103. KINH SÖ TÖÛ HOÁNG1
Toâi nghe nhö vaày. Moät thôøi Ñöùc Phaät du hoùa taïi Caâu-laâu-saáu, ôû Kieám-ma-saét-ñaøm. moät ñoâ aáp cuûa Caâu- laâu2. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo raèng: “ÔÛ ñaây3 coù Sa-moân thöù nhaát, thöù hai, thöù ba, Sa-moân thöù tö. Ngoaøi ñaây ra4 khoâng coù Sa-moân, Phaïm chí; Dò hoïc hoaøn toaøn khoâng coù5 Sa-moân, Phaïm chí. Trong baát cöù chuùng hoäi, caùc ngöôi haõy chaân chaùnh roáng tieáng roáng nhö sö töû vaäy. “Naøy caùc Tyø-kheo, neáu coù ngöôøi Dò hoïc ñeán hoûi caùc ngöôi, ‘Naøy chö Hieàn, caùc oâng coù haønh gì, löïc gì, trí gì maø caùc oâng noùi nhö vaày: ‘ÔÛ ñaây coù Sa-moân thöù nhaát, thöù hai, thöù ba, Sa-moân thöù tö. Ngoaøi ñaây ra khoâng coù Sa-moân, Phaïm chí; Dò hoïc hoaøn toaøn khoâng coù Sa-moân, Phaïm chí’. Trong baát cöù chuùng hoäi caùc oâng ñeàu chaân chaùnh roáng tieáng roáng sö töû nhö vaäy?”. “Naøy caùc Tyø-kheo, caùc ngöôi neân traû lôøi Dò hoïc aáy nhö vaày: ‘Naøy chö Hieàn, Ñöùc Theá Toân cuûa toâi laø baäc coù trí, coù kieán; laø Nhö Lai, Voâ Sôû Tröôùc, Ñaúng Chaùnh Giaùc, thuyeát giaûng boán phaùp. Nhaân nôi boán phaùp naøy maø chuùng toâi noùi nhö vaày: ‘ÔÛ ñaây coù Sa-moân thöù nhaát, thöù hai, thöù ba, Sa-moân thöù tö. Ngoaøi ñaây ra khoâng coù Sa-moân, Phaïm chí; Dò hoïc hoaøn toaøn khoâng coù Sa-moân, Phaïm chí. Trong baát cöù chuùng hoäi maø chuùng toâi ñeàu chaân chaùnh roáng tieáng roáng sö töû nhö vaäy.’ “Boán phaùp ñoù laø nhöõng gì? Naøy chö Hieàn, chuùng toâi tin töôûng Ñaáng Toân Sö, tin Phaùp, tin söï thaønh maõn cuûa giôùi ñöùc6, ñoàng ñaïo coù aùi kính, coù phuïng söï chaân thaønh7. “Naøy chö Hieàn, Ñöùc Theá Toân cuûa chuùng toâi laø baäc coù trí, coù kieán, laø Nhö Lai, Voâ Sôû Tröôùc, Ñaúng Chaùnh Giaùc, thuyeát giaûng boán phaùp naøy. Nhaân boán phaùp naøy maø chuùng toâi noùi nhö vaày: ‘ÔÛ ñaây coù Sa-moân thöù nhaát, thöù hai, thöù ba, Sa-moân thöù tö. Ngoaøi ra khoâng coù Sa-moân, Phaïm chí; Dò hoïc hoaøn toaøn khoâng coù Sa-moân, Phaïm chí. Trong baát cöù chuùng hoäi chuùng toâi ñeàu chaân chaùnh roáng tieáng roáng sö töû nhö vaäy.’ “Naøy caùc Tyø-kheo, neáu Dò hoïc cuõng coù theå laïi noùi: ‘Naøy chö Hieàn, chuùng toâi cuõng tin ñaáng Toân sö, töùc Toân sö cuûa chuùng toâi; tin phaùp, töùc phaùp cuûa chuùng toâi; tin söï thaønh maõn cuûa giôùi ñöùc, töùc giôùi cuûa chuùng toâi; cuõng aùi kính baïn ñoàng ñaïo, phuïng söï chaân thaønh,
1. Töông ñöông Paøli, M.11 Cuøla-Sìhanaøda-suttaö. 2. Xem chuù thích kinh 97 treân. Baûn Paøli noùi Phaät ôû taïi Saøvatthi. 3. Thöû trung, töùc chæ trong Chaùnh phaùp cuûa Phaät. Paøli: idheva, chæ ôû ñaây. 4. Thöû ngoaïi, töùc ngoaøi Phaät phaùp. Paøli: parappavaøda, ngoaïi ñaïo. 5. Dò hoïc khoâng voâ Paøli: suóóaø parappavaødaø, caùc hoïc thuyeát khaùc troáng roãng, khoâng coù... 6. Tín giôùi ñöùc cuï tuùc. Paøli: atthi sìlesu paripuørakaøritaø, tin coù nhöõng söï thaønh maõn trong caùc giôùi ñöùc. 7. AÙi kính ñoàng ñaïo, cung khaùc phuïng söï · Paøli: sahadhammikaø kho pana piyaø manaøpaø, nhöõng ngöôøi cuøng theo moät giaùo phaùp thöông yeâu nhau, meán moä nhau.
laø baïn ñoàng ñaïo xuaát gia vaø taïi gia cuûa chuùng toâi. Naøy chö Hieàn, giöõa hai lôøi noùi naøy, cuûa Sa-moân Cuø-ñaøm vaø cuûa chuùng toâi, coù gì hôn chaêng? Coù yù gì chaêng? Coù sai bieät gì chaêng?’ Thì naøy caùc Tyø-kheo, caùc ngöôi neân hoûi Dò hoïc nhö vaày: ‘Naøy chö Hieàn, cöùu caùnh laø moät hay cöùu caùnh laø nhieàu?’ Naøy caùc Tyø-kheo, neáu Dò hoïc traû lôøi nhö vaày: ‘Naøy chö Hieàn, cöùu caùnh chæ coù moät, cöùu caùnh khoâng coù nhieàu’. Thì naøy caùc Tyø-kheo, caùc oâng hoûi tieáp Dò hoïc: ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi coù duïc maø ñöôïc cöùu caùnh, hay ngöôøi khoâng coù duïc môùi ñöôïc cöùu caùnh?’Naøy caùc Tyø-kheo, neáu Dò hoïc traû lôøi nhö vaày, ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi khoâng coù duïc môùi ñöôïc cöùu caùnh, khoâng phaûi ngöôøi coù duïc maø ñöôïc cöùu caùnh’. Thì naøy caùc Tyø-kheo, caùc ngöôi haõy hoûi tieáp Dò hoïc, ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi coù nhueá maø ñöôïc cöùu caùnh, hay ngöôøi khoâng coù nhueá maø ñöôïc cöùu caùnh?’ Naøy caùc Tyø-kheo, neáu Dò hoïc traû lôøi nhö vaày: ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi khoâng coù nhueá maø ñöôïc cöùu caùnh, khoâng phaûi ngöôøi coù nhueá maø ñöôïc cöùu caùnh’. Naøy caùc Tyø-kheo, caùc ngöôi haõy hoûi tieáp Dò hoïc: ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi coù si maø ñöôïc cöùu caùnh hay ngöôøi khoâng coù si maø ñöôïc cöùu caùnh?’ Naøy caùc Tyø-kheo, neáu Dò hoïc traû lôøi nhö vaày: ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi khoâng coù si maø ñöôïc cöùu caùnh, khoâng phaûi ngöôøi coù si maø ñöôïc cöùu caùnh’. Thì naøy caùc Tyø-kheo, caùc ngöôi haõy hoûi tieáp Dò hoïc: ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi coù aùi, coù thuû8 maø ñöôïc cöùu caùnh, hay ngöôøi khoâng coù aùi, khoâng coù thuû maø ñöôïc cöùu caùnh?’ Naøy caùc Tyø-kheo, neáu Dò hoïc traû lôøi nhö vaày: ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi khoâng coù aùi, khoâng coù thuû maø ñöôïc cöùu caùnh, khoâng phaûi ngöôøi coù aùi, coù thuû maø ñöôïc cöùu caùnh’. Thì naøy caùc Tyø-kheo, caùc ngöôi haõy hoûi tieáp Dò hoïc: ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi khoâng coù tueä9, khoâng coù thuyeát tueä10 maø ñöôïc cöùu caùnh, hay ngöôøi coù tueä, coù thuyeát giaûng tueä maø ñöôïc cöùu caùnh?’ Naøy caùc Tyø-kheo, neáu Dò hoïc traû lôøi nhö vaày: ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi coù tueä, coù thuyeát tueä maø ñöôïc cöùu caùnh; khoâng phaûi ngöôøi khoâng coù tueä, khoâng thuyeát tueä maø ñöôïc cöùu caùnh’. Thì naøy caùc Tyø-kheo, caùc ngöôi haõy hoûi tieáp Dò hoïc: ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi coù taéng, coù traùnh11 maø ñöôïc cöùu caùnh, hay ngöôøi khoâng coù taéng coù traùnh maø ñöôïc cöùu caùnh?’ Naøy caùc Tyø-kheo, neáu Dò hoïc traû lôøi nhö vaày: ‘Naøy chö Hieàn, ngöôøi khoâng coù taéng, khoâng coù traùnh maø ñöôïc cöùu caùnh; khoâng phaûi ngöôøi coù taéng coù traùnh maø ñöôïc cöùu caùnh’. Thì naøy caùc Tyø-kheo, caùc ngöôi haõy noùi vôùi Dò hoïc nhö vaày: ‘Naøy chö Hieàn, nhö vaäy laø caùc oâng noùi coù moät cöùu caùnh, khoâng phaûi nhieàu cöùu caùnh. “Ngöôøi khoâng coù duïc maø ñöôïc cöùu caùnh, khoâng phaûi ngöôøi coù duïc maø ñöôïc cöùu caùnh. Ngöôøi khoâng coù nhueá maø ñöôïc cöùu caùnh, khoâng phaûi ngöôøi coù nhueá maø ñöôïc cöùu caùnh. Ngöôøi khoâng coù si maø ñöôïc cöùu caùnh, khoâng phaûi ngöôøi coù si maø ñöôïc cöùu caùnh. Ngöôøi khoâng coù aùi, khoâng coù thuû ñöôïc cöùu caùnh, khoâng phaûi ngöôøi coù aùi, coù thuû maø ñöôïc cöùu caùnh. Ngöôøi coù tueä, coù thuyeát tueä maø ñöôïc cöùu caùnh; khoâng phaûi ngöôøi khoâng coù tueä, khoâng coù thuyeát tueä maø ñöôïc cöùu caùnh. Ngöôøi khoâng coù taéng, khoâng coù traùnh maø ñöôïc cöùu caùnh; khoâng phaûi ngöôøi coù taéng, coù traùnh maø ñöôïc cöùu caùnh. “Neáu coù Sa-moân, Phaïm chí nöông nôi voâ löôïng kieán, vò ñoù nhaát ñònh nöông nôi hai kieán, höõu kieán vaø voâ kieán12. Neáu nöông nôi höõu kieán, vò ñoù lieàn baùm dính höõu kieán, nöông caäy nôi höõu kieán, y truï nôi höõu kieán vaø taéng, traùnh vôùi voâ kieán13. Neáu nöông nôi voâ kieán,
8.
AÙi vaø thoï töùc aùi vaø thuû trong möôøi hai chi duyeân khôûi. Paøli: sa-taòhaø, sa-upaødaøna.
9.
Tueä Paøli: viddasu, coù hieåu bieát, hieàn minh, thöùc giaû.
10.
Thuyeát tueä chöa roõ nghóa.
11.
Taéng vaø traùnh gheùt vaø gaây goã; hay aùc caûm vaø hay gaây söï. Paøli: anuruddha-paæiviruddha (thuaän tuøng vaø phaûn ñoái)?
12.
Höõu kieán, voâ kieán Paøli: bhava-diææhi, vibhava-diææhi.
13.
Taéng traùnh voâ kieán Paøli: vibhavadiææhiyaø te paæiviruddhaø, chuùng phaûn ñoái quan ñieåm phi höõu.
vò ñoù lieàn baùm dính voâ kieán, nöông caäy nôi voâ kieán maø taéng traùnh vôùi höõu kieán. “Neáu coù Sa-moân, Phaïm chí khoâng bieát moät caùch nhö thaät veà nhaân, veà taäp, veà dieät, veà taän, vò ngoït, tai hoaïn vaø söï xuaát yeáu14, vò ñoù nhaát ñònh coù duïc, coù nhueá, coù si, coù aùi, coù thuû, khoâng coù tueä, khoâng coù thuyeát tueä, coù taéng, coù traùnh; vò ñoù khoâng lìa khoûi sanh, giaø, beänh, cheát, cuõng khoâng theå thoaùt khoûi söï buoàn raàu, keâu khoùc, lo khoå, aùo naõo, khoâng chöùng ñaéc khoå bieân. “Neáu coù Sa-moân, Phaïm chí ñoái vôùi nhöõng loaïi kieán naøy maø bieát moät caùch nhö thaät veà taäp, veà dieät, veà taän, vò ngoït, söï tai hoaïn vaø söï xuaát yeáu, vò ñoù nhaát ñònh khoâng coù duïc, khoâng coù nhueá, khoâng coù si, khoâng coù aùi, khoâng coù thuû, coù tueä, coù thuyeát tueä, khoâng coù taéng, khoâng coù traùnh, vò ñoù lìa khoûi sanh, giaø, beänh, cheát, cuõng coù theå thoaùt khoûi söï buoàn raàu, keâu khoùc, lo khoå, aùo naõo, vöôït khoûi bôø khoå. “Hoaëc coù Sa-moân, Phaïm chí chuû tröông ñoaïn tröø thuû, nhöng khoâng chuû tröông ñoaïn tröø taát caû thuû; chæ chuû tröông ñoaïn tröø duïc thuû maø khoâng chuû tröông ñoaïn tröø giôùi thuû, kieán thuû, ngaõ thuû15. Vì sao vaäy? Vì Sa-moân, Phaïm chí ñoù khoâng bieát ñuùng nhö thaät veà ba xöù16. Do ñoù, vò aáy chuû tröông ñoaïn tröø thuû, nhöng khoâng chuû tröông ñoaïn tröø taát caû thuû. “Laïi coù Sa-moân, Phaïm chí chuû tröông ñoaïn tröø thuû, nhöng khoâng chuû tröông ñoaïn tröø taát caû thuû; chæ chuû tröông ñoaïn tröø duïc thuû, giôùi thuû, maø khoâng chuû tröông ñoaïn tröø kieán thuû, ngaõ thuû. Vì sao vaäy? Vì Sa-moân, Phaïm chí ñoù khoâng bieát ñuùng nhö thaät veà hai xöù. Do ñoù, vò aáy tuy ñoaïn tröø thuû nhöng khoâng chuû tröông ñoaïn tröø taát caû thuû. “Laïi coù Sa-moân, Phaïm chí chuû tröông ñoaïn tröø thuû nhöng khoâng chuû tröông ñoaïn tröø taát caû thuû; chæ chuû tröông ñoaïn tröø duïc thuû, giôùi thuû, kieán thuû maø khoâng chuû tröông ñoaïn tröø ngaõ thuû. Vì sao vaäy? Vò Sa-moân, Phaïm chí ñoù khoâng bieát ñuùng nhö thaät veà moät xöù. Do ñoù vò aáy chuû tröông ñoaïn tröø thuû nhöng khoâng chuû tröông ñoaïn tröø taát caû thuû. “Ñoái vôùi phaùp luaät nhö vaäy, ngöôøi naøo tin ñaáng Toân sö, ngöôøi ñoù khoâng phaûi laø chaân chaùnh, khoâng phaûi laø thöù nhaát. Neáu tin phaùp, cuõng khoâng phaûi laø chaân chaùnh, khoâng phaûi laø haïng thöù nhaát. Neáu aùi kính baïn ñoàng ñaïo, chaân thaønh phuïng söï, cuõng khoâng phaûi chaân chaùnh, khoâng phaûi haïng thöù nhaát. “Neáu coù Ñöùc Nhö Lai ra ñôøi, laø Voâ Sôû Tröôùc, Ñaúng Chaùnh Giaùc, Minh Haïnh Thaønh, Thieän Theä, Theá Gian Giaûi, Voâ Thöôïng Só, Ñaïo Phaùp Ngöï, Thieân Nhaân Sö, goïi laø Phaät, laø Ñaáng Chuùng Höïu, Ngaøi cuõng chuû tröông ñoaïn tröø thuû. Ngay trong ñôøi naøy, Ngaøi chuû tröông ñoaïn tröø taát caû thuû, thi haønh ñoaïn tröø duïc thuû, giôùi thuû, kieán thuû, ngaõ thuû. Boán thuû naøy nhaân nôi ñaâu? Taäp khôûi do ñaâu? Phaùt sinh töø ñaâu? Laáy gì laøm goác? Neáu thoï naøy nhaân nôi voâ minh, phaùt sanh töø voâ minh, laáy voâ minh laøm goác, neáu coù Tyø-kheo voâ minh ñaõ dieät taän, minh tueä ñaõ phaùt sanh, vò ñoù töø ñaây khoâng coøn trôû laïi chaáp thuû duïc, chaáp thuû giôùi, chaáp thuû kieán vaø chaáp thuû ngaõ nöõa. Vò ñoù ñaõ khoâng chaáp thuû roài thì khoâng coøn lo sôï. Ñaõ khoâng lo sôï neân ñoaïn tröø nhaân duyeân, chaéc chaén chöùng ñaéc Nieát-baøn vaø bieát ñuùng nhö thaät raèng ‘Söï sanh ñaõ heát, phaïm haïnh ñaõ vöõng, ñieàu caàn laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn taùi sanh’. “Trong Phaùp luaät chaân chaùnh nhö vaäy, neáu ngöôøi naøo tin Ñaáng Toân Sö thì ñoù laø
14. Baûy khía caïnh cuûa vaán ñeà, Haùn: nhaân, taäp, dieät, taän, vò, hoaïn, xuaát yeáu Paøli, chæ keå saùu: sanudaya (taäp khôûi), atthaígama (hoaïi dieät), assaøda (vò ngoït), aødìnava (tai haïi), nissaraòa (söï thoaùt ly). 15. Boán thoï, töùc boán thuû: duïc, giôùi, kieán vaø ngaõ. Paøli: cattaøri upaødaøni, kaømupaødaønaö (duïc thuû), diææhupaødaønaö (kieán thuû), sìlabbatupaødaønaö (giôùi caám thuû), attavaødupaødaønaö (ngaõ ngöõ thuû). 16. Ba xöù, ñaây chæ ba tröôøng hôïp veà giôùi, kieán vaø ngaõ. Töùc tröø duïc thuû.
ngöôøi chaân chaùnh, laø ngöôøi baäc nhaát; neáu tin Phaùp thì ñoù laø ngöôøi chaân chaùnh, laø ngöôøi baäc nhaát; neáu tin söï thaønh maõn cuûa giôùi ñöùc, ñoàng ñaïo coù aùi kính, thì ñoù laø ngöôøi chaân chaùnh, laø ngöôøi baäc nhaát; neáu ñoàng ñaïo coù aùi kính, coù phuïng söï chaân thaønh thì ñoù laø ngöôøi chaân chaùnh, laø ngöôøi baäc nhaát. “Naøy chö Hieàn, chuùng toâi coù haønh nhö vaäy, coù löïc nhö vaäy, coù trí nhö vaäy. Nhaân nôi ñoù maø chuùng toâi noùi nhö vaày, ‘ÔÛ ñaây coù Sa-moân thöù nhaát, thöù hai, thöù ba, Sa-moân thöù tö. Ngoaøi ñaây ra khoâng coù Sa-moân, Phaïm chí; Dò hoïc hoaøn toaøn khoâng coù Sa-moân, Phaïm chí. Do ñoù, baát cöù trong chuùng hoäi maø chuùng toâi chaân chaùnh roáng tieáng roáng sö töû nhö vaäy’.” Phaät thuyeát giaûng nhö vaäy, caùc Tyø-kheo aáy sau khi Phaät thuyeát, hoan hyû phuïng haønh.