SOÁ 44
PHAÄT NOÙI KINH COÅ LAI THEÁ THÔØI Haùn dòch: Maát teân ngöôøi dòch, phuï vaøo dòch phaåm ñôøi Ñoâng Taán.
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät du hoùa taïi Tieân nhaân Loäc xöù, thuoäc thaønh Ba- la-naïi. Baáy giôø caùc Tyø-kheo sau khi ñaõ aên xong, tuï taäp taïi giaûng ñöôøng cuøng nhau baøn luaän: –Giaû söû coù moät baäc Tröôûng giaû thöïc haønh bình ñaúng. Coù vò Tyø- kheo tònh giôùi, phuïng haønh giôùi chaân chaùnh, ñi vaøo nhaø vò Tröôûng giaû aáy ñeå khaát thöïc, neáu ñöôïc cuùng döôøng moät traêm caân vaøng, thì phöôùc cuûa ai thuø thaéng hôn? Coù vò Tyø-kheo ñaùp: –Ngöôøi ñöôïc moät traêm caân vaøng, ngaøn caân vaøng naøo coù ích gì. Haõy suy tö cho kyõ ñieàu naøy. Vò Tyø-kheo toân thôø giôùi, tu haønh chaân chaùnh, thoï nhaän söï cuùng döôøng cuûa oâng tröôûng giaû, toâi cho phöôùc ñöùc cuûa oâng tröôûng giaû môùi laø toái thöôïng. Baáy giôø Hieàn giaû A-na-luaät cuõng ôû trong hoäi chuùng, nghe lôøi giaûng giaûi aáy, beøn ñaùp: –Ñaâu chæ coù traêm ngaøn caân vaøng, giaû söû chaâu baùu nhieàu hôn gaáp boäi nhö vaäy cuõng khoâng baèng söï cuùng döôøng trai phaïn cuûa vò Tröôûng giaû cho Tyø-kheo giöõ giôùi chaân chính. Vì sao nhö vaäy? Nhôù laïi kieáp tröôùc cuûa toâi ôû nöôùc Ba-la-naïi, thôøi aáy luùa thoùc khan hieám, nhaân daân ñoùi keùm, toâi phaûi gaùnh coû ñi baùn ñeå töï nuoâi soáng. Luùc ñoù coù vò Duyeân giaùc teân laø Hoøa Lyù ñeán du hoùa taïi nöôùc aáy. Buoåi saùng toâi ra khoûi thaønh saép ñi gaùnh coû, baáy giôø vò Duyeân giaùc ñaép y, oâm baùt vaøo thaønh ñeå khaát thöïc. Toâi ñang gaùnh coû trôû veà trong thaønh thì ôû
giöõa ñöôøng laïi gaëp vò Duyeân giaùc aáy oâm baùt khoâng ñi ra. Duyeân giaùc Hoøa Lyù töø xa troâng thaáy toâi ñi ñeán, lieàn töï nghó: “Saùng sôùm ta vaøo thaønh thì ngöôøi naøy ra khoûi thaønh. Nay anh ta gaùnh coû trôû veà, coù leõ buoåi saùng anh ta chöa aên, vaäy mình haõy neân theo sau, ñeán nhaø ñeå xin ñöôïc chuùt gì cho qua côn ñoùi”. Luùc ñoù toâi gaùnh coû töï trôû veà nhaø mình, thaû gaùnh coû xuoáng ñaát, quay laïi thaáy vò Duyeân giaùc ñi theo sau toâi nhö boùng theo hình, toâi beøn suy nghó: “Saùng sôùm ra khoûi thaønh ta thaáy vò Duyeân giaùc naøy vaøo thaønh khaát thöïc, nhöng laïi oâm baùt khoâng trôû ra, coù leõ vò aáy chöa ñöôïc aên uoáng gì, ta haõy nhòn aên ñeå daâng cho vò aáy”. Toâi lieàn mang thöùc aên ra, quyø xuoáng daâng leân, ñeå thaân Toân giaû ñöôïc an oån. Toâi noùi: –Mong baäc Ñaïo nhaân thöông xoùt maø nhaän cho. Vò Duyeân giaùc noùi: –Luùa thoùc khan hieám, nhaân daân ñoùi keùm, vaäy haõy chia côm naøy ra laøm hai phaàn, moät phaàn boû vaøo bình baùt ta, coøn moät phaàn thì thí chuû haõy duøng. Nhö vaäy môùi laø ñuùng phaùp. Toâi lieàn thöa: –Ñuùng vaäy, thöa Thaùnh nhaân! Keû baïch y naøy ôû nhaø, heã ñoát löûa leân naáu baát cöù vaät gì aên cuõng ñöôïc, töø töø naáu aên, sôùm muoän gì cuõng khoâng sao. Xin Ñaïo nhaân haõy thöông xoùt gia ñình con maø thoï nhaän cho. Vò Duyeân giaùc kia luùc aáy môùi chòu nhaän ñoà aên. Do coâng ñöùc aáy maø ta ñöôïc baûy laàn sanh leân coõi trôøi laøm vua chö Thieân, baûy laàn ôû theá gian ñöôïc laøm ngöôøi toân quyù. Nhaân moät laàn cuùng döôøng ñoù maø ñöôïc caùc haøng Quoác vöông, Tröôûng giaû, daân chuùng, quaàn thaàn, traêm quan heã troâng thaáy laø heát loøng quyù kính. Boán chuùng ñeä töû laø Tyø-kheo, Tyø- kheo-ni, Thanh tín só, Thanh tín nöõ luoân cuùng döôøng aùo quaàn, ñoà aên uoáng, giöôøng choõng, ngoïa cuï, thuoác men chöõa beänh, nhöõng thöù aáy ta khoâng caàu nhöng noù vaãn töï ñeán. Luùc ta môùi sanh ôû nhaø doøng hoï Thích, caùc kho taøng lieàn hieän ra caùc thöù vaøng baïc chaâu baùu khoâng theå keå xieát, caùc taøi vaät khaùc thì nhieàu voâ soá. Khi ta lìa boû nhaø cöûa söï nghieäp ñeå laøm Sa-moân, giaû söû baáy giôø ta bieát ñöôïc vò ñaïo nhaân Duyeân giaùc aáy ñaõ thaønh ñaïo, ta ñem taâm roäng lôùn cuùng döôøng thì phöôùc ñöùc khoâng theå löôøng tính ñöôïc. Lieàn ñoïc baøi tuïng: Ta töøng ñi gaùnh coû
Baàn cuøng, laøm thueâ soáng
Cuùng döôøng vò Sa-moân
Laø Duyeân giaùc Hoøa Lyù.
Nhaân ñoù sanh hoï Thích
Teân laø A-na-luaät
Ta ôû nôi ca muùa
Gioûi nhaïc troáng ñôøn saùo.
Baáy giôø thaáy Ñaïo sö
Chaùnh giaùc hôn cam loä
Lieàn phaùt taâm hoan hyû
Xuaát gia laøm Sa-moân.
Beøn bieát ñöôïc kieáp tröôùc
Ñôøi tröôùc ñaõ traûi qua
ÔÛ cung trôøi Ñao-lôïi
Ñöôïc baûy laàn an laïc.
ÔÛ trôøi baûy, ñaây baûy
Caû thaûy möôøi boán laàn
ÔÛ coõi trôøi, theá gian
Chöa töøng ñeán coõi aùc.
Bieát ñöôïc ngöôøi ñeán, ñi
Sanh töû coõi höôùng tôùi
Tuy treân trôøi vui söôùng
Sao baèng ñöôïc Thaùnh ñaïo!
Nhôø naêm thöù ñònh yù
Tòch nhieân ñöôïc nhaát taâm
Taåy tröø keát, caùc caáu
Ñaïo nhaõn ñöôïc thanh tònh.
Cho neân môùi xuaát gia
Boû söï nghieäp theá gian
Sôû nguyeän ñaõ thaønh töïu
Nhôø Phaät chæ daïy ñuû.
Cuõng chaúng thích söï sanh
Cuõng khoâng caàu söï töû
Luùc ñaàu khoâng löïa choïn
Tòch nhieân taâm yù ñònh.
Giöõa röøng truùc Duy-da ÔÛ ñoù ta maïng chung ÔÛ nôi caïnh caây truùc Ñaït dieät ñoä voâ laäu. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân nhôø ñaïo nhó neân nghe heát nhöõng ñieàu Tyø- kheo A-na-luaät noùi veà thoï maïng ñôøi tröôùc cuûa mình vôùi chuùng Tyø- kheo, voán laø quaû baùo maø Hieàn giaû ñaõ ñaït ñöôïc trong nhöõng kieáp tröôùc. Ñöùc Theá Toân töø phoøng tham thieàn ñi ñeán giaûng ñöôøng, an toïa tröôùc chö vò Tyø-kheo, roài noùi: –Caùc vò cuøng hoäi hoïp nôi ñaây ñeå baøn luaän chuyeän gì? Caùc Tyø-kheo thöa: –Taát caû chuùng con cuøng hoäi hoïp nôi ñaây ñeå baøn luaän veà choã quy veà cuûa caùc vieäc toäi phöôùc, thieän aùc. Hieàn giaû A-na-luaät töï noùi veà söï vun troàng goác coâng ñöùc ôû ñôøi tröôùc cuûa mình. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: Caùc vò ñaõ ñöôïc nghe noùi söï vieäc veà ñôøi quaù khöù. Vaäy coù muoán nghe Nhö Lai noùi veà phaùp caên baûn ôû ñôøi vò lai chaêng? Caùc Tyø-kheo thöa: –Xin vaâng, baïch Theá Toân, nay ñaõ ñuùng luùc Ñöùc Theá Toân noùi veà phaùp vò lai cho caùc Tyø-kheo nghe. Nghe xong chuùng con seõ xin phuïng trì. Ñöùc Phaät baûo: –Haõy laéng nghe vaø kheùo suy nghó. Caùc Tyø-kheo thöa: –Xin vaâng, baïch Theá Toân, chuùng con mong ñöôïc nghe. Ñöùc Phaät baûo: –ÔÛ ñôøi vò lai, con ngöôøi soáng laâu ñeán taùm vaïn tuoåi. Daân chuùng ôû coõi Dieâm-phuø-ñeà naøy ñoâng ñuùc, naêm thöù luùa thoùc doài daøo. Caùc laøng xoùm cuûa con ngöôøi soáng caùch nhau baèng tieáng gaø gaùy (hai beân cuøng nghe). Ngöôøi nöõ ñeán naêm traêm tuoåi môùi laáy choàng. Chuùng sanh luùc aáy chæ coù ba thöù beänh: beänh giaø, ñaïi tieän, tieåu tieän vaø mong caàu. Baáy giôø coù moät vò vua teân laø Kha, laø baäc Chuyeån luaân vöông thoáng laõnh boán coõi thieân haï, laáy chaùnh phaùp trò daân, coù baûy baùu töï nhieân: xe coù baùnh baèng vaøng, voi traéng, ngöïa xanh, minh chaâu, vôï laø ngoïc nöõ, vò thaàn coi veà kho taøng, vò thaàn coi veà binh ñoäi. Nhaø vua coù
moät ngaøn ngöôøi con trai doõng maõnh, söùc löïc hôn ngöôøi, dung maïo thuø thaéng, haøng phuïc ñöôïc binh ñoäi cuûa caùc nöôùc khaùc. Nhaø vua cai trò boán coõi thieân haï, khoâng duøng roi, gaäy, ñao kieám, luoân laáy chaùnh phaùp ñeå giaùo hoùa, daân chuùng luoân ñöôïc an oån. Vua coù boán coã xe laøm baèng baûy baùu, baùnh xe coù ngaøn caây caêm, cao ba möôi hai tröôïng. Xe naøy raát cao roäng, uy quang löøng löõng, beân treân xe coù treo côø ñeå boá thí cho taát caû chuùng sanh y phuïc, thöùc aên, giöôøng choõng. Xe coøn chôû höông hoa, ñeøn ñuoác ñeå cuùng döôøng cho caùc Sa-moân, Ñaïo nhaân vaø nhöõng keû baàn cuøng. Laøm coâng vieäc boá thí xong, vua nhôø ñöùc tin cuûa gia ñình, boû nöôùc, boû ngoâi vua, boû nhaø hoïc ñaïo, laøm Sa-moân. Khi ñoù vò Toäc taùnh töû aáy ñaõ moä ñaïo, caïo boû raâu toùc, thaân maëc phaùp y, ñaït ñöôïc phaïm haïnh, tònh tu voâ thöôïng, thoâng toû roát raùo giaùo phaùp cuûa Phaät, hieän taïi töï nhieân thaønh töïu saùu phaùp thaàn thoâng, ñaõ chaám döùt sanh töû, vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, thaáu roõ nguoàn goác cuûa Danh saéc. Baáy giôø coù vò Hieàn giaû Tyø-kheo ôû trong chuùng hoäi, töø toøa ngoài ñöùng daäy, tròch aùo vai höõu, quyø thaúng chaép tay baïch Ñöùc Theá Toân: –Ñôøi vò lai con seõ laø vua Kha, laøm chuû boán coõi thieân haï, coù baûy baùu töï nhieân, coù ngaøn ngöôøi con trai, laáy chaùnh phaùp cai trò, roäng thí taát caû, roài xuaát gia hoïc ñaïo, thaønh baäc Voâ tröôùc tueä chaêng? Ñöùc Theá Toân lieàn traùch maéng Tyø-kheo aáy: –Naøy ngöôøi ngu si kia, neân doác söùc troïn ñôøi ñeå thaønh töïu ñaïo ñöùc, sao laïi mong caàu troâi laên trong sanh töû maø noùi: “Ñôøi sau cuûa con laøm Chuyeån luaân Thaùnh vöông, tham ñaém baûy baùu, coù ngaøn ngöôøi con trai doõng maõnh, roài sau ñoù môùi vaøo ñaïo”. Ñöùc Phaät baûo Tyø-kheo aáy: –Ñôøi vò lai cuûa oâng seõ ñöôïc laøm vua Kha, chuû boán coõi thieân haï, roäng boá thí taát caû, roài xuaát gia thaønh ñaïo. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Con ngöôøi ôû ñôøi haäu lai tuoåi thoï taêng ñeán taùm vaïn. Seõ coù Ñöùc Theá Toân hieäu laø Di-laëc Nhö Lai Chí Chaân Ñaúng Chaùnh Giaùc, Minh Haïnh Thaønh, vò Thieän Theä, Theá Gian Giaûi, Voâ Thöôïng Só, Ñaïo Phaùp Ngöï, Thieân Nhaân Sö, Phaät Theá Toân nhö Ta hieän nay. Chö Thieân, Phaïm thích, Sa-moân, Phaïm chí, ôû treân trôøi, döôùi trôøi thaûy ñeàu quy phuïc ñeå thoï laõnh giaùo phaùp. Ñöùc Nhö Lai aáy roäng thuyeát chaùnh phaùp giaùo hoùa caùc haøng chuùng sinh thöôïng, trung, haï, laøm cho hoï kheùo phaân
bieät nghóa lyù, tònh tu Phaïm haïnh. Khieán cho taát caû ñeàu ñöôïc ñaïo phaùp chuyeån hoùa, gioáng nhö Ta ngaøy nay. Giaùo phaùp thanh tònh cuûa Ngaøi löu haønh cuøng khaép treân trôøi, döôùi ñaát, chaúng ai laø chaúng thoï laõnh. Chuùng Tyø-kheo ñeä töû cuûa Ñöùc Phaät aáy laø voâ soá. Khi ñoù, Hieàn giaû Di-laëc ôû trong chuùng hoäi lieàn töø toøa ngoài ñöùng daäy, tròch aùo baøy vai beân phaûi, quyø thaúng chaép tay, ñeán tröôùc baïch Ñöùc Phaät: Thöa vaâng, baïch Theá Toân. Ñôøi vò lai cuûa con luùc aáy con ngöôøi thoï ñeán taùm vaïn tuoåi, con seõ laøm Di-laëc Nhö Lai Chí Chaân Ñaúng Chaùnh Giaùc, giaùo hoùa chuùng sanh treân trôøi, döôùi trôøi nhö Ñöùc Nhö Lai hieän nay. Ñöùc Theá Toân taùn thaùn Hieàn giaû Di-laëc: –Laønh thay! Laønh thay! Haõy theå hieän loøng töø nhu hoøa roäng lôùn ñeå cöùu ñoä voâ löôïng voâ soá chuùng sanh. Neân höng khôûi yù muoán naøy, vì taát caû chuùng sanh ôû ñôøi vò lai maø neâu daïy, daãn daét, cuõng nhö Ta hieän nay. Ñôøi vò lai Hieàn giaû seõ thaønh Phaät hieäu laø Di-laëc Nhö Lai Chí Chaân Ñaúng Chaùnh Giaùc, Minh Haïnh Thaønh, Vò Thieän Theä, Theá Gian Giaûi, Voâ Thöôïng Só, Ñaïo Phaùp Ngöï, Thieân Nhaân Sö, hieäu Phaät Theá Toân. Baáy giôø Hieàn giaû A-nan caàm quaït haàu Phaät. Ñöùc Phaät baûo Hieàn giaû A-nan: Haõy ñem taám y do tô vaøng deät thaønh laïi ñaây, Ta seõ thöôûng cho Tyø-kheo Di-laëc. Hieàn giaû A-nan vaâng lôøi, lieàn mang taám y ñeán daâng leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân nhaän roài lieàn ñem cho Hieàn giaû Di-laëc vaø noùi: –Haõy nhaän laáy phaùp y naøy ñeå cuùng döôøng cho chuùng Taêng. Vì sao vaäy? Vì caùc Ñöùc Nhö Lai Chí Chaân Ñaúng Chaùnh Giaùc ôû theá gian luoân taïo cho con ngöôøi ñöôïc nhieàu lôïi ích, duøng ñöùc ñoä cao toät ñeå cöùu ñoä hoï. Hieàn giaû Di-laëc lieàn laáy y aáy daâng leân chuùng Taêng. Luùc aáy, ma Ba-tuaàn trong loøng töï nghó: “Sa-moân Cuø-ñaøm vì caùc Tyø-kheo giaûng noùi veà ñôøi vò lai. Nay ta muoán ñeán ñeå laøm nhieãu loaïn giaùo phaùp cuûa Sa-moân Cuø-ñaøm”. Ma lieàn ñi ñeán tröôùc Ñöùc Theá Toân, noùi keä: Toâi nghó ngöôøi baáy giôø
Thaân meàm maïi, toùc möôït
Thaân ñaày baùu anh laïc
Ñaàu trang söùc ngoïc hoa.
Ñöùc Theá Toân noùi:
–Nay ma Ba-tuaàn coá yù ñeán ñaây muoán quaáy nhieãu giaùo phaùp cuûa
Ta.
Ñöùc Phaät lieàn noùi keä:
Daân chuùng thôøi baáy giôø
Khoâng chaáp, döùt hoà nghi
Caét ñöùt löôùi sanh töû
Vieäc laøm khoâng thaát thoaùt
Theo Phaät Di-laëc daïy
Tu phaïm haïnh thanh tònh.
Thieân ma noùi keä:
Toâi nghó ngöôøi luùc ñoù
Thaân maëc y saùng ngôøi
Vaø xoa höông chieân-ñaøn
Trang söùc nôi thaân ñaàu
ÔÛ thaønh Keâ ñaàu maïc
Nôi vua Kha trò vì.
Ñöùc Theá Toân noùi keä:
Ngöôøi khi aáy chí thaønh
Voâ ngaõ, voâ sôû thoï
Khoâng duøng chaâu baùu laï
Taâm khoâng coøn tham ñaém
ÔÛ ñôøi Phaät Di-laëc
Tu phaïm haïnh thanh tònh.
Thieân ma noùi keä:
Toâi nghó ngöôøi khi ñoù
Tham cuûa baùu, uoáng, aên
Thích coâng vieäc ca muùa
Öa troáng, ñôøn, ñuû loaïi
ÔÛ thaønh Keâ ñaàu maïc
Nôi vua Kha trò vì.
Baáy giôø Ñöùc Phaät duøng baøi keä ñaùp laïi ma:
Ngöôøi tu Ba-la-maät
Phaù löôùi, heát troùi buoäc
Thieàn ñònh, haønh bình ñaúng
Vui möøng, khoâng vöôùng chaáp
Ma Ba-tuaàn neân bieát
Khi ñoù ngöôi khoâng coøn!
Luùc aáy ma Ba-tuaàn töï nghó: “Ñöùc Nhö Lai laø Baäc Thaàn Thaùnh, ñaõ bieát choã an truï, höng khôûi vaø huûy dieät cuûa ta”, neân ma buoàn raàu, khoâng vui, xaáu hoå boû ñi.
Ñöùc Phaät giaûng noùi nhö vaäy xong, taát caû chuùng Tyø-kheo ñeàu hoan hyû.