105. KINH NGUYEÄN1
Toâi nghe nhö vaày. Moät thôøi Ñöùc Phaät du hoùa taïi nöôùc Xaù-veä, trong röøng Thaéng, vöôøn Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø coù moät Tyø-kheo soáng coâ ñoäc taïi moät nôi xa vaéng, aån daät ôû choã yeâân tónh, thieàn toïa tö duy, trong taâm khôûi leân yù nghó: “Ñöùc Theá Toân thaêm hoûi ta, noùi chuyeän vôùi ta, thuyeát phaùp cho ta nghe ñeå ñöôïc giôùi cuï tuùc2 maø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh3, ôû nôi khoâng tònh.4” Baáy giôø vaøo luùc xeá, sau khi suy nghó nhö vaäy roài, vò Tyø-kheo aáy lieàn töø choã thieàn toïa ñöùng daäy, ñi ñeán Ñöùc Phaät. Ñöùc Theá Toân nhìn thaáy vò Tyø-kheo aáy töø xa ñi ñeán, nhaân nôi Tyø-kheo aáy, Ngaøi baûo caùc vò Tyø-kheo: “Caùc ngöôi haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Ñöùc Theá Toân thaêm hoûi ta, noùi chuyeän vôùi ta, thuyeát phaùp cho ta nghe’. Vaäy haõy thaønh töïu giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh, ôû nôi khoâng tònh. “Naøy Tyø-kheo, haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Ta coù thaân toäc. Mong sao kia nhôø ta maø khi thaân hoaïi maïng chung chaéc chaén hoï ñöôïc leân choã laønh, sanh vaøo coõi trôøi’. Vaäy haõy thaønh töïu ñöôïc giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh, ôû nôi khoâng tònh. “Naøy Tyø-kheo, haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Caùc thí chuû cung caáp cho ta y phuïc, ñoà aên uoáng, giöôøng choõng, thuoác thang, ñuû moïi thöù ñeå nuoâi
1.
Töông ñöông Paøli, M. 6 AØkaíkheyyasuttaö. Tham chieáu, A. 10. 71 AØkaíkha.
2.
Ñaéc cuï tuùc giôùi Paøli: sampannasìla, giôùi ñöôïc thaønh töïu.
3.
Thaønh töïu quaùn haïnh. Paøli: vipassanaøya samannaøgato.
4.
Khoâng tónh xöù Paøli: suóóaøgaøra, choã troáng khoâng, troáng traûi.
KINH NGUYEÄN 2
thaân. Mong cho kia nhôø söï boá thí naøy maø coù nhieàu coâng ñöùc, coù ñaïi quang minh, ñöôïc nhieàu phöôùc baùo’. Vaäy haõy thaønh töïu ñöôïc giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh, ôû nôi khoâng tònh. “Naøy Tyø-kheo, haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Mong ta coù theå nhaãn chòu ñöôïc söï ñoùi, khaùt, noùng, laïnh, muoãi moøng chaâm chích, söï aùp böùc cuûa gioù, cuûa maët trôøi; bò tieáng xaáu, bò ñaùnh ñaäp cuõng coù theå nhaãn chòu; baûn thaân bò taät beänh raát laø ñau khoå, cho ñeán maïng soáng saép tuyeät, caùc söï khoâng ñöôïc vui, ta cuõng ñeàu coù theå kham nhaãn’. Vaäy haõy thaønh töïu ñöôïc giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh, ôû nôi khoâng tònh. “Naøy Tyø-kheo, haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Mong ta kham nhaãn ñöôïc ñieàu khoâng hoan laïc. Neáu sanh taâm khoâng hoan laïc, khoâng bao giôø ñeå ñaém tröôùc’. Vaäy haõy thaønh töïu ñöôïc giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh, ôû nôi khoâng tònh. “Naøy Tyø-kheo, haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Neáu ta sanh khôûi ba nieäm aùc baát thieän, nieäm duïc, nieäm nhueá, nieäm haïi; mong ta khoâng bao giôø ñeå ñaém tröôùc vôùi ba nieäm aùc baát thieän ñoù’. Vaäy haõy thaønh töïu ñöôïc giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh, ôû nôi khoâng tònh. “Naøy Tyø-kheo, haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Mong ta ly duïc, ly phaùp aùc baát thieän, cho ñeán chöùng ñaéc ñeä Töù thieàn, thaønh töïu vaø an truï’. Vaäy haõy thaønh töïu giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh, ôû nôi khoâng tònh. “Naøy Tyø-kheo, haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Mong ta döùt haún ba kieát, chöùng ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn, khoâng bò rôi xuoáng phaùp aùc, quyeát ñònh thuù höôùng ñeán quaû vò Chaùnh giaùc, toái ña coøn baûy laàn ôû coõi trôøi. Sau baûy laàn qua laïi roài lieàn chöùng ñaéc khoå bieân’. Vaäy haõy thaønh töïu giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh, ôû nôi khoâng tònh. “Naøy Tyø-kheo, haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Mong ta ñaõ döùt heát ba keát, laøm moûng daâm, noä, si; chæ coøn moät laàn qua laïi ôû coõi trôøi, coõi ngöôøi. Sau moät laàn qua laïi roài lieàn chöùng ñaéc khoå bieân’. Vaäy haõy thaønh töïu giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh, ôû nôi khoâng tònh. “Naøy Tyø-kheo, haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Mong ta döùt heát naêm
KINH NGUYEÄN 3
phaàn kieát, sanh vaøo theá gian kia maø chöùng ñaéc Nieát-baøn, ñöôïc phaùp baát thoái, khoâng trôû laïi theá gian naøy’. Vaäy haõy thaønh töïu giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh ôû nôi khoâng tònh. “Naøy Tyø-kheo, haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Mong ta ñöôïc tòch tònh giaûi thoaùt, ly saéc, chöùng ñaéc voâ saéc vôùi ñònh nhö vaäy, töï thaân chöùng ngoä, thaønh töïu vaø an truï, do tueä quaùn maø ñoaïn tröø laäu vaø bieán tri laäu’. Vaäy haõy thaønh töïu giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh ôû nôi khoâng tònh. “Naøy Tyø-kheo, haõy öôùc nguyeän raèng: ‘Mong ta ñöôïc nhö yù tuùc, thieân nhaõn trí, tha taâm trí, tuùc maïng trí, sanh töû trí, caùc laäu ñaõ döùt saïch, chöùng ñaéc voâ laäu, taâm giaûi thoaùt, tueä giaûi thoaùt, ngay trong ñôøi naøy töï tri töï giaùc, töï thaân chöùng ngoä, thaønh töïu vaø an truï, bieát moät caùch nhö thaät raèng ‘Söï sanh ñaõ döùt, phaïm haïnh ñaõ vöõng, vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn taùi sanh nöõa’.’ Vaäy haõy thaønh töïu giôùi cuï tuùc vaø khoâng pheá boû thieàn ñònh, thaønh töïu quaùn haïnh ôû nôi khoâng tònh”. Luùc baáy giôø, Tyø-kheo aáy sau khi nghe Phaät thuyeát giaûng, kheùo thoï laõnh, kheùo ghi nhôù, töø choã ngoài ñöùng daäy, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân Phaät, ñi nhieãu quanh ba voøng roài lui ra. Tyø-kheo aáy laõnh thoï lôøi Phaät daïy, aån daät nôi yeân tónh, thieàn toïa tö duy, tu haønh tinh caàn, taâm khoâng phoùng daät. Do aån daät nhöõng nôi yeân tónh, thieàn toïa tö duy, tu haønh tinh caàn, taâm khoâng phoùng daät ñeå ñaït ñeán muïc ñích maø thieän nam töû caïo boû raâu toùc, khoaùc aùo ca-sa, chí tín, lìa boû gia ñình, soáng khoâng gia ñình, xuaát gia hoïc ñaïo, laø ñaây chæ mong thaønh töïu phaïm haïnh voâ thöôïng, ngay trong ñôøi naøy maø töï tri töï giaùc, töï thaân chöùng ngoä, thaønh töïu vaø an truï, bieát moät caùch nhö thaät raèng ‘Söï sanh ñaõ döùt, phaïm haïnh ñaõ vöõng, vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn taùi sanh nöõa’. Toân giaû aáy ñaõ bieát phaùp roài, lieàn chöùng quaû A-la-haùn. Phaät thuyeát nhö vaäy. Caùc Tyø-kheo sau khi nghe Phaät thuyeát, hoan hyû phuïng haønh.
106. KINH TÖÔÛNG5
Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät du hoùa taïi nöôùc Xaù-veä, trong röøng Thaéng, vöôøn Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Neáu coù Sa-moân, Phaïm chí ñoái vôùi ñaát coù tö töôûng veà ñaát, cho raèng: ‘Ñaát töùc laø thaàn ngaõ, ñaát laø sôû höõu cuûa thaàn ngaõ, thaàn ngaõ laø sôû höõu cuûa ñaát6’. Vò aáy ñaõ cho ñaát töùc laø ngaõ, do ñoù khoâng bieát roõ ñaát. Cuõng nhö vaäy, ñoái vôùi nöôùc, löûa, gioù, thaàn, trôøi, Sanh chuû7, Phaïm thieân, Voâ phieàn thieân, Voâ nhieät thieân8, vò aáy ñoái vôùi Tònh thieân9 coù tö töôûng veà Tònh thieân, ‘Tònh thieân töùc laø thaàn ngaõ, Tònh thieân laø sôû höõu cuûa thaàn ngaõ, thaàn ngaõ laø sôû höõu cuûa Tònh thieân’. Vò aáy ñaõ cho Tònh thieân töùc laø thaàn ngaõ, do ñoù khoâng bieát roõ Tònh thieân. Ñoái vôùi Voâ löôïng khoâng xöù, Voâ löôïng thöùc xöù, Voâ sôû höõu xöù, Phi höõu töôûng, Phi voâ töôûng xöù, vôùi nhaát theå, dò bieät, ña thuø, caùi ñöôïc thaáy, caùi ñöôïc nghe, caùi ñöôïc nhaän thöùc, caùi ñöôïc lieãu tri, caùi ñöôïc laøm, caùi ñöôïc quaùn saùt; caùi ñöôïc taùc yù, caùi ñöôïc yù tö duy, töø ñôøi naøy ñeán ñôøi kia, töø ñôøi kia ñeán ñôøi naøy, cho ñeán, caùi taát caû. Vò aáy ñoái vôùi caùi taát caû coù tö töôûng veà caùi Taát caû, ‘Taát caû laø thaàn ngaõ, taát caû laø sôû höõu cuûa thaàn ngaõ, thaàn ngaõ laø sôû höõu cuûa taát caû’. Vò aáy ñaõ cho Taát caû töùc laø ngaõ, do ñoù khoâng bieát roõ caùi Taát caû. “Neáu coù Sa-moân, Phaïm chí ñoái vôùi ñaát thì bieát ñaát, ‘Ñaát khoâng phaûi laø thaàn ngaõ, ñaát khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa thaàn ngaõ, thaàn ngaõ khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa ñaát’. Vò aáy ñaõ khoâng cho ñaát töùc laø thaàn ngaõ, vaäy vò aáy bieát roõ ñaát. Cuõng nhö vaäy, ñoái vôùi nöôùc, löûa, gioù, thaàn, trôøi, Sanh chuû, Phaïm thieân, Voâ phieàn thieân, Voâ nhieät thieân; vò aáy ñoái vôùi Tònh thieân thì bieát Tònh thieân, ‘Tònh thieân khoâng phaûi laø thaàn ngaõ, Tònh thieân khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa thaàn ngaõ, thaàn ngaõ khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa Tònh thieân’. Vò aáy ñaõ khoâng cho Tònh thieân töùc laø thaàn ngaõ, vaäy vò aáy bieát roõ Tònh thieân. Ñoái vôùi Voâ löôïng khoâng xöù, Voâ löôïng thöùc xöù, Voâ sôû höõu xöù, Phi höõu töôûng, Phi voâ töôûng xöù, vôùi nhaát theå, dò bieät, ña thuø, caùi ñöôïc thaáy, caùi ñöôïc nghe, caùi ñöôïc nhaän thöùc, caùi ñöôïc lieãu tri, caùi ñöôïc laøm, caùi ñöôïc quaùn saùt; caùi ñöôïc taùc yù, caùi ñöôïc yù tö duy, töø ñôøi naøy ñeán ñôøi kia, töø ñôøi kia ñeán ñôøi naøy, cho ñeán, caùi taát caû. Vò aáy ñoái vôùi caùi Taát caû thì bieát laø Taát caû, ‘Caùi Taát caû khoâng phaûi laø ngaõ, caùi Taát caû khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa ngaõ, ngaõ khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa caùi Taát caû’.
5. Töông ñöông Paøli, M. 1. Muølapariyaøyasuttaö, Haùn, bieät dòch. No.56. 6. Ñòa töùc thò thaàn, ñòa thò thaàn sôû, thaàn thò ñòa sôû Ñoái chieáu Paøli:(...) pathiviö pathivito saóóatvaø pathivö maóóati pathivito... pathiviyaø... pathivito... maóóati... pathiviö meti maóóati pathiviö abhinandati, sau khi töø ñaát maø coù aán töôïng veà ñaát, ngöôøi aáy tö duy ñaát (ñoái töôïng), tö duy treân ñaát (sôû y), tö duy töø ñaát (xuaát xöù),... ngöôøi ñoù tö duy ñaát laø cuûa toâi, ngöôøi aáy hoan hyû ñaát. 7. Sanh chuû Paøli: Pajaøpati, chuùa teå (hay toå phuï) cuûa muoân loaøi. 8. Voâ phieàn, Voâ nhieät. Hai trong naêm Tònh cö thieân. Baûn Paøli khoâng ñeà caäp. 9. Tònh Ñaây chæ cho Nguõ tònh cö thieân, khoâng phaûi caùc Tònh thieân ôû Töù thieàn, vì thaáp hôn Voâ phieàn vaø Voâ nhieät ñaõ keå ôû tröôùc. Baûn Paøli khoâng ñeà caäp.
Vò aáy ñaõ khoâng cho caùi Taát caû laø thaàn ngaõ, vaäy vò aáy ñaõ bieát roõ caùi Taát caû. “Ta ñoái vôùi ñaát thì bieát ñaát, ‘Ñaát khoâng phaûi laø thaàn ngaõ, ñaát khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa thaàn ngaõ, thaàn ngaõ khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa ñaát’. Ta ñaõ khoâng cho ñaát töùc laø thaàn ngaõ, vaäy Ta ñaõ bieát roõ ñaát. Cuõng nhö vaäy, ñoái vôùi nöôùc, löûa, gioù, thaàn, trôøi, Sanh chuû, Phaïm thieân, Voâ phieàn thieân, Voâ nhieät thieân; Ta ñoái vôùi Tònh thieân thì bieát Tònh thieân, ‘Tònh thieân khoâng phaûi laø thaàn ngaõ, Tònh thieân khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa thaàn ngaõ, thaàn ngaõ khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa Tònh thieân’. Ta ñaõ khoâng cho Tònh thieân töùc laø thaàn ngaõ, vaäy Ta bieát roõ Tònh thieân. Ñoái vôùi Voâ löôïng khoâng xöù, Voâ löôïng thöùc xöù, Voâ sôû höõu xöù, Phi höõu töôûng, Phi voâ töôûng xöù, vôùi nhaát theå, dò bieät, ña thuø, caùi ñöôïc thaáy, caùi ñöôïc nghe, caùi ñöôïc nhaän thöùc, caùi ñöôïc lieãu tri, caùi ñöôïc laøm, caùi ñöôïc quaùn saùt; caùi ñöôïc taùc yù, caùi ñöôïc yù tö duy, töø ñôøi naøy ñeán ñôøi kia, töø ñôøi kia ñeán ñôøi naøy, cho ñeán, caùi taát caû. Ta ñoái vôùi caùi Taát caû thì bieát laø Taát caû, ‘Caùi Taát caû khoâng phaûi laø ngaõ, caùi Taát caû khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa ngaõ, ngaõ khoâng phaûi laø sôû höõu cuûa caùi Taát caû’. Ta ñaõ khoâng cho caùi Taát caû laø ngaõ, vaäy laø Ta ñaõ bieát roõ caùi Taát caû”. Phaät thuyeát nhö vaäy. Caùc Tyø-kheo sau khi nghe Phaät thuyeát, hoan hyû phuïng haønh.