3. KINH THAØNH DUÏ1
Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät du haønh nöôùc Xaù-veä, ôû trong Thaéng laâm vöôøn Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi coù baûy vieäc ñaày ñuû2 vaø boán thöù löông thöïc sung tuùc deã tìm khoâng khoù; do ñoù Vöông thaønh khoâng bò ngoaïi ñòch ñaùnh phaù, ngoaïi tröø töï phaù hoaïi töø beân trong. “Nhöõng gì laø baûy vieäc maø Vöông thaønh coù ñaày ñuû? Ñoù laø Vöông thaønh ôû bieân giôùi xaây caát voïng gaùc3, ñaép ñaát cho chaéc khoâng theå phaù vôõ, ñeå beân trong ñöôïc an oån, cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Ñoù laø vieäc ñaày ñuû thöù nhaát cuûa Vöông thaønh. “Laïi nöõa, Vöông thaønh ôû bieân giôùi, ñaøo haøo veùt ao cho thaät saâu roäng, söûa sang cuï bò ñeå coù theå nöông töïa, laøm cho beân trong ñöôïc an oån, cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Ñoù laø vieäc ñaày ñuû thöù hai cuûa Vöông thaønh. “Laïi nöõa, nhö ñöôøng giao thoâng chung quanh Vöông thaønh ôû bieân giôùi ñöôïc doïn deïp cho baèng phaúng, roäng raõi, ñeå beân trong ñöôïc an oån, cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Ñoù laø vieäc laøm ñaày ñuû thöù ba cuûa Vöông thaønh. “Laïi nöõa, nhö ôû Vöông thaønh bieân giôùi taäp trung boán binh quaân: quaân voi, quaân ngöïa, quaân xe, quaân boä, ñeå beân trong ñöôïc an oån, cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi, ñoù laø vieäc laøm ñaày ñuû thöù tö cuûa Vöông thaønh. “Laïi nöõa, nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi döï bò binh khí, cung, teân, maâu, kích, ñeå beân trong ñöôïc an oån, cheá ngöï oaùn ñòch ôû beân ngoaøi. Ñoù laø vieäc laøm ñaày ñuû thöù naêm cuûa Vöông thaønh. “Laïi nöõa, nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi laäp vò Ñaïi töôùng traán thuû, saùng suoát, thao löôïc, cô trí, thaùo vaùc, duõng maõnh, cöông nghò, gioûi möu chöôùc, ngöôøi laønh thì cho vaøo, keû khoâng löông thieän thì ngaên caám, ñeå beân trong ñöôïc an oån, cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Ñoù laø vieäc laøm ñaày ñuû thöù saùu cuûa Vöông thaønh. “Laïi nöõa, nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi xaây ñaép töôøng cao cho thaät kieân coá, treùt buøn, toâ ñaát, ñeå beân trong ñöôïc an oån, cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Ñoù laø vieäc laøm ñaày ñuû thöù baûy cuûa Vöông thaønh. “Boán thöù löông thöïc4 deã tìm khoâng khoù laø gì? Ñoù laø Vöông thaønh ôû bieân giôùi nöôùc, coû, cuûi, goã coù saün, coù döï bò ñeå beân trong ñöôïc an oån vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Ñoù laø loaïi löông thöïc thöù nhaát sung tuùc, deã tìm khoâng khoù ôû Vöông thaønh.
1.
Töông ñöông Paøli: A. VII.6 43, Nagara-sutta. Bieät dòch, No.125 ( 39.4) Taêng Nhaát 33 “Ñaúng Phaùp Phaåm”
(Ñaïi 2, tr.730).
2.
Haùn: thaát söï cuï tuùc Paøli: sattehi nagaraparikkaørehi, vôùi baûy tö cuï baûo veä thaønh trì.
3.
Haùn: laâu loã Paøli: esika, coät truï baèng ñaù, thaïch truï.
4.
Haùn: thöïc Paøli: aøhaøra. Caùc baûn Toáng, Nguyeân, Minh: söï
“Laïi nöõa, nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi thu naïp nhieàu luùa gaïo vaø chöùa caát luùa maïch, ñeå beân trong ñöôïc an oån vaø cheá ngöï oaùn ñòch ôû beân ngoaøi. Ñoù laø loaïi löông thöïc ñaày ñuû, deã kieám khoâng khoù ôû Vöông thaønh. “Laïi nöõa, nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi chöùa nhieàu ñaäu nieâm, ñaïi ñaäu, tieåu ñaäu5 ñeå beân trong ñöôïc an oån vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Ñoù laø loaïi löông thöïc thöù ba sung tuùc, deã tìm khoâng khoù ôû Vöông thaønh. “Laïi nöõa, nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi, chöùa ñeå daàu bô, maät, mía ñöôøng, caù, muoái, thòt khoâ, taát caû ñaày ñuû, ñeå beân trong ñöôïc an oån vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Ñoù laø loaïi löông thöïc thöù tö sung tuùc, deã tìm khoâng khoù ôû Vöông thaønh. “Nhö vaäy, Vöông thaønh baûy vieäc ñaày ñuû, boán thöù löông thöïc sung tuùc, deã tìm khoâng khoù, neân khoâng bò ngoaïi ñòch ñaùnh phaù, chæ tröø beân trong töï phaù hoaïi. “Cuõng vaäy, neáu Thaùnh ñeä töû cuõng ñöôïc baûy thieän phaùp vaø boán taêng thöôïng taâm6, deã ñöôïc khoâng khoù, vì theá Thaùnh ñeä töû khoâng bò ma vöông lung laïc7 cuõng khoâng theo phaùp aùc baát thieän, khoâng bò oâ nhieãm bôûi phieàn naõo, khoâng coøn thoï sanh trôû laïi. “Baûy thieän phaùp maø Thaùnh ñeä töû coù ñöôïc laø nhöõng gì? Ñoù laø Thaùnh ñeä töû coù tín kieân coá, tin saâu nôi Nhö Lai8, tín caên ñaõ vöõng, troïn khoâng tin theo Sa-moân, Phaïm chí, ngoaïi ñaïo, cuõng nhö Thieân ma, Phaïm thieân, vaø caùc haïng theá gian khaùc. Ñoù laø Thaùnh ñeä töû ñöôïc thieän phaùp thöù nhaát. “Laïi nöõa, Thaùnh ñeä töû thöôøng thöïc haønh taøm sæ9, ñieàu ñaùng xaáu hoå thì bieát xaáu hoå, xaáu hoå phaùp aùc baát thieän, phieàn naõo oâ eá, laø thöù khieán thoï caùc aùc baùo, gaây neân goác reã sanh töû. Ñoù laø thieän phaùp thöù hai maø Thaùnh ñeä töû coù ñöôïc. “Laïi nöõa, Thaùnh ñeä töû thöôøng thöïc haønh xaáu theïn10, ñieàu ñaùng xaáu theïn bieát xaáu theïn, xaáu theïn phaùp aùc baát thieän, phieàn naõo oâ ueá laø thöù khieán thoï caùc aùc baùo, taïo goác sanh töû. Ñoù laø thieän phaùp thöù ba maø Thaùnh ñeä töû coù ñöôïc. “Laïi nöõa, Thaùnh ñeä töû thöôøng thöïc haønh tinh tieán11, ñoaïn tröø caùc aùc baát thieän phaùp, tu caùc thieän phaùp, luoân gaéng söùc beàn chí12, chuyeân nhaát kieân coá13, laøm caùc ñieàu thieän, khoâng boû phöông tieän14. Ñoù laø thieän phaùp thöù tö maø Thaùnh ñeä töû coù ñöôïc. “Laïi nöõa, Thaùnh ñeä töû hoïc roäng nghe nhieàu, ghi nhôù khoâng queân, tích luõy söï hoïc roäng. Caùc phaùp naøo laø toaøn thieän ôû khoaûng ñaàu, toaøn thieän ôû khoaûng giöõa, toaøn thieän ôû khoaûng cuoái, coù nghóa coù vaên, thanh tònh troïn ñuû, phaïm haïnh hieån hieän15, hoïc roäng nghe
5. Haùn: nieâm ñaäu, ñaïi tieåu ñaäu Paøli: tila-mugga-maøsaøparaòaö, meø (vöøng), ñaäu ñoû, vaø caùc loaïi ñaäu khaùc. 6. Baûy thieän phaùp vaø boán taêng thöôïng taâm Paøli: satta-sañhamma (baûy phaùp vi dieäu), vaø catu-jhaøna-abhicetasika (boán Thieàn taêng thöôïng taâm). 7. Haùn: baát vi Ma vöông chi sôû ñaéc tieän Paøli: akaraòìyo marassa, khoâng bò Ma vöông chinh phuïc. 8. Haùn: thaâm tröôùc Nhö Lai Paøli: saddahati Tathaøgatassa bodhiö, tin töôûng saâu saéc söï giaùc ngoä cuûa Nhö Lai. 9. Haùn: taøm sæ töùc taøm, hoå theïn. Paøli: hirìmaø. 10. Haùn: tu quyû Paøli: ottappì. 11. Paøli: aøraddha-viriya, noã löïc tinh caàn. 12. Haùn: haèng töï khôûi yù Paøli: thaømavaø, coù söùc maïnh. 13. Haùn: chuyeân nhaát kieân coá Paøli: dalhaparakamma, naêng löïc beàn bó. 14. Paøli: anikkhittadhuro kusalesu dhammesu, khoâng töø boû gaùnh naëng trong caùc thieän phaùp. 15. Haùn: cuï tuùc thanh tònh, hieån hieän phaïm haïnh Paøli: kevalaparipuòòaö parisuddhaö brahacariyauï abhivadanti, (caùc phaùp aáy) taùn thaùn phaïm haïnh vieân maõn vaø thanh tònh.
nhieàu caùc phaùp nhö vaäy; hoïc ñeán caû ngaøn laàn, chuù yù chuyeân taâm quaùn saùt16, thaáy roõ hieåu saâu17. Ñoù laø thieän phaùp thöù naêm maø Thaùnh ñeä töû coù ñöôïc. “Laïi nöõa, Thaùnh ñeä töû thöôøng thöïc haønh nôi nieäm, thaønh töïu chaùnh nieäm; nhöõng ñieàu ñaõ hoïc taäp töø laâu, ñaõ töøng nghe töø laâu18, nhôù luoân khoâng queân. Ñoù laø thieän phaùp thöù saùu maø Thaùnh ñeä töû coù ñöôïc. “Laïi nöõa, Thaùnh ñeä töû tu haønh trí tueä, quaùn saùt phaùp höng suy19. Do coù trí nhö vaäy, coù thaùnh tueä, coù söï thaáu hieåu, phaân bieät roõ raøng, maø dieät taän hoaøn toaøn söï khoå. Ñoù laø thieän phaùp thöù baûy maø Thaùnh ñeä töû coù ñöôïc. “Nhöõng gì laø boán taêng thöôïng taâm, deã ñöôïc khoâng khoù maø Thaùnh ñeä töû ñaït ñöôïc? Ñoù laø Thaùnh ñeä töû ly duïc20, ly phaùp aùc baát thieän, coù giaùc coù quaùn, coù hyû vaø laïc phaùt sinh do vieãn ly, thaønh töïu vaø an truï Sô thieàân. Ñoù laø taêng thöôïng taâm thöù nhaát deã ñöôïc khoâng khoù maø Thaùnh ñeä töû ñaït ñeán. “Laïi nöõa, Thaùnh ñeä töû giaùc vaø quaùn ñaõ döùt, noäi taâm tòch tònh, khoâng giaùc khoâng quaùn, coù hyû laïc do ñònh sanh thaønh töïu vaø an truï Nhò thieàn. Ñoù laø taêng thöôïng taâm thöù hai deã ñöôïc khoâng khoù maø Thaùnh ñeä töû ñaït ñeán. “Laïi nöõa, Thaùnh ñeä töû lìa hyû duïc, an truï xaû, voâ caàu, chaùnh nieäm chaùnh trí, thaân caûm giaùc laïc, ñieàu maø Thaùnh goïi laø ñöôïc xaû bôûi Thaùnh, coù nieäm vaø laïc, an truï khoâng, thaønh töïu an truï taâm. Ñoù laø taêng thöôïng taâm thöù ba deã ñöôïc khoâng khoù maø Thaùnh ñeä töû ñaït ñeán. “Laïi nöõa, Thaùnh ñeä töû dieät laïc, dieät khoå; öu vaø hyû töø tröôùc cuõng ñaõ dieät, khoâng khoå khoâng laïc, xaû vaø nieäm thanh tònh thaønh töïu an truï Töù thieàn. Ñoù laø taêng thöôïng taâm thöù tö deã ñöôïc khoâng khoù maø Thaùnh ñeä töû ñaït ñeán. “Nhö vaäy, Thaùnh ñeä töû ñöôïc baûy thieän phaùp, ñaït ñeán boán taâm taêng thöôïng deã ñöôïc khoâng khoù, khoâng bò ma vöông lung laïc, cuõng khoâng theo phaùp aùc baát thieän, khoâng bò nhieãm bôûi nhieãm oâ, khoâng coøn thoï sanh trôû laïi. “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi xaây caát voïng gaùc, ñaép ñaát cho chaéc khoâng theå phaù vôõ, ñeå beân trong ñöôïc an oån vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Cuõng vaäy, Thaùnh ñeä töû coù tín kieân coá, tin saâu nôi Nhö Lai, tín caên ñaõ laäp, troïn khoâng theo Sa-moân, Phaïm chí, Ngoaïi ñaïo, cuõng nhö Thieân ma, Phaïm thieân vaø caùc haïng theá gian khaùc. Ñoù laø Thaùnh ñeä töû coù voïng gaùc tín taâm ñeå tröø aùc vaø baát thieän, tu caùc thieän phaùp. “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi ñaøo haøo veùt ao thaät saâu roäng, söûa sang thaät vöõng chaéc, ñeå coù theå nöông töïa, laøm cho beân trong ñöôïc an oån, vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Cuõng theá, Thaùnh ñeä töû thöïc haønh taøm sæ, ñieàu ñaùng xaáu hoå bieát xaáu hoå, xaáu hoå phaùp aùc, baát thieän, phieàn naõo oâ ueá, laø thöù khieán thoï caùc aùc baùo, taïo goác reã sanh töû. Ñoù laø Thaùnh ñeä töû coù hoà ao taøm sæ, tröø aùc vaø baát thieän, tu caùc thieän phaùp. “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi doïn deïp nhöõng con ñöôøng noái lieàn chung quanh cho baèng thaúng roäng raõi ñeå beân trong ñöôïc an oån vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Cuõng vaäy, Thaùnh ñeä töû thöïc haønh xaáu theïn ñieàu ñaùng theïn bieát theïn, theïn phaùp aùc, baát thieän, phieàn naõo oâ ueá laø thöù khieán thoï caùc aùc baùo, taïo goác reã sanh töû. Ñoù laø Thaùnh ñeä töû coù con ñöôøng baèng thaúng hoå theïn
16. Haùn: yù sôû duy quaùn Paøli: manasaønupekkhataø, ñöôïc quaùn saùt moät caùch coù yù thöùc. 17. Haùn: minh kieán thaâm ñaït Paøli: diææhiyaø suppaæiviñhaø, laõnh hoäi baèng kieán giaûi. 18. Haùn: cöûu sôû taèng taäp, cöûu sôû taèng vaên Paøli: cirakataö pi cirabhaøsitaö, nhöõng ñieàu ñöôïc laøm töø laâu, ñöôïc noùi töø laâu. 19. Haùn: quaùn höng suy phaùp Paøli: udayatthagaøtaminiyaø paóóaøya samannaøgato, thaønh töïu trí tueä veà söï sinh khôûi vaø hoaïi dieät (cuûa caùc phaùp). 20. Veà boán Thieàn, xem caùc cht. 8-14 (kinh Thaønh Duï) treân.
ñeå tröø aùc vaø baát thieän, tu caùc thieän phaùp. “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi taäp trung boán binh chuûng: töôïng quaân, maõ quaân, xa quaân, boä quaân, ñeå beân trong ñöôïc an oån vaø cheá ngöï ñòch quaân ôû beân ngoaøi. Cuõng vaäy, Thaùnh ñeä töû thöôøng thöïc haønh haïnh tinh taán, ñoaïn tröø aùc baát thieän, tu caùc thieän phaùp, luoân gaéng söùc beàn chí, chuyeân nhaát kieân coá, laøm caùc ñieàu thieän, khoâng boû phöông tieän ñoaïn tröø aùc baát thieän tu caùc thieän phaùp, luoân töï khôûi yù, chuyeân nhaát, kieân coá, laøm caùc goác reã thieän, khoâng boû phöông tieän. Ñoù laø Thaùnh ñeä töû coù quaân löïc tinh taán ñeå tröø aùc vaø baát thieän, tu caùc thieän phaùp. “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi, chuaån bò binh khí, cung teân, maâu kích, ñeå beân trong ñöôïc an oån, vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Cuõng vaäy, Thaùnh ñeä töû hoïc roäng nghe nhieàu, ghi nhôù khoâng queân, tích luõy söï nghe roäng. Caùc phaùp naøo laø toaøn thieän ôû khoaûng ñaàu, toaøn thieän ôû khoaûng giöõa, toaøn thieän ôû khoaûng cuoái, coù nghóa coù vaên, thanh tònh troïn ñuû, phaïm haïnh hieån hieän, hoïc roäng nghe nhieàu caùc phaùp nhö vaäy; hoïc ñeán caû ngaøn laàn, chuù yù chuyeân taâm quaùn saùt, thaáy roõ hieåu saâu. Ñoù laø Thaùnh ñeä töû coù binh khí ña vaên, ñeå tröø aùc vaø baát thieän, tu caùc thieän phaùp. “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi laäp vò Ñaïi töôùng traán thuû saùng suoát, thao löôïc, cô trí, thaùo vaùc, duõng maõnh, cöông nghò, gioûi möu chöôùc, ngöôøi hieàn thì cho vaøo, keû baát löông thì ngaên caám, ñeå beân trong ñöôïc an oån vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Cuõng vaäy, Thaùnh ñeä töû thöôøng thöïc haønh nôi nieäm, thaønh töïu chaùnh nieäm, nhöõng gì ñaõ töøng thöïc taäp töø laâu, ñaõ töøng nghe töø laâu, nhôù luoân khoâng queân. Ñoù laø Thaùnh ñeä töû coù Ñaïi töôùng traán thuû nieäm ñeå tröø aùc vaø baát thieän, tu caùc thieän phaùp. “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi xaây ñaép töôøng cao cho thaät kieân coá, treùt buøn toâ ñaát, ñeå beân trong ñöôïc an oån, vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Cuõng vaäy Thaùnh ñeä töû tu haønh trí tueä, quaùn phaùp höng suy. Nhôø ñoù Thaùnh tueä coù theå thaáu hieåu, phaân bieät roõ raøng maø hoaøn toaøn dieät taän khoå. Ñoù laø Thaùnh ñeä töû coù böùc töôøng trí tueä, ñeå tröø aùc vaø baát thieän, tu caùc thieän phaùp. “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi coù chuaån bò saün nöôùc, coû, cuûi, goã, ñeå beân trong ñöôïc an oån vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Cuõng vaäy, Thaùnh ñeä töû ly duïc vaø aùc baát thieän phaùp, coù giaùc coù quaùn, coù hyû laïc do vieãn ly, thaønh töïu an truï Sô thieàn, laïc truï khoâng thieáu thoán, an oån khoaùi laïc, töï mình ñi ñeán Nieát-baøn. “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi thu naïp nhieàu luùa gaïo vaø chöùa nhieàu caây luùa maïch, ñeå beân trong ñöôïc an oån vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Cuõng vaäy, Thaùnh ñeä töû ñaõ döùt giaùc quaùn, noäi tænh nhaát taâm, khoâng giaùc khoâng quaùn, hyû laïc do ñònh sanh, thaønh töïu an truï Nhò thieàn, laïc truï khoâng thieáu thoán, an oån, khoaùi laïc, töï mình ñi ñeán Nieát-baøn. “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi chöùa nhieàu nieâm ñaäu, ñaïi ñaäu, vaø tieåu ñaäu, ñeå beân trong döôïc an oån vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Cuõng vaäy, Thaùnh ñeä töû lìa hyû duïc, an truï xaû, voâ caàu21, chaùnh nieäm chaùnh trí, thaân caûm giaùc laïc, ñieàu maø baäc Thaùnh goïi laø ñöôïc xaû bôûi Thaùnh, coù nieäm vaø laïc, an truï khoâng, thaønh töïu an truï Tam thieàn, laïc truï khoâng thieáu thoán, an oån khoaùi laïc, töï mình ñi ñeán Nieát-baøn. “Nhö Vöông thaønh ôû bieân giôùi chöùa caát bô, daàu, mía, ñöôøng, caù, muoái, thòt khoâ, taát caû ñaày ñuû. Ñeå beân trong ñöôïc an oån vaø cheá ngöï oaùn ñòch beân ngoaøi. Cuõng vaäy, Thaùnh ñeä töû dieät laïc, dieät khoå; öu vaø hyû töø tröôùc cuõng ñaõ dieät, khoâng khoå khoâng laïc, xaû vaø nieäm
21. Haùn: ly ö hyû duïc, xaû, voâ caàu du Paøli: pìtiyaø ca viraøgaø ca uppekkako ca viharati: vò aáy soáng (an truù) trong traïng thaùi xaû, khoâng coøn hyû.
thanh tònh, thaønh töïu an truï Töù thieàn, laïc truï khoâng thieáu thoán, an oån khoaùi laïc, töï mình ñi ñeán Nieát-baøn”. Phaät thuyeát nhö vaäy. Caùc Thaày Tyø-kheo sau khi nghe Phaät thuyeát, hoan hyû phuïng haønh.