136. KINH THÖÔNG NHAÂN CAÀU TAØI1
Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät du hoùa taïi nöôùc Xaù-veä, trong röøng Thaéng, vöôøn Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân noùi vôùi caùc Tyø-kheo2: “Thuôû xöa, taïi chaâu Dieâm-phuø, coù moät soá ñoâng thöông nhaân cuøng nhau tuï taäp taïi nhaø khaùch buoân. Hoï suy nghó nhö vaày: ‘Chuùng ta haõy dong moät chieác thuyeàn ñi bieån3 maø vaøo bieån lôùn, tìm kieám taøi baûo mang veà cung caáp nhöõng chi duïng trong gia ñình.’ “Hoï laïi suy nghó raèng: ‘Naøy caùc baïn, vieäc ñi bieån khoâng theå bieát tröôùc laø an oån hay khoâng an oån. Vaäy moãi ngöôøi trong chuùng ta neân chuaån bò ñaày ñuû caùc duïng cuï laøm phao noåi treân bieån, töùc laø goàm tuùi baèng da deâ ñen4, traùi baàu lôùn vaø möõng beø.’ “Sau ñoù moãi ngöôøi trong boïn hoï ñeàu chuaån bò ñaày ñuû caùc duïng cuï laøm phao noåi treân bieån, goàm tuùi baèng da deâ ñen, traùi baàu lôùn vaø möõng beø roài ñi vaøo bieån caû. “Khi hoï ñi vaøo bieån caû, vua caù laø Ma-kieät5 phaù vôõ chieác thuyeàn aáy. Caùc thöông nhaân naøy moãi ngöôøi ñeàu töï nöông vaøo caùc duïng cuï laøm phao noåi nhö tuùi baèng da deâ ñen, traùi baàu lôùn hay möõng beø, roài troâi ñi veà caùc phía. “Luùc baáy giôø, töø phía Ñoâng cöûa bieån ngoïn gioù lôùn troãi daäy, thoåi caùc thöông nhaân taáp vaøo bôø bieån Taây. Nôi aáy, hoï gaëp moät boïn con gaùi raát myõ leä, ñoan chaùnh, trang söùc thaân theå baèng taát caû caùc loaïi trang söùc. Boïn con gaùi aáy thaáy roài, beøn noùi: “Xin kính chaøo caùc baïn! Xin ñoùn möøng caùc baïn. Nôi ñaây laø choã raát dieäu haûo, cöïc kyø khoaùi laïc. Naøo laø vöôøn töôïc, ao taém, nhöõng choã ngoài vaø naèm, naøo laø röøng caây, hoa coû um tuøm vaø laïi coù nhieàu tieàn taøi, vaøng, baïc, thuûy tinh, löu ly, ma ni, chôn chaâu, bích ngoïc, baïch kha, xa cöø, san hoâ, hoå phaùch, maõ naõo, ñoài moài, xích thaïch, toaøn chaâu; taát caû ñeàu daønh cho caùc baïn. Haõy cuøng chuùng toâi vui chôi hoan laïc. Mong caùc thöông nhaân chaâu Dieâm-phuø khoâng ñi veà phöông Nam, duø trong chieâm bao. “Boïn thöông nhaân aáy ñeàu cuøng vôùi nhöõng ngöôøi ñaøn baø naøy vui chôi hoan laïc. Roài boïn thöông nhaân aáy vì cuøng vôùi nhöõng ngöôøi ñaøn baø naøy hieäp hoäi maø sanh ra con trai hoaëc con gaùi.
1. Baûn Haùn, quyeån 34. Töông ñöông Paøli, JAØ.196 Valaøhassa (Vaân maõ). Bieät dòch, No.125 (45.1) Taêng Nhaát Phaåm 45 Kính 1. Tham chieáu, No.190 Phaät Baûn Haïnh Taäp Kinh, Tuøy, Xaø-na-quaät-ña dòch (Ñaïi 3, tr.883b); No.152 Luïc Ñoä Taäp Kinh, Khang Taêng Hoäi dòch (Ñaïi 3 tr.19c, 33b). 2. No.125 (45.1) baét ñaàu vôùi söï kieän: moät ngöôøi Baø-la-moân mang moät ngöôøi con gaùi daâng cho Phaät, Ñöùc Phaät khöôùc töø. Moät vò tröôûng laõo Tyø-kheo coá gaéng thuyeát phuïc Phaät chaáp nhaän. Do ñoù Ngaøi noùi caâu chuyeän tieàn thaân naøy. 3. Haùn: haûi trang thuyeàn 4. Haùn: coå döông 5. Ma-kieät ngö vöông hay noùi laø Ma-giaø-ñaø ngö vöông dòch laø caù kình (Phieân Phaïn Ngöõ 7), hoaëc cöï ngao (Tueä Uyeån AÂm Nghóa, haï). Paøli: makara, moät loaïi caù voi trong huyeàn thoaïi.
“Veà sau, chaâu Dieâm-phuø coù moät thöông nhaân coù trí tueä, soáng coâ ñoäc taïi moät nôi thanh vaéng maø nghó raèng: ‘Vì lyù do gì boïn ñaøn baø naøy ngaên caûn chuùng ta khoâng cho ñi veà phöông Nam? Chuùng ta neân canh chöøng ngöôøi ñaøn baø soáng chung; khi bieát noù ñaõ nguû, ta laëng leõ choãi daäy, roài leùn ñi veà phöông Nam’. “Thöông nhaân trí tueä ôû chaâu Dieâm-phuø aáy sau ñoù canh chöøng ngöôøi ñaøn baø soáng chung. Khi bieát noù ñaõ nguû, beøn laëng leõ choãi daäy, roài leùn ñi veà phöông Nam. Thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø aáy khi ñi veà phöông Nam, töø xa nghe coù tieáng keâu reùo vang daäy, tieáng nhieàu ngöôøi la khoùc aùo naõo, hoaëc keâu goïi cha meï, hoaëc reùo vôï reùo con vaø nhôù thöông baïn beø thaân thích, raèng ‘Chaâu Dieâm-phuø toát ñeïp, an oån khoaùi laïc, khoâng coøn thaáy nöõa’. Thöông nhaân naøy raát sôï haõi, loâng toùc döïng ngöôïc, nghó raèng: ‘Mong cho loaøi ngöôøi vaø loaøi phi nhaân khoâng quaáy raày ta.’ “Roài moät thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø töï keàm cheá söï sôï haõi, tieáp tuïc ñi laàn veà phöông Nam. Moät thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø kia khi ñi laàn veà phöông Nam boãng thaáy coù moät toøa ñaïi thieát thaønh. Sau khi thaáy beøn tìm khaép nhöng khoâng thaáy cöûa, cho ñeán moät choã ñuû ñeå con meøo chui ra cuõng khoâng. Thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø aáy thaáy phía Baéc cuûa thieát thaønh coù moät luøm caây to lôùn sum sueâ beøn ñi ñeán luøm caây ñaïi thoï aáy, chaäm chaïp leo leân cao. Leo leân roài, hoûi ñaùm ñoâng: “‘Naøy caùc baïn, caùc baïn vì côù gì khoùc la aùo naõo, keâu cha goïi meï, reùo vôï reùo con, nhôù thöông baïn beø thaân thích raèng chaâu Dieâm-phuø toát ñeïp, an oån khoaùi laïc khoâng coøn thaáy nöõa?’ “Khi aáy ñaùm ñoâng ñaùp: “‘Naøy baïn, chuùng toâi laø thöông nhaân ôû chaâu Dieâm-phuø, ñeàu cuøng nhau tuï taäp taïi nhaø khaùch buoân roài nghó raèng ‘Chuùng ta haõy dong moät chieác thuyeàn ñi bieån maø vaøo bieån lôùn tìm kieám taøi baûo mang veà cung caáp nhöõng chi duïng trong gia ñình’. Naøy baïn, chuùng toâi laïi nghó raèng ‘Naøy caùc baïn, vieäc ñi bieån khoâng theå bieát tröôùc laø an oån hay khoâng an oån. Vaäy moãi ngöôøi trong chuùng ta haõy neân chuaån bò ñaày ñuû caùc duïng cuï laøm phao noåi treân bieån, töùc laø goàm tuùi baèng da deâ ñen, traùi baàu lôùn vaø möõng beø’. Naøy baïn, sau ñoù chuùng toâi moãi ngöôøi ñeàu chuaån bò ñaày ñuû caùc duïng cuï laøm phao noåi treân bieån, goàm tuùi baèng da deâ ñen, traùi baàu lôùn vaø möõng beø roài ñi vaøo bieån caû. Khi chuùng toâi ôû giöõa bieån, ngö vöông Ma-kieät phaù vôõ chieác thuyeàn aáy. Naøy baïn, boïn thöông nhaân chuùng toâi moãi ngöôøi töï nöông vaøo caùc duïng cuï laøm phao noåi nhö tuùi baèng da deâ ñen, traùi baàu lôùn hay möõng beø roài troâi ñi veà caùc phía. Luùc baáy giôø, töø phía Ñoâng bôø bieån, ngoïn gioù lôùn troãi daäy thoåi boïn thöông nhaân chuùng toâi taáp vaøo bôø beå phía Taây. Nôi aáy gaëp moät boïn con gaùi raát myõ leä, ñoan chaùnh, trang söùc thaân theå baèng taát caû caùc loaïi trang söùc. Boïn con gaùi aáy thaáy roài beøn noùi raèng ‘Xin kính chaøo caùc baïn. Nôi ñaây laø choã raát dieäu haûo, cöïc kyø khoaùi laïc; naøo laø vöôøn töôïc, ao taém, nhöõng choã ngoài, naèm, röøng caây, hoa coû um tuøm vaø laïi coù nhieàu tieàn taøi, vaøng baïc, thuûy tinh, löu ly, ma ni, chôn chaâu, bích ngoïc, baïch kha, xa cöø, san hoâ, hoå phaùch, maõ naõo, ñaïi maïo, xích thaïch, toaøn chaâu; taát caû ñeàu daønh cho caùc baïn. Haõy cuøng chuùng toâi vui chôi hoan laïc. Mong caùc thöông nhaân chaâu Dieâm-phuø khoâng ñi veà phöông Nam, duø trong chieâm bao.’ Naøy baïn, chuùng toâi cuøng vôùi nhöõng ngöôøi vôï naøy vui chôi hoan laïc. Chuùng toâi nhaân vì cuøng vôùi nhöõng ngöôøi vôï naøy hieäp hoäi maø sanh ra con trai hoaëc con gaùi. Naøy baïn, nhöõng ngöôøi ñaøn baø aáy neáu khoâng nghe chaâu Dieâm-phuø coù boïn thöông nhaân khaùc ôû giöõa bieån maø ngö vöông Ma-kieät phaù vôõ thuyeàn thì hoï cuøng chuùng toâi toâi vui chôi hoan laïc. Naøy baïn, nhöõng ngöôøi ñaøn baø aáy neáu nghe chaâu Dieâm-phuø coù boïn thöông nhaân khaùc ôû giöõa bieån maø ngö vöông Ma-kieät phaù vôõ thuyeàn, lieàn aên thòt chuùng toâi. Chuùng toâi gaëp phaûi söï böùc baùch.
Neáu khi aên thòt ngöôøi maø coøn thöøa toùc, loâng, moùng, raêng thì boïn ñaøn baø aáy laáy aên heát. Neáu khi aên thòt ngöôøi, coù maùu huyeát nhoû xuoáng ñaát, boïn ñaøn baø aáy lieàn laáy moùng tay ñaøo saâu xuoáng ñaát boán taác, laáy maø aên. Naøy baïn, neân bieát, chuùng toâi laø nhöõng thöông nhaân ôû chaâu Dieâm-phuø, tröôùc kia coù naêm traêm ngöôøi, trong soá ñoù bò aên thòt heát hai traêm naêm möôi ngöôøi, coøn laïi hai traêm naêm möôi ngöôøi, nay ñeàu ôû trong thieát thaønh lôùn naøy. Naøy baïn, baïn chôù coù tin lôøi cuûa boïn ñaøn baø aáy. Chuùng khoâng phaûi thaät laø ngöôøi, chính laø quyû La-saùt vaäy.’ “Baáy giôø thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø töø treân caây ñaïi thoï thong thaû leo xuoáng, trôû ra ñöôøng cuõ trôû veà choã soáng chung vôùi ngöôøi ñaøn baø kia. Khi bieát ngöôøi ñaøn baø aáy coøn nguû say, ngay trong ñeâm ñoù, thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø töùc toác trôû laïi choã ôû cuûa caùc thöông nhaân chaâu Dieâm-phuø, noùi raèng: “‘Caùc ngöôøi haõy ñeán ñaây. Chuùng ta haõy ñeán moät nôi vaéng veû, moãi ngöôøi ñi moät mình, chôù ñem con caùi theo. Haõy cuøng nhau ñeán choã kín ñaùo, vì coù ñieàu caàn baøn luaän.’ “Boïn thöông nhaân chaâu Dieâm-phuø cuøng ñi ñeán moät nôi vaéng veû, moãi ngöôøi ñi moät mình, khoâng ñem theo con caùi. Khi aáy, thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø noùi: “‘Caùc baïn thöông nhaân, khi toâi soáng coâ ñoäc taïi moät nôi thanh vaéng maø nghó raèng: ‘Vì lyù do gì boïn ñaøn baø naøy ngaên caûn chuùng ta khoâng cho ñi veà phöông Nam? Chuùng ta neân canh chöøng ngöôøi ñaøn baø soáng chung; khi bieát noù ñaõ nguû, ta laëng leõ choãi daäy, roài leùn ñi veà phöông Nam.’ “‘Roài thì, toâi sau ñoù canh chöøng ngöôøi ñaøn baø soáng chung. Khi bieát noù ñaõ nguû, beøn laëng leõ choãi daäy, roài leùn ñi veà phöông Nam. Toâi khi ñi veà phöông Nam, töø xa nghe coù tieáng keâu reùo vang daäy, tieáng nhieàu ngöôøi la khoùc aùo naõo, hoaëc keâu goïi cha meï, hoaëc reùo vôï reùo con vaø nhôù thöông baïn beø thaân thích, raèng ‘Chaâu Dieâm-phuø toát ñeïp, an oån khoaùi laïc, khoâng coøn thaáy nöõa’. Toâi nghe theá raát sôï haõi, loâng toùc döïng ngöôïc, nghó raèng: ‘Mong cho loaøi ngöôøi vaø loaøi phi nhaân khoâng quaáy raày ta.’ “‘Roài toâi töï keàm cheá söï sôï haõi, tieáp tuïc ñi laàn veà phöông Nam. Toâi khi ñi laàn veà phöông Nam boãng thaáy coù moät toøa ñaïi thieát thaønh. Sau khi thaáy beøn tìm khaép nhöng khoâng thaáy cöûa, cho ñeán moät choã ñuû ñeå con meøo chui ra cuõng khoâng. Toâi thaáy phía Baéc cuûa thieát thaønh coù moät luøm caây to lôùn sum sueâ beøn ñi ñeán luøm caây ñaïi thoï aáy, chaäm chaïp leo leân cao. Leo leân roài, hoûi ñaùm ñoâng raèng: “‘–Naøy caùc baïn, caùc baïn vì côù gì khoùc la aùo naõo, keâu cha goïi meï, reùo vôï reùo con, nhôù thöông baïn beø thaân thích raèng chaâu Dieâm-phuø toát ñeïp, an oån khoaùi laïc khoâng coøn thaáy nöõa?’ “‘Khi aáy ñaùm ñoâng ñaùp raèng ‘Naøy baïn, chuùng toâi laø thöông nhaân ôû chaâu Dieâm-phuø, ñeàu cuøng nhau tuï taäp taïi nhaø khaùch buoân roài nghó raèng ‘Chuùng ta haõy dong moät chieác thuyeàn ñi bieån maø vaøo bieån lôùn tìm kieám taøi baûo mang veà cung caáp nhöõng chi duïng trong gia ñình’. Naøy baïn, chuùng toâi laïi nghó raèng ‘Naøy caùc baïn, vieäc ñi bieån khoâng theå bieát tröôùc laø an oån hay khoâng an oån. Vaäy moãi ngöôøi trong chuùng ta haõy neân chuaån bò ñaày ñuû caùc duïng cuï laøm phao noåi treân bieån, töùc laø goàm tuùi baèng da deâ ñen, traùi baàu lôùn vaø möõng beø’. Naøy baïn, sau ñoù chuùng toâi moãi ngöôøi ñeàu chuaån bò ñaày ñuû caùc duïng cuï laøm phao noåi treân bieån, goàm tuùi baèng da deâ ñen, traùi baàu lôùn vaø möõng beø roài ñi vaøo bieån caû. Khi chuùng toâi ôû giöõa bieån, ngö vöông Ma-kieät phaù vôõ chieác thuyeàn aáy. Naøy baïn, boïn thöông nhaân chuùng toâi moãi ngöôøi töï nöông vaøo caùc duïng cuï laøm phao noåi nhö tuùi baèng da deâ ñen, traùi baàu lôùn hay möõng beø roài troâi ñi veà caùc phía. Luùc baáy giôø, töø phía Ñoâng bôø bieån, ngoïn gioù lôùn troãi daäy thoåi boïn thöông nhaân chuùng toâi taáp vaøo bôø bieån phía Taây. Nôi aáy gaëp moät boïn con gaùi
raát myõ leä, ñoan chaùnh, trang söùc thaân theå baèng taát caû caùc loaïi trang söùc. Boïn con gaùi aáy thaáy roài beøn noùi raèng ‘Xin kính chaøo caùc baïn. Nôi ñaây laø choã raát dieäu haûo, cöïc kyø khoaùi laïc; naøo laø vöôøn töôïc, ao taém, nhöõng choã ngoài, naèm, röøng caây, hoa coû um tuøm vaø laïi coù nhieàu tieàn taøi, vaøng baïc, thuûy tinh, löu ly, ma ni, chôn chaâu, bích ngoïc, baïch kha, xa cöø, san hoâ, hoå phaùch, maõ naõo, ñaïi maïo, xích thaïch, toaøn chaâu; taát caû ñeàu daønh cho caùc baïn. Haõy cuøng chuùng toâi vui chôi hoan laïc. Mong caùc thöông nhaân chaâu Dieâm-phuø khoâng ñi veà phöông Nam, duø trong chieâm bao’. Naøy baïn, chuùng toâi cuøng vôùi nhöõng ngöôøi vôï naøy vui chôi hoan laïc. Chuùng toâi nhaân vì cuøng vôùi nhöõng ngöôøi vôï naøy hieäp hoäi maø sanh ra con trai hoaëc con gaùi. Naøy baïn, nhöõng ngöôøi ñaøn baø aáy neáu khoâng nghe chaâu Dieâm-phuø coù boïn thöông nhaân khaùc ôû giöõa bieån maø ngö vöông Ma-kieät phaù vôõ thuyeàn thì hoï cuøng chuùng toâi toâi vui chôi hoan laïc. Naøy baïn, nhöõng ngöôøi ñaøn baø aáy neáu nghe chaâu Dieâm-phuø coù boïn thöông nhaân khaùc ôû giöõa bieån maø ngö vöông Ma-kieät phaù vôõ thuyeàn, lieàn aên thòt chuùng toâi. Chuùng toâi gaëp phaûi söï böùc baùch. Neáu khi aên thòt ngöôøi maø coøn thöøa toùc, loâng, moùng, raêng thì boïn ñaøn baø aáy laáy aên heát. Neáu khi aên thòt ngöôøi, coù maùu huyeát nhoû xuoáng ñaát, boïn ñaøn baø aáy lieàn laáy moùng tay ñaøo saâu xuoáng ñaát boán taác, laáy maø aên. Naøy baïn, neân bieát, chuùng toâi laø nhöõng thöông nhaân ôû chaâu Dieâm-phuø, tröôùc kia coù naêm traêm ngöôøi, trong soá ñoù bò aên thòt heát hai traêm naêm möôi ngöôøi, coøn laïi hai traêm naêm möôi ngöôøi, nay ñeàu ôû trong thieát thaønh lôùn naøy. Naøy baïn, baïn chôù coù tin lôøi cuûa boïn ñaøn baø aáy. Chuùng khoâng phaûi thaät laø ngöôøi, chính laø quyû La-saùt vaäy’.’ “Khi aáy, caùc thöông nhaân chaâu Dieâm-phuø hoûi thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø raèng: “Naøy baïn, sao baïn khoâng hoûi ñaùm ñoâng ngöôøi kia nhö vaày ‘Naøy caùc baïn, coù phöông tieän naøo khieán chuùng toâi vaø caùc baïn töø nôi naøy an oån veà ñeán chaâu Dieâm-phuø?’ “Thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø ñaùp: “Naøy caùc baïn, khi aáy toâi queân khoâng coù hoûi nhö vaäy. “Roài caùc thöông nhaân chaâu Dieâm-phuø noùi raèng: “Naøy baïn, baïn haõy trôû veà ñeán choã soáng chung vôùi ngöôøi ñaøn baø aáy, roài canh chöøng khi noù ñang nguû haõy laëng leõ choãi daäy, roài leùn ñi veà phöông Nam, laïi ñeán choã ñoâng ngöôøi kia hoûi raèng ‘Naøy caùc baïn, coù phöông tieän naøo khieán chuùng toâi vaø caùc baïn töø ñaây maø an oån veà ñeán chaâu Dieâm-phuø?’ “Khi aáy, thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø im laëng nhaän lôøi caùc thöông nhaân. “Luùc baáy giôø thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø trôû laïi choã soáng chung vôùi ngöôøi ñaøn baø aáy, doø xeùt thaáy noù ñang nguû beøn laëng leõ choãi daäy, roài leùn ñi veà phöông Nam, laïi ñi ñeán choã ñoâng ngöôøi kia hoûi raèng: “Naøy caùc baïn, coù phöông tieän naøo khieán chuùng toâi vaø caùc baïn töø ñaây maø an oån veà ñeán chaâu Dieâm-phuø chaêng? “Ñaùm ñoâng kia ñaùp raèng: Naøy baïn, hoaøn toaøn khoâng coù phöông tieän naøo khieán chuùng toâi vaø caùc baïn töø ñaây maø an oån veà ñeán chaâu Dieâm-phuø. Naøy baïn, toâi ñaõ nghó raèng ‘Chuùng ta haõy ñaøo phaù vaùch töôøng naøy maø trôû veà choán cuõ’. Vöøa nghó nhö theá, böùc töôøng naøy laïi cao gaáp boäi bình thöôøng. Naøy baïn, theá laø phöông tieän naøy khieán chuùng ta khoâng theå töø ñaây maø an oån veà ñeán chaâu Dieâm-phuø ñöôïc. Chuùng ta hoaøn toaøn khoâng coù caùch naøo. Naøy baïn, chuùng toâi nghe treân khoâng trung noùi raèng: Boïn thöông nhaân chaâu Dieâm-phuø ngu si baát ñònh cuõng khoâng kheùo hieåu bieát. Vì sao? Vì khoâng theå vaøo ngaøy möôøi laêm laø ngaøy
noùi Tuøng giaûi thoaùt giôùi maø ñi veà phöông Nam. Nôi aáy coù Mao maõ vöông6 aên gaïo traéng töï nhieân, an oån khoaùi laïc, caùc caên sung maõn, ba laàn xöôùng leân raèng ‘Ai muoán qua bôø beân kia? Ai muoán nhôø ta ñöôïc giaûi thoaùt? Ai muoán nhôø ta ñöa töø ñaây ñeán chaâu Dieâm-phuø an oån?’ Caùc ngöôøi haõy ñeán Mao maõ vöông maø noùi raèng ‘Chuùng toâi muoán ñöôïc ñöa qua bôø beân kia. Mong giaûi thoaùt chuùng toâi! Mong ñöa chuùng toâi töø ñaây an oån veà ñeán chaâu Dieâm- phuø’ Naøy baïn, ñoù laø phöông tieän khieán caùc ngöôøi töø ñaây an oån maø veà ñeán chaâu Dieâm-phuø. Naøy thöông nhaân, haõy ñeán choã Mao maõ vöông kia maø noùi raèng ‘Chuùng toâi muoán ñöôïc ñöa qua bôø beân kia. Mong giaûi thoaùt chuùng toâi. Mong ñöa chuùng toâi töø ñaây an oån trôû veà chaâu Dieâm-phuø’. “Khi aáy, thöông nhaân trí tueä chaâu Dieâm-phuø noùi: “Naøy caùc thöông nhaân, mong sao7 tôùi luùc ñi ñeán choã Mao maõ vöông maø noùi: ‘Chuùng toâi muoán ñöôïc ñöa qua bôø beân kia. Mong giaûi thoaùt chuùng toâi. Mong ñöa chuùng toâi töø ñaây an oån trôû veà chaâu Dieâm-phuø’. Caùc thöông nhaân tuøy theo yù cuûa chö Thieân. Naøy caùc thöông nhaân, neáu nhö vaøo ngaøy möôøi laêm laø ngaøy thuyeát Tuøng giaûi thoaùt, Mao maõ vöông aên gaïo traéng töï nhieân, an oån khoaùi laïc, caùc caên sung maõn, ba laàn xöôùng leân raèng ‘Ai muoán ñöôïc ñöa qua bôø beân kia? Ai muoán nhôø ta ñöôïc giaûi thoaùt? Ai muoán nhôø ta ñöa töø ñaây an oån veà tôùi chaâu Dieâm-phuø?’ Baáy giôø chuùng ta haõy ñeán choã kia maø noùi raèng ‘Chuùng toâi muoán ñöôïc ñöa qua bôø beân kia? Mong giaûi thoaùt chuùng toâi. Mong ñöa chuùng toâi töø ñaây an oån veà tôùi chaâu Dieâm-phuø’. “Khi aáy, Mao maõ vöông, vaøo ngaøy möôøi laêm keá ñoù, laø ngaøy thuyeát Tuøng giaûi thoaùt, aên gaïo traéng töï nhieân, an oån khoaùi laïc, caùc caên sung maõn ba laàn xöôùng leân raèng: “Ai muoán ñöôïc ñöa qua bôø beân kia? Ai muoán nhôø ta ñöôïc giaûi thoaùt? Ai muoán nhôø ta ñöa töø ñaây an oån veà tôùi chaâu Dieâm-phuø? “Khi nhöõng thöông nhaân chaâu Dieâm-phuø nghe xong, lieàn ñi ñeán choã cuûa Mao maõ vöông noùi: “Chuùng toâi muoán ñöôïc ñöa qua bôø beân kia! Mong giaûi thoaùt chuùng toâi! Mong ñöa chuùng toâi töø ñaây an oån veà ñeán chaâu Dieâm-phuø! “Baáy giôø Mao maõ vöông noùi: Naøy caùc thöông nhaân, caùc ñaøn baø kia seõ boàng con cuøng nhau ñeán ñaây maø noùi raèng ‘Naøy caùc baïn, xin môøi caùc baïn trôû veà ñaây. Nôi ñaây laø choã raát dieäu haûo, cöïc kyø khoaùi laïc. Naøo laø vöôøn töôïc, ao taém, nhöõng choã ngoài naèm, röøng caây, hoa coû um tuøm vaø laïi coù nhieàu tieàn cuûa nhö kim ngaân, thuûy tinh, löu ly, ma ni, chôn chaâu, bích ngoïc, baïch kha, xa cöø, san hoâ, hoå phaùch, maõ naõo, ñaïi maïo, xích thaïch, toaøn chaâu; taát caû daønh cho caùc baïn. Haõy cuøng chuùng toâi vui chôi hoan laïc. Giaû söû khoâng caàn ñeán chuùng toâi thì neân thöông nghó ñeán con treû’. Neáu caùc thöông nhaân kia nghó raèng ‘Ta coù con trai, con gaùi. Ta coù nôi cöïc laïc, toái dieäu haûo. Naøo laø vöôøn töôïc, ao taém, nhöõng choã ngoài naèm, röøng caây, hoa coû um tuøm vaø laïi coù nhieàu tieàn taøi, kim ngaân, thuûy tinh, löu ly, ma ni, chôn chaâu, bích ngoïc, baïch kha, xa cöø, san hoâ, hoå phaùch, maõ naõo, ñaïi maïo, xích thaïch, toaøn chaâu...’ thì hoï duø coù côõi treân löng ta, chaéc seõ bò ngaõ loän xuoáng, roài rôi xuoáng nöôùc vaø seõ bò boïn ñaøn baø aên thòt, seõ gaëp söï böùc baùch. Neáu khi aên thòt ngöôøi maø coøn soùt toùc, loâng, moùng, raêng thì boïn hoï seõ laáy aên heát. Laïi nöõa, neáu khi aên coù maùu huyeát nhoû xuoáng ñaát, boïn ñaøn baø laáy moùng tay ñaøo saâu xuoáng ñaát boán taác, laáy maø aên. Neáu caùc thöông nhaân kia khoâng nghó raèng ‘Ta coù con trai, con gaùi. Ta coù nôi cöïc laïc, toái dieäu haûo. Naøo laø vöôøn töôïc, ao
6.
Mao maõ vöông Paøli: valaøhassa (vaân maõ), gioáng ngöïa loâng daøi coù theå löôùt maây bay ñi.
7.
Baûn Nguyeân: linh caùc baûn khaùc: kim
taém, nhöõng choã ngoài naèm, röøng caây, hoa coû um tuøm vaø laïi coù nhieàu tieàn taøi, kim ngaân, thuûy tinh, löu ly, ma ni, chôn chaâu, bích ngoïc, baïch kha, xa cöø, san hoâ, hoå phaùch, maõ naõo, ñaïi maïo, xích thaïch, toaøn chaâu...’ thì hoï duø chæ naém moät sôïi loâng trong thaân ta, chaéc seõ ñöôïc an oån veà ñeán chaâu Dieâm-phuø.” “Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Boïn ñaøn baø kia boàng con ñeán maøø noùi raèng ‘Naøy caùc baïn, xin môøi caùc baïn trôû veà ñaây. Nôi ñaây laø choán cöïc laïc, raát laø dieäu haûo. Naøo laø vöôøn töôïc, ao taém, nhöõng choã ngoài naèm, röøng caây, hoa coû um tuøm vaø laïi coù nhieàu tieàn taøi, kim ngaân, thuûy tinh, löu ly, ma ni, chôn chaâu, bích ngoïc, baïch kha, xa cöø, san hoâ, hoå phaùch, maõ naõo, ñaïi maïo, xích thaïch, toaøn chaâu... taát caû daønh cho caùc baïn, haõy cuøng chuùng toâi vui chôi hoan laïc’. Neáu thöông nhaân kia nghó raèng ‘Ta coù con trai, con gaùi. Ta coù nôi cöïc laïc, toái dieäu haûo. Naøo laø vöôøn töôïc, ao taém, nhöõng choã ngoài naèm, röøng caây, hoa coû um tuøm vaø laïi coù nhieàu tieàn taøi, kim ngaân, thuûy tinh, löu ly, ma ni, chôn chaâu, bích ngoïc, baïch kha, xa cöø, san hoâ, hoå phaùch, maõ naõo, ñaïi maïo, xích thaïch, toaøn chaâu...’ thì hoï duø côõi treân choã cao nhaát nôi löng cuûa Mao maõ vöông, chaéc chaén seõ bò ngaõ loän xuoáng, rôi xuoáng nöôùc, lieàn bò boïn ñaøn baø aên thòt, seõ gaëp böôùc ñöôøng raát laø böùc baùch. Neáu khi aên thòt ngöôøi maø coøn soùt toùc, loâng, moùng, raêng thì boïn hoï seõ laáy aên heát. Laïi nöõa, neáu khi aên coù maùu huyeát nhoû xuoáng ñaát, boïn ñaøn baø aáy lieàn laáy moùng tay ñaøo xuoáng ñaát boán taác, laáy maø aên. Neáu caùc thöông nhaân kia khoâng nghó raèng ‘Ta coù con trai, con gaùi. Ta coù nôi cöïc laïc, toái dieäu haûo. Naøo laø vöôøn töôïc, ao taém, nhöõng choã ngoài naèm, röøng caây, hoa coû um tuøm vaø laïi coù nhieàu tieàn taøi, kim ngaân, thuûy tinh, löu ly, ma ni, chôn chaâu, bích ngoïc, baïch kha, xa cöø, san hoâ, hoå phaùch, maõ naõo, ñaïi maïo, xích thaïch, toaøn chaâu...’ thì hoï duø chæ moät sôïi loâng nôi thaân Mao maõ vöông, chaéc chaén ñöôïc an oån veà ñeán chaâu Dieâm-phuø. “Naøy caùc Tyø-kheo, Ta noùi ví duï naøy laø muoán cho bieát nghóa. Ví duï aáy laø noùi nghóa naøy: “Phaùp cuûa Ta ñöôïc thuyeát giaûng kheùo leùo, phôi baøy saâu roäng, kheùo giöõ gìn khoâng troáng, khoâng khuyeát, cuõng nhö caàu, beø, caùc duïng cuï laøm phao noåi, ñöôïc löu boá cuøng khaép ñeán caû trôøi, ngöôøi. “Phaùp cuûa Ta ñöôïc kheùo giaûng thuyeát nhö vaäy, phôi baøy saâu roäng nhö vaäy, kheùo giöõ gìn, khoâng troáng, khoâng khuyeát nhö vaäy, cuõng nhö caàu, beø, caùc duïng cuï laøm phao noåi, ñöôïc löu boá cuøng khaép ñeán caû trôøi ngöôøi, ñoái vôùi phaùp aáy, neáu coù Tyø-kheo naøo nghó raèng ‘Con maét laø ta; ta sôû höõu con maét. Tai, muõi, löôõi, thaân vaø yù laø ta; ta sôû höõu yù’; Tyø-kheo aáy chaéc chaén seõ bò haïi, gioáng nhö boïn thöông nhaân bò quyû La-saùt aên thòt. “Phaùp cuûa Ta ñöôïc giaûng thuyeát kheùo leùo, phôi baøy saâu roäng nhö vaäy, kheùo giöõ gìn, khoâng troáng, khoâng khuyeát nhö vaäy, cuõng nhö caàu, beø, caùc duïng cuï laøm phao noåi, ñöôïc löu boá cuøng khaép ñeán caû trôøi ngöôøi. Neáu coù Tyø-kheo naøo nghó raèng ‘Maét khoâng phaûi laø ta. Ta khoâng sôû höõu con maét. Tai, muõi, löôõi, thaân vaø yù khoâng phaûi laø ta. Ta khoâng sôû höõu con maét’; Tyø-kheo aáy chaéc chaén ñöôïc an oån. Ví nhö thöông nhaân côõi treân Mao maõ vöông an oån maø giaûi thoaùt naïn. “Phaùp cuûa Ta kheùo noùi, kheùo giaûng thuyeát nhö vaäy, phôi baøy saâu roäng nhö vaäy, kheùo giöõ gìn, khoâng troáng, khoâng khuyeát nhö vaäy, cuõng nhö caàu, beø, caùc duïng cuï laøm phao noåi, ñöôïc löu boá cuøng khaép ñeán caû trôøi ngöôøi. Neáu coù Tyø-kheo naøo nghó raèng: ‘Saéc laø ta. Ta sôû höõu saéc. Thanh, höông, vò, xuùc vaø phaùp laø ta. Ta sôû höõu phaùp’; Tyø-kheo aáy chaéc chaén seõ bò haïi, gioáng nhö boïn thöông nhaân bò quyû La-saùt aên thòt. “Phaùp cuûa Ta kheùo noùi, phôi baøy saâu roäng, kheùo giöõ gìn, khoâng troáng, khoâng khuyeát,
ví nhö chieác caàu noåi, ñöôïc löu boá cuøng khaép ñeán caû trôøi ngöôøi. Neáu caùc Tyø-kheo naøo nghó raèng ‘Saéc khoâng phaûi laø ta. Ta khoâng sôû höõu saéc. Thanh, höông, vò, xuùc vaø phaùp khoâng laø ta. Ta khoâng sôû höõu phaùp’; Tyø-kheo aáy chaéc chaén ñöôïc an oån, gioáng nhö thöông nhaân kia côõi treân Mao maõ vöông maø an oån ñöôïc thoaùt naïn. “Phaùp cuûa Ta kheùo noùi, phôi baøy saâu roäng, kheùo giöõ gìn, khoâng troáng, khoâng khuyeát, ví nhö chieác caàu noåi, ñöôïc löu boá cuøng khaép ñeán caû trôøi ngöôøi. Neáu coù Tyø-kheo nghó raèng ‘Saéc aám laø ta. Ta sôû höõu saéc aám. Thoï, töôûng, haønh, vaø thöùc aám laø ta. Ta sôû höõu thöùc aám’; Tyø-kheo aáy chaéc chaén seõ bò haïi, gioáng nhö thöông nhaân bò quyû La-saùt aên thòt. “Phaùp cuûa Ta kheùo noùi, phôi baøy saâu roäng, kheùo giöõ gìn, khoâng troáng, khoâng khuyeát, ví nhö chieác caàu noåi, ñöôïc löu boá cuøng khaép ñeán caû trôøi ngöôøi. Neáu coù Tyø-kheo nghó raèng ‘Saéc aám khoâng laø ta. Ta khoâng sôû höõu saéc aám. Thoï, töôûng, haønh, vaø thöùc aám khoâng laø ta. Ta khoâng sôû höõu thöùc aám’; Tyø-kheo aáy chaéc chaén ñöôïc an oån, gioáng nhö thöông nhaân côõi treân Mao maõ vöông maø an oån thoaùt naïn. “Phaùp cuûa Ta kheùo noùi, phôi baøy saâu roäng, kheùo giöõ gìn, khoâng troáng, khoâng khuyeát, ví nhö chieác caàu noåi, ñöôïc löu boá cuøng khaép ñeán caû trôøi ngöôøi. Neáu coù Tyø-kheo nghó raèng ‘Ñaát laø ta. Ta sôû höõu ñaát. Cho ñeán nöôùc, löûa, gioù, khoâng vaø thöùc8 laø ta. Ta sôû höõu thöùc’, vò Tyø-kheo kia chaéc chaén bò haïi, gioáng nhö thöông nhaân bò quyû La-saùt aên thòt. “Phaùp cuûa Ta kheùo noùi, phôi baøy saâu roäng, kheùo giöõ gìn, khoâng troáng, khoâng khuyeát, ví nhö chieác caàu noåi, ñöôïc löu boá cuøng khaép ñeán caû trôøi ngöôøi. Neáu coù Tyø-kheo nghó raèng ‘Ñaát laø khoâng ta. Ta khoâng sôû höõu ñaát. Cho ñeán nöôùc, löûa, gioù, khoâng vaø thöùc khoâng laø ta. Ta khoâng sôû höõu thöùc’; vò Tyø-kheo kia chaéc chaén ñöôïc an oån, gioáng nhö thöông nhaân nhôø ngoài treân löng Mao maõ vöông ñöa ñeán choã an laønh.” Luùc baáy giôø Ñöùc Theá Toân noùi baøi tuïng: Phaät thuyeát Chaùnh phaùp luaät; Neáu coù keû khoâng tin, Ngöôøi aáy chaéc bò haïi Nhö bò La-saùt thòt. Phaät thuyeát Chaùnh phaùp luaät; Neáu coù keû kính tin, Ngöôøi aáy ñöôïc an oån, Nhö nöông Mao maõ vöông. Phaät thuyeát nhö vaäy. Caùc Tyø-kheo sau khi nghe Phaät thuyeát, hoan hyû phuïng haønh.
8. Boán ñaïi chuûng, cuøng vôùi hö khoâng vaø thöùc, ñöôïc keå laø saùu giôùi (dhaøtu).