ñaày ñuû giôùi thanh tònh, trí tueä, giaûi thoaùt, thaàn thoâng, dieäu haïnh cuõng ñoàng nhö Phaät. Phaät daïy: –Naøy Xaù-lôïi-phaát, ñuùng vaäy, ñuùng vaäy! Caùc Ñöùc Phaät Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc trong ba ñôøi ñeàu coù ñuû caùc phaùp thaàn thoâng aáy. Toân giaû haõy vì caùc chuùng sanh maø tuyeân baøy phaùp saâu xa nhö vaäy, haõy moät loøng thoï trì. ÔÛ trong ñaïi chuùng, haõy roáng leân tieáng roáng cuûa sö töû, thuyeát giaûng roäng khaép. Toân giaû Xaù-lôïi-phaát baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, Theá Toân ñaõ thuyeát giaûng roäng raõi dieäu phaùp toái thaéng voâ cuøng saâu xa, cho ñeán nghieäp thieän, nghieäp baát thieän vaø caùc phaùp duyeân sanh, vôùi moãi phaùp con ñeàu bieát roõ nhö thaät. Khi hieåu moät phaùp lieàn tu moät phaùp; tu moät phaùp xong laïi dieät moät phaùp; dieät moät phaùp xong laïi chöùng moät phaùp. Cho neân nay con sanh khôûi loøng tin Ñöùc Phaät laø Baäc Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc chaân thaät. Phaät baûo: –Naøy Xaù-lôïi-phaát, nay Toân giaû haõy ñi hoûi nhöõng ngöôøi khaùc trong thôøi quaù khöù coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo coù theå roõ bieát veà dieäu löïc nôi caùc thaàn thoâng chaân thaät hôn Phaät cho ñeán thaønh töïu quaû vò giaùc ngoä nhö Phaät? Toân giaû haõy hoûi vaø xem hoï seõ ñaùp nhö theá naøo. Laïi nöõa, naøy Xaù-lôïi-phaát, Toân giaû laïi ñeán hoûi caùc ngöôøi khaùc raèng trong thôøi vò lai coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo baèng vôùi Ñöùc Phaät cho ñeán thaønh töïu quaû vò giaùc ngoä nhö Phaät? Toân giaû haõy ñeán hoûi vaø xem hoï seõ ñaùp nhö theá naøo. Laïi nöõa, naøy Xaù-lôïi-phaát, Toân giaû ñeán hoûi caùc ngöôøi khaùc raèng
269 KINH CÔNG ĐỨC TIN PHẬT - TRƯỜNG A HÀM II trong thôøi hieän taïi coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo baèng vôùi Ñöùc Phaät cho ñeán thaønh töïu quaû vò giaùc ngoä nhö Phaät? Laïi nöõa, naøy Xaù-lôïi-phaát, Toân giaû haõy ñeán hoûi caùc ngöôøi khaùc raèng thôøi quaù khöù, vò lai vaø hieän taïi, caùc Sa-moân, Baø-la-moân... quy y ngöôøi naøo? Toân giaû haõy hoûi vaø xem hoï seõ ñaùp nhö theá naøo. Baáy giôø Toân giaû Xaù-lôïi-phaát thöa Phaät: –Baïch Theá Toân, nghóa aáy chaúng phaûi nhö vaäy. Con ñöôïc theo Phaät nghe Phaät daïy, ñaõ ghi nhôù thoï trì: “Khoâng coù hai Ñöùc Phaät cuøng xuaát hieän ôû theá gian, chæ coù moät Ñöùc Phaät Theá Toân laø Baäc Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc chaân thaät, laø Baäc Chaùnh Bieán Tri, ñaày ñuû naêng löïc thaàn thoâng toái thöôïng”. Thaân Theá Toân, con khoâng thaáy gì coù vò Sa-moân, Baø-la-moân naøo coù theå bieát ñöôïc naêng löïc thaàn thoâng aáy, huoáng chi laø coù theå hôn Phaät, cho ñeán vieäc thaønh töïu quaû vò giaùc ngoä nhö Phaät. Toân giaû Xaù-lôïi-phaát laïi thöa: –Con thaáy Ñöùc Theá Toân coù voâ soá caùc phaùp toái thaéng. Phaùp toái thaéng aáy laø khi Ñöùc Phaät Theá Toân ñang thuyeát phaùp, ai ñaït ñöôïc thieän lôïi, Phaät ñeàu bieát roõ. Neáu coù caùc Sa-moân, Baø-la-moân... truï ôû caùc nôi nhö nuùi röøng hoang vaéng, beân goác caây, choán goø maû, hay trong nhaø troáng, nhaäp Tam-ma-ñòa, ñoaïn tröø caùc phieàn naõo, tu taäp vieân maõn, laøm taêng tröôûng caùc phaùp laønh, chaùnh taâm ghi nhôù; laïi nöõa, caùc Sa-moân, Baø- la-moân aáy ñoaïn caùc phaùp aùc, tu caùc phaùp laønh cho ñeán chöùng ñöôïc quaû vò. Caùc phaùp nhö vaäy Phaät ñeàu bieát roõ. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät, khoâng coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo bieát ñöôïc naêng löïc thaàn thoâng naøy hôn Phaät, huoáng chi laø thaønh töïu quaû vò giaùc ngoä nhö Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù ñaày ñuû phaùp toái thaéng. Ñoù laø Phaät Theá Toân coù naêng löïc kheùo phaân bieät ñöôïc phaùp möôøi hai xöù. Vaø coù theå thuyeát giaûng roäng raõi phaùp naøy cho ngöôøi khaùc nghe. Khoâng coù moät Sa- moân, Baø-la-moân naøo coù theå roõ bieát phaùp möôøi hai xöù aáy, coù theå phaân bieät ñöôïc möôøi hai xöù. Ñoù laø nhaõn xöù, saéc xöù, nhó xöù, thanh xöù, tyû xöù, höông xöù, thieät xöù, vò xöù, thaân xöù, xuùc xöù, yù xöù, phaùp xöù. Caùc phaùp nhö vaäy chæ coù Phaät Theá Toân môùi bieát roõ. Nhö vaäy goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät, khoâng coù Sa-moân naøo hôn ñöôïc, huoáng hoà laø thaønh töïu quaû vò giaùc ngoä nhö Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø Phaät Theá Toân coù naêng löïc kheùo phaân bieät thaáu ñaït lyù cuûa phaùp Boå-ñaëc-giaø-la vaø giaûng noùi cho ngöôøi khaùc nghe. Khoâng coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo bieát
ñöôïc phaùp nhö vaäy vaø giaûng cho ngöôøi khaùc nghe veà phaùp Boå-ñaëc-giaø- la, töùc baûy loaïi thaân, ñoù laø tuøy tín haønh, tuøy phaùp haønh, tín giaûi, kieán chí, thaân chöùng, tueä giaûi thoaùt vaø caâu giaûi thoaùt. Baûy loaïi phaùp toái thaéng cuûa Boå-ñaëc-giaø-la nhö vaäy chæ coù Phaät Theá Toân môùi roõ bieát. Ñaây goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø Phaät Theá Toân noùi ra lôøi chaân thaät khoâng hö doái, cuõng khoâng noùi lôøi theâu deät vaø noùi lôøi hai löôõi. Nhöõng ñieàu Ngaøi noùi ra laø ñuùng ñaén, ñem laïi lôïi ích lôùn. Phaùp toái thaéng aáy coù nhaân coù duyeân. Phaät coù theå ôû trong ñaïi chuùng phaùt ra aâm thanh vi dieäu, giaûng noùi yù nghóa saâu xa. Phaùp chaân thaät hôn heát nhö vaäy chæ coù Phaät Theá Toân môùi coù theå bieát roõ. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø Phaät Theá Toân duøng Tam-ma-baùt ñeå quaùn saùt thaân höõu laäu laø dô nhôùp xaáu xa. AÁy laø nhöõng phaàn treân vaø döôùi cuûa thaân theå nhö toùc, loâng, moùng, raêng, da thòt, gaân, xöông, caùc vaät baát tònh nhö theá ñaày daãy trong thaân, Phaät ñeàu bieát roõ, ñaáy laø vaät khoâng roát raùo, caàn phaûi xa lìa, nhaøm chaùn. Ñoù goïi laø Tam-ma-baùt ñeå thöù nhaát. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân ñoái vôùi nhöõng vaät trong thaân nhö da, thòt, xöông, tuûy, caùc vaät hoâi thoái... laø höõu laäu baát tònh, thì coù theå duøng trí tueä ñeå quaùn saùt moät caùch nhö thaät. Ñoù laø Tam- ma-baùt ñeå thöù nhì. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo coù theå duøng trí tueä quaùn saùt veà thaân höõu laäu, suoát caû cuoäc ñôøi maø vaãn chaúng thaáy laø roát raùo; neáu coù theå quaùn saùt nhö vaäy thì ñoù laø Tam-ma-baùt ñeå thöù ba. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, neáu coù Sa-moân naøo coù theå duøng trí tueä quaùn saùt veà thaân höõu laäu, ñôøi naøy chaúng phaûi laø roát raùo, cho ñeán ñôøi sau cuõng chaúng phaûi laø roát raùo; neáu coù theå quaùn saùt ñöôïc nhö vaäy thì ñoù laø Tam-ma-baùt ñeå thöù tö. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, neáu coù Sa-moân naøo coù theå duøng trí tueä nhö treân ñeå quaùn saùt veà thaân höõu laäu, ñôøi naøy vaø ñôøi sau ñeàu chaúng phaûi laø roát raùo, cho ñeán ñôøi sau vaø ñôøi sau nöõa vaãn chaúng phaûi laø roát raùo, ñeàu laø baát tònh ñaùng gheùt; neáu coù theå quaùn saùt nhö vaäy thì goïi laø Tam-ma-baùt ñeå thöù naêm. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, höõu laäu baát tònh nhö vaäy laø phaùp khoâng
271 KINH CÔNG ĐỨC TIN PHẬT - TRƯỜNG A HÀM II roát raùo. Chæ coù Phaät Theá Toân duøng thieân nhaõn thanh tònh thaáy xa hôn maét thöôøng, thaáy khaép chuùng sanh soáng, cheát, ñeïp, xaáu, sinh ñeán choã laønh hay choã aùc, cho ñeán sanh leân coõi trôøi, Ngaøi ñeàu bieát ñuùng nhö thaät. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø khi Theá Toân thuyeát phaùp, neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo quy y höôùng veà Ngaøi ñeå nghe phaùp thoï trì, caàu ñaït söï tòch tónh, hoï ñeàu nöông töïa vaøo Thaát giaùc phaàn. Thaát giaùc phaàn laø Traïch phaùp giaùc phaàn, Tinh taán giaùc phaàn, Hyû giaùc phaàn, Khinh an giaùc phaàn, Xaû giaùc phaàn, Nieäm giaùc phaàn, Ñònh giaùc phaàn. Baûy phaùp nhö vaäy chæ coù Phaät Theá Toân môùi coù theå bieát roõ. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø kheùo phaân bieät phaùp Töù chaùnh caàn. Töù chaùnh caàn laø ñieàu aùc ñaõ laøm khieán cho ñoaïn tröø; ñieàu aùc chöa laøm khieán cho khoâng phaùt sinh; ñieàu thieän ñaõ laøm khieán cho taêng tröôûng; ñieàu thieän chöa laøm khieán cho phaùt sanh. Caùc phaùp nhö vaäy ñoái vôùi thieân thöôïng, nhaân gian, Ngaøi ñeàu thuyeát giaûng roäng raõi ñeå taïo moïi lôïi ích. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân cuûa con coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø Phaät Theá Toân coù naêng löïc hieån baøy chaùnh trí thaàn thoâng. Thaàn thoâng ñoù laø töø moät thaân hieän thaønh nhieàu thaân, töø nhieàu thaân hôïp thaønh moät thaân, hoaëc hieän khoâng coù gì caû, hoaëc duøng thaân xuyeân qua thaønh quaùch nuùi ñaù ñeå ñi, hoaëc thò hieän töø maët ñaát laáy tay tieáp xuùc vôùi hö khoâng cho ñeán taän coõi trôøi Phaïm thieân, hoaëc hieän ñi döôùi nöôùc nhö ñi treân ñaát lieàn, hoaëc hieän ngoài kieát giaø treân khoâng trung, hoaëc hieän haønh töôùng gioáng nhö maët trôøi maët traêng du haønh treân khoâng trung. Nhöõng thaàn thoâng nhö vaäy, neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo thaáy dieäu löïc cuûa thaàn thoâng aáy maø sanh loøng ngôø vöïc, con noùi nhöõng ngöôøi aáy laø nhöõng keû phaøm phu ngu si, khoâng phaûi laø baäc Thaùnh, khoâng ñuû söùc thaàn thoâng, khoâng caàu chaùnh giaùc, cuõng khoâng muoán caàu Nieát-baøn tòch tónh. Vaø naêng löïc thaàn thoâng aáy chính laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, nhöõng ñieàu öa muoán cuûa theá gian laø saéc hoan hyû, saéc ñeïp... neáu coù ai mong caàu, Nhö Lai vì caùc chuùng sanh ñoù, theo caên cô maø giaùo hoùa. Ñoù laø thaàn thoâng cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, nhöõng saéc vui vaø nhöõng saéc khoâng vui, saéc ñeïp vaø saéc khoâng ñeïp cuûa theá gian, caû hai ñeàu xa lìa, xaû boû khoâng truï, kheùo bieát tuùc maïng. Ñoù chính laø thaàn thoâng cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, trong saéc thaáy saéc, ñoù goïi laø thaàn thoâng
cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, beân trong khoâng coù töôûng veà saéc, thaáy caùc saéc beân ngoaøi, ñoù goïi laø thaàn thoâng cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, thaân kheùo giaûi thoaùt, chöùng ñöôïc Haønh truï, ñoù goïi laø thaàn thoâng cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, chöùng ñaéc hoaøn toaøn ñònh Khoâng voâ bieân xöù, ñoù goïi laø thaàn thoâng cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, chöùng ñaéc hoaøn toaøn ñònh Thöùc voâ bieân xöù, ñoù goïi laø thaàn thoâng cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, chöùng ñaéc hoaøn toaøn ñònh Voâ sôû höõu xöù, ñoù goïi laø thaàn thoâng cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, chöùng ñaéc hoaøn toaøn ñònh Phi töôûng phi phi töôûng xöù, ñoù goïi laø thaàn thoâng cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, roõ bieát thoï, töôûng vaø ñaõ dieät thoï töôûng, ñoù goïi laø thaàn thoâng cuûa Nhö Lai. Taát caû nhöõng caûnh giôùi thaàn thoâng toái thaéng nhö theá chæ coù Phaät Theá Toân môùi coù theå roõ bieát hoaøn toaøn. Ñoù goïi laø naêng löïc thaàn thoâng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø moïi nhaân duyeân ñaõ laøm, nhaän laáy quaû baùo, moïi suy nghó... cho ñeán tuoåi thoï cuûa caùc Sa-moân, Baø-la-moân... töø moät ñôøi cho ñeán nhieàu ñôøi trong quaù khöù, con ñoái vôùi soá naêm nhieàu nhö vaäy khoâng theå naøo bieát ñöôïc. Chæ coù Phaät Theá Toân môùi bieát ñöôïc nhöõng nôi maø caùc Sa-moân, Baø-la-moân naøy ñaõ truï trong kieáp quaù khöù hoaëc trong saéc giôùi, hoaëc trong voâ saéc giôùi, hoaëc Höõu töôûng xöù, hoaëc Voâ töôûng xöù, hoaëc Phi höõu töôûng phi voâ töôûng xöù. Moïi nhaân duyeân quaû baùo maø hoï ñaõ laøm, Ngaøi ñeàu bieát roõ caû. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø khi Theá Toân thuyeát phaùp ñeàu thuyeát giaûng hoaøn toaøn nhö thaät. Hoaëc coù Sa-moân, Baø- la-moân vì ngu si neân sanh ra yù nghó naøy noï, khôûi taâm meâ hoaëc nghi ngôø “Phaùp Phaät ñaõ giaûng ñeàu duøng ngoân ngöõ söï töôùng ñeå noùi phaùp ñöôïc giaûng noùi phaûi laø ba ñôøi ñoàng noùi, hoaëc gaàn hoaëc xa, phaùp ñeàu thích hôïp vôùi taâm yù vaø cuõng ñeàu ñöôïc thuyeát giaûng nhö theá. Phaùp do vò aáy noùi ñeàu chaúng nhö thaät”. Ngöôøi khôûi nieäm nghi naøy, Phaät ñeàu bieát roõ. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân thuyeát phaùp, neáu coù Sa-moân, Baø-la-
273 KINH CÔNG ĐỨC TIN PHẬT - TRƯỜNG A HÀM II moân naøo töï mình khoâng sanh nghi, sau ñoù nghe ngöôøi khaùc noùi: “Phaùp Phaät noùi ra ñeàu chaúng nhö thaät”. Nghe lôøi noùi aáy roài laïi sanh loøng nghi, cuõng cho: “Theá Toân duøng söï töôùng ñeå thuyeát giaûng caùc phaùp”. Ngöôøi khôûi leân söï huûy baùng naøy, Phaät cuõng bieát roõ. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, khi Ñöùc Phaät Theá Toân thuyeát phaùp, neáu coù Sa-moân, Baø- la-moân naøo voán khoâng sanh nghi hoaëc, khoâng baûo “Theá Toân duøng söï töôùng ñeå thuyeát giaûng caùc phaùp” Sau laïi nghe ngöôøi khaùc noùi, do ñoù maø sanh nghi hoaëc, laïi baûo vôùi ngöôøi khaùc khieán cho ngöôøi naøy cuõng sanh nghi hoaëc. Do taâm nghi hoaëc môùi sanh ra yù naøy yù noï, noùi nhö theá naøy: “Vieäc naøy gioáng nhö tröôùc, ñeàu chaúng chaân thaät”. Ñoù laø nhöõng loaïi taâm sai khaùc cuûa chuùng sanh, ñoái vôùi nhöõng vieäc nhö vaäy Phaät ñeàu bieát caû. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân thaáy coù Sa-moân ôû trong Tam-ma-ñòa, khoâng nghi, khoâng noùi, Phaät ñeàu bieát roõ haïnh nguyeän cuûa hoï. Laïi nöõa, hoaëc thaáy Sa-moân töø ñònh maø ra Phaät cuõng bieát roõ, hoï coù nhöõng vieäc gì vaø nhöõng nghi hoaëc naøo neân môùi xuaát ñònh, nhöõng nghi hoaëc nhö vaäy Phaät ñeàu bieát roõ. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø Phaät Theá Toân kheùo bieát roõ caùc phaùp khoâng roát raùo. Neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo ôû trong nuùi, taâm an truï vaøo ñònh Ñaúng daãn, töï duøng dieäu löïc thaàn thoâng bieát ñöôïc söï vieäc hai möôi kieáp taêng giaûm. Hoï nghó nhö vaày: “Ta ôû trong thôøi quaù khöù, nhöõng söï vieäc trong kieáp taêng giaûm ñeàu bieát roõ”. Baïch Theá Toân, caùc Sa-moân, Baø-la-moân aáy ñoái vôùi nhöõng vieäc taêng giaûm trong thôøi vò lai vaø hieän taïi hoï khoâng theå bieát ñöôïc. Chæ coù Ñöùc Phaät Theá Toân môùi bieát roõ ñaày ñuû söï taêng giaûm cuûa ba ñôøi. Ñoù goïi laø bieát roõ phaùp khoâng roát raùo thöù nhaát. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo ôû trong nuùi saâu, taâm an truï trong ñònh Ñaúng daãn, töï duøng dieäu löïc thaàn thoâng bieát ñöôïc söï vieäc boán möôi kieáp taêng giaûm. Vò aáy nghó: “Trong ñôøi vò lai coù nhöõng kieáp taêng giaûm, ta ñaõ bieát roõ”. Baïch Theá Toân, caùc Sa-moân, Baø-la-moân kia laïi khoâng bieát söï taêng giaûm cuûa kieáp quaù khöù vaø hieän taïi. Chæ coù Ñöùc Phaät Theá Toân môùi bieát ba ñôøi moät caùch ñaày ñuû. Ñoù goïi laø bieát roõ phaùp khoâng roát raùo thöù hai. Laïi nöõa, baïch Theá Toân, neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo ôû trong nuùi saâu, taâm an truï trong ñònh Ñaúng daãn, töï duøng dieäu löïc thaàn thoâng bieát ñöôïc söï vieäc taêng giaûm cuûa taùm möôi kieáp. Vò aáy nghó: “Nhöõng
vieäc taêng giaûm cuûa quaù khöù vaø vò lai, ta ñeàu bieát roõ”. Baïch Theá Toân, vò Sa-moân, Baø-la-moân aáy chæ coøn ñoái vôùi bieân vöïc taän cuøng cuûa hieän taïi laø khoâng theå bieát. Chæ coù Phaät Theá Toân laø bieát roõ chi tieát giôùi haïn cuûa ba ñôøi. Ñoù goïi laø bieát roõ phaùp khoâng roát raùo thöù ba. Ñöùc Theá Toân ñaõ duøng thieân nhaõn thanh tònh thaáy xa hôn maét thöôøng nhö theá, Ngaøi thaáy heát caùc phaùp sanh vaø dieät cuûa chuùng sanh cho ñeán sanh leân coõi trôøi. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø Ñöùc Phaät Theá Toân duøng phaùp ñieàu phuïc, bieát roõ phaùp an laïc trong taâm cuûa caùc (caáp ñoä) Boå-ñaëc-giaø-la, töø ñoù Ngaøi vì chuùng sanh giaûng noùi cho Boå-ñaëc- giaø-la aáy. Khi ñaõ bieát roõ, hoï theo ñuùng nhö lyù maø tu haønh, ñoaïn ba thöù phieàn naõo, khoâng laâu sau ñoù chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn, ngöôïc doøng sanh töû, baûy laàn qua laïi nôi coõi trôøi hoaëc ôû nhaân gian, döùt taän bieân vöïc cuûa khoå. Nhö vaäy Theá Toân ñeàu bieát roõ caû. Laïi nöõa, Theá Toân bieát phaùp öa thích nôi taâm yù cuûa Boå-ñaëc-giaø-la aáy roài, giuùp hoï theo ñuùng nhö lyù maø tu haønh, ñoaïn tröø ba thöù phieàn naõo, ñoaïn tröø tham, saân, si, sau ñoù khoâng laâu seõ chöùng quaû Tö-ñaø-haøm; moät laàn trôû laïi nhaân gian nöõa thì döùt ñöôïc taän cuøng bieân vöïc cuûa khoå. Nhö vaäy Theá Toân ñeàu bieát roõ caû. Laïi nöõa, Theá Toân, kheùo bieát phaùp öa thích nôi taâm yù cuûa Boå-ñaëc-giaø-la roài, giuùp hoï ñuùng nhö lyù tu haønh, ñoaïn ba moùn phieàn naõo vaø tuøy phieàn naõo, khoâng laâu sau ñoù chöùng quaû A-na-haøm. Nhö vaäy Theá Toân ñeàu bieát roõ caû. Laïi nöõa, Theá Toân, kheùo bieát roõ Boå-ñaëc-giaø-la, giuùp hoï theo ñuùng nhö lyù tu haønh, chaúng bao laâu thì döùt saïch caùc laäu, chöùng phaùp giaûi thoaùt, sanh töû ñaõ heát, phaïm haïnh ñöôïc laäp, vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn taùi sanh nöõa. Nhöõng phaùp nhö vaäy Theá Toân moãi moãi ñeàu bieát roõ caû. Ñoù laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø Ñöùc Phaät Theá Toân kheùo bieát roõ veà boán loaïi thai taïng. Moät laø loaïi khoâng bieát nhaäp thai, cuõng khoâng bieát truï thai vaø ra khoûi thai; hai laø coù bieát nhaäp vaøo thai nhöng khoâng bieát truï trong thai vaø ra khoûi thai; ba laø bieát nhaäp vaøo thai, truï trong thai nhöng khoâng bieát ra khoûi thai; boán laø nhaäp vaøo thai, truï ôû thai vaø ra khoûi thai ñeàu bieát roõ. Boán loaïi nhö vaäy, söï bieát coù sai khaùc, chæ coù Phaät Theá Toân môùi bieát roõ. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø Phaät Theá Toân kheùo bieát roõ caùc Boå-ñaëc-giaø-la, tuøy theo loaïi maø ñoaïn tröø caùc chöôùng ngaïi ñeå chöùng Thaùnh quaû. Caùc phaùp nhö vaäy, Phaät ñeàu bieát roõ.
275 KINH CÔNG ĐỨC TIN PHẬT - TRƯỜNG A HÀM II Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Laïi nöõa, Ñöùc Phaät Theá Toân coù phaùp toái thaéng. Ñoù laø Phaät Theá Toân bieát roõ coù ngöôøi ñaõ ñuû tín caên, giôùi haïnh thanh tònh, trí tueä ñaày ñuû, chaân thaät khoâng hö voïng, khoâng coù ngaõ, khoâng bieáng treã, khoâng coù caùc thöù huyeãn hoaëc, khoâng bò taùn loaïn, cuõng khoâng coù tham duïc, khoâng duøng taø ñaïo ñeå daãn daét chuùng sanh, thöôøng thöïc haønh chaùnh nieäm. Nhöõng phaùp nhö vaäy, chæ coù Phaät Theá Toân môùi coù theå bieát roõ. Ñoù goïi laø phaùp toái thaéng cuûa Phaät. Baáy giôø Toân giaû Xaù-lôïi-phaát baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, haøng phaøm phu ngu si cuûa theá gian tham caùc duïc laïc, lao khoå thaân mình, caàu lôïi moät caùc voâ nghóa. Chö Phaät Nhö Lai chaúng gioáng nhö vaäy, chæ muoán laøm lôïi cho ngöôøi khaùc, chaúng caàu caùi vui rieâng cho mình, kheùo bieát taâm phaùp, thaáy phaùp tòch tónh, truï trong an laïc, khoâng duïc khoâng khoå, ñöôïc boán thieàn ñònh. Cho neân baïch Theá Toân, neáu coù nhöõng thieän nam töû thuoäc haøng thöôïng caên neân thaáy nhö vaäy, neân nghe nhö vaäy, neân hay nhö vaäy, neân bieát nhö vaäy, thì môùi goïi laø baäc thöôïng caên ñích thöïc. Baáy giôø, trong chuùng hoäi coù moät Toân giaû teân laø Long Hoä, tay caàm phaát traàn baùu, ñöùng haàu moät beân Phaät. Luùc ñoù, Toân giaû Long Hoä baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, con xem caùc haøng ngoaïi ñaïo taø kieán nhö Ni-kieàn töû... ñoái vôùi Phaät Theá Toân tröôùc khoâng coù loøng tin, chæ duøng taø ñaïo ñeå caïnh tranh noùi cho hôn. Cho neân con nay quyeát taâm taïo laäp phaùp traøng ñeå tuyeân noùi chæ daãn cho ngöôøi ñôøi, nhaèm khieán hoï ñeàu nghe bieát veà coâng ñöùc thuø thaéng cuûa Phaät. Vì Phaät Theá Toân laø Baäc Ñaïi Tröôïng Phu toái toân toái thöôïng, khoâng ai baèng. Ñöùc Theá Toân baûo Toân giaû Long Hoä: –Toân giaû chôù noùi nhö vaäy, chôù coù tuyeân noùi chæ daãn cho ngöôøi khaùc bieát veà coâng ñöùc thuø thaéng cuûa Phaät. Nay Ta khoâng muoán xöng döông nhö vaäy. Toân giaû Long Hoä lieàn taùn thaùn Ñöùc Theá Toân: –Laønh thay! Laønh thay! Ñuùng laø Baäc Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc. Phaät baûo Toân giaû Xaù-lôïi-phaát: –Toân giaû haõy kheùo duøng chaùnh phaùp nhö treân, roäng vì caùc Bí-soâ, Bí-soâ-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di vaø caùc Sa-moân, Baø-la-moân maø tuyeân noùi giaûng roäng khaép nôi, cho ñeán caùc haøng ma, ngoaïi ñaïo Ni-kieàn töû...
nhöõng haøng taø kieán khoâng tin Phaät, ñöôïc nghe chaùnh phaùp naøy khieán hoï khôûi sanh loøng tin saâu xa, quy höôùng veà Phaät maø sanh chaùnh kieán, bieát roõ chaùnh phaùp. Ngaøi laïi noùi: –Naøy Xaù-lôïi-phaát! Toân giaû caàn phaûi thuyeát giaûng roäng khaép nhö vaäy. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân noùi vôùi Toân giaû Xaù-lôïi-phaát xong thì ngoài im laëng. Toân giaû Xaù-lôïi-phaát, nöông vaøo oai löïc cuûa Phaät, noùi phaùp naøy xong, laïy Phaät lui ra. Khi aáy, nhöõng vò ôû trong hoäi chuùng ñöôïc nghe chaùnh phaùp, hoan hyû ñaûnh leã, tín thoï phuïng haønh.