TAÏP A HAØM QUYEÅN 30
KINH 830. BAÊNG-GIAØ-XAØ1 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong röøng Baêng-giaø-kyø taïi Baêng-giaø-xaø2. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân vì caùc Tyø-kheo noùi phaùp töông thích vôùi giôùi3, khen ngôïi phaùp cheá giôùi. Luùc aáy, Toân giaû Ca-dieáp Thò4 ñang ôû taïi thoân Baêng-giaø nghe Theá Toân noùi phaùp töông öng vôùi giôùi, khen ngôïi giôùi naøy, trong loøng raát khoâng kham nhaãn, khoâng hoan hyû, noùi raèng: ‘Sa- moân aáy khen ngôïi giôùi naøy, tích cöïc cheá giôùi naøy5.’ Sau khi ñaõ truù ôû ñoù nhö yù muoán taïi thoân Baêng-giaø, Ñöùc Theá Toân höôùng ñeán nöôùc Xaù-veä. Laàn löôït du haønh ñeán vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, nöôùc Xaù-veä. Sau khi Theá Toân ñi khoâng bao laâu, Toân giaû Ca-dieáp Thò lieàn sanh loøng hoái haän: ‘Ta nay maát lôïi, bò baát lôïi lôùn, khi Theá Toân noùi veà phaùp töông öùng vôùi giôùi, khen ngôïi vieäc cheá giôùi; ñoái vôùi Theá Toân taâm ta khoâng kham nhaãn, khoâng hoan hyû. Vôùi taâm khoâng hoan hyû, noùi raèng, ‘Sa-moân tích cöïc cheá giôùi naøy, heát loøng khen ngôïi giôùi naøy.’ Saùng sôùm hoâm sau, Toân giaû Ca-dieáp Thò ñaép y mang baùt vaøo thoân Baêng-giaø khaát thöïc. AÊn xong trôû veà tinh xaù, gôûi ngoïa cuï6, roài töï mang y baùt ñeán thaønh Xaù-veä. Sau khi laàn löôït du haønh ñeán nöôùc Xaù- veä, caát y baùt vaø röûa chaân xong, ñi ñeán Theá Toân, ñaûnh leã döôùi chaân vaø baïch Phaät raèng: “Con xin hoái loãi, Theá Toân! Con xin hoái loãi, Thieän Theä! Con laø keû ngu si khoâng toát, khoâng phaân bieät ñöôïc; khi con nghe Theá Toân vì caùc Tyø-kheo maø noùi phaùp töông öùng vôùi giôùi, khen ngôïi vieäc cheá giôùi,
1.
Ñaïi Chaùnh, quyeån 30. Quoác Dòch quyeån 27, “7. Töông öng hoïc” tieáp theo, phaåm
2.- Paøli, A. 3.90. Paíkadhaø.
2.
Baêng-giaø-xaø Baêng-giaø-kyø laâm ±Y ¦÷ ìG ±Y ¦÷ Ï ªL. Paøli: Paíkadhaø (Saíkavaø).
3.
Giôùi töông öng phaùp §Ù ¬Û À³ ªk. Paøli: sikkhaøpadapaæisaöuyitta.
Ca-dieáp Thò { ¸ ¤ó . Paøli: Kassapagotta.
4.
5.
Baûn Paøli: adhisallikhat’evaøyaö samaòo, vò Sa-moân naøy quaù khaét khe.
6.
Haùn: phoù chuùc ngoïa cuï ¥I Åñ ª× ¨ã. Paøli: senaøsanaö saösametvaø, thaâu thaäp toïa ngoïa cuï.
ñoái vôùi Theá Toân con ñaõ khoâng kham nhaãn, khoâng hoan hyû. Vôùi taâm khoâng hoan hyû, noùi raèng, ‘Sa-moân tích cöïc cheá giôùi naøy, heát loøng khen ngôïi giôùi naøy.’” Phaät baûo Ca-dieáp Thò: “ÔÛ choã naøo nôi Ta maø oâng khoâng kham nhaãn, khoâng hoan hyû. Vôùi taâm khoâng hoan hyû, noùi raèng, ‘Sa-moân tích cöïc cheá giôùi naøy, heát loøng khen ngôïi giôùi naøy.’?” Ca-dieáp Thò baïch Phaät raèng: “Luùc Theá Toân ôû trong röøng Baêng-giaø-kyø, taïi thoân Baêng-giaø-xaø, vì caùc Tyø-kheo noùi phaùp töông öùng vôùi giôùi, khen ngôïi giôùi naøy. Con luùc baáy giôø ñoái vôùi Theá Toân taâm khoâng kham nhaãn, khoâng hoan hyû. Vôùi taâm khoâng hoan hyû, noùi raèng, ‘Sa-moân tích cöïc cheá giôùi naøy, heát loøng khen ngôïi giôùi naøy.’ Baïch Theá Toân, hoâm nay con töï bieát hoái toäi, töï thaáy hoái toäi mình. Xin Ñöùc Theá Toân thöông xoùt nhaän söï hoái loãi cuûa con.” Phaät baûo Ca-dieáp Thò: “OÂng ñaõ töï bieát hoái loãi vì ñaõ ngu si, khoâng toát, khoâng phaân bieät ñöôïc, neân khi nghe Ta vì caùc Tyø-kheo noùi phaùp töông öùng vôùi giôùi, khen ngôïi vieäc cheá giôùi, ñoái vôùi Ta maø khoâng kham nhaãn, khoâng hoan hyû. Vôùi taâm khoâng hoan hyû, noùi raèng, ‘Sa-moân tích cöïc cheá giôùi naøy, heát loøng khen ngôïi giôùi naøy.’ Ca-dieáp, nay oâng ñaõ töï bieát hoái loãi, ñaõ töï thaáy hoái loãi roài, thì trong ñôøi vò lai luaät nghi giôùi seõ sanh7. Nay Ta vì thöông xoùt oâng neân nhaän söï saùm hoái cuûa oâng.” Sau khi Ca-dieáp Thò saùm hoái nhö vaäy roài, thì thieän phaùp taêng tröôûng, khoâng bao giôø bò suy giaûm. Vì sao? Vì neáu coù ngöôøi naøo töï bieát toäi, töï thaáy toäi, maø saùm hoái toäi loãi, thì trong ñôøi vò lai luaät nghi giôùi seõ sanh, thieän phaùp taêng tröôûng, khoâng bao giôø suy giaûm. “Giaû söû Ca-dieáp laø moät vò Thöôïng toïa, khoâng muoán hoïc giôùi, khoâng coi troïng giôùi, khoâng muoán cheá giôùi, thì Tyø-kheo nhö vaäy Ta khoâng khen ngôïi. Vì sao? Vì neáu Ñaïi Sö maø khen ngôïi ngöôøi naøy, thì nhöõng ngöôøi khaùc seõ laïi gaàn guõi, cung kính, toân troïng. Neáu ngöôøi khaùc cuøng gaàn guõi, toân troïng, thì seõ cuõng coù ñoàng kieán giaûi, ñoàng vieäc laøm.
7. Paøli: aøyatiö saövaraö aøpajjati, phoøng hoä phaïm toäi trong töông lai. Baûn Haùn ñoïc upajjati (sanh khôûi) thay vì aøpajjati (phaïm toäi).
Neáu ngöôøi naøo coù vieäc laøm gioáng nhö kia, thì maõi maõi seõ chòu khoå khoâng lôïi ích gì. Cho neân Ta ñoái vôùi Tröôûng laõo naøy, ban ñaàu khoâng khen ngôïi, vì vò aáy ngay luùc ñaàu ñaõ khoâng thích hoïc giôùi. Nhö tröôûng laõo, trung nieân, thieáu nieân cuõng nhö vaäy. “Neáu Thöôïng toïa Tröôûng laõo naøy, ban ñaàu coi troïng hoïc giôùi, khen ngôïi vieäc cheá giôùi, thì Tröôûng laõo nhö vaäy, Ta seõ khen ngôïi, vì ban ñaàu ñaõ thích hoïc giôùi. Ñaïi Sö seõ khen ngôïi ngöôøi naøy thì nhöõng ngöôøi khaùc seõ laïi gaàn guõi, cung kính, toân troïng. Neáu ngöôøi khaùc cuøng gaàn guõi, toân troïng, thì seõ cuõng coù ñoàng kieán giaûi, ñoàng vieäc laøm. Ñoàng sôû kieán, cho neân, ñôøi vò lai seõ ñöôïc ích lôïi laâu daøi. Cho neân ñoái vôùi vò Tröôûng laõo Tyø-kheo kia, thöôøng phaûi khen ngôïi, vì sô thuûy ñaõ vui thích hoïc giôùi. Vò trung nieân, thieáu nieân cuõng laïi nhö vaäy.”
Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 831. GIÔÙI8 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Neáu caùc Tyø-kheo Thöôïng toïa Tröôûng laõo, sô thuûy khoâng vui thích hoïc giôùi, khoâng coi troïng hoïc giôùi, thaáy Tyø-kheo khaùc ban ñaàu vui thích hoïc giôùi, coi troïng giôùi, khen ngôïi vieäc cheá giôùi, vò aáy cuõng khoâng tuøy thôøi khen ngôïi, ñoái vôùi nhöõng Tyø-kheo naøy Ta cuõng khoâng khen ngôïi, vì vò aáy sô thuûy khoâng vui thích hoïc giôùi. Vì sao? Vì neáu Ñaïi Sö khen ngôïi vò aáy, thì ngöôøi khaùc seõ laïi gaàn guõi toân troïng, ñoàng kieán giaûi. Vì ñoàng kieán giaûi neân laâu daøi chòu khoå khoâng coù lôïi ích. Cho neân Ta ñoái vôùi caùc tröôûng laõo,... trung nieân, thieáu nieân kia, cuõng laïi nhö vaäy. Ngöôøi vui thích hoïc giôùi nhö tröôùc ñaõ noùi.”
Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ
8. Paøli, A. 3.90. Paíkadhaø.
KINH 832. HOÏC9 Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Coù Ba hoïc. Nhöõng gì laø ba? Ñoù laø taêng thöôïng Giôùi hoïc, taêng thöôïng YÙ hoïc, taêng thöôïng Tueä hoïc. “Theá naøo laø taêng thöôïng Giôùi hoïc? Tyø-kheo an truï Giôùi Ba-la- ñeà-moäc-xoa, ñaày ñuû oai nghi haønh xöû, thaáy toäi vi teá sanh loøng sôï haõi, thoï trì hoïc giôùi. Ñoù goïi laø taêng thöôïng Giôùi hoïc. “Theá naøo laø taêng thöôïng YÙ hoïc? Tyø-kheo ly duïc, ly phaùp aùc baát thieän, coù giaùc coù quaùn, hyû laïc do vieãn ly sanh, chöùng vaø an truï Sô thieàn,... cho ñeán chöùng vaø an truù ñeä Töù thieàn. Ñoù goïi laø taêng thöôïng YÙ hoïc.
“Theá naøo laø taêng thöôïng Tueä hoïc? Tyø-kheo naøo bieát nhö thaät veà Khoå Thaùnh ñeá naøy, bieát nhö thaät veà Khoå taäp Thaùnh ñeá naøy, Khoå dieät Thaùnh ñeá naøy, Khoå dieät ñaïo tích Thaùnh ñeá naøy, thì ñoù goïi laø taêng thöôïng Tueä hoïc.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Ñöùc Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ Caùc kinh khaùc noùi veà Ba hoïc, nhö ñaõ noùi Nieäm xöù ôû tröôùc. Nhö Thieàn, Voâ löôïng, Voâ saéc cuõng vaäy. Nhö boán Thaùnh ñeá, cuõng vaäy boán Nieäm xöù, boán Chaùnh ñoaïn, boán Nhö yù tuùc, naêm Caên, naêm Löïc, baûy Giaùc phaàn, taùm Thaùnh ñaïo, Boán ñaïo, Boán phaùp cuù vaø tu taäp Chæ quaùn cuõng noùi nhö vaäy.10 Μ
9.
Paøli, A. 3.88. Sikkhaø.
10.
Toùm taét coù möôøi kinh.
KINH 833. LY-XA11 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong giaûng ñöôøng Truøng caùc, beân ao Di haàu, nöôùc Tyø-xaù-ly. Baáy giôø coù ngöôøi luyeän voi gioûi ngöôøi Ly-xa, teân laø Nan-ñaø12, ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân Phaät, lui qua ngoài moät beân. Baáy giôø, Theá Toân baûo Ly-xa Nan-ñaø raèng: “Neáu Thaùnh ñeä töû thaønh töïu boán Baát hoaïi tònh, maø muoán caàu thoï maïng lieàn ñöôïc thoï maïng; muoán caàu dung saéc, söùc löïc, khoaùi laïc, bieän taøi, lieàn ñöôïc moät caùch töï taïi. Nhöõng gì laø boán? Thaønh töïu Phaät baát hoaïi tònh; thaønh töïu Phaùp, Taêng baát hoaïi tònh; thaønh töïu Thaùnh giôùi baát hoaïi tònh. Ta thaáy Thaùnh ñeä töû naøy sau khi maïng chung ôû ñaây seõ sanh leân coõi trôøi, ôû ñoù ñöôïc möôøi thöù phaùp. Nhöõng gì laø möôøi? Ñöôïc tuoåi thoï coõi trôøi, saéc ñeïp coõi trôøi, danh xöng coõi trôøi, khoaùi laïc coõi trôøi, töï taïi coõi trôøi vaø saéc, thanh, höông, vò, xuùc coõi trôøi. Neáu Thaùnh ñeä töû ôû treân trôøi maïng chung seõ sanh vaøo coõi ngöôøi. Ta thaáy hoï ñaày ñuû möôøi ñieàu. Nhöõng gì laø möôøi? Ñöôïc tuoåi thoï coõi ngöôøi, ngöôøi toát ñeïp, danh xöng, khoaùi laïc, töï taïi vaø saéc, thanh, höông, vò, xuùc coõi ngöôøi. Ta noùi vò ña vaên Thaùnh ñeä töû naøy tin khoâng do ngöôøi khaùc, öôùc muoán khoâng do ngöôøi khaùc13, khoâng nghe töø ngöôøi khaùc, khoâng laáy yù ngöôøi khaùc, tö duy khoâng nhaân bôûi ngöôøi khaùc. Ta noùi vò aáy coù tri kieán chaùnh tueä nhö thaät.” Baáy giôø, coù ngöôøi ñi theo Nan-ñaø, thöa Nan-ñaø raèng: “Giôø taém ñaõ ñeán, baây giôø xin ngaøi ñi cho!” Nan-ñaø ñaùp raèng:
11. AÁn Thuaän Hoäi Bieân, “16. Töông öng Baát hoaïi tònh”, goàm hai möôi chín kinh (soá 1136-1164). Phaàn lôùn töông ñöông Paøli, S.55. Sotaøpattisauyutta. Quoác Dòch, quyeån 26 tieáp theo, “8. Töông öng Baát hoaïi tònh”, chia laøm hai phaåm. – Paøli, S. 55.30. Licchavi. 12. Ñieàu töôïng sö Ly-xa ½Õ ¶H ®v Â÷ ¨®. Paøli: Nandako Licchavimahaømatto. Vò Ñaïi thaàn cuûa Licchavi teân laø Nandaka. 13. Baát do tha duïc ¤£ ¥Ñ ¥L ±ý . Ñaây chæ thieän phaùp duïc (Paøli: kusaladhammachanda).
“Nay ta khoâng caàn taém goäi theo theá gian, maø nay ta ôû trong phaùp thaéng dieäu naøy töï taém goäi; vì ñoái vôùi Theá Toân ta ñaõ coù ñöôïc tín laïc thanh tònh.”14 Sau khi ngöôøi huaán luyeän voi Ly-xa Nan-ñaø nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, hoan hyû, tuøy hyû, töø choã ngoài ñöùng daäy, laøm leã maø lui. Μ KINH 834. BAÁT BAÀN15 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong giaûng ñöôøng Truøng caùc, beân ao Di haàu taïi Tyø-xaù-ly. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Thaùnh ñeä töû neáu thaønh töïu ñöôïc boán Baát hoaïi tònh, thì ôû giöõa loaøi ngöôøi khoâng soáng cuoäc soáng ngheøo khoán; khoâng bò laïnh reùt, xin aên; maø töï nhieân giaøu sang ñaày ñuû. Nhöõng gì laø boán? Thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät; thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng, Thaùnh giôùi. Cho neân, Tyø-kheo phaûi hoïc nhö vaày: ‘Ta seõ thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät; seõ thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng, Thaùnh giôùi.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 835. CHUYEÅN LUAÂN VÖÔNG16 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Chuyeån luaân Thaùnh vöông coù ñaày ñuû baûy baùu, thaønh töïu ñöôïc boán thöù thaàn löïc trong coõi ngöôøi, laøm vua boán thieân haï, sau khi thaân hoaïi maïng chung seõ sanh leân coõi trôøi. Tuy laïi laøm
14.
Thanh tònh tín laïc ²M ²b «H ¼Ö . Paøli: paøsada, trong saùng thuaàn tònh; cuõng coù nghóa tònh tín. Do ñoù, aveccappasaøda, baát hoaïi tònh, hay chöùng tònh, tröøng tònh, cuõng noùi laø baát ñoäng tín.
15.
Khoâng ngheøo. Paøli, S. 55.44-45. Mahaddhana.
16.
Paøli, S. 55.1 Raøjaø.
Chuyeån luaân Thaùnh vöông coù ñaày ñuû baûy baùu, thaønh töïu ñöôïc thaàn löïc trong coõi ngöôøi, laøm vua boán thieân haï vaø sau khi thaân hoaïi maïng chung seõ sanh leân coõi trôøi, nhöng vaãn coøn chöa ñoaïn tröø ñöôïc caùi khoå cuûa ñöôøng aùc ñòa nguïc, ngaï quyû vaø suùc sanh. Vì sao? Vì Chuyeån luaân vöông chöa ñaït ñöôïc baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät, chöa ñöôïc baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø Thaùnh giôùi.
Ña vaên Thaùnh ñeä töû mang y phaán taûo, xin aên khaép moïi nhaø, duøng ngoïa cuï baèng coû, nhöng caùc vò ña vaên Thaùnh ñeä töû naøy ñaõ giaûi thoaùt ñöôïc caùi khoå cuûa caùc ñöôøng aùc ñòa nguïc, ngaï quyû vaø suùc sanh. Vì sao? Vì caùc vò ña vaên Thaùnh ñeä töû naøy ñaõ thaønh töïu ñöôïc baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät; ñaõ thaønh töïu ñöôïc baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø Thaùnh giôùi. Cho neân caùc Tyø-kheo phaûi hoïc nhö vaày: ‘Ta seõ thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät; seõ thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø Thaùnh giôùi.’” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 836. TÖÙ BAÁT HOAÏI TÒNH17 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc oâng neân khôûi loøng thöông meán vaø loøng töø bi. Ñoái vôùi nhöõng gì caùc oâng noùi, neáu coù ngöôøi naøo thích nghe, thích laõnh thoï, thì caùc oâng haõy vì hoï maø noùi veà boán baát hoaïi tònh, khieán cho chöùng nhaäp, khieán cho an truï18. Nhöõng gì laø boán? Baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät; baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp; baát hoaïi tònh ñoái vôùi Taêng; thaønh töïu Thaùnh giôùi. Vì sao? Duø boán ñaïi: ñaát, nöôùc, löûa, gioù coù söï thay ñoåi taêng giaûm, boán baát hoaïi tònh naøy chöa töøng coù söï taêng giaûm bieán
17. Paøli, S. 55.16-17. Mittenaømaccaø. 18. Paøli: Ye te bhikkhave anukampeyyaøtha, ye ca sotabhaö maóóeyyuö, mittaø vaø amaccaø vaø óaøti vaø saølohitaø vaø, te bhikkhave catuøsu sotaøpattiyaígesu samaødapetabbaø: “Naøy caùc Tyø-kheo, nhöõng ngöôøi maø caùc ngöôi yeâu thöông, nhöõng ngöôøi coù theå tö duy ñieàu caàn ñöôïc nghe, töùc laø baèng höõu, thaân thích, huyeát thoáng; caùc ngöôi haõy khuyeán daãn hoï vaøo trong boán chi phaàn cuûa Döï löu”.
khaùc. Chuùng khoâng taêng giaûm bieán khaùc, cho neân ña vaên Thaùnh ñeä töû ñaõ thaønh töïu ñöôïc ñoái vôùi Phaät, maø neáu bò ñoïa vaøo ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh, thì ñieàu naøy khoâng theå coù ñöôïc. Cho neân, caùc Tyø-kheo neân hoïc nhö vaày: ‘Toâi seõ thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät; seõ thaønh töïu baát hoaïi tònh vôùi Phaùp, Taêng vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi vaø seõ thieát laäp cho ngöôøi khaùc cuõng ñöôïc thaønh töïu.’” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 837. QUAÙ HOAÏN Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Neáu tin ngöôøi, sanh naêm ñieàu loãi laàm: Hoaëc khi ngöôøi aáy vi phaïm giôùi luaät, bò chuùng töø boû19, thì ngöôøi tin kính keû ñoù seõ nghó nhö vaày: ‘Ñaây laø thaày cuûa ta, ñöôïc ta kính troïng, nay bò chuùng Taêng töø boû. Nay ta coøn lyù gì ñeå vaøo chuøa thaùp naøy nöõa?’ Khi ñaõ khoâng coøn vaøo chuøa thaùp roài, thì seõ khoâng kính chuùng Taêng. Do khoâng kính Taêng, neân khoâng coøn nghe ñöôïc phaùp. Do khoâng coøn nghe phaùp, phaùp laønh seõ bò thoaùi maát, khoâng coøn ñöôïc an truï laâu trong Chaùnh phaùp. Ñoù goïi laø loãi laàm thöù nhaát do tin kính ngöôøi sanh ra. “Laïi nöõa, ai tin kính ngöôøi, neáu ngöôøi ñöôïc kính vi phaïm giôùi luaät, bò chuùng Taêng cöû toäi baát kieán20; ai tin kính ngöôøi seõ nghó nhö vaày: ‘Ñaây laø thaày ta, ñaõ ñöôïc ta kính troïng maø nay bò chuùng Taêng cöû toäi baát kieán. Nay ta coøn lyù gì ñeå vaøo chuøa thaùp nöõa?’ Khi ñaõ khoâng vaøo chuùa thaùp roài, thì khoâng coøn kính chuùng Taêng. Do khoâng kính Taêng, neân khoâng coøn nghe ñöôïc phaùp. Do khoâng coøn nghe phaùp, phaùp laønh seõ bò thoaùi maát, khoâng coøn ñöôïc ôû laâu trong Chaùnh phaùp. Ñoù goïi laø loãi laàm thöù hai do deã tin kính ngöôøi sanh ra.
19.
Bò Taêng taùc phaùp yeát-ma xaû trí.
20.
Tyø-kheo phaïm toäi nhöng ngoan coá khoâng töï thöøa nhaän, Taêng taùc phaùp yeát-ma baát kieán toäi.
“Laïi nöõa, ngöôøi kia neáu ñaép y mang baùt du haønh phöông khaùc, keû tin kính ngöôøi kia seõ nghó nhö vaày: ‘Ngöôøi ñöôïc ta kính, ñaõ ñaép y mang baùt du haønh nhaân gian. Nay ta coøn lyù gì maø vaøo chuøa thaùp naøy nöõa?’ Khi ñaõ khoâng vaøo chuøa thaùp roài, thì khoâng coøn cung kính chuùng Taêng. Do khoâng kính Taêng, neân khoâng coøn nghe ñöôïc phaùp. Do khoâng coøn nghe phaùp, phaùp laønh seõ bò thoaùi maát, khoâng coøn ñöôïc ôû laâu trong Chaùnh phaùp. Ñoù goïi laø loãi laàm thöù ba do deã tin kính ngöôøi sanh ra. “Laïi nöõa, neáu ngöôøi ñöôïc tin kính kia, xaû giôùi hoaøn tuïc, ngöôøi deã tin kính ngöôøi kia seõ nghó nhö vaày: ‘OÂng laø thaày ta, ñöôïc ta kính troïng, ñaõ xaû giôùi hoaøn tuïc, nay ta khoâng neân vaøo chuøa thaùp naøy. Khi ñaõ khoâng vaøo chuøa roài, seõ khoâng coøn kính chuùng Taêng. Do khoâng kính Taêng, neân khoâng coøn nghe ñöôïc phaùp. Do khoâng coøn nghe phaùp, phaùp laønh seõ bò thoaùi maát, khoâng coøn ñöôïc ôû laâu trong Chaùnh phaùp. Ñoù goïi laø loãi laàm thöù tö do deã tin kính ngöôøi sanh ra.
“Laïi nöõa, neáu ngöôøi ñöôïc tin kính kia, thaân hoaïi maïng chung, ngöôøi deã tin kính ngöôøi kia seõ nghó nhö vaày: ‘OÂng laø thaày ta, ñöôïc ta kính troïng, nay ñaõ qua ñôøi; nay ta coøn lyù gì ñeå vaøo chuøa thaùp naøy nöõa?’ Khi ñaõ khoâng coøn vaøo chuøa nöõa, thì seõ khoâng coøn kính Taêng. Ñoù goïi laø loãi laàm thöù naêm do deã tin kính ngöôøi sanh ra. “Cho neân, caùc Tyø-kheo, phaûi hoïc nhö vaày: ‘Ta seõ thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät, baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 838. THÖÏC21 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Coù Boán loaïi thöùc aên nuoâi lôùn chuùng sanh, nhieáp thoï vaø laøm taêng tröôûng boán ñaïi. Nhöõng gì laø boán? Ñoù laø Ñoaøn thöïc, Xuùc thöïc, YÙ tö thöïc vaø Thöùc thöïc. Cuõng vaäy, coù boán thöù phöôùc ñöùc thaám nhuaàn
21. Paøli, S. 55.31. Abhisanda (1).
laøm thöùc aên an laïc22. Nhöõng gì laø boán? Baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät; baát hoaïi tònh ñoái Phaùp, Taêng vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi. Cho neân caùc Tyø- kheo phaûi hoïc nhö vaày: ‘Ta seõ thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät; baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 839. GIÔÙI (1) Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: Nhö ñaõ noùi ôû treân, nhöng coù moät vaøi sai bieät. “Ngöôøi thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät, ñöôïc nghe Phaùp, ñöôïc chuùng Taêng hoä nieäm vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 840. GIÔÙI (2)23 Kinh keá naøy cuõng noùi nhö treân, nhöng coù moät vaøi sai bieät: “Ngöôøi naøo neáu thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät, Phaùp, Taêng, thì ñoái vôùi söï boûn seûn nhô nhôùp troùi buoäc chuùng sanh, seõ xa lìa ñöôïc loøng boûn seûn nhô nhôùp, taïi gia maø an truï giaûi thoaùt; taâm thöôøng haønh boá thí, thích boá thí, luoân an laïc trong vieäc thöïc haønh xaû thí bình ñaúng, thaønh töïu ñöôïc Thaùnh giôùi.”
Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ
22.
Paøli: Cattaørome puóóaøbhisandaø kusalaøbhisandaø sukhassaøhaøraø, coù boán söï thaám nhuaàn cuûa phöôùc, cuûa thieän, laø thöùc aên cho söï an laïc.
23.
Paøli, S. 55.32. Abhisanda (2).
KINH 841. NHUAÄN TRAÏCH24 Kinh keá naøy cuõng noùi nhö treân, nhöng coù moät vaøi sai bieät: “Thaùnh ñeä töû nhö vaäy coù boán thöù phöôùc ñöùc thaám nhuaàn, thieän phaùp thaám nhuaàn; neáu ñem coâng ñöùc ra ñeå so saùnh, nhieáp thoï, thì khoâng theå so saùnh laø ñöôïc bao nhieâu phöôùc quaû, bao nhieâu quaû, bao nhieâu phöôùc quaû ñaõ tích taäp. Nhöng chuùng ñöôïc keå laø raát nhieàu phöôùc lôïi, ñieàu ñoù ñöôïc cho laø söï tích tuï phöôùc ñöùc lôùn. Thí nhö hôïp löu cuûa naêm con soâng: Haèng haø, Da-boà-na, Taùt-la-do, Y- la-baït-ñeà, Ma-heâ25; nöôùc hieäp löu caùc con soâng naøy duø coù duøng traêm bình, ngaøn bình, traêm ngaøn vaïn bình cuõng khoâng theå naøo ñong löôøng ñöôïc, vì nöôùc naøy quaù nhieàu, ñieàu ñoù ñöôïc cho laø söï hôïp tuï caùc doøng nöôùc lôùn. Cuõng vaäy Thaùnh ñeä töû ñaõ thaønh töïu boán thöù coâng ñöùc thaám nhuaàn, neân khoâng theå ño löôøng ñöôïc phöôùc ñöùc cuûa hoï laø nhieàu hay ít, vì söï nhieàu phöôùc cuûa hoï ñöôïc hieåu laø do söï tích tuï nhieàu thöù coâng ñöùc lôùn. Cho neân caùc Tyø-kheo phaûi hoïc nhö vaày: ‘Ta seõ thaønh baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät, baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi.” Sau ñoù Theá Toân lieàn noùi keä raèng: Bieån lôùn nhieàu toát laønh, Saïch mình, saïch vaät khaùc; Saâu roäng maø laëng troâi, Goàm ñaày traêm doøng nöôùc. Taát caû caùc soâng raïch, Ñeàu quy veà bieån lôùn; Nôi caùc loaøi nöông soáng. Thaân naøy cuõng nhö vaäy, Tu coâng ñöùc thí, giôùi; Nôi traêm phöôùc quy veà. Μ
24.
Paøli, S. 55.41-42. Abhisanda.
25.
Naêm soâng lôùn: Haèng haø «í ªe¡A Da-boà-na C Đ ¨º¡A Taùt-la-do ÂÄ Ã¹ ¥Ñ¡A Y-labaït-ñeà ¥ì ù ¶[ ´£¡A Ma-heâ ¼ ñQ . Paøli: Gaígaø, Yamunaø, Sarabhuø,
Aciravatì, Mahì.
KINH 842. BAØ-LA-MOÂN26 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Ngöôøi Baø-la-moân noùi ñaïo hö doái, ngu si, taø aùc, khoâng chaân chaùnh thuù höôùng, chaúng phaûi trí Ñaúng giaùc höôùng ñeán Nieát-baøn. Ngöôøi aáy giaùo hoùa ñeä töû nhö vaày: Vaøo ngaøy raèm, duøng boät hoà-ma, boät am-la-ma-la taém goäi thaân theå, maëc aùo kieáp-boái môùi, ñaàu phuû tô daøi, treùt phaân boø treân ñaát, maø naèm leân, roài baûo raèng: ‘Thieän nam töû, buoåi mai daäy sôùm, côûi aùo ñeå ôû moät choã, thaân hình traàn truoàng, chaïy nhanh veà höôùng Ñoâng. Giöõa ñöôøng giaû söû coù gaëp voi hung, ngöïa döõ, traâu ñieân, choù daïi, gai goác, röøng raäm, haàm hoá, nöôùc saâu ñi nöõa vaãn phaûi thaúng tieán veà phía tröôùc chôù neân traùnh. Neáu gaëp haïi maø cheát, quyeát seõ ñöôïc sanh leân coõi Phaïm thieân.’ Ñoù goïi laø ngoaïi ñaïo ngu si taø kieán, chaúng phaûi trí Ñaúng giaùc höôùng ñeán Nieát-baøn. Ta vì caùc ñeä töû noùi veà ñöôøng chính baèng phaúng chaúng phaûi ngu si, maø laø höôùng ñeán trí tueä Ñaúng giaùc, höôùng ñeán Nieát-baøn. Ñoù laø taùm Thaùnh ñaïo: Chaùnh kieán… cho ñeán chaùnh ñònh.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 843. XAÙ-LÔÏI-PHAÁT (1)27 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo Toân giaû Xaù-lôïi-phaát: “Baûo laø doøng28; theá naøo laø doøng?” Xaù-lôïi-phaát baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, noùi laø doøng, ñoù laø noùi taùm Thaùnh ñaïo.” Laïi hoûi Xaù-lôïi-phaát:
26.
Paøli, S. 55.12. Braøhmaòa.
27.
Paøli, S. 55.5. Saøriputta (2).
28.
Haùn: löu ¬y. Paøli: sota, doøng nöôùc.
“Goïi laø Nhaäp löu phaàn29, vaäy theá naøo laø Nhaäp löu phaàn?” Xaù-lôïi-phaát baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, coù boán thöù Nhaäp löu phaàn30. Nhöõng gì laø boán? Thaân caän thieän nam töû, nghe Chaùnh phaùp, beân trong tö duy chaân chaùnh, höôùng ñeán phaùp vaø thöù phaùp.” Laïi hoûi Xaù-lôïi-phaát: “Ngöôøi Nhaäp löu31 phaûi thaønh töïu bao nhieâu phaùp?” Xaù-lôïi-phaát baïch Phaät raèng: “Coù boán phaàn ñeå ngöôøi Nhaäp löu thaønh töïu. Nhöõng gì laø boán? Baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät, baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, baát hoaïi tònh ñoái vôùi Taêng, thaønh töïu Thaùnh giôùi.” Phaät baûo Xaù-lôïi-phaát: “Nhö nhöõn g gì oâng ñaõ noùi, doøng töùc laø taùm Thaùn h ñaïo. Nhaäp löu phaàn coù boán phaùp laø thaân caän thieän nam töû, nghe chaùnh phaùp, beân trong tö duy chaân chaùnh, höôùng ñeán phaùp vaø thöù phaùp. Ngöôøi Nhaä p löu thaø n h töï u boá n phaù p , laø baá t hoaï i tònh ñoá i vôùi Phaä t , baá t hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, baát hoaïi tònh ñoái vôùi Taêng, thaønh töïu Thaùnh giôùi.”
Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh.
Μ
29. Nhaäp löu phaàn ¤J ¬y ¤À¡A cuõng noùi laø Döïu löu chi, chi phaàn cuûa doøng Thaùnh. Paøli: sotaøpattiyaíga. 30. Boán Döï löu chi, xem Phaåm Loaïi Tuùc Luaän 2, tr.458b: thaân caän Thieän só, thính vaên chaùnh phaùp, nhö lyù taùc yù, phaùp tuøy phaùp haønh. Cf. D.iii. Saígìti, cattaøri sotaøpattiyaígaøni: sappurisa-saösevo, saddhamma-savanaö, yoniso-manasikaøro, dhammaønudhammaøpaæipatti. 31. Nhaäp löu giaû ¤J ¬y ªÌ. Paøli; sotaøpanna, chæ Thaùnh giaû Tu-ñaø-hoaøn, hay Döï löu.
KINH 844. XAÙ-LÔÏI-PHAÁT (2)32 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø, Toân giaû Xaù-lôïi-phaát ñeán choã Toân giaû A-nan, sau khi thaêm hoûi khích leä xong, roài ñöùng qua moät beân, Toân giaû Xaù-lôïi-phaát noùi vôùi Toân giaû A-nan: “Toâi coù ñieàu muoán hoûi, Toân giaû coù raûnh thì giôø traû lôøi khoâng?” Toân giaû A-nan thöa Toân giaû Xaù-lôïi-phaát: “Theo yù Toân giaû cöù hoûi, neáu bieát toâi seõ ñaùp.” Xaù-lôïi-phaát hoûi Toân giaû A-nan: “Do ñoaïn ñöôïc bao nhieâu phaùp, maø vôùi Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc, baäc Tri giaû, Kieán giaû, kyù thuyeát raèng ngöôøi kia ñaéc Tu-ñaø-hoaøn, khoâng ñoïa vaøo phaùp ñöôøng aùc, quyeát ñònh höôùng ñeán Chaùnh giaùc, chæ coøn baûy laàn qua laïi Trôøi, Ngöôøi, roát raùo thoaùt khoå?”
Toân giaû A-nan thöa Toân giaû Xaù-lôïi-phaát: “Do ñoaïn ñöôïc boán phaùp vaø thaønh töïu ñöôïc boán phaùp maø Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc kyù thuyeát cho ngöôøi kia ñaéc Tu-ñaø- hoaøn, khoâng coøn ñoïa vaøo phaùp ñöôøng aùc, quyeát ñònh höôùng ñeán Chaùnh giaùc, chæ coøn baûy laàn qua laïi Trôøi, Ngöôøi, môùi roát raùo heát khoå. Nhöõng gì laø boán? Thaùnh ñeä töû truï taâm baát tín ñoái vôùi Phaät ñaõ ñöôïc ñoaïn, ñaõ bieán tri, thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät. Baát tín ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø aùc giôùi ñaõ ñoaïn, ñaõ bieán tri, thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø thaønh töïu ñöôïc Thaùnh giôùi. Nhö vaäy, do ñoaïn tröø boán phaùp vaø thaønh töïu boán phaùp maø Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc, baäc Tri giaû, Kieán giaû, kyù thuyeát cho ngöôøi kia ñaéc Tu-ñaø-hoaøn, khoâng ñoïa vaøo phaùp ñöôøng aùc, quyeát ñònh höôùng ñeán Chaùnh giaùc, chæ coøn baûy laàn qua laïi Trôøi, Ngöôøi, môùi roát raùo thoaùt khoå.” Toân giaû Xaù-lôïi-phaát noùi vôùi Toân giaû A-nan33: “Ñuùng vaäy, ñuùng vaäy! Do ñoaïn tröø ñöôïc boán phaùp vaø thaønh töïu ñöôïc boán phaùp maø Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc, baäc Tri giaû, Kieán giaû, kyù thuyeát cho ngöôøi kia ñaéc Tu-ñaø-hoaøn, khoâng ñoïa vaøo
32.
Paøli, S. 55.4. Saøriputta (1).
33.
Trong nguyeân baûn, Toân giaû A-nan noùi vôùi Toân giaû Xaù-lôïi-phaát.
phaùp ñöôøng aùc, quyeát ñònh höôùng ñeán Chaùnh giaùc, chæ coøn baûy laàn qua laïi Trôøi, Ngöôøi, môùi roát raùo thoaùt khoå.” Sau khi hai vò Chaùnh só luaän baøn xong, ñeàu tuøy hyû töø choã ngoài ñöùng daäy ra veà. Μ KINH 845. KHUÛNG BOÁ (1)34 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Neáu Tyø-kheo daäp taét ñöôïc naêm sôï haõi vaø oaùn thuø35, ñöôïc ba phaùp quyeát ñònh, chaúng sanh nghi hoaëc, tri kieán nhö thaät veà chaùnh ñaïo cuûa baäc Hieàn thaùnh; vò Thaùnh ñeä töû naøy coù theå töï kyù thuyeát raèng ñaõ dieät taän caùc ñöôøng aùc ñòa nguïc, ngaï quyû vaø suùc sanh, ñaéc Tu-ñaø-hoaøn, khoâng coøn bò rôi vaøo phaùp ñöôøng aùc, höôùng thaúng ñeán Chaùnh giaùc, chæ coøn baûy laàn qua laïi Trôøi, Ngöôøi, roát raùo thoaùt khoå. “Theá naøo laø daäp taét naêm ñieàu sôï haõi vaø oaùn thuø? Neáu sôï haõi phaùt sanh do nhaân duyeân oaùn thuø cuûa toäi saùt sanh; ngöôøi aáy traùnh xa söï saùt sanh, thì sôï haõi phaùt sanh do nhaân duyeân oaùn thuø cuûa toäi saùt sanh ñöôïc daäp taét. Neáu sôï haõi phaùt sanh do nhaân duyeân oaùn thuø cuûa toäi troäm caép, taø daâm, noùi doái, uoáng röôïu; ngöôøi aáy traùnh xa troäm caép, taø daâm, noùi doái, uoáng röôïu, thì sôï haõi phaùt sanh do nhaân duyeân oaùn thuø cuûa toäi troäm caép, taø daâm, noùi doái, uoáng röôïu ñöôïc daäp taét. Ñoù goïi laø söï chaám döùt naêm ñieàu sôï haõi phaùt sanh ra töø nhaân duyeân oaùn thuø cuûa caùc toäi treân. “Theá naøo laø ba phaùp quyeát ñònh khoâng sanh ra nghi hoaëc? Laø ñoái vôùi Phaät quyeát ñònh lìa nghi hoaëc, ñoái vôùi Phaùp vaø Taêng quyeát ñònh lìa nghi hoaëc. Ñoù goïi laø ba phaùp quyeát ñònh lìa nghi hoaëc. “Theá naøo goïi laø tri kieán nhö thaät veà Thaùnh ñaïo? Laø bieát nhö thaät ñaây laø Khoå Thaùnh ñeá, bieát nhö thaät ñaây laø Khoå taäp Thaùnh ñeá, Khoå dieät Thaùnh ñeá, Khoå dieät ñaïo tích Thaùnh ñeá, ñoù goïi laø tri kieán nhö thaät
34.
Paøli, S. 55.29. Bhayaö (hay Bhikkhu) (2).
35.
Khuûng boá ñoái oaùn ®£ ©Æ ¹ï «è. Paøli: bhayavera, kinh sôï vaø oaùn thuø.
veà Thaùnh ñaïo. “Neáu ñoái vôùi naêm toäi sôï haõi naøy maø daäp taét oaùn thuø, ñoái vôùi ba phaùp quyeát ñònh xa lìa nghi hoaëc, ñoái vôùi Thaùnh ñaïo maø tri kieán nhö thaät; Thaùnh ñeä töû naøy coù theå töï kyù thuyeát raèng: ‘Ta ñaõ ñoaïn taän caùc ñöôøng aùc ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh, ñaéc Tu-ñaø-hoaøn, khoâng coøn bò ñoïa vaøo phaùp ñöôøng aùc, quyeát ñònh höôùng thaúng ñeán Chaùnh giaùc, chæ coøn baûy laàn qua laïi Trôøi, Ngöôøi, roát raùo thoaùt khoå.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 846. KHUÛNG BOÁ (2)36 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: Nhö ñaõ noùi ôû treân, nhöng coù moät vaøi sai bieät: “Theá naøo laø tri kieán nhö thaät veà Thaùnh ñaïo? Taùm Thaùnh ñaïo, töø chaùnh kieán… cho ñeán chaùnh ñònh.” Kinh tieáp37 cuõng noùi nhö vaäy, nhöng coù moät vaøi sai khaùc: “Theá naøo laø tri kieán nhö thaät veà Thaùnh ñaïo? Tri kieán nhö thaät veà möôøi hai duyeân khôûi nhö ñaõ noùi: söï naøy coù, neân söï kia coù; söï naøy khôûi, neân söï kia khôûi. Nhö duyeân voâ minh coù haønh, duyeân haønh coù thöùc, duyeân thöùc coù danh saéc, duyeân danh saéc coù luïc nhaäp xöù, duyeân luïc nhaäp xöù coù xuùc, duyeân xuùc coù thoï, duyeân thoï coù aùi, duyeân aùi coù thuû, duyeân thuû coù höõu, duyeân höõu coù sanh, duyeân sanh coù laõo, beänh, töû, öu bi, khoå naõo. Ñoù goïi laø tri kieán nhö thaät cuûa caùc Thaùnh ñeä töû.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ
36.
Paøli, S. 55.28, Duvera, hay Anaøthapiòñika.
37.
AÁn Thuaän taùch thaønh moät kinh rieâng.
KINH 847. THIEÂN ÑAÏO (1)38 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Coù boán Thieân ñaïo cuûa chö Thieân39 laøm cho chuùng sanh chöa tònh khieán tònh, ñaõ tònh, laïi tònh hôn. Nhöõng gì laø boán? Thaùnh ñeä töû coù baát hoaïi ñoái tònh vôùi Phaät, coù baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng, thaønh töïu Thaùnh giôùi. Ñoù goïi laø boán Thieân ñaïo cuûa chö Thieân laøm cho chuùng sanh chöa tònh khieán cho tònh, ñaõ tònh laïi khieán cho tònh hôn.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät ñaõ daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 948. THIEÂN ÑAÏO (2)40 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Coù boán Thieân ñaïo cuûa chö Thieân. Nhöõng gì laø boán? Thaùnh ñeä töû nieäm töôûng Nhö Lai söï41 nhö vaày: ‘Nhö Lai laø Ñaáng ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc, Minh Haïnh Tuùc, Thieän Theä, Theá Gian Giaûi, Voâ Thöôïng Só, Ñieàu Ngöï Tröôïng Phu, Thieân Nhaân Sö, Phaät, Theá Toân. Ñoái vôùi Nhö Lai söï naøy, maø sanh taâm tuøy hyû. Do tuøy hyû, taâm haân hoan; do taâm haân hoan, thaân khinh an42; do thaân khinh an, coù caûm giaùc thoï laïc; do coù caûm giaùc thoï laïc, ñöôïc ñònh tam-muoäi; do ñònh tam-muoäi, Thaùnh ñeä töû hoïc nhö vaày: ‘Theá naøo laø Thieân ñaïo cuûa chö Thieân?’ Vaø laïi suy nghó: ‘Ta ñaõ töøng nghe khoâng saân nhueá laø Thieân ñaïo treân heát cuûa chö Thieân.’ Roài laïi nghó: ‘Ñoái vôùi theá gian, töø hoâm nay duø ta gaëp hoaëc sôï haõi, hoaëc an oån, cuõng khoâng noåi saân giaän; ta chæ töï choïn cho mình
38.
Paøli, S. 55.35. Devapada.
39.
Chö Thieân thieân ñaïo ½Ñ ¤Ñ ¤Ñ ¹D. Paøli: devaønaö devapadaøni.
40.
Paøli, S. 55.35. Depada.
41.
Nhö Lai söï ¦p ¨Ó ¨Æ¡A töùc Nhö Lai hieäu. Paøli: Tathaøgataguòa (?).
42.
Haùn: thaân yû töùc ¨ Öa ®§.
Thieân ñaïo hoaøn toaøn thanh tònh thuaàn nhaát cuûa chö Thieân. Ñoù goïi laø Thieân ñaïo ñeä nhaát cuûa chö Thieân laøm cho chuùng sanh chöa tònh khieán tònh, ñaõ tònh roài laïi khieán tònh hôn. “Laïi nöõa, Tyø-kheo Thaùnh ñeä töû nieäm töôûng Phaùp söï nhö vaày: Chaùnh phaùp luaät ñöôïc Nhö Lai tuyeân thuyeát, ngay ñôøi hieän taïi xa lìa moïi thöù thieâu ñoát, khoâng ñôïi thôøi tieát, thoâng ñaït Nieát- baøn, töï thaân quaùn saùt, duyeân nôi töï mình maø giaùc tri. Do bieát phaùp söï nhö vaäy roài, thì taâm sanh tuøy hyû. Do tuøy hyû, taâm haân hoan; do taâm haân hoan, thaân khinh an; do thaân khinh an, coù caûm giaùc thoï laïc; do coù caûm giaùc thoï laïc, ñöôïc ñònh tam-muoäi; do ñònh tam-muoäi, Thaùnh ñeä töû hoïc nhö vaày: ‘Theá naøo laø Thieân ñaïo cuûa chö Thieân?’ Vaø laïi suy nghó: ‘Ta ñaõ töøng nghe khoâng saân nhueá laø Thieân ñaïo treân heát cuûa chö Thieân.’ Roài laïi nghó: ‘Ñoái vôùi theá gian, töø hoâm nay duø ta gaëp hoaëc sôï haõi, hoaëc an oån, cuõng khoâng noåi saân giaän; ta chæ töï choïn cho mình Thieân ñaïo hoaøn toaøn thanh tònh thuaàn nhaát cuûa chö Thieân. Ñoù goïi laø Thieân ñaïo thöù hai cuûa chö Thieân laøm cho chuùng sanh chöa tònh khieán tònh, ñaõ tònh roài laïi khieán tònh hôn.
“Laïi nöõa Tyø-kheo, neáu ñoái vôùi Taêng söï, khôûi chaùnh nieäm nhö vaày: ‘Taêng ñeä töû cuûa Theá Toân, chaùnh tröïc thuù höôùng ñaùng ñöôïc cung kính toân troïng cuùng döôøng, laø ruoäng phöôùc voâ thöôïng.’ Vò aáy chaân chaùnh suy nieäm Taêng söï nhö vaäy, lieàn sanh taâm tuøy hyû. Do tuøy hyû, taâm haân hoan; do taâm haân hoan, thaân khinh an; do thaân khinh an, coù caûm giaùc thoï laïc; do coù caûm giaùc thoï laïc, ñöôïc ñònh tam- muoäi; do ñònh tam-muoäi, Thaùnh ñeä töû hoïc nhö vaày: ‘Theá naøo laø Thieân ñaïo cuûa chö Thieân?’ Vaø laïi suy nghó: ‘Ta ñaõ töøng nghe khoâng saân nhueá laø Thieân ñaïo treân heát cuûa chö Thieân.’ Roài laïi nghó: ‘Ñoái vôùi theá gian, töø hoâm nay duø ta gaëp hoaëc sôï haõi, hoaëc an oån, cuõng khoâng noåi saân giaän; ta chæ töï choïn cho mình Thieân ñaïo hoaøn toaøn thanh tònh thuaàn nhaát cuûa chö Thieân. Ñoù goïi laø Thieân ñaïo thöù hai cuûa chö Thieân laøm cho chuùng sanh chöa tònh khieán tònh, ñaõ tònh roài laïi khieán tònh hôn.
“Laïi nöõa Thaùnh ñeä töû töï nghó veà nhöõng giôùi söï ñaõ coù, suy nieäm nhôù nghó raèng: ‘Giôùi naøy cuûa ta laø giôùi khoâng khuyeát, giôùi khoâng oâ ueá, giôùi khoâng taïp; giôùi ñöôïc baäc minh trí khen; giôùi ñöôïc keû trí khoâng chaùn.’ Ñoái vôùi nhöõng giôùi söï nhö vaäy, sau khi ñaõ thaät söï nhôù nghó ñeán roài, thì taâm seõ sanh ra tuøy hyû. Do tuøy hyû, taâm haân hoan; do taâm haân hoan, thaân khinh an; do thaân khinh an, coù caûm giaùc thoï laïc; do coù caûm giaùc thoï laïc, ñöôïc ñònh tam-muoäi; do ñònh tam-muoäi, Thaùnh ñeä töû hoïc nhö vaày: ‘Theá naøo laø Thieân ñaïo cuûa chö Thieân?’ Vaø laïi suy nghó: ‘Ta ñaõ töøng nghe khoâng saân nhueá laø Thieân ñaïo treân heát cuûa chö Thieân.’ Roài laïi nghó: ‘Ñoái vôùi theá gian, töø hoâm nay duø ta gaëp hoaëc sôï haõi, hoaëc an oån, cuõng khoâng noåi saân giaän; ta chæ töï choïn cho mình Thieân ñaïo hoaøn toaøn thanh tònh thuaàn nhaát cuûa chö Thieân. Ñoù goïi laø Thieân ñaïo
thöù hai cuûa chö Thieân laøm cho chuùng sanh chöa tònh khieán tònh, ñaõ tònh roài laïi khieán tònh hôn.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 849. THIEÂN ÑAÏO (3) Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Coù boán Thieân ñaïo cuûa chö Thieân. Nhöõng gì laø boán? Thaùnh ñeä töû nieäm töôûng Nhö Lai söï43 nhö vaày: ‘Nhö Lai laø Ñaáng ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc, Minh Haïnh Tuùc, Thieän Theä, Theá Gian Giaûi, Voâ Thöôïng Só, Ñieàu Ngöï Tröôïng Phu, Thieân Nhaân Sö, Phaät, Theá Toân. Vò aáy nieäm töôûng Nhö Lai söï nhö vaäyï roài, lieàn ñoaïn tröø tham aùc vaø ñoaïn tröø loãi tham aùc baát thieän cuûa taâm. Vì nghó ñeán Nhö Lai neân sanh taâm tuøy hyû; do tuøy hyû, taâm haân hoan; do taâm haân hoan, thaân khinh an; do thaân khinh an, coù caûm giaùc thoï laïc; do coù caûm giaùc thoï laïc, ñöôïc ñònh tam-muoäi; do ñònh tam-muoäi, Thaùnh ñeä töû hoïc nhö vaày: ‘Theá naøo laø Thieân ñaïo cuûa chö Thieân?’ Vaø laïi suy nghó: ‘Ta ñaõ töøng nghe khoâng saân nhueá laø Thieân ñaïo treân heát cuûa chö Thieân.’ Roài laïi nghó: ‘Ñoái vôùi theá gian, töø hoâm nay duø ta gaëp hoaëc sôï haõi, hoaëc an oån, cuõng khoâng noåi saân giaän; ta chæ töï choïn cho mình Thieân ñaïo hoaøn toaøn thanh tònh thuaàn nhaát cuûa chö Thieân. Ñoù goïi laø Thieân ñaïo thöù hai cuûa chö Thieân laøm cho chuùng sanh chöa tònh khieán tònh, ñaõ tònh roài laïi khieán tònh hôn. Cuõng vaäy, ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi cuõng noùi nhö vaäy.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ
43. Xem cht.41, kinh 848 treân.
KINH 850. THIEÂN ÑAÏO (4)44 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Coù boán Thieân ñaïo cuûa chö Thieân. Nhöõng gì laø boán? Thaùnh ñeä töû nieäm töôûng Nhö Lai söï45 nhö vaày: ‘Nhö Lai laø Ñaáng ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc, Minh Haïnh Tuùc, Thieän Theä, Theá Gian Giaûi, Voâ Thöôïng Só, Ñieàu Ngöï Tröôïng Phu, Thieân Nhaân Sö, Phaät, Theá Toân. Vò Thaùnh ñeä töû aáy nieäm töôûng Nhö Lai söï nhö vaäyï roài, taâm khoâng bò tham duïc trieàn phöôïc, saân haän, ngu si trieàn phöôïc46. Taâm aáy chaùnh tröïc, nieäm töôûng Nhö Lai söï. Thaùnh ñeä töû naøy ñöôïc doøng nöôùc phaùp, ñöôïc doøng nöôùc cuûa nghóa47, ñöôïc tuøy hyû lôïi ích do nieäm töôûng Nhö Lai48. Do tuøy hyû, taâm haân hoan; do taâm haân hoan, thaân khinh an; do thaân khinh an, coù caûm giaùc thoï laïc; do coù caûm giaùc thoï laïc, ñöôïc ñònh tam-muoäi; do ñònh tam-muoäi, Thaùnh ñeä töû hoïc nhö vaày: ‘Theá naøo laø Thieân ñaïo cuûa chö thieân?’ Vaø laïi suy nghó: ‘Ta ñaõ töøng nghe khoâng saân nhueá laø Thieân ñaïo treân heát cuûa chö Thieân.’ Roài laïi nghó: ‘Ñoái vôùi theá gian, töø hoâm nay duø ta gaëp hoaëc sôï haõi, hoaëc an oån, cuõng khoâng noåi saân giaän; ta chæ töï choïn cho mình Thieân ñaïo hoaøn toaøn thanh tònh thuaàn nhaát cuûa chö Thieân. Ñoù goïi laø Thieân ñaïo thöù hai cuûa chö Thieân laøm cho chuùng sanh chöa tònh khieán tònh, ñaõ tònh roài laïi khieán tònh hôn. Cuõng vaäy, ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi cuõng noùi nhö vaäy.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ
44.
Paøli, A. 11.12-13. Mahaønaøma.
45.
Xem cht.41, kinh 848 treân.
46.
Tham duïc trieàn, saân nhueá trieàn, ngu si trieàn ³g ±ý Äñ¡A½Q 恚 Äñ¡A M è Äñ. Paøli:
raøgapariyuææhita, dosapariyuææhita, mohapariyuææhita, (taâm) bò quaán chaët bôûi tham, saân, si.
47.
Haùn: phaùp löu thuûy, nghóa löu thuûy ªk ¬y ¤ô¡A¸q ¬y ¤ô. Baûn Paøli: dhammaveda, atthaveda.
48.
Baûn Paøli: dhammupasaöhitam paømojjaö, söï hoan hyû lieân heä ñeán phaùp.
KINH 851. PHAÙP KÍNH (1)49 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Nay Ta seõ noùi kinh Phaùp kính50. Haõy laéng nghe vaø suy nghó cho kyõ, Ta seõ vì caùc oâng maø noùi. Theá naøo laø kinh Phaùp kính? Thaùnh ñeä töû coù baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät, coù baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng, thaønh töïu Thaùnh giôùi. Ñoù goïi laø kinh Phaùp kính.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 852. PHAÙP KÍNH (2)51 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä52. Baáy giôø moät soá ñoâng caùc Tyø-kheo ñaép y mang baùt vaøo thaønh Xaù-veä khaát thöïc. Trong khi khaát thöïc nghe tin Tyø-kheo Nan- ñoà, Tyø-kheo-ni Nan-ñaø, Öu-baø-taéc Thieän Sanh, Öu-baø-di Thieän Sanh53 ñeàu qua ñôøi. Sau khi khaát thöïc xong trôû veà tinh xaù caát y baùt vaø röûa chaân xong, ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân, roài ngoài qua moät beân, baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, saùng sôùm hoâm nay con vaøo thaønh Xaù-veä khaát thöïc, nghe tin Tyø-kheo Nan-ñoà, Tyø-kheo-ni Nan-ñaø, Öu-baø-taéc Thieän Sanh, Öu-baø-di Thieän Sanh ñeàu ñaõ qua ñôøi. Baïch Theá Toân, vaäy boán vò naøy sau khi qua ñôøi, hoï seõ sanh veà nôi naøo?”
49.
Taám göông cuûa phaùp. Paøli, S. 55.9. Gióakaøvasatha.
50.
Phaùp kính kinh ªk Ãè ¸g. Paøli: dhammaødaøsa dhammapariyaøya, phaùp moân Phaùp kính.
51.
Paøli, S. 55.8. Gióakaøvasatha.
52.
Baûn Paøli, nhö kinh 854.
53.
Nan-ñoà Tyø-kheo Ãø ±O ¤ñ ¥C¡ANan-ñaø Tyø-kheo-ni Ãø ªû ¤ñ ¥C ¥§¡AThieän Sanh
Öu-baø-taéc ½ ¥Í uÀ ±C ¶ë¡AThieän Sanh Öu-baø-di ½ ¥Í Àu ±C ¦i. Paøli: Saøôha (?) bhikkhu, Nandaø bhikkhunì; Sudatta (?) upaøsaka, Sujaøtaø upaøsikaø. S.55.810, danh saùch coøn daøi hôn.
Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Tyø-kheo Nan-ñoà vaø Tyø-kheo-ni Nan-ñaø vì ñaõ heát caùc laäu neân ñaõ ñöôïc taâm giaûi thoaùt voâ laäu, tueä giaûi thoaùt; ngay trong ñôøi naøy töï tri, töï taùc chöùng: ‘Ta, söï sanh ñaõ heát, phaïm haïnh ñaõ laäp, nhöõng vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, töï bieát khoâng coøn taùi sanh ñôøi sau nöõa.’ Coøn Öu-baø- taéc Thieän Sanh vaø Öu-baø-di Thieän Sanh vì naêm haï phaàn keát ñaõ heát neân ñaéc A-na-haøm, sanh leân coõi trôøi maø vaøo Baùt-nieát-baøn, khoâng coøn sanh vaøo coõi naøy nöõa.” Baáy giôø Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Nay Ta seõ noùi kinh Phaùp kính... Thaùnh ñeä töû coù baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät,..., thaønh töïu Thaùnh giôùi. Ñoù goïi laø kinh Phaùp kính.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 853. PHAÙP KÍNH (3) Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä54. Nhö ñaõ noùi ñaày ñuû ôû treân, nhöng coù moät vaøi sai bieät: “Coù Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni kia, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di kia qua ñôøi, cuõng noùi nhö treân55.” Μ
54.
Baûn Paøli, nhö kinh 854.
55.
Danh saùch ñaày ñuû, S. 55.8-10.
KINH 854. NA-LEÂ-CA56 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong tinh xaù Phoàn-kyø-ca taïi tuï laïc Na-leâ-ca57. Baáy giôø ôû ñaây coù nhieàu ngöôøi qua ñôøi. Luùc aáy, coù caùc Tyø-kheo ñaép y mang baùt vaøo tuï laïc Na-leâ-ca khaát thöïc, nghe tin ôû tuï laïc Na-leâ-ca caùc Öu-baø-taéc Keá-ca-xaù, Ni-ca-tra, Khö-laêng-ca-la, Ca-ña-leâ sa-baø, Xaø-loä, Öu-ba-xaø-loä, Leâ-saéc-tra, A-leâ- saéc-tra, Baït-ñaø-la, Tu-baït-ñaø-la, Da-xaù, Da-du-ñaø, Da-xaù, Uaát-ña-la58 taát caû ñeàu qua ñôøi taïi ñaây. Sau khi nghe roài trôû veà tinh xaù caát y baùt röûa chaân xong, ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân Phaät, roài ngoài lui qua moät beân, baïch Phaät raèng: “Saùng sôùm soá ñoâng caùc Tyø-kheo chuùng con vaøo tuï laïc Na-leâ-ca khaát thöïc, nghe tin Öu-baø-taéc Keá-ca-xaù vaø nhieàu ngöôøi qua ñôøi. Baïch Theá Toân, nhöõng ngöôøi naøy sau khi qua ñôøi, hoï seõ sanh veà nôi naøo?” Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Keá-ca-xaù vaø nhöõng ngöôøi kia, ñaõ ñoaïn naêm haï phaàn keát, ñaéc A- na-haøm, vaøo Baùt-nieát-baøn ôû treân trôøi, khoâng sanh laïi coõi naøy nöõa.” Caùc Tyø-kheo baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, laïi coù hôn hai traêm naêm möôi vò Öu-baø-taéc ñaõ qua ñôøi. Laïi coù naêm traêm Öu-baø-taéc taïi tuï laïc Na-leâ-ca naøy qua ñôøi. Taát caû ñeàu döùt heát naêm haï phaàn keát, ñaéc A-na-haøm, vaøo Baùt-nieát-baøn ôû treân coõi trôøi kia, khoâng coøn sanh trôû laïi ñôøi naøy nöõa.” “Laïi coù hôn hai traêm naêm möôi vò Öu-baø-taéc qua ñôøi ñeàu döùt heát ba keát, tham, nhueá vaø si moûng, ñaéc Tö-ñaø-haøm, seõ chòu moät laàn sanh, môùi roát raùo thoaùt khoå. Taïi tuï laïc Na-leâ-ca naøy laïi coù naêm traêm Öu-baø-
56. Paøli, S. 55.10. Giójakaøvasatha. 57. Na-leâ-ca tuï laïc Phoàn-kyø-ca tinh xaù ¨º ±ù { »E ¸¨ Ác Ï { ºë ªÙ. Paøli: Óaøtike Giójakaøvasathe. 58. Keá-ca-xaù Öu-baø-taéc íä { ªÙ Àu ±C ¶ë¡A Ni-ca-tra ¥§ { ¦\¡A Khö-laêng-ca-la 佉 ´h { ù¡A Ca-ña-leâ sa-baø { ¦h ±ù ¨F ±C¡A Xaø-loä ìG ÅS¡A Öu-ba-xaø-loä Àu ±C ìG ÅS¡A Leâ-saéc-tra ±ù ¦â ¦\¡A A-leâ-saéc-tra ªü ±ù ¦â ¦\¡A Baït-ñaø-la ¶[ ªû ù¡A Tu-baït-ñaø-la ¶ ¶[ ªû ù¡A Da-xaù C ªÙ¡A Da-du-ñaø C ¿é ªû¡AUaát-ña- la 欝 ¦h ù. Danh saùch Paøli, S. 55.10: Kakkaæo óaøæike upaøsako, Kaøôibho, Nikato, Kaæissabho, Tuææho, Santuææho, Bhaddo, Subhaddo.
taéc qua ñôøi taïi tuï laïc Na-leâ-ca naøy, ñaõ döùt heát ba keát, ñaéc Tu-ñaø-hoaøn, khoâng coøn ñoïa vaøo phaùp ñöôøng aùc, quyeát ñònh höôùng ñeán Chaùnh giaùc, chæ coøn baûy laàn qua laïi Trôøi, Ngöôøi roát raùo thoaùt khoå.” Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc oâng theo ngöôøi naøy qua ñôøi, ngöôøi kia qua ñôøi maø hoûi, thì thaät laø phieàn nhoïc. Chaúng phaûi laø ñieàu Nhö Lai muoán ñaùp. Phaøm coù sanh thì coù töû, coù gì laø laï! Duø Nhö Lai coù ra ñôøi hay chaúng ra ñôøi, thì phaùp taùnh vaãn thöôøng truï, ñieàu ñoù Nhö Lai töï chöùng tri, thaønh Ñaúng Chaùnh Giaùc, hieån baøy, dieãn noùi, phaân bieät, chæ daïy, raèng: Caùi naøy coù neân caùi kia coù; caùi naøy khôûi neân caùi kia khôûi; vì duyeân voâ minh neân coù haønh,… cho ñeán vì duyeân sanh neân coù giaø, beänh, cheát, öu, bi, khoå, naõo vaø khoå aám tích taäp nhö vaäy. Voâ minh dieät thì haønh dieät,… cho ñeán sanh dieät thì giaø, beänh, cheát, öu, bi, khoå, naõo dieät vaø khoå aám bò dieät nhö vaäy.
“Nay Ta seõ vì caùc oâng noùi veà kinh Phaùp kính. Haõy laéng nghe vaø suy nghó kyõ, Ta seõ vì caùc oâng giaûng noùi. Theá naøo laø kinh Phaùp kính? Thaùnh ñeä töû coù baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät, coù baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi. Ñoù goïi laø kinh Phaùp kính.”
Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 855. NAN-ÑEÀ (1)59 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaùveä. Baáy giôø coù Öu-baø-taéc Nan-ñeà60 ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân Phaät, roài ngoài lui qua moät beân, baïch Phaät raèng: “Baïch Theá Toân, neáu Thaùnh ñeä töû ñoái vôùi naêm caên61, maø trong taát caû thôøi62 ñeàu khoâng thaønh töïu, ñoù laø do phoùng daät hay chaúng phoùng daät?” Phaät baûo Nan-ñeà: “Ñoái vôùi naêm caên naøy, neáu trong taát caû thôøi ñeàu khoâng thaønh töïu,
59.
Paøli, S. 55.40. Nandiya.
Nan-ñeà Öu-baø-taéc Ãø ´£ Àu ±C ¶ë. Paøli: Nandiyo sakko.
60.
61.
Baûn Paøli: cattaøri sotaøpattyaígaøni, boán Döï löu chi.
62.
Haùn: ö nhaát thieát thôøi ©ó ¤@ ¤Á ®É. Paøli: sabbena sabbaö sabbathaø sabbaö, toaøn boä, moät caùch trieät ñeå.
thì Ta noùi hoï thuoäc vaøo haïng phaøm phu63. Neáu vò Thaùnh ñeä töû maø khoâng thaønh töïu, thì ñoù laø ngöôøi phoùng daät chöù chaúng phaûi khoâng phoùng daät. “Naøy Nan-ñeà, neáu vò Thaùnh ñeä töû ñaõ thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät maø khoâng caàu höôùng thöôïng, khoâng ôû trong röøng vaéng, hoaëc ngoài nôi ñaát troáng, ngaøy ñeâm thieàn tònh tö duy, tinh caàn tu taäp, ñeå ñöôïc thaéng dieäu xuaát ly, lôïi ích tuøy hyû ñöôïc. Do khoâng tuøy hyû, hoan hyû khoâng sanh; do hoan hyû khoâng sanh, thaân khoâng khinh an; do thaân khoâng khinh an, caûm giaùc khoå phaùt sanh; do caûm giaùc khoå phaùt sanh, taâm khoâng ñöôïc ñònh. Taâm khoâng ñònh, Thaùnh ñeä töû aáy ñöôïc goïi laø phoùng daät. Thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi cuõng noùi nhö vaäy. “Nhö vaäy, Nan-ñeà, neáu Thaùnh ñeä töû ñaõ thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaät, maø taâm khoâng khôûi töôûng thoûa maõn, ôû trong röøng vaéng, döôùi boùng caây, nôi ñaát vaéng, ngaøy ñeâm thieàn ñònh tö duy, phöông tieän tinh taán, hay khôûi thaéng dieäu xuaát ly, ñöôïc tuøy hyû; do ñöôïc tuøy hyû, hoan hyû phaùt sanh; do hoan hyû sanh, thaân khinh an; do thaân khinh an, coù caûm giaùc thoï laïc; do coù caûm giaùc thoï laïc, taâm ñöôïc ñònh. Neáu Thaùnh ñeä töû taâm ñònh thì ñöôïc goïi laø khoâng phoùng daät. Thaønh töïu baát hoaïi tònh ñoái vôùi Phaùp, Taêng vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi cuõng noùi nhö vaäy.”
Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, Öu-baø-taéc Nan-ñeà nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû tuøy hyû, töø choã ngoài ñöùng daäy ñaûnh leã döôùi chaân Phaät roài lui. Μ KINH 856. NAN-ÑEÀ (2)64 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaùveä . Baáy giôø coù Thích thò Nan-ñeà66 ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi 65
chaân Phaät, roài ngoài lui qua moät beân, baïch Phaät raèng: “Baïch Theá Toân, neáu Thaùnh ñeä töû ñoái vôùi boán baát hoaïi tònh, trong
63.
Haùn: phaøm phu soá ¤Z ¤Ò ¼Æ. Paøli: puthujanapakkha, thaønh phaàn phaøm phu.
64.
Paøli, S. 55.47. Nandiya.
65.
Phaät taïi Xaù-veä, baûn Haùn coù theå nhaàm. Coù theå ôû Ca-tyø-la-veä. Paøli: Sakkesu viharati kapilavatthusmiö nigrodhaøraøme.
66.
Thích thò Nan-ñeà ÄÀ ¤ó Ãø ´£. Paøli: Sakko Nandiyo.
taá caû thôøi, khoâng thaønh töïu, vaäy thì Thaùnh ñeä töû naøy laø phoùng daät hay khoâng phoùng daät?” Phaät baûo Thích thò Nan-ñeà: “Neáu ñoái vôùi boán baát hoaïi tònh maø khoâng luùc naøo thaønh töïu, thì Ta baûo ñoù laø nhöõng keû thuoäc ngoaøi haïng phaøm phu67.” “Naøy Thích thò Nan-ñeà Thaùnh ñeä töû hoaëc phoùng daät hay khoâng phoùng daät. Nay Ta seõ noùi...” chi tieát ñaày ñuû nhö treân. Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, Thích thò Nan-ñeà nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû tuøy hyû, töø choã ngoài ñöùng daäy laøm leã roài lui. Μ KINH 857. NAN-ÑEÀ (3) Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä68. Baáy giôø an cö ba thaùng ñaàu haï69 ñaõ xong, coù soá ñoâng caùc Tyø-kheo, taäp trung taïi nhaø aên may y cho Phaät. Khoâng bao laâu khi y may xong, Nhö Lai seõ ñaép y mang baùt ra khoûi tinh xaù du haønh trong nhaân gian. Baáy giôø, Thích thò Nan-ñeà nghe soá ñoâng caùc Tyø-kheo, taäp trung taïi nhaø aên may y cho Phaät. Khoâng bao laâu khi y may xong, Nhö Lai seõ ñaép y mang baùt ra khoûi tinh xaù du haønh trong nhaân gian. Sau khi Thích thò Nan-ñeà nghe nhö vaäy, ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân, roài ngoài lui qua moät beân, baïch Phaät raèng: “Hoâm nay töù chi thaân theå con raõ rôøi, boán phöông ñoåi thay; nhöõng phaùp con ñaõ nghe tröôùc kia, nay taát caû ñeàu mòt môø, queân heát, khi nghe caùc Tyø-kheo taäp trung taïi nhaø aên may y cho Theá Toân noùi: ‘Khoâng bao laâu, khi naøo may y xong, Nhö Lai seõ ñaép y mang baùt du haøn h trong nhaân gian.’ Cho neân nay taâm con caûm thaáy raát khoå ñau vì khoâng bieát luùc naøo seõ gaëp laïi ñöôïc Theá Toân cuøng caùc Tyø-kheo tri thöùc?”
Phaät baûo Thích thò Nan-ñeà:
67.
Xem kinh 855.
68.
Xem caùc kinh 855, 856.
69.
Haùn: tieàn tam nguyeät haï «e ¤T ¤ë ®L¡F muøa heø, töùc muøa möa, coù boán thaùng. An cö trong phaïm vi ba thaùng ñaàu.
“Duø coù gaëp Phaät hay khoâng gaëp Phaät, duø coù gaëp Tyø-kheo tri thöùc hay khoâng gaëp, thì oâng vaãn neân tuøy thôøi tu taäp naêm ñieàu hoan hyû. Nhöõng gì laø naêm? OÂng neân tuøy thôøi nieäm töôûng Nhö Lai söï: ‘Nhö Lai laø Ñaáng ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc, Minh Haïnh Tuùc, Thieän Theä, Theá Gian Giaûi, Voâ Thöôïng Só, Ñieàu Ngöï Tröôïng Phu, Thieân Nhaân Sö, Phaät, Theá Toân.’ Nieäm töôûng Phaùp söï, Taêng söï, töï mình giöõ giôùi söï cuøng haønh theá söï. Ngöôøi haõy tuøy thôøi nhôù nghó laø: ‘Ta ñaõ ñöôïc lôïi cho mình. Ñoái vôùi nhöõng boûn seûn caáu ueá cuûa chuùng sanh, ta seõ tu taäp nhieàu lìa khoûi cuoäc soáng boûn seûn caáu ueá, tu boá thí giaûi thoaùt, boá thí xaû, luoân boá thí nhieät tình, vui thích xaû, hueä thí bình ñaúng, taâm luoân nhôù ñeán vieäc boá thí.’ Nhö vaäy, Thích thò Nan-ñeà, vôùi naêm chi cuûa ñònh naøy, hoaëc ñöùng, ñi, ngoài, naèm cho ñeán cuøng vôùi vôï con, luoân luoân phaûi buoäc nieäm tam-muoäi naøy.”
Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, Thích thò Nan-ñeà nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû tuøy hyû, laøm leã maø lui. Μ KINH 858. NAN-ÑEÀ (4)70 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä, kieát an cö ba thaùng ñaàu haï71. Baáy giôø coù Thích thò Nan-ñeà nghe Phaät kieát an cö ba thaùng ñaàu haï ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä72. Sau khi nghe lieàn nghó: ‘Ta neân ñeán ñoù. Taïi ñoù cuùng döôøng vaø laøm moïi coâng vieäc ñeå cung caáp cho Nhö Lai cuøng Tyø-kheo Taêng.’ OÂng lieàn ñeán ñoù. Sau ba thaùng, baáy giôø, soá ñoâng caùc Tyø-kheo taäp trung taïi nhaø aên may y cho Theá Toân vaø noùi vôùi nhau raèng: ‘Nhö Lai khoâng bao laâu sau khi may y xong seõ ñaép y mang baùt du haønh trong nhaân gian.’ Sau khi Thích thò Nan-ñeà nghe caùc Tyø-kheo taäp trung taïi nhaø aên noùi: ‘Nhö Lai khoâng bao laâu sau khi may y xong seõ ñaép y mang baùt du haønh trong nhaân gian.’ Lieàn ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân, roài ngoài lui qua moät beân, baïch Phaät raèng: “Baïch Theá Toân, hoâm nay toaøn thaân theå con raõ rôøi, boán phöông thay ñoåi; nhöõng phaùp con ñaõ nghe tröôùc ñaây, nay taát caû ñeàu môø mòt,
70.
Paøli, A. 11.14. Nandiya.
71.
Xem cht.69 kinh 857.
72.
Coù theå ôû Ca-tyø-la-veä thì ñuùng hôn. Xem cht.65, kinh 857.
queân heát. Con nghe Theá Toân du haønh trong nhaân gian, con khoâng bieát bao giôø seõ gaëp laïi Theá Toân cuøng caùc Tyø-kheo tri thöùc?” Phaät baûo Thích thò Nan-ñeà: “Duø coù gaëp Nhö Lai hay chaúng gaëp, duø coù gaëp Tyø-kheo tri thöùc hay chaúng gaëp, thì oâng cuõng neân tuøy thôøi maø tu taäp veà saùu nieäm. Nhöõng gì laø saùu nieäm? Haõy nieäm Nhö Lai söï, Phaùp söï, Taêng söï, giôùi mình ñaõ giöõ, vieäc haønh thí cuûa mình, nieäm chö Thieân.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, Thích thò Nan-ñeà nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû tuøy hyû, laøm leã maø lui. Μ KINH 859. LEÂ-SÖ-ÑAÏT-ÑA73 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä, kieát an cö ba thaùng ñaàu muøa haï, nhö noùi ôû tröôùc, nhöng coù moät vaøi sai bieät: “Baáy giôø gia chuû teân laø Leâ-sö-ñaït-ña74 vaø Phuù-lan-na75. Hai anh em nghe caùc Tyø-kheo taäp trung taïi nhaø aên, may y cho Theá Toân, nhö kinh Nan-ñeà ñaõ noùi ñaày ñuû ôû treân.” Sau khi Phaät noùi kinh naøy xong, gia chuû Leâ-sö-ñaït-ña vaø Phuù- lan-na nghe nhöõng gì Phaät daïy, ñeàu hoan hyû tuøy hyû, töø choã ngoài ñöùng daäy laøm leã maø lui. Μ
73.
Tham chieáu kinh 858.
74.
Leâ-sö-ñaït-ña ±ù ®v ¹F ¦h. Paøli: Isidatta. Xem kinh 860.
75.
Phuù-lan-na ´I Äõ ¨º. Paøli: Puraøòa. Xem kinh 860.
KINH 860. ÑIEÀN NGHIEÄP76 Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi, Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù- veä, kieát an cö ba thaùng ñaàu muøa haï xong, caùc Tyø-kheo taäp trung taïi nhaø aên may y cho Theá Toân. Baáy giôø coù gia chuû Leâ-sö-ñaït-ña cuøng Phuù-lan-na77, hai anh em ñang chaêm soùc ruoäng nöông ôû trong ñaàm Loäc kính78, nghe soá ñoâng caùc Tyø-kheo ôû tai nhaø aên may y cho Theá Toân noùi raèng: ‘Nhö Lai khoâng bao laâu sau khi may y xong seõ ñaép y mang baùt du haønh trong nhaân gian.’ Sau khi nghe xong baûo moät ngöôøi ñaøn oâng raèng: ‘Nay ngöôøi neân ñeán choã Theá Toân xem Theá Toân, neáu ñaõ ñi roài, haõy nhanh choùng trôû veà baùo cho ta hay.’ Sau ñoù ngöôøi ñaøn oâng kia vaâng lôøi daïy ñeán moät choã kia, gaëp Theá Toân ñang ra ñi, lieàn voäi vaøng trôû veà baùo cho Leâ-sö-ñaït-ña cuøng Phuù- lan-na laø ‘Theá Toân vaø ñaïi chuùng ñang ñeán.’ Baáy giôø, Leâ-sö-ñaït-ña cuøng Phuù-lan-na ñi nghinh ñoùn Theá Toân. Theá Toân töø xa nhìn thaáy Leâ-sö-ñaït-ña cuøng Phuù-lan-na theo con ñöôøng ñang ñi ñeán, lieàn ra ngoaøi leà ñöôøng traûi toïa cuï, ngoài ngay thaúng. Leâ- sö-ñaït-ña cuøng Phuù-lan-na ñaûnh leã döôùi chaân Phaät, roài ngoài lui qua moät beân, baïch Phaät raèng: “Baïch Theá Toân, hoâm nay toaøn thaân theå con raõ rôøi, boán phöông ñoåi dôøi; taát caû moïi öùc nieäm, nay ñeàu môø mòt queân heát, khoâng bieát luùc naøo seõ ñöôïc gaëp laïi Phaät cuøng caùc Tyø-kheo tri thöùc? Hoâm nay Theá Toân ra ñi ñeán Caâu-taùt-la; töø Caâu-taùt-la ñeán Ca-thi; töø Ca-thi ñeán Ma- la; töø Ma-la ñeán Ma-kieät-ñaø; töø Ma-kieät-ñaø ñeán Öông-giaø, töø Öông- giaø ñeán Tu-ma; töø Tu-ma ñeán Phaân-ñaø-la; töø Phaân-ñaø-la ñeán Ca- laêng-giaø79. Cho neân hoâm nay con voâ cuøng khoå naõo, khoâng bieát luùc
76. Paøli, S. 55.6. Thapatayo. 77. Xem cht.74,75, kinh 859. 78. Loäc kinh traïch 鹿 徑 澤 . Paøli: Isidattapuraøòaø thapatayo saødhuke paæivasanti, hai ngöôøi thôï Isidatta vaø Puraøòa ñang ôû taïi thoân Saødhuka. 79. Caâu-taùt-la 拘 薩 羅 ; Ca-thi 伽 尸 ; Ma-la 摩 羅 ; Ma-kieät-ñaø 摩 竭 陀 ; Öông-giaø ¬o 伽 , Tu-ma 修 摩 ; Phaân-ñaø-la 分 陀 羅 ; Ca-laêng-giaø 迦 陵 伽 . Paøli, theo thöù töï: Kosala, Kaøsi, Malla, Magadha, AØíga, Sumbha, Puòñarìka, Kaliíga. Loä trình
naøo ñöôïc gaëp laïi Theá Toân cuøng caùc Tyø-kheo tri thöùc.” Phaät baûo Leâ-sö-ñaït-ña cuøng Phuù-lan-na: “Caùc ngöôøi duø coù gaëp Nhö Lai hay chaúng gaëp Nhö Lai, duø coù gaëp caùc Tyø-kheo tri thöùc hay chaúng gaëp, thì caùc ngöôøi cuõn g neân tuøy thôøi maø tu taäp saùu nieäm. Nhöõng gì laø saùu nieäm? Caùc ngöôøi haõy nieäm Nhö Lai söï, noùi ñaày ñuû… cho ñeán nieäm Thieân. Nhöng naøy caùc gia chuû! Vì taïi gia thì roái raém, taïi gia thì ñaém nhieãm. Coøn xuaát gia thì voâ söï, nhaøn nhaõ, neân khoù cho ngöôøi theá tuïc coù theå soáng khoâng gia ñình, moät möïc thanh khieát, hoaøn toaøn trong saïc h, phaïm haïnh thanh baïc h.”
Gia chuû baïch Phaät: “Kyø dieäu thay, baïch Theá Toân, Ngaøi kheùo noùi phaùp naøy. Vì taïi gia thì roái raém, taïi gia thì ñaém nhieãm. Coøn xuaát gia thì voâ söï, nhaøn nhaõ, neân khoù cho ngöôøi theá tuïc coù theå soáng khoâng gia ñình, moät möïc thanh khieát, hoaøn toaøn trong saïc h, phaïm haïnh thanh baïc h. Con laø ñaïi thaàn cuûa vua Ba-tö-naëc. Khi vua Ba-tö-naëc luùc muoán daïo vieân quaùn, sai con côõi voi lôùn chôû caùc cung nöõ ñöôïc suûng aùi nhaát cuûa vua. Moät ngoài tröôùc con, moät sau con, con ngoài ôû giöõa. Khi voi xuoán g ñoài, ngöôøi ôû tröôùc choaøng vaøo coå con, ngöôøi sau oâm löng con; khi voi leân ñoài, ngöôøi sau baùm laáy gaùy con, ngöôøi tröôùc vít laáy aùo con.
“Caùc theå nöõ naøy vì muoán chieám loøng vui thích cuûa nhaø vua neân maëc xieâm y luïa laø saëc sôõ, trang ñieåm baèng anh laïc vaø caùc loaïi höông vi dieäu. Luùc cuøng daïo chôi con luoân luoân giöõ ba ñieàu: Moät laø ñieàu khieån voi, sôï raèng laïc maát ñöôøng chính; hai töï giöõ taâm mình, sôï raèng seõ sanh ra ñaém nhieãm; ba töï giöõ gìn, sôï raèng seõ bò rôi ngaõ. Baïch Theá Toân, luùc baáy giôø, ñoái vôùi caùc theå nöõ cuûa vua, con khoâng giaây phuùt naøo laø khoâng chaùnh tö duy.”
Phaät baûo gia chuû: “Laønh thay, laønh thay! Coù theå kheùo giöõ taâm mình.” Gia chuû baïch Phaät: “Nhöõng taøi vaät maø con coù ñöôïc ôû taïi gia, thöôøn g ñem cuùng döôøn g cho Theá Toân, cuøn g caùc Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni vaø giuùp ñôõ cho Öu-baø-taéc, Öu-baø-di cuøn g chung thoï duïng, chöù khoâng keå laø cuûa con.”
Phaät baûo gia chuû: “Laønh thay, laønh thay! Ñoái vôùi cuûa caûi, gia chuû laø ngöôøi coù tieàn cuûa giaøu sang toät nhaát taïi nöôùc Caâu-taùt-la, khoâng ai coù theå saùnh baèng, maø khoâng keå laø cuûa mình.”
khoâng gioáng vôùi S. 55.6.
Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân vì gia chuû naøy maø noùi phaùp, khai thò, chæ giaùo, soi saùng, laøm cho hoan hyû. Sau khi khai thò, chæ giaùo, soi saùng, laøm cho hoan hyû, töø choã ngoài ñöùng daäy ra veà.