SOÁ 47
PHAÄT NOÙI KINH XA RÔØI SÖÏ NGUÛ NGHÆ Haùn dòch: Ñôøi Taây Taán, Tam taïng Truùc Phaùp Hoä.
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Baø-giaø-baø ôû nôi vöôøn Loäc daõ, taïi Baø-kyø-thi-muïc- ma-tyû-löôïng. Baáy giôø Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ôû taïi thoân Ma-kieät Thieän tri thöùc, soáng moät mình ôû choán tòch tónh, ñi kinh haønh nhöng maéc phaûi chöùng buoàn nguû. Ñöùc Theá Toân bieát Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân soáng moät mình ôû choán tòch tónh ñeå ñi kinh haønh nhöng laïi bò buoàn nguû. Ñöùc Theá Toân ñaõ bieát nhö vaäy roài, lieàn nhaäp tam-muoäi Chaùnh thoï nhö kyø töôïng. Nhôø yù truï trong tam-muoäi, chæ trong khoaûnh khaéc nhanh nhö ngöôøi löïc só co duoãi caùnh tay, Ngaøi ñang ôû trong vöôøn Loäc daõ, boãng nhieân bieán maát, ñi ñeán thoân Ma-kieät Thieän tri thöùc, ñöùng tröôùc maët Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân ra khoûi phaùp ñònh, baûo Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân: –Naøy Muïc-kieàn-lieân, naøy Muïc-kieàn-lieân! Thaày ñang maéc chöùng buoàn nguû chaêng? –Thöa vaâng, baïch Theá Toân. Ñöùc Phaät daïy: –Do nieäm naøo maø gaây buoàn nguû thì chôù thöïc haønh töôûng aáy, chôù phaân bieät veà töôûng aáy, chôù phaân bieät nhieàu. Nhö vaäy môùi lìa ñöôïc chöùng buoàn nguû. Neáu vaãn khoâng lìa ñöôïc chöùng aáy thì naøy Muïc-kieàn-lieân, haõy nhö giaùo phaùp ñaõ ñöôïc nghe, nhö giaùo phaùp ñaõ ñöôïc tuïng, neân theo ñaáy maø tuïng taäp roäng khaép. Nhö vaäy seõ lìa ñöôïc
chöùng buoàn nguû. Neáu vaãn khoâng lìa ñöôïc thì naøy Muïc-kieàn-lieân, neân nhö giaùo phaùp ñaõ ñöôïc nghe, nhö giaùo phaùp ñaõ ñöôïc tuïng, neân roäng noùi cho ngöôøi khaùc nghe. Nhö vaäy seõ lìa ñöôïc chöùng buoàn nguû. Neáu vaãn khoâng lìa ñöôïc chöùng aáy thì naøy Muïc-kieàn-lieân, neân nhö phaùp ñaõ ñöôïc ñoïc tuïng, nhö phaùp ñaõ ñöôïc nghe, taâm yù phaûi suy nieäm, phaûi thöïc haønh. Nhö vaäy seõ lìa ñöôïc chöùng buoàn nguû. Neáu vaãn khoâng lìa ñöôïc thì naøy Muïc-kieàn-lieân, neân laáy nöôùc laïnh röûa maét vaø röûa raùy khaép thaân theå. Nhö vaäy seõ lìa ñöôïc chöùng buoàn nguû. Neáu vaãn khoâng lìa ñöôïc thì naøy Muïc-kieàn-lieân, neân duøng hai tay xoa leân meùp tai. Nhö vaäy seõ lìa ñöôïc chöùng buoàn nguû. Neáu vaãn khoâng lìa ñöôïc thì naøy Muïc-kieàn-lieân, neân ñöùng daäy ñi ra khoûi giaûng ñöôøng, nhìn khaép boán phöông, nhìn leân caùc vì sao. Nhö vaäy seõ lìa ñöôïc chöùng buoàn nguû. Neáu vaãn khoâng lìa ñöôïc thì naøy Muïc-kieàn-lieân, neân ôû nôi khoaûng ñaát troáng thong thaû ñi kinh haønh, haõy giöõ gìn caùc caên, yù nghó ñeán caùc vieäc phaûi laøm, sau ñoù khôûi ñuû caùc töôûng. Nhö vaäy seõ lìa ñöôïc chöùng buoàn nguû. Neáu vaãn khoâng lìa ñöôïc thì naøy Muïc-kieàn-lieân, neân trôû veà, khoâng ñi kinh haønh nöõa, traûi toïa cuï leân giöôøng maø ngoài kieát giaø. Nhö vaäy seõ lìa ñöôïc chöùng buoàn nguû. Neáu vaãn khoâng lìa ñöôïc, thì naøy Muïc-kieàn-lieân, neân trôû veà giaûng ñöôøng, gaáp tö y Uaát-ña-la-taêng traûi leân giöôøng, gaáp y Taêng-giaø-leâ laøm goái, naèm nghieâng hoâng beân phaûi, hai chaân xeáp leân nhau, haõy khôûi töôûng veà aùnh saùng, ñöøng ñeå taâm yù bò loaïn ñoäng, luoân luoân khôûi töôûng an truï trong tö duy muoán thöùc daäy. Naøy Muïc-kieàn-lieân, ñöøng ham thích nôi giöôøng choõng, ñöøng ham thích vieäc naèm nguû theo phía hoâng beân phaûi, ñöøng ham thích nguû nghæ, ñöøng ham thích söï cung kính cuûa theá gian trôû thaønh tham ñaém. Vì sao vaäy? Naøy Muïc-kieàn-lieân, vì Ta khoâng noùi: “Neân gaàn guõi taát caû caùc phaùp”. Ta cuõng khoâng noùi: “Khoâng neân gaàn guõi taát caû caùc phaùp”. Naøy Muïc-kieàn-lieân, vì sao Ta noùi “Taát caû phaùp khoâng theå gaàn guõi?”. Naøy Muïc-kieàn-lieân, Ta noùi khoâng gaàn guõi vôùi haøng Baïch y. Naøy Muïc-kieàn-lieân, neáu gaàn guõi vôùi haøng Baïch y thì phaûi luaän baøn
cuøng hoï maø khoâng tuïng taäp vôùi hoï, nhaân luaän baøn vôùi hoï thì coù söï dua nònh, doái traù, kieâu maïn, nhaân coù kieâu maïn lieàn coù ganh gheùt, nhaân coù ganh gheùt thì khoâng bieát ñöôïc söï yeân tónh. Naøy Muïc-kieàn-lieân, khoâng bieát söï yeân tónh neân xa lìa tam-muoäi. Naøy Muïc-kieàn-lieân, do ñoù Ta noùi ñoù laø phaùp khoâng neân gaàn guõi. Naøy Muïc-kieàn-lieân, taïi sao Ta noùi phaùp neân gaàn guõi? Naøy Muïc- kieàn-lieân, haõy ñeán choán vaéng veû, laáy neäm coû laøm giöôøng, im laëng khoâng noùi, xa lìa caùc ñieàu aùc, lìa nôi ñoâng ngöôøi, thöôøng neân an toïa tö duy. Naøy Muïc-kieàn-lieân, ñoù laø phaùp maø Ta noùi neân gaàn guõi. Naøy Muïc-kieàn-lieân, neáu vaøo thoân xoùm ñeå khaát thöïc, ñöøng vì caàu lôïi döôõng, ñöøng vì caàu ñöôïc cung kính. Naøy Muïc-kieàn-lieân, haõy döùt boû yù caàu lôïi döôõng, caàu cung kính roài môùi vaøo thoân xoùm khaát thöïc. Naøy Muïc-kieàn-lieân, khi vaøo thoân xoùm khaát thöïc, ñöøng khôûi yù töôûng vaøo nhaø ngöôøi khaùc. Vì sao? Naøy Muïc-kieàn-lieân, vì nhaø cuûa haøng Cö só coù nhieàu vieäc theá tuïc. Neáu Tyø-kheo vaøo nhaø Cö só maø khoâng ñöôïc hoï tieáp chuyeän, vò Tyø-kheo kia lieàn nghó nhö vaày: “Ai ñaõ noùi gì vôùi Cö só naøy veà ta cho neân Cö só môùi khoâng noùi chuyeän vôùi ta”. Vò aáy lieàn khôûi taâm saân haän, vì coù taâm saân haän neân lieàn coù kieâu maïn, vì coù kieâu maïn neân taâm khoâng tòch tónh. Naøy Muïc-kieàn-lieân, vì taâm yù khoâng tòch tónh neân xa lìa tam-muoäi. Naøy Muïc-kieàn-lieân, neáu luùc thuyeát phaùp ñöøng nghó tôùi chuyeän hôn thua, neân coù yù nghó laø khoâng hôn keùm. Neáu coù yù tranh hôn keùm thì lieàn coù nhieàu lôøi, vì coù nhieàu lôøi neân coù kieâu maïn, do kieâu maïn neân coù ganh gheùt, nhaân vì ganh gheùt neân khoâng tòch tónh. Naøy Muïc-kieàn-lieân, vì khoâng tòch tónh neân ta noùi laø xa lìa tam-muoäi. Naøy Muïc-kieàn-lieân, neáu luùc thuyeát phaùp phaûi noùi lôøi coù ích, phaûi noùi lôøi quyeát ñònh, chôù ñöøng noùi nhöõng lôøi sai khaùc. Haõy luaän baøn nhö tieáng gaàm cuûa con sö töû. Nhö vaäy, naøy Muïc-kieàn-lieân, haõy neân hoïc nhö vaäy. Baáy giôø Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân töø choã ngoài ñöùng daäy, ñöùng qua moät beân, ñaép y, chaép tay höôùng veà Ñöùc Theá Toân, baïch: –Thöa vaâng, baïch Theá Toân, theá naøo laø vò Tyø-kheo ñaït ñeán choã cöùu caùnh, döùt saïch moïi caáu ueá moät caùch roát raùo, haønh phaïm haïnh ñaït ñeán cöùu caùnh? Ñöùc Theá Toân baûo:
–Naøy Muïc-kieàn-lieân, neáu Tyø-kheo coù beänh, hoaëc caûm thoï khoå, caûm thoï laïc, hay caûm thoï khoâng khoå khoâng laïc. Vò Tyø-kheo aáy haõy neân quaùn söï caûm thoï aáy laø voâ thöôøng, quaùn noù laø phaùp hö hoaïi, haõy quaùn noù laø voâ nhieãm, haõy quaùn noù laø taän dieät, haõy quaùn noù laø söï döøng döùt, haõy quaùn noù laø choã an truï. Haõy quaùn veà caên beänh aáy nhö vaäy. Haõy quaùn caên beänh aáy laø phaùp khoâng thöôøng truï, haõy quaùn noù laø phaùp hö hoaïi, haõy quaùn noù laø voâ nhieãm, haõy quaùn noù laø taän dieät, haõy quaùn noù laø söï döøng döùt, haõy quaùn noù laø choán an truï. Vò aáy lieàn khoâng tham ñaém vöôùng maéc nôi theá gian naøy, vì khoâng tham ñaém neân khoâng lo sôï, khoâng lo sôï neân xaû boû Nieát-baøn Höõu dö: Söï sanh ñaõ heát, phaïm haïnh ñaõ thaønh töïu, vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, bieát roõ nhö thaät veà danh saéc. Naøy Muïc-kieàn-lieân, ñoù laø Tyø-kheo ñaït ñeán cöùu caùnh, cöùu caùnh trong vieäc döùt saïch moïi caáu nhieãm, cöùu caùnh veà phaïm haïnh, cöùu caùnh veà vieäc thöïc haønh phaïm haïnh. Ñöùc Phaät giaûng noùi nhö vaäy, Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân nghe Ñöùc Phaät giaûng daïy hoan hyû laõnh hoäi.