TAÏP A-HAØM QUYEÅN 41
KINH 1121. THÍCH THÒ1 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Ni-caâu-luaät, nöôùc Ca-tyø-la-veä2, Baáy giôø, coù nhieàu ngöôøi hoï Thích ñi ñeán choã Phaät, ñaûnh leã döôùi chaân Phaät, ngoài lui qua moät beân. Baáy giôø Theá Toân baûo caùc Thích thò: “Naøy caùc ngöôøi Cuø-ñaøm, vaøo ngaøy trai giôùi3 vaø thaùng thaàn tuùc4, coù thoï trì trai giôùi vaø tu taäp coâng ñöùc gì khoâng?” Caùc Thích thò baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, chuùng con vaøo nhöõng ngaøy trai, coù khi giöõ ñöôïc trai giôùi, coù khi khoâng ñöôïc. Vaøo thaùng thaàn tuùc coù khi giöõ trai giôùi, tu taäp moïi coâng ñöùc vaø cuõng coù khi khoâng giöõ ñöôïc.” Phaät baûo nhöõng ngöôøi hoï Thích: “Naøy caùc Cuø-ñaøm, caùc oâng seõ khoâng thu hoaïch ñöôïc lôïi toát. Caùc oâng laø nhöõng ngöôøi kieâu maïn, ngöôøi phieàn naõo, ngöôøi öu bi, ngöôøi khoå naõo. Taïi sao vaøo nhöõng ngaøy trai giôùi, coù khi giöõ ñöôïc trai giôùi, coù khi khoâng ñöôïc? Vaøo nhöõng thaùng thaàn tuùc, coù khi giöõ ñöôïc trai giôùi, tu taäp coâng ñöùc, coù khi khoâng ñöôïc? Naøy caùc Cuø-ñaøm, thí nhö ngöôøi caàu lôïi, moãi ngaøy moãi taêng daàn, moät ngaøy moät tieàn, hai ngaøy hai tieàn, ba ngaøy boán tieàn, boán ngaøy taùm tieàn, naêm ngaøy möôøi saùu tieàn, saùu ngaøy hai möôi tieàn. Nhö vaäy, ngöôøi aáy caøng ngaøy caøng taêng daàn; taùm ngaøy, chín ngaøy, cho ñeán moät thaùng, tieàn taøi caøng luùc caøng lôùn roäng phaûi
1. Ñaïi Chaùnh quyeån 41. AÁn Thuaän, “Tuïng vii. Nhö Lai sôû thuyeát. 40. Töông öng Baát hoaïi tònh” saùu möôi hai kinh: 13174-13235 (Ñaïi Chaùnh: quyeån 31 (phaàn cuoái) kinh 902-904, quyeån 41 (phaàn ñaàu) kinh 1121-1135). Quoác Dòch, quyeån 26, “Tuïng 5. Ñaïo.8 Töông öng Baát hoaïi tònh; phaåm 2” boán möôi taùm kinh: 12637- 12684 (Ñaïi Chaùnh: 1121-1135). Phaät Quang, quyeån 31, kinh 873-896 (Ñaïi Chaùnh: kinh 1121-1144). –Ñaïi Chaùnh kinh 1121; Paøli, A. 10. 46. Sakka. 2. Ca-tyø-la-veä quoác Ni-caâu-luaät vieân 迦 毘 羅 衛 國 尼 拘 律 園 . Paøli: Kapilavatthu- Nigodha-Nigodhaøraøma. 3. Phaùp trai nhaät 法 齋 日 ; chæ ngaøy thoï trì baùt quan trai giôùi. Paøli: aææhaíga- susamaøgataö uposathaö. 4. Thaàn tuùc nguyeät 神 足 月 ; thaùng thaàn tuùc hay thaàn bieán. Xem cht.49, kinh 1117.
khoâng?” Gia chuû baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, ñuùng vaäy.” Phaät baûo Thích thò: “Theá naøo, caùc ngöôøi Cuø-ñaøm, nhö vaäy, ngöôøi tieàn taøi taêng leân daàn vaø tieàn taøi töï nhieân seõ taêng roäng ra maõi; roài laïi muoán cho mình, trong voøng möôøi naêm, chæ moät möïc hyû laïc, taâm laïc, phaàn nhieàu truï thieàn ñònh; haù coù theå ñöôïc khoâng?” Thích thò ñaùp: “Baïch Theá Toân, khoâng.” Phaät baûo Thích thò: “Hoaëc laø chín naêm, taùm naêm, baûy naêm, saùu naêm, naêm naêm, boán naêm, ba naêm, hai naêm hay moät naêm, hyû laïc, taâm laïc, phaàn nhieàu truï thieàn ñònh; haù coù theå ñöôïc khoâng?” Thích thò ñaùp: “Baïch Theá Toân, khoâng.” Phaät baûo Thích thò: “Thoâi, khoâng tính naêm. Lieäu möôøi thaùng, chín thaùng, taùm thaùng cho ñeán moät thaùng, hyû laïc, taâm laïc, phaàn nhieàu truï thieàn ñònh, haù coù theå ñöôïc khoâng? Laïi khoâng tính thaùng, maø möôøi ngaøy, chín ngaøy, taùm ngaøy cho ñeán moät ngaøy moät ñeâm hyû laïc, taâm laïc, phaàn nhieàu truï thieàn ñònh, haù coù theå ñöôïc khoâng?” “Baïch Theá Toân, khoâng.” Phaät daïy Thích thò: “Nay Ta noùi cho caùc oâng bieát, trong haøng Thanh vaên cuûa Ta, coù ngöôøi taâm ngay thaúng, khoâng sieåm traù, khoâng huyeãn nguïy; Ta ñaõ giaùo hoùa ngöôøi naøy möôøi naêm. Do nhaân duyeân naøy, ngöôøi aáy coù theå trong voøng traêm, ngaøn, vaïn naêm chæ moät möïc hyû laïc, taâm laïc, phaàn nhieàu truï thieàn ñònh. Ñieàu naøy chaéc chaén laø coù. “Laïi nöõa, thoâi, khoâng tính möôøi naêm, maø chín naêm, taùm naêm, cho ñeán moät naêm, möôøi thaùng, chín thaùng, cho ñeán moät thaùng; möôøi ngaøy, chín ngaøy, cho ñeán moät ngaøy moät ñeâm, neáu ñaõ ñöôïc Ta giaùo hoùa, thì ñeán saùng hoâm sau hoï coù theå tieán boä vöôït böïc. Saùng sôùm ñaõ ñöôïc giaùo hoùa thì ñeán chieàu toái, coù theå tieán boä gaáp boäi. Vì nhaân duyeân naøy, neân trong voøng traêm, ngaøn, vaïn naêm chæ moät möïc hyû laïc, taâm laïc,
phaàn nhieàu truï thieàn ñònh, thaønh töïu hai quaû. Hoaëc quaû Tö-ñaø-haøm hay quaû A-na-haøm. Vì ngöôøi naøy tröôùc ñoù ñaõ ñaéc Tu-ñaø-hoaøn roài.” Nhöõng ngöôøi hoï Thích baïch Phaät: “Laønh thay! Theá Toân! Töø hoâm nay, vaøo nhöõng ngaøy trai, chuùng con seõ tu taäp trai giôùi taùm chi; vaøo thaùng thaàn tuùc, cuõng thoï trì trai giôùi, tuøy söùc maø boá thí, tu taäp moïi coâng ñöùc.” Phaät baûo Thích thò: “Laønh thay, caùc Cuø-ñaøm, haõy laøm nhöõng vieäc caàn thieát5.” Phaät noùi kinh naøy xong, nhöõng ngöôøi hoï Cuø-ñaøm nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû, tuøy hyû, laøm leã ra veà. Μ KINH 1122. TAÄT BEÄNH6 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Ni-caâu-luaät, nöôùc Ca-tyø-la-veä. Baáy giôø, coù nhieàu ngöôøi doøng hoï Thích nhoùm hoïp taïi nhaø luaän nghò, baøn luaän nhö vaäy. Khi aáy, coù ngöôøi hoï Thích noùi vôùi ngöôøi hoï Thích teân laø Nan-ñeà: “Toâi coù khi ñöôïc ñeán Nhö Lai ñeå cung kính cuùng döôøng, coù khi khoâng ñöôïc. Coù khi ñöôïc gaàn guõi cuùng döôøng caùc vò Tyø- kheo quen bieát, coù khi khoâng ñöôïc. Laïi cuõng khoâng bieát coù nhöõng vò Öu-baø-taéc trí tueä, maø khi coù nhöõng vò Öu-baø-taéc, Öu-baø-di trí tueä khaùc bò taät beänh khoán khoå, thì seõ laøm sao thuyeát phaùp, giaùo giôùi, giaùo hoùa cho hoï? Baây giôø chuùng ta cuøng ñeán choã Theá Toân thöa hoûi nghóa naøy. Theo nhö lôøi daïy Theá Toân maø thoï trì.” Luùc ñoù, Nan-ñeà vaø nhöõng ngöôøi doøng hoï Thích, cuøng nhau ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu leã döôùi chaân, ngoài lui qua moät beân, baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, chuùng con nhöõng ngöôøi hoï Thích coù baøn luaän vôùi nhau ôû nhaø nghò luaän nhö vaäy. Coù ngöôøi hoï Thích ñeán noùi vôùi con raèng: ‘Naøy Nan-ñeà, chuùng toâi coù khi ñöôïc ñeán Nhö Lai ñeå cung kính cuùng döôøng, coù khi khoâng ñöôïc. Coù khi ñöôïc gaàn guõi cuùng döôøng caùc vò Tyø-kheo quen bieát, coù khi khoâng ñöôïc. Noùi ñaày ñuû nhö treân... cho
5.
Haùn: vi chaân thaät yeáu 為 真 實 要 : chöa hieåu yù.
6.
Paøli, S. 55. 54 Gilaøyana.
ñeán vaâng theo lôøi daïy Theá Toân maø thoï trì.’ Hoâm nay chuùng con thænh vaán Theá Toân: ‘Neáu Öu-baø-taéc trí tueä, maø khi coù Öu-baø-taéc vaø Öu-baø- di trí tueä khaùc bò beänh taät khoán khoå thì neân thuyeát phaùp giaùo giôùi, giaùo hoùa theá naøo?’” Phaät baûo Nan-ñeà: “Neáu Öu-baø-taéc trí tueä, muoán ñeán choã Öu-baø-taéc vaø Öu-baø-di trí tueä khaùc ñang bò taät beänh khoán khoå, thì ñem ba phaùp an taâm7 naøy maø truyeàn daïy cho hoï; noùi raèng: ‘Nhaân giaû! Haõy thaønh töïu loøng tin thanh tònh baát hoaïi ñoái vôùi Phaät, ñoái vôùi Phaùp, Taêng.’ “Sau khi ñem ba phaùp an taâm naøy truyeàn daïy xong, laïi neân hoûi raèng: ‘Nhaân giaû coù quyeán luyeán cha meï khoâng?’Neáu ngöôøi kia coù quyeán luyeán cha meï, thì neân daïy buoâng xaû vaø neân noùi raèng: ‘Neáu Nhaân giaû quyeán luyeán cha meï maø ñöôïc soáng, thì ñaùng quyeán luyeán. Ñaõ khoâng do quyeán luyeán maø ñöôïc soáng, thì quyeán luyeán laøm gì?’Neáu kia noùi khoâng coù quyeán luyeán cha meï thì neân tuøy hyû khuyeán thieän vaø hoûi theâm raèng: ‘Ñoái vôùi vôï con, noâ boäc, tieàn cuûa cuøng moïi vaät Nhaân giaû coù quyeán luyeán khoâng?’ Neáu noùi quyeán luyeán thì neân khuyeân buoâng xaû, nhö phaùp xaû söï quyeán luyeán cha meï. Neáu noùi khoâng quyeán luyeán, thì tuøy hyû khuyeán thieän vaø hoûi nöõa: ‘Ñoái vôùi nguõ duïc theá gian Nhaân giaû coù luyeán tieác khoâng?’ Neáu hoï noùi luyeán tieác, thì neân giaûi thích laø nguõ duïc theá gian laø choã xaáu xa, baát tònh, baïi hoaïi, hoâi haùm, khoâng gioáng nhö nguõ duïc thaéng dieäu coõi trôøi. Haõy khuyeân kia lìa boû nguõ duïc theá gian vaø quyeát mong nguõ duïc coõi trôøi. Neáu ngöôøi kia noùi taâm ñaõ xa lìa nguõ duïc theá gian vaø tröôùc ñaõ nghó ñeán duïc thaéng dieäu coõi trôøi, thì tuøy hyû khuyeán thieän vaø laïi noùi vôùi hoï raèng: ‘Nguõ duïc thaéng dieäu coõi trôøi, laø phaùp voâ thöôøng, khoå, khoâng, bieán hoaïi. Chö Thieân coõi trôøi coù thaân töôùng thuø thaéng hôn nguõ duïc coõi trôøi.’ Neáu kia noùi ñaõ boû nghó ñeán duïc coõi trôøi vaø chæ nghó ñeán thaân töôùng hôn nguõ duïc, thì cuõng tuøy hyû khuyeán thieän vaø laïi noùi vôùi raèng: ‘Duïc cuûa höõu thaân8 cuõng laïi laø phaùp voâ thöôøng, bieán hoaïi, chæ
7.
Toâ töùc xöù 穌 息 處 . Paøli: assaøsaniya dhamma: phaùp laøm cho hôi thôû ñieàu hoøa;
laøm cho thö giaûn, nghæ ngôi; phaùp laøm cho an taâm.
8.
Höõu thaân 有 身 ; töùc höõu thaân kieán, chaáp thaân coù thaät. Dieät tröø thaân kieán chöùng
Tu-ñaø-hoaøn. Paøli: sakkaøya.
coù söï an laïc cuûa xuaát ly, laø Nieát-baøn vôùi söï dieät taän cuûa caùc haønh. Nhaân giaû neân lìa boû söï meâ luyeán nôi höõu thaân, maø neân vui caùi vui Nieát-baøn vaéng laëng, toái thöôïng, thuø thaéng.’ “Vò Thaùnh ñeä töû kia neáu ñaõ lìa boû söï meâ luyeán ñoái vôùi höõu, chæ vui vôùi Nieát-baøn, thì cuõng neân tuøy hyû khuyeán thieän. “Nhö vaäy, Nan-ñeà, Thaùnh ñeä töû kia töø töø tröôùc sau ñöôïc nhaéc nhôû chæ daïy, khieán cho hoï ñöôïc Nieát-baøn baát khôûi9; gioáng nhö Tyø-kheo soáng moät traêm tuoåi, giaûi thoaùt Nieát-baøn.” Phaät noùi kinh naøy xong, Nan-ñeà hoï Thích cuøng moïi ngöôøi nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû, tuøy hyû, ñaûnh leã ra veà. Μ KINH 1123. BOÀ-ÑEÀ10 Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Ni-caâu-luaät, taïi nöôùc Ca-tyø-la- veä, Baáy giôø, coù ngöôøi hoï Thích teân laø Boà-ñeà11 ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân Phaät, ngoài lui qua moät beân, baïch Phaät: “Laønh thay, baïch Theá Toân, chuùng con sung söôùng ñöôïc thieän lôïi, laø ñöôïc laøm thaân quyeán Theá Toân.” Phaät baûo Boà-ñeà: “Chôù noùi nhö vaäy, raèng: ‘Chuùng con sung söôùng ñöôïc thieän lôïi, laø ñöôïc laøm thaân quyeán Theá Toân.’ Naøy Boà-ñeà, ñöôïc goïi laø thieän lôïi laø ñoái vôùi Phaät coù taâm thanh tònh baát hoaïi, ñoái vôùi Phaùp, Taêng coù taâm thanh tònh baát hoaïi vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi. Cho neân, naøy Boà-ñeà, neân hoïc nhö vaày: Ñoái vôùi Phaät coù taâm thanh tònh baát hoaïi, ñoái vôùi Phaùp, Taêng coù taâm thanh tònh baát hoaïi vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi.” Phaät noùi kinh naøy xong, Boà-ñeà hoï Thích nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû, tuøy hyû, laøm leã ra veà. Μ
9.
Haùn; baát khôûi Nieát-baøn 不 起 涅 槃 ; chæ Nieát-baøn voâ sanh, khoâng coøn taùi sanh.
Baûn Paøli khoâng nhaéc ñeán yù nghóa naøy.
10.
Paøli, S. 55. 48. Bhaddiya.
11.
Boà-ñeà 菩 提 . Paøli: Bhaddiya. Baûn Haùn ñoïc laø Bodhi(ya).
KINH 1124. VAÕNG SANH12 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Ni-caâu-luaät, taïi nöôùc Ca-tyø-la- veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Neáu coù vò Thaùnh ñeä töû naøo ñoái vôùi Phaät maø thaønh töïu ñöôïc loøng tin thanh tònh baát hoaïi, thì ngay luùc ñoù, seõ ñöôïc caùc haøng chö Thieân maø tröôùc kia ñoái vôùi Phaät ñaõ thaønh töïu ñöôïc loøng tin tònh giôùi baát hoaïi vaø vì nhaân duyeân naøy hoï ñöôïc sanh leân coõi trôøi, hoï ñeàu raát hoan hyû vaø khen ngôïi raèng: ‘Ta, nhôø nhaân duyeân ñoái vôùi Phaät thaønh töïu ñöôïc loøng tin thanh tònh baát hoaïi, neân ñöôïc sanh leân coõi trôøi toát ñeïp naøy. Vò Thaùnh ñeä töû kia, ngaøy nay ñoái vôùi Phaät thaønh töïu loøng tin thanh tònh baát hoaïi, vì nhaân duyeân ñoù cuõng seõ sanh leân coõi trôøi toát ñeïp naøy.’ “Ñoái vôùi Phaùp vaø Taêng, loøng tin thanh tònh baát hoaïi vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi cuõng noùi nhö vaäy.” Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 1125. TU-ÑAØ-HOAØN (1)13 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Coù boán ñaïo phaàn Tu-ñaø-hoaøn14: Thaân caän ngöôøi thieän nam, nghe chaùnh phaùp, beân trong suy nghó chaân chaùnh, phaùp thöù phaùp höôùng15.” Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
12. Paøli, S. 55. 36. Sabhaøgata. 13. Paøli, S. 55. 50. Aíga; S. 55. 55. Caturo phalaø. 14. Töù chuûng Tu-ñaø-hoaøn ñaïo phaàn 四 種 須 陀 洹 道 分 . Paøli: cattaøri sotapattiyaígaøni. Cuõng goïi laø boán Döï löu chi, Cf. Phaùp uaån 2, Ñaïi 26, tr.458. 15. Cf, Phaùp uaån, ibid.: thaân caän thieän só, thính vaên chaùnh phaùp, nhö lyù taùc yù, phaùp tuøy phaùp haønh. Paøli, Cf. D.iii. 227: sappurisa-saösevo, saddhamma-savanaö, yoniso-manasikaøro, dhammaønudhamma-paæipatti.
Μ
KINH 1126. TU-ÑAØ-HOAØN (2)16 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Coù boán chi phaàn Tu-ñaø-hoaøn17. Nhöõng gì laø boán? Ñoái vôùi Phaät coù taâm thanh tònh baát hoaïi; ñoái vôùi Phaùp, Taêng coù taâm thanh tònh baát hoaïi, thaønh töïu Thaùnh giôùi. Ñoù goïi laø ñaïo phaàn Tu-ñaø- hoaøn.” Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 1127. BOÁN PHAÙP18 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Neáu coù ngöôøi naøo thaønh töïu boán phaùp thì bieát ngöôøi ñoù laø Tu- ñaø-hoaøn. Nhöõng gì laø boán? Ñoù laø ñoái vôùi Phaät coù taâm thanh tònh baát hoaïi; ñoái vôùi Phaùp, Taêng, coù taâm thanh tònh baát hoaïi, thaønh töïu Thaùnh giôùi. Ñoù goïi laø ngöôøi thaønh töïu boán phaùp, neân bieát hoï laø Tu- ñaø-hoaøn.” Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh. Gioáng nhö noùi maø khoâng phaân bieät, cuõng vaäy phaân bieät veà Tyø- kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø- di. Ngöôøi naøo thaønh töïu boán phaùp, thì bieát hoï laø Tu-ñaø-hoaøn. Caùc kinh ñeàu noùi nhö treân.19
16.
Paøli, S. 55. 46. Bhikkhuø.
17.
Tu-ñaø-hoaøn phaàn 須 陀 洹 分 .
18.
Paøli, S. 55. 2. Ogadha.
19.
Trong ñoaïn naøy, toùm taét coù möôøi baûy kinh. AÁn Thuaän, kinh 1318-13190. Ñaïi
Chaùnh khoâng coù kinh soá töông ñöông.
Μ
KINH 1128. BOÁN QUAÛ (1)20 Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Coù boán quaû Sa-moân. Nhöõng gì laø boán? Laø quaû Tu-ñaø-hoaøn, Töñaø-haøm, A-na-haøm vaø A-la-haùn.” Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 1129. BOÁN QUAÛ (2)21 Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Coù boán quaû Sa-moân. Nhöõng gì laø boán? Quaû Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø- haøm, A-na-haøm vaø A-la-haùn. Theá naøo laø quaû Tu-ñaø-hoaøn? Ñoaïn tröø ba keát goïi laø Tu-ñaø-hoaøn. Theá naøo laø quaû Tö-ñaø-haøm? Ñoaïn tröø ba keát, tham, saân, si vôi moûng, goïi laø Tö-ñaø-haøm. Theá naøo laø quaû A-na-haøm? Ñoaïn döùt naêm haï phaàn keát söû, goïi laø quaû A-na-haøm. Theá naøo laø quaû A-la-haùn? Neáu ngöôøi naøo döùt saïch tham duïc, saân nhueá, ngu si vaø taát caû phieàn naõo goïi laø A-la-haùn.” Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh. Gioáng nhö noùi maø khoâng phaân bieät, cuõng vaäy, phaân bieät Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di. Ngöôøi naøo thaønh töïu boán phaùp, thì bieát hoï laø Tu-ñaø-hoaøn. Caùc kinh ñeàu noùi nhö treân. Μ
20.
Paøli, S. 55. 55-58. Caturo phalaø.
21.
Tham chieáu kinh 1128.
KINH 1130. HAØN XÖÙ22 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “ÔÛ baát cöù nôi naøo, neáu coù Tyø-kheo ñi kinh haønh vaø ôû nôi ñoù maø chöùng ñöôïc moät trong boán quaû Sa-moân, thì khi Tyø-kheo aáy maïng chung, thöôøng nhôù ñeán choã mình chöùng quaû.” Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh. Gioáng nhö choã kinh haønh, cuõng vaäy choã ñöùng, choã ngoài, choã naèm cuõng noùi nhö vaäy. Cuõng vaäy Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa- ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di. Caùc kinh ñeàu noùi nhö vaäy. Μ KINH 1131. BOÁN THÖÙC AÊN23 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Gioáng nhö boán loaïi thöùc aên ñoái vôùi töù ñaïi, ñeå an laäp chuùng sanh, giuùp ích vaø duy trì. Nhöõng gì laø boán? Ñoaøn thöïc, xuùc thöïc, yù tö thöïc vaø thöùc thöïc. Cuõng vaäy, coù boán thöù thöùc aên an laïc voán thaám nhuaàn bôûi phöôùc ñöùc, thaám nhuaàn bôûi phaùp laønh. Nhöõng gì laø boán? Ñoù laø ñoái vôùi Phaät thaønh töïu taâm thanh tònh baát hoaïi, laø thöùc aên an laïc voán thaám nhuaàn bôûi phöôùc ñöùc, thaám nhuaàn bôûi phaùp laønh. Ñoái vôùi Phaùp, Taêng thaønh töïu taâm thanh tònh baát hoaïi vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi, laø thöùc aên an laïc voán thaám nhuaàn bôûi phöôùc ñöùc, thaám nhuaàn bôûi phaùp laønh.” Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
22.
Paøli, khoâng thaáy töông ñöông.
23.
Paøli, S. 55. 31. Abhisanda (1).
Μ
KINH 1132. NHUAÄN TRAÏCH (1)24 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: Noùi nhö treân, nhöng chæ coù moät vaøi söï sai khaùc laø: “Ñoái vôùi Phaät thaønh töïu taâm thanh tònh baát hoaïi, laø thöùc aên an laïc voán thaám nhuaàn bôûi phöôùc ñöùc, thaám nhuaàn bôûi phaùp laønh. “Ñoái vôùi Phaùp, Taêng, thaønh töïu taâm thanh tònh baát hoaïi, caùc phaùp ñaõ ñöôïc nghe, vöøa yù, yeâu thích. Thaønh töïu Thaùnh giôùi, laø thöùc aên an laïc voán thaám nhuaàn bôûi phöôùc ñöùc, thaám nhuaàn bôûi phaùp laønh.” Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 1133. NHUAÄN TRAÏCH (2)25 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: Noùi nhö treân, nhöng chæ coù moät vaøi söï sai khaùc laø: “Ñoái vôùi Phaät thaønh töïu taâm thanh tònh baát hoaïi, laø thöùc aên an laïc voán thaám nhuaàn bôûi phöôùc ñöùc, thaám nhuaàn bôûi phaùp laønh. Neáu ñoái vôùi phaùp26; hoaëc taâm keo kieät, caáu baån, troùi buoäc chuùng sanh, thì taâm phaûi xa lìa caùc thöù keo kieät, caáu baån ñaõ dính nhieàu vaøo ñoù, maø thöïc haønh boá thí giaûi thoaùt. Thöôøng boá thí, thích buoâng xaû, taâm haønh thí bình ñaúng, laø thöùc aên an laïc voán thaám nhuaàn bôûi phöôùc ñöùc, thaám nhuaàn bôûi phaùp laønh.” Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh. Μ
24.
Paøli, S. 55. 32. Abhisanda (2).
25.
Tham chieáu kinh 1132.
26.
Baûn Haùn tieát löôïc: ñoái vôùi phaùp vaø ñoái vôùi Taêng, chi tieát nhö ñoái vôùi Phaät. Tieáp theo laø thöù tö, an laïc do boá thí.
KINH 1134. NHUAÄN TRAÏCH (3)27 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: Noùi nhö treân, nhöng chæ coù moät vaøi söï sai khaùc laø: “Boán thöù nhö vaäy laø thöùc aên an laïc voán thaám nhuaàn bôûi phöôùc ñöùc, thaám nhuaàn bôûi phaùp laønh. Quaû baùo vaø coâng ñöùc cuûa Thaùnh ñeä töû kia khoâng theå so saùnh. Khoâng theå noùi coù ñöôïc bao nhieâu phöôùc, bao nhieâu baùo nhö vaäy, maø chæ noùi phöôùc baùo nhieàu cuûa hoï thuoäc veà coâng ñöùc lôùn ñaõ tích tuï.” Gioáng nhö kinh Thí duï nguõ haø28 ñaõ noùi,... cho ñeán noùi keä. Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 1135. BOÁN MÖÔI THIEÂN TÖÛ29 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, coù boán möôi Thieân töû töôùng maïo raát ñeïp ñeõ, saùng sôùm ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu leã döôùi chaân Phaät, ngoài lui qua moät beân. Theá Toân baûo caùc Thieân töû aáy raèng: “Laønh thay! Laønh thay! Caùc Thieân töû, caùc oâng ñoái vôùi Phaät ñaõ thaønh töïu taâm thanh tònh baát hoaïi; ñoái vôùi Phaùp, Taêng thaønh töïu taâm thanh tònh baát hoaïi vaø thaønh töïu Thaùnh giôùi chöa?” Baáy giôø, coù moät Thieân töû ñöùng daäy, söûa laïi y phuïc, cuùi ñaàu leã döôùi chaân Phaät, roài chaép tay baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, ñoái vôùi Phaät con ñaõ thaønh töïu taâm thanh tònh baát hoaïi, nhôø coâng ñöùc naøy, neân khi thaân hoaïi maïng chung con ñöôïc sanh leân coõi trôøi.”
27.
Paøli, S. 55. 33. Abhisanda.
28.
Quyeån 30, kinh 841.
29.
Paøli, S. 55. 20. Devacaørika.
Moät Thieân töû thöa: “Baïch Theá Toân, ñoái vôùi Phaùp con ñaõ thaønh töïu taâm thanh tònh baát hoaïi, nhôø coâng ñöùc naøy, neân khi thaân hoaïi maïng chung con ñöôïc sanh leân coõi trôøi.” Moät Thieân töû thöa: “Baïch Theá Toân, ñoái vôùi Taêng con ñaõ thaønh töïu taâm thanh tònh baát hoaïi, nhôø coâng ñöùc naøy, neân khi thaân hoaïi maïng chung con ñöôïc sanh leân coõi trôøi.” Moät Thieân töû thöa: “Baïch Theá Toân, ñoái vôùi Thaùnh giôùi con ñaõ thaønh töïu, nhôø coâng ñöùc naøy neân khi thaân hoaïi maïng chung con ñöôïc sanh leân coõi trôøi.” Baáy giôø, boán möôi Thieân töû ôû tröôùc Phaät töï kyù thuyeát veà quaû Tu- ñaø-hoaøn roài lieàn bieán maát. Gioáng nhö boán möôi vò Thieân töû, cuõng vaäy, boán traêm Thieân töû, taùm traêm Thieân töû, möôøi ngaøn Thieân töû, hai chuïc ngaøn Thieân töû, ba chuïc ngaøn Thieân töû, boán chuïc ngaøn Thieân töû, naêm chuïc ngaøn Thieân töû, saùu chuïc ngaøn Thieân töû, baûy chuïc ngaøn Thieân töû, taùm chuïc ngaøn Thieân töû, hoï ôû tröôùc Phaät töï kyù thuyeát veà quaû Tu-ñaø-hoaøn xong lieàn bieán maát. Μ KINH 1136. NGUYEÄT DUÏ30 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Truùc, khu Ca-lan-ñaø, thaønh Vöông xaù31. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Haõy soáng nhö maët traêng; khi ñi vaøo nhaø ngöôøi khaùc vôùi taøm
30. Quoác Dòch, quyeån 45 “Tuïng viii. Ñaïo. Nhö Lai. 1. Töông öng Ñaïi Ca-dieáp” moät phaåm. AÁn Thuaän, “Tuïng 7. Nhö Lai sôû thuyeát. 41. Töông öng Ñaïi Ca-dieáp” möôøi moät kinh, töông ñöông Paøli S. 16. Kassapa-saöyutta. Phaät Quang, quyeån 31, phaàn sau (vaøo hai kinh ñaàu quyeån 32). Ñaïi Chaùnh, quyeån 41, kinh 1136-1144, 905-906 (quyeån 32). Paøli, S. 16. 3. Candupama. Bieät dòch, N0100(111). 31. Baûn Ñaïi Chaùnh: Xaù-veä quoác.
quyù, khieâm haï, kieåm thuùc taâm, thuùc lieãm thaân hình nhö ngöôøi môùi hoïc. Nhö ngöôøi maét saùng khi loäi vöïc saâu, leân ñænh nuùi, kieåm thuùc taâm, thuùc lieãm thaân hình vaø chaäm raõi tieán tôùi tröôùc. “Tyø-kheo cuõng vaäy, soáng nhö maët traêng; khi ñi vaøo nhaø ngöôøi khaùc vôùi taøm quyù, khieâm haï, kieåm thuùc taâm, thuùc lieãm thaân hình nhö ngöôøi môùi hoïc. “Tyø-kheo Ca-dieáp soáng nhö maët traêng; khi ñi vaøo nhaø ngöôøi khaùc vôùi taøm quyù, khieâm haï khoâng cao maïn, kieåm thuùc taâm, thuùc lieãm thaân hình nhö ngöôøi môùi hoïc. Nhö ngöôøi maét saùng loäi vöïc saâu, leân ñænh nuùi cheá ngöï taâm, thuùc lieãm thaân, xem xeùt kyõ roài môùi tieán.” Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “YÙ caùc oâng theá naøo? Tyø-kheo phaûi nhö theá naøo môùi vaøo nhaø ngöôøi?” Caùc Tyø-kheo baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, Theá Toân laø goác phaùp, laø con maét phaùp, laø choã nöông töïa cuûa phaùp, xin Theá Toân noùi roäng, caùc Tyø-kheo nghe xong seõ nhaän laõnh phuïng haønh.” Phaät baûo Tyø-kheo: “Haõy laéng nghe vaø suy nghó kyõ, Ta seõ vì caùc oâng giaûng noùi. “Neáu Tyø-kheo naøo ôû nhaø ngöôøi maø taâm khoâng bò dính, khoâng bò troùi, khoâng tham ñaém duïc laïc32; ñoái vôùi caùi lôïi maø ngöôøi khaùc coù, coâng ñöùc maø ngöôøi khaùc laøm, hoan hyû nhö laø cuûa chính mình, khoâng sanh ra tö töôûng ganh tò; cuõng khoâng töï ñeà cao mình, haï thaáp ngöôøi. Tyø-kheo nhö vaäy môùi neân vaøo nhaø ngöôøi.” Baáy giôø, Theá Toân ñöa tay sôø vaøo hö khoâng, roài hoûi caùc Tyø-kheo: “Hieän taïi tay naøy cuûa Ta coù bò dính, bò troùi, bò nhieãm bôûi hö khoâng chaêng?” Tyø-kheo baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, khoâng,” Phaät baûo Tyø-kheo: “Phaùp cuûa Tyø-kheo thöôøng nhö vaäy, vôùi taâm khoâng bò dính,
32. Paøli: seyyathaøpìyö aøkaøse paøòi na… cittaö na sajjati na gayhati na bajjhati, cuõng nhö caùnh tay naøy trong hö khoâng, taâm khoâng bò dính maéc, khoâng bò naém giöõ, khoâng bò coät troùi.
khoâng bò troùi vaø khoâng bò nhieãm khi vaøo nhaø ngöôøi. Chæ coù Tyø-kheo Ca-dieáp laø vôùi taâm khoâng bò dính, khoâng bò troùi vaø khoâng bò nhieãm khi vaøo nhaø ngöôøi. Ñoái vôùi caùi lôïi maø ngöôøi khaùc coù, coâng ñöùc maø ngöôøi khaùc laøm, hoan hyû nhö laø cuûa chính mình, khoâng sanh ra tö töôûng ganh tò; cuõng khoâng töï ñeà cao mình, haï thaáp ngöôøi, chæ coù Tyø-kheo Ca-dieáp nhö vaäy môùi neân vaøo nhaø ngöôøi.” Baáy giôø, Theá Toân laïi ñöa tay sôø vaøo hö khoâng, roài hoûi caùc Tyø- kheo: “YÙ caùc oâng theá naøo? Hieän taïi tay naøy cuûa Ta coù bò dính, bò troùi, bò nhieãm bôûi hö khoâng chaêng?” Tyø-kheo baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, khoâng,” Phaät baûo Tyø-kheo: “Chæ Tyø-kheo Ca-dieáp thöôøng nhö vaäy, vôùi taâm khoâng bò dính, khoâng bò troùi vaø khoâng bò nhieãm khi vaøo nhaø ngöôøi. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Tyø-kheo nhö theá naøo môùi ñaùng laø thuyeát phaùp thanh tònh?” Caùc Tyø-kheo baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, Theá Toân laø goác phaùp, laø con maét phaùp, laø nôi nöông töïa cuûa phaùp, xin Ngaøi noùi roäng, chuùng con nghe xong seõ nhaän laõnh phuïng haønh.” Phaät baûo Tyø-kheo: “Haõy laéng nghe vaø suy nghó kyõ, Ta seõ vì caùc oâng maø giaûng noùi. “Neáu coù Tyø-kheo naøo thuyeát phaùp cho ngöôøi maø khôûi taâm nhö vaày: ‘Nhöõng ai khôûi tín taâm thanh tònh ñoái vôùi ta? Laøm nhö theá roài, cuùng döôøng y phuïc, ngoïa cuï, meàn neäm vaø thuoác men.’ Thuyeát nhö vaäy, goïi laø thuyeát phaùp khoâng thanh tònh. “Neáu laïi coù Tyø-kheo naøo thuyeát phaùp cho ngöôøi, khôûi nghó nhö vaày: ‘Chaùnh phaùp luaät ñöôïc Theá Toân hieån hieän, lìa caùc nhieät naõo, khoâng ñôïi thôøi tieát, ngay nôi hieän thaân naøy33, duyeân nôi töï taâm maø giaùc tri, höôùng thaúng Nieát-baøn. Nhöng chuùng sanh thì ñaém chìm vaøo giaø, beänh, cheát, öu, bi, khoå, naõo. Nhöõng chuùng sanh nhö vaäy neáu nghe ñöôïc Chaùnh phaùp, nhôø nghóa lôïi thì maõi maõi seõ ñöôïc an laïc. Nhôø nhaân
33. Töùc thöû hieän thaân 即 此 現 身 .
duyeân Chaùnh phaùp naøy, baèng taâm töø, taâm bi, taâm thöông xoùt vaø taâm muoán Chaùnh phaùp ñöôïc truï theá laâu daøi maø thuyeát cho ngöôøi’. Ñoù goïi laø thuyeát phaùp thanh tònh. “Chæ coù Tyø-kheo Ca-dieáp môùi coù taâm thanh tònh nhö vaäy maø vì ngöôøi thuyeát phaùp; baèng Chaùnh phaùp luaät cuûa Nhö Lai,... cho ñeán vì taâm muoán laøm Chaùnh phaùp ñöôïc truï theá laâu daøi maø vì ngöôøi thuyeát phaùp. “Cho neân, caùc Tyø-kheo, phaûi hoïc nhö vaäy, thuyeát phaùp nhö vaäy, ñoái vôùi Chaùnh phaùp luaät cuûa Nhö Lai,... cho ñeán taâm muoán khieán cho Chaùnh phaùp ñöôïc thöôøng truï laâu daøi maø vì ngöôøi thuyeát phaùp.” Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 1137. THÍ DÖÕ34 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: “Neáu coù Tyø-kheo naøo, muoán vaøo nhaø ngöôøi maø khôûi nghó nhö vaày: ‘Ngöôøi kia seõ boá thí cho ta, chöù khoâng phaûi khoâng boá thí; boá thí voäi, khoâng cuùng töø töø; boá thí nhieàu, khoâng boá thí ít; boá thí ngon, khoâng boá thí dôû; cuùng boá thí khoâng cuùng chaäm.’ Vì taâm nhö vaäy, maø ñeán nhaø ngöôøi, neáu ngöôøi ta khoâng boá thí,... cho ñeán boá thí chaäm, taâm cuûa Tyø- kheo naøy seõ bò khuaát nhuïc. Vì lyù do naøy neân taâm cuûa Tyø-kheo aáy thoaùi thaát, töï sanh chöôùng ngaïi. “Neáu laïi coù Tyø-kheo naøo, muoán vaøo nhaø ngöôøi maø khôûi nghó nhö vaày: ‘Ngöôøi xuaát gia muïc ñích ñeán nhaø ngöôøi, laø do ñaâu ñöôïc boá thí chöù khoâng phaûi khoâng boá thí, boá thí voäi khoâng phaûi boá thí töø töø, boá thí nhieàu khoâng phaûi boá thí ít, boá thí ngon khoâng phaûi boá thí dôû, boá thí nhanh khoâng phaûi boá thí chaäm?’ Nghó nhö vaäy môùi ñeán nhaø ngöôøi. Neáu ngöôøi ta khoâng boá thí,... cho ñeán boá thí chaäm, taâm cuûa Tyø-kheo naøy khoâng bò khuaát nhuïc, cuõng khoâng bò thoaùi thaát, khoâng sanh chöôùng ngaïi.
34. Paøli, S. 16.4. Kulupagaö. Bieät dòch, N0100(112).
“Chæ coù Tyø-kheo Ca-dieáp nghó nhö vaäy khi ñeán nhaø ngöôøi. Cho neân caùc Tyø-kheo phaûi hoïc nhö vaäy, nghó nhö vaäy khi vaøo nhaø ngöôøi: ‘Ngöôøi xuaát gia muïc ñích khi ñeán nhaø ngöôøi, do ñaâu ñöôïc cuùng chöù khoâng phaûi khoâng cuùng,... cho ñeán cuùng mau khoâng phaûi cuùng chaäm?’ Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh. Μ KINH 1138. THAÉNG35 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Toân giaû Ca-dieáp ôû trong giaûng ñöôøng Loäc töû maãu vöôøn phía Ñoâng nöôùc Xaù-veä. Buoåi chieàu, sau khi töø thieàn tònh daäy, Toân giaû ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu leã döôùi chaân Phaät, ngoài lui qua moät beân. Khi aáy Theá Toân baûo Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp: “OÂng neân thuyeát phaùp, giaùo giôùi, giaùo thoï cho caùc Tyø-kheo. Vì sao? Vì Ta thöôøng thuyeát phaùp giaùo giôùi, giaùo thoï cho caùc Tyø-kheo, oâng cuõng neân nhö vaäy.” Toân giaû Ma-ha ca-dieáp baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, nay raát khoù giaùo thoï caùc Tyø-kheo. Hoaëc coù Tyø- kheo khoâng chòu nghe noùi.” Phaät baûo Ma-ha Ca-dieáp: “Vì lyù do gì oâng noùi nhö vaäy?” Ma-ha Ca-dieáp baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, con thaáy coù hai Tyø-kheo, moät teân laø Baøn-truø36 ñeä töû cuûa A-nan, hai teân laø A-phuø-tyø37 ñeä töû cuûa Ma-ha Muïc-kieàn-lieân. Hai ngöôøi naøy tranh luaän veà ña vaên. Hoï baûo nhau: ‘Ngöôi ñeán ñaây cuøng nhau baøn luaän ñeå coi ai coù sôû tri nhieàu vaø sôû tri ai hôn.’” Khi aáy, Toân giaû A-nan ñöùng sau Phaät ñang caàm quaït haàu, noùi vôùi Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp:
35.
Paøli, S. 16. 6. Ovaødo.
36.
Baøn-truø 槃 稠 . Paøli: Bhaòña.
37.
A-phuø-tyø 阿 浮 毘 . Abhiójika.
“Haõy thoâi! Thöa Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp! Haõy nhaãn! Toân giaû Ca-dieáp! Nhöõng Tyø-kheo thieáu nieân naøy trí tueä keùm, trí tueä xaáu.” Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp noùi vôùi Toân giaû A-nan: “OÂng haõy im laëng! Chôù khieán ta ôû giöõa Taêng hoûi söï vieäc oâng.” Luùc aáy, Toân giaû A-nan lieàn im laëng. Baáy giôø, Ñöùc Phaät baûo moät Tyø-kheo: “OÂng haõy ñeán choã Tyø-kheo Baøn-truø vaø A-phuø-tyø noùi raèng: ‘Ñaïi Sö cho goïi caùc oâng.’” Tyø-kheo naøy lieàn vaâng lôøi, ñeán choã Tyø-kheo A-phuø-tyø vaø Tyø- kheo Baøn-truø noùi raèng: “Ñaïi Sö cho goïi caùc oâng.” Tyø-kheo Baøn-truø vaø A-phuø-tyø vaâng theo lôøi daïy, caû hai lieàn ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu leã döôùi chaân, ngoài lui qua moät beân. Baáy giôø, Theá Toân hoûi hai Tyø-kheo: “Coù thöïc, hai oâng ñaõ cuøng nhau tranh luaän vaø noùi: ‘OÂng ñeán ñaây cuøng nhau baøn luaän ñeå coi ai coù sôû tri nhieàu vaø sôû tri ai hôn’ khoâng?” Hai Tyø-kheo baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, thaät coù.” Phaät baûo hai Tyø-kheo: “Caùc oâng ñem nhöõng phaùp cuûa Ta daïy nhö Tu-ña-la, Kyø-daï, Giaø-ñaø, Öu-ñaø-na, Ni-ñaø-na, A-baø-ñaø-na, Y-ñeá-nhaät-ña-giaø, Xaø-ñaø- giaø, Tyø-phuù-la, A-phuø-ñaø-ñaït-ma, Öu-ba-ñeà-xaù ñeå tranh luaän nhau vaø baûo: ‘Ngöôi ñeán ñaây cuøng nhau baøn luaän ñeå coi ai coù sôû tri nhieàu vaø sôû tri ai hôn’ phaûi khoâng?” Hai Tyø-kheo baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, khoâng vaäy.” Phaät baûo hai Tyø-kheo: “Caùc oâng khoâng ñem nhöõng gì Ta ñaõ noùi trong Tu-ña-la,... cho ñeán Öu-ba-ñeà-xaù ñeå töï ñieàu phuïc, töï ñình chæ vaø töï caàu Nieát-baøn sao?” Hai Tyø-kheo baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, ñuùng vaäy.” Phaät baûo hai Tyø-kheo: “Caùc oâng laø nhöõng ngöôøi ngu si! Sao caùc oâng ñaõ bieát nhöõng gì Ta daïy trong Tu-ña-la,... cho ñeán Öu-ba-ñeà-xaù roài, laïi cuøng nhau tranh
luaän thöû ai coù sôû tri nhieàu vaø sôû tri ai hôn?” Luùc naøy, hai Tyø-kheo tröôùc Phaät leã döôùi chaân, cuøng baïch Phaät: “Xin saùm hoái Theá Toân! Xin saùm hoái Thieän Theä! Chuùng con ngu si khoâng toát, khoâng phaân bieät, maø tranh luaän nhau.” Phaät baûo hai Tyø-kheo: “Caùc oâng ñaõ thöïc bieát toäi, saùm hoái loãi ngu si, khoâng toát, khoâng bieát phaân bieät maø laïi cuøng tranh luaän. Nay ñaõ töï bieát toäi, töï thaáy toäi, töï bieát hoái loãi, thì Giôùi luaät nghi seõ phaùt sanh ôû ñôøi vò lai. Nay Ta vì thöông xoùt caùc oâng maø nhaän söï saùm hoái, ñeå cho thieän phaùp caùc oâng taêng tröôûng khoâng bao giôø thoaùi giaûm. Vì sao? Vì neáu coù ngöôøi töï bieát toäi, töï thaáy toäi, töï bieát hoái loãi, thì Giôùi luaät nghi seõ phaùt sanh ôû ñôøi vò lai, khoâng bao giôø thoaùi giaûm.” Hai Tyø-kheo sau khi nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû, tuøy hyû laøm leã ra veà. Μ KINH 1139. VOÂ TÍN38 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp ôû trong giaûng ñöôøng Loäc töû maãu taïi vöôøn phía Ñoâng nöôùc Xaù-veä. Buoåi chieàu, sau khi töø thieàn tònh daäy, ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu leã döôùi chaân, ngoài lui qua moät beân. Phaät baûo Ca-dieáp: “OÂng neân giaùo thoï, giaùo giôùi cho caùc Tyø-kheo. Vì caùc Tyø-kheo thuyeát phaùp, giaùo giôùi, giaùo thoï. Vì sao? Vì Ta thöôøng thuyeát phaùp giaùo giôùi, giaùo thoï cho caùc Tyø-kheo, oâng cuõng neân nhö vaäy.” Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp baïch Phaät: “BaïchTheá Toân, Tyø-kheo baây giôø khoù coù theå vì hoï thuyeát phaùp. Neáu coù thuyeát phaùp, thì seõ coù Tyø-kheo khoâng nhaãn, khoâng hoan hyû.” Phaät baûo Ca-dieáp: “Vì lyù do gì oâng noùi nhö vaäy?” Ma-ha Ca-dieáp baïch Phaät:
38. Paøli, S. 16. 7. Ovaødo. Bieät dòch, N0100(114).
“Baïch Theá Toân, hoaëc coù Tyø-kheo khoâng coù taâm tin kính ñoái vôùi thieän phaùp, neáu nghe thuyeát phaùp, hoï coù theå thoaùi chuyeån. Hoaëc ngöôøi aùc trí tueä khoâng coù trí tueä, tinh taán vaø taøm quyù, khoâng coù trí tueä ñoái vôùi thieän phaùp; nghe thuyeát phaùp, coù theå thoaùi thaát. Hoaëc coù ngöôøi tham duïc, saân nhueá, thuïy mieân, traïo hoái, nghi hoaëc, thaân haønh thoâ baïo, phaãn haän, thaát nieäm, baát ñònh, voâ trí, hoï coù nghe thuyeát phaùp thì cuõng thoaùi thaát. Baïch Theá Toân, nhöõng haïng ngöôøi xaáu nhö vaäy, coøn khoâng theå khieán taâm an truï ôû thieän phaùp, huoáng laïi taêng tieán! Neân bieát haïng ngöôøi naøy thieän phaùp caøng ngaøy caøng thoaùi thaát, khoâng theå taêng tröôûng. “Baïch Theá Toân, neáu ngöôøi naøo, ñoái vôùi thieän phaùp, coù loøng tin thanh tònh thì seõ khoâng thoaùi thaát. Ñoái vôùi thieän phaùp coù trí tueä, tinh taán vaø taøm quyù, seõ khoâng thoaùi thaát. Khoâng tham, khoâng nhueá, khoâng thuïy mieân, khoâng traïo hoái, khoâng nghi hoaëc, seõ khoâng thoaùi thaát. Thaân khoâng thoâ baïo, taâm khoâng oâ nhieãm, khoâng phaãn, khoâng haän, ñònh taâm, chaùnh nieäm, trí tueä, seõ khoâng thoaùi thaát. Ngöôøi nhö vaäy, ñoái vôùi caùc thieän phaùp caøng ngaøy caøng taêng tröôûng, huoáng chi taâm laïi an truù. Ngöôøi naøy ngaøy ñeâm thöôøng caàu thaêng tieán, khoâng bao giôø thoaùi thaát.” Phaät baûo Ca-dieáp: “Ñuùng vaäy! Ñuùng vaäy! Ngöôøi naøo ñoái vôùi caùc thieän phaùp, maø khoâng coù loøng tin thì seõ bò thoaùi thaát”. Cuõng nhö Ca-dieáp laàn löôït noùi ñaày ñuû. Sau khi Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû, tuøy hyû, töø choã ngoài ñöùng daäy laøm leã ra veà. Μ KINH 1140. PHAÄT LAØ CAÊN BAÛN39 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp ôû trong giaûng ñöôøng Loäc töû maãu taïi vöôøn phía Ñoâng nöôùc Xaù-veä. Buoåi chieàu, sau khi töø
39. Paøli, S. 16. 8. Ovaødo (3). Bieät dòch, N0100(115).
thieàn tònh daäy, ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu leã döôùi chaân Phaät, ngoài lui qua moät beân. Khi aáy Theá Toân baûo Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp: “OÂng neân giaùo thoï, giaùo giôùi cho caùc Tyø-kheo. Vì caùc Tyø-kheo thuyeát phaùp, giaùo giôùi, giaùo thoï. Vì sao? Vì Ta thöôøng thuyeát phaùp giaùo giôùi, giaùo thoï cho caùc Tyø-kheo, oâng cuõng neân nhö vaäy.” Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, Tyø-kheo baây giôø khoù coù theå vì hoï thuyeát phaùp. Coù caùc Tyø-kheo nghe thuyeát phaùp seõ khoâng nhaãn, khoâng hoan hyû.” Phaät baûo Ca-dieáp: “Vì lyù do gì oâng noùi nhö vaäy?” Ma-ha Ca-dieáp baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, Theá Toân laø goác phaùp, laø con maét phaùp, laø choã nöông töïa cuûa phaùp, cuùi xin Theá Toân vì caùc Tyø-kheo thuyeát phaùp, caùc Tyø-kheo nghe xong seõ laõnh thoï phuïng haønh.” Phaät baûo Ca-dieáp: “Haõy laéng nghe vaø suy nghó cho kyõ, Ta seõ vì caùc oâng maø giaûng noùi.” Phaät baûo Ca-dieáp: “Ngaøy xöa, Tyø-kheo a-luyeän-nhaõ ôû choã a-luyeän-nhaõ khen ngôïi phaùp a-luyeän-nhaõ. Vôùi Tyø-kheo khaát thöïc40 thì khen ngôïi veà coâng ñöùc khaát thöïc. Vôùi Tyø-kheo y phaán taûo thì khen ngôïi veà coâng ñöùc maëc y phaán taûo. Vôùi Tyø-kheo thieåu duïc tri tuùc, tu haïnh vieãn ly, tinh caàn phöông tieän, chaùnh nieäm, chaùnh ñònh, trí tueä laäu taän, töï thaân taùc chöùng, thì theo sôû haønh cuûa hoï maø khen ngôïi, xöng tuïng. “Naøy Ca-dieáp, neáu coù Tyø-kheo vôùi a-luyeän-nhaõ thì khen ngôïi phaùp a-luyeän-nhaõ,... cho ñeán vôùi Tyø-kheo laäu taän, thì khen ngôïi laäu taän töï thaân taùc chöùng; neáu gaëp Tyø-kheo nhö vaäy thì neân tieáp chuyeän, tuøy nghi thaêm hoûi, chaøo ñoùn: ‘Ngaøi teân gì? Ñeä töû cuûa ai?’ Nhöôøng choã ngoài môøi ngoài vaø taùn thaùn söï hieàn thieän cuûa vò aáy, nhö phaùp sôû haønh cuûa vò aáy, coù nghóa Sa-moân, coù sôû duïc Sa- moân. Khi khen ngôïi nhö vaäy, neáu vò aáy cuøng ôû hay cuøng ñi thì lieàn quyeát ñònh tuøy thuaän sôû haønh cuûa vò aáy, khoâng bao laâu cuõng seõ ñoàng vôùi sôû kieán vaø sôû duïc cuûa vò aáy.”
Phaät baûo Ca-dieáp: “Neáu Tyø-kheo tuoåi treû gaëp Tyø-kheo a-luyeän-nhaõ kia ñeán thì taùn
40. Töùc Tyø-kheo chæ soáng baèng haïnh khaát thöïc; trong möôøi hai haïnh ñaàu-ñaø. Tieáp theo, laø moät soá haïnh ñaàu-ñaø ñöôïc nhaéc ñeán.
thaùn phaùp a-luyeän-nhaõ,... cho ñeán Tyø-kheo laäu taän, töï thaân taùc chöùng. Tyø-kheo tuoåi treû naøy neân ñöùng daäy nghinh tieáp, cung kính leã baùi, thöa hoûi,... cho ñeán cuøng ôû vôùi hoï, thì khoâng bao laâu chính mình seõ ñöôïc nghóa lôïi, ñöôïc höõu ích. Ngöôøi naøo cung kính nhö vaäy, thì seõ ñöôïc lôïi ích an laïc laâu daøi.” Phaät baûo Ca-dieáp: “Hieän nay, Tyø-kheo tuoåi treû thaáy vò kia ñeán, bieát ñoù laø ñaïi ñöùc coù tri kieán coù theå chieâu caûm ñöôïc moïi thöù taøi vaät nhö y phuïc, meàn neäm, ñoà aên thöùc uoáng, giöôøng naèm, thuoác men, neân cuøng tieáp chuyeän vôùi hoï, cung kính hoûi thaêm, chaøo ñoùn, raèng: ‘Ngaøi teân gì? Laø ñeä töû cuûa ai?’ Vaø taùn thaùn phöôùc ñöùc cuûa hoï ñeå coù theå chieâu caûm ñöôïc lôïi lôùn nhö y phuïc, meàn neäm, ñoà aên thöùc uoáng, giöôøng naèm, thuoác men. Hoaëc cuøng gaàn guõi vò aáy cuõng seõ ñöôïc ñaày ñuû moïi thöù y phuïc, meàn neäm, ñoà aên thöùc uoáng, giöôøng naèm, thuoác men. Hoaëc laïi coù Tyø-kheo-nieân thieáu, thaáy vò kia ñeán bieát ñoù laø ñaïi ñöùc, ñaïi trí, coù theå chieâu caûm ñöôïc moïi thöù taøi lôïi nhö y phuïc, meàn neäm, ñoà aên thöùc uoáng, giöôøng naèm, thuoác men, neân voäi vaøng ñöùng daäy nghinh ñoùn, cung kính chaøo hoûi: ‘Quyù thay ngaøi ñeán ñaây! Baäc Ñaïi ñöùc, ñaïi trí!’ ñeå coù theå chieâu caûm lôïi lôùn veà y phuïc, meàn neäm, ñoà aên thöùc uoáng, giöôøng naèm, thuoác men. Naøy Ca-dieáp, nhöõng Tyø-kheo-nieân thieáu nhö vaäy, seõ laâu daøi bò ñau khoå, phi nghóa, khoâng coù lôïi. “Nhö vaäy, Ca-dieáp, nhöõng Tyø-kheo ñoù laø tai hoaïn cuûa Sa- moân, laø söï ñaém chìm cuûa phaïm haïnh, laø chöôùng ngaïi lôùn, laø phaùp aùc baát thieän, laø caùi haïi cuûa phieàn naõo, trôû laïi thoï caùc höõu, chòu khoå baùo sanh töû thieâu ñoát trong ñôøi vò lai ñöa ñeán sanh, giaø, beänh, cheát, öu, bi, khoå, naõo. Cho neân, Ca-dieáp, phaûi tu hoïc nhö vaày: Haõy xöng danh taùn thaùn nhöõng vò a-luyeän-nhaõ soáng ôû a-luyeän-nhaõ; xöng danh taùn thaùn vò maëc y phaán taûo khaát thöïc, thieåu duïc tri tuùc, tu haïnh vieãn ly, tinh caàn phöông tieän, chaùnh nieäm, chaùnh ñònh, chaùnh trí laäu taän, töï thaân taùc chöùng.” Phaät noùi kinh naøy xong, Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû laøm leã ra veà. Μ
KINH 1141. QUAÙ GIAØ41 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp ôû taïi giaûng ñöôøng Loäc töû maãu trong vöôøn phía Ñoâng nöôùc Xaù-veä. Buoåi chieàu, sau khi töø thieàn tònh daäy, ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu leã döôùi chaân, ngoài xuoáng moät beân. Khi aáy, Theá Toân baûo Ma-ha Ca-dieáp: “OÂng nay ñaõ giaø, caùc caên suy yeáu, y phaán taûo naëng, y cuûa Ta nheï toát42. Nay oâng coù theå ôû trong chuùng maëc y nheï hoaïi saéc do cö só cuùng.” Ca-dieáp baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, con ñaõ laâu daøi taäp haïnh a-luyeän-nhaõ, taùn thaùn haïnh a-luyeän-nhaõ, maëc y phaán taûo, khaát thöïc43.” Phaät baûo Ca-dieáp: “Thaày quaùn saùt coù bao nhieâu nghóa maø taäp haïnh a-luyeän-nhaõ, taùn thaùn phaùp a-luyeän-nhaõ; maëc y phaán taûo, khaát thöïc, taùn thaùn phaùp maëc y phaán taûo, khaát thöïc?” Ca-dieáp baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, con quaùn saùt thaáy coù hai nghóa: Hieän taïi ñöôïc nghóa soáng an laïc; ñôøi vò lai, laøm göông cho chuùng sanh. Vì chuùng sanh ñôøi vò lai seõ nghó nhö vaày: ‘Thöôïng toïa quaù khöù coù saùu thaàn thoâng, xuaát gia laâu ngaøy, phaïm haïnh thuaàn thuïc, ñöôïc Theá Toân khen ngôïi vaø ñöôïc nhöõng vò phaïm haïnh trí tueä phuïng söï. Vò aáy laâu daøi taäp haïnh a-luyeän-nhaõ, taùn thaùn phaùp a-luyeän-nhaõ; maëc y phaán taûo, khaát thöïc, taùn thaùn phaùp maëc y phaán taûo, khaát thöïc.’ Neáu ai nghe ñöôïc ñieàu naøy, taâm hoï seõ thanh tònh vaø tuøy hyû, luùc naøo cuõng ñöôïc an laïc vaø lôïi ích.” Phaät baûo Ca-dieáp: “Laønh thay! Laønh thay! Ca-dieáp, oâng laø ngöôøi trong laâu daøi ñem laïi nhieàu lôïi ích, an laïc cho chuùng sanh, thöông xoùt theá gian vaø an laïc
41.
Paøli, S.16. 5. Jiòòaö. Bieät dòch, N0100(116); N0125(41.5).
42.
Cf. S. ii. 220: Laàn ñaàu tieân gaëp Phaät, Ca-dieáp khoaùc chieác Taêng-giaø-leâ raát quyù;
roài xin ñoåi laáy y thoâ xaáu cuûa Phaät.
43.
Baûn Paøli keå chi tieát caùc haïnh ñaàu-ñaø cuûa Ca-dieáp.
trôøi, ngöôøi.” Phaät baûo Ca-dieáp: “Neáu coù ngöôøi naøo huûy baùng phaùp ñaàu-ñaø44, töùc laø huûy baùng Ta. Neáu coù ngöôøi naøo taùn thaùn phaùp ñaàu-ñaø, töùc laø taùn thaùn Ta. Vì sao? Vì phaùp ñaàu-ñaø laø phaùp Ta luoân luoân xöng danh vaø taùn thaùn. Cho neân, Ca-dieáp, ngöôøi a-luyeän-nhaõ, neân taùn thaùn a-luyeän-nhaõ; ngöôøi maëc y phaán taûo, khaát thöïc, neân taùn thaùn phaùp maëc y phaán taûo khaát thöïc.” Phaät noùi kinh naøy xong, Ma-ha Ca-dieáp nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû tuøy hyû, laøm leã ra veà. Μ KINH 1142. NAÏP Y NAËNG45 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp soáng laâu nôi truù xöù saøng toïa a-luyeän-nhaõ46, raâu toùc ra daøi, maëc y raùch vaù, ñeán choã Phaät. Luùc ñoù Theá Toân ñang thuyeát phaùp cho voâ soá ñaïi chuùng vaây quanh. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo thaáy Ma-ha Ca-dieáp töø xa ñi laïi vaø sau khi thaáy Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp roài, hoï khôûi taâm khinh maïn raèng: “Tyø-kheo naøy laø ai maø y phuïc toài taøn; ñeán ñaây maø dung nghi khoâng coù; ñeán ñaây maø y phuïc döông döông47?” Khi ñoù Theá Toân bieát ñöôïc taâm nieäm cuûa caùc Tyø-kheo, baûo Ma- ha Ca-dieáp: “Ñeán ñaây, Ca-dieáp! Haõy ngoài nôi phaân nöûa choã ngoài naøy. Nay Ta roát cuoäc48 bieát ai xuaát gia tröôùc. Thaày ö? Ta ö?” Caùc Tyø-kheo sanh loøng sôï haõi, chaân loâng döïng ñöùng leân, noùi vôùi
44.
Ñaàu-ñaø phaùp 頭 陀 法 . Paøli: dhutaguònaø.
45.
Paøli, S. 16. 9. Jhaønaøbhióóaø. Bieät dòch, N0100(117).
46.
Haùn: a-luyeän-nhaõ saøng toïa xöù 阿 練 若 床 坐 處 . Chöa roõ yù. Bieät dòch,
N0100(112): “Soáng ôû bieân ñòa xa xoâi, traûi coû maø naèm”.
47.
Y phuïc döông döông 衣 服 佯 佯 ; baûn Toáng-Nguyeân-Minh: baøng döông, y phuïc phaát phô.
48.
Haùn: caùnh tri ³º ª¾ . AÁn Thuaän cho raèng nhaûy soùt chöõ baát: “Roát cuoäc, khoâng bieát ai...”.
nhau: “Laï thay, Toân giaû! Toân giaû aáy laø Ma-ha Ca-dieáp coù ñöùc ñoä lôùn, thaàn löïc lôùn, laø ñeä töû cuûa Ñaïi Sö, ñöôïc môøi ngoài nöûa toøa.” Khi aáy Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp chaép tay baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, Phaät laø Thaày con. Con laø ñeä töû49.” Phaät baûo Ca-dieáp: “Thaät vaäy! Thaät vaäy! Ta laø Ñaïi Sö. OÂng laø ñeä töû. Baây giôø oâng haõy ngoài xuoáng, treân choã ngoài ñaõ doïn saün.” Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp cuùi ñaàu leã döôùi chaân Phaät, ngoài lui qua moät beân. Baáy giôø Theá Toân muoán caûnh tænh caùc Tyø-kheo neân ñem nhöõng coâng ñöùc roäng lôùn thuø thaéng cuûa Ca-dieáp ñaõ sôû ñaéc nhö mình, vì ñaïi chuùng hieän tieàn maø baûo caùc Tyø-kheo: “Ta ñaõ lìa duïc, phaùp aùc baát thieän, coù giaùc, coù quaùn, thaønh töïu vaø truï Sô thieàn, hoaëc ngaøy, hoaëc ñeâm, hoaëc ngaøy ñeâm. Ma-ha Ca-dieáp cuõng laïi nhö Ta, lìa duïc, phaùp aùc baát thieän, cho ñeán thaønh töïu vaø truï Sô thieàn, hoaëc ngaøy, hoaëc ñeâm, hoaëc ngaøy ñeâm. “Ta muoán thaønh töïu vaø an truï Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn, hoaëc ngaøy, hoaëc ñeâm, hoaëc ngaøy ñeâm. Ma-ha Ca-dieáp cuõng laïi nhö vaäy,... cho ñeán thaønh töïu vaø an truï Töù thieàn, hoaëc ngaøy, hoaëc ñeâm, hoaëc ngaøy ñeâm. “Ta tuøy theo sôû duïc maø thaønh töïu vaø an truï Töø, Bi, Hyû, Xaû, Khoâng nhaäp xöù, Thöùc nhaäp xöù, Voâ sôû höõu nhaäp xöù, Phi töôûng phi phi töôûng nhaäp xöù, thaàn thoâng hieän caùc caûnh giôùi, coù trí thieân nhó, tha taâm, tuùc maïng, trí sanh töû vaø trí laäu taän, hoaëc ngaøy, hoaëc ñeâm, hoaëc ngaøy ñeâm. Tyø-kheo Ñaïi Ca-dieáp cuõng laïi nhö vaäy,... cho ñeán thaønh töïu vaø an truï trí laäu taän hoaëc ngaøy, hoaëc ñeâm, hoaëc ngaøy ñeâm.” Sau khi Ñöùc Theá Toân ôû giöõa voâ soá ñaïi chuùng, taùn thaùn coâng ñöùc thaéng dieäu roäng lôùn cuûa Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp nhö mình roài, caùc Tyø- kheo nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
49. Cf. S. ii. 220: satthaø me, bhante, bhagavaø, saøvakoham asmi, “Thöa Ñaïi ñöùc, Theá Toân laø Thaày cuûa toâi. Toâi laø ñeä töû.” Caâu noùi khi Ca-dieáp laàn ñaàu troâng thaáy Phaät. Baèng caâu naøy, theo caùc Luaät taïng, Ma-ha Ca-dieáp ñaéc giôùi cuï tuùc, thaønh Tyø-kheo.
Μ
KINH 1143. KHI AÁY50 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp vaø Toân giaû A-nan ñang ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät. Toân giaû A-nan ñeán choã Toân giaû Ca-dieáp noùi raèng: “Hoâm nay chuùng ta coù theå ra khoûi nuùi Kyø-xaø-quaät vaøo thaønh Vöông xaù khaát thöïc?” Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp im laëng baèng loøng. Hai Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp vaø A-nan ñaép y, oâm baùt vaøo thaønh Vöông xaù khaát thöïc. Toân giaû A-nan noùi vôùi Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp: “Trôøi coøn quaù sôùm, chuùng ta taïm gheù qua tinh xaù Tyø-kheo-ni.” Hai vò lieàn gheù qua. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo-ni troâng thaáy Toân giaû Ca-dieáp vaø Toân giaû A-nan töø xa ñi laïi, voäi vaøng traûi saøng toøa môøi ngoài. Caùc Tyø-kheo-ni leã döôùi chaân Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp vaø Toân giaû A-nan, roài ngoài lui qua moät beân. Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp vì caùc Tyø- kheo-ni duøng nhieàu caùch thuyeát phaùp, chæ baøy, soi saùng vaø laøm cho hoan hyû. Sau khi Toân giaû chæ baøy, soi saùng vaø laøm cho hoan hyû xong, luùc aáy, Tyø-kheo-ni Thaâu-la Nan-ñaø51 khoâng hoan hyû, noùi ra nhöõng aùc ngoân nhö vaày: “Taïi sao A-leâ Ma-ha Ca-dieáp52 laïi thuyeát phaùp cho Tyø-kheo-ni tröôùc maët A-leâ A-nan Beà-ñeà-ha-maâu-ni53? Gioáng nhö ngöôøi buoân baùn kim laïi ñem kim baùn cho ngöôøi laøm kim? A-leâ Ma-ha Ca-dieáp cuõng laïi nhö vaäy, thuyeát phaùp cho caùc Tyø-kheo-ni tröôùc maët A-leâ A-nan Beà- ñeà-ha-maâu-ni!”
50. Paøli, S. 16. 10. Upassayaö. Bieät dòch, N0100(118). 51. Thaâu-la Nan-ñaø 偷 羅 難 陀 . Paøli: Thullanandaø. 52. A-leâ Ma-ha Ca-dieáp 阿 梨 摩 訶 迦 葉 . Paøli: ayyo Mahaøkassapo. Xem cht.42, kinh 1075. 53. A-nan Beà-ñeà-ha-maâu-ni 阿 難 鞞 提 訶 牟 尼 . Paøli: AØnanda Vedehamuni; sôù giaûi, SA.i. 120: Vedehiputto ti, vedehi paòñitaødhivacanaö etaö; paò ititthiy putto ti attho, A-nan ñöôïc goïi laø AÅn só Vedeha, vì laø con trai cuûa Vedehi. Vedehi ñoàng nghóa vôùi Pañita, thoâng thaùi. Nghóa laø, con trai cuûa ngöôøi ñaøn baø thoâng thaùi.
Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp sau khi nghe Tyø-kheo-ni Thaâu-la Nan- ñaø vôùi taâm khoâng hoan hyû maø mieäng thoát ra nhöõng aùc ngoân, lieàn noùi vôùi Toân giaû A-nan: “OÂng coù thaáy Tyø-kheo-ni Thaâu-la Nan-ñaø vôùi taâm khoâng hoan hyû maø mieäng thoát ra nhöõng aùc ngoân? Theá naøo A-nan? Ta laø ngöôøi buoân kim, baùn kim tröôùc maët ngöôøi laøm kim laø oâng chaêng?” Toân giaû A-nan noùi vôùi Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp: “Thoâi, haõy nhòn! Ñoù laø muï giaø ngu si, thieáu trí tueä, chöa töøng tu taäp!” “Naøy A-nan, oâng chaúng ñaõ töøng nghe Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc, laø baäc Tri giaû, Kieán giaû, ôû giöõa ñaïi chuùng thuyeát ‘Nguyeät duï kinh’54 ñeå giaùo giôùi, giaùo thoï raèng: ‘Tyø-kheo, haõy soáng nhö maët traêng, thöôøng nhö ngöôøi môùi hoïc’... (chi tieát nhö treân)? Ñoù laø noùi A- nan soáng nhö maët traêng, thöôøng nhö ngöôøi môùi hoïc chaêng?” Toân giaû A-nan thöa: “Thöa Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp, khoâng phaûi.” “A-nan, oâng coù nghe Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc, laø baäc Tri giaû, Kieán giaû, ôû giöõa ñaïi chuùng thuyeát ‘Nguyeät duï kinh’ñeå giaùo giôùi, giaùo thoï raèng: ‘Tyø-kheo, haõy soáng nhö maët traêng, thöôøng nhö ngöôøi môùi hoïc, thì chæ coù Ma-ha Ca-dieáp’?” A-nan ñaùp: “Thöa Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp, ñuùng vaäy.” “A-nan, oâng coù töøng ñöôïc Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc, laø baäc Tri giaû, Kieán giaû, ôû giöõa voâ löôïng ñaïi chuùng, môøi ñeán ngoài chung chaêng? Laïi nöõa, Theá Toân coù taùn thaùn ñöùc ñoä roäng lôùn cuûa oâng baèng Ngaøi khoâng? A-nan ñaõ lìa duïc, lìa phaùp aùc baát thieän,... cho ñeán ñöôïc Ngaøi taùn thaùn laäu taän thoâng chaêng?” Ñaùp: “Thöa Toân giaû Ca-dieáp, chöa!” “Nhö vaäy, naøy A-nan, Theá Toân Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc, ôû giöõa voâ löôïng ñaïi chuùng, mieäng töï noùi: ‘Thieän lai! Ma-ha Ca-dieáp! Môøi oâng ngoài nöûa toøa.’ Laïi, ôû giöõa ñaïi chuùng coù khen ngôïi coâng ñöùc roäng lôùn cuûa Ma-ha Ca-dieáp baèng Phaät; ñaõ lìa
54. Xem kinh 1136.
duïc, lìa phaùp aùc baát thieän... cho ñeán laäu taän khoâng?” A-nan ñaùp: “Ñuùng vaäy, thöa Toân giaû Ñaïi Ca-dieáp!” Khi aáy Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp ôû giöõa chuùng Tyø-kheo-ni roáng leân tieáng roáng sö töû. Μ KINH 1144. CHUÙNG GIAÛM THIEÅU55 Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp vaø Toân giaû A-nan ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät, thaønh Vöông xaù, sau khi Theá Toân Nieát-baøn chöa bao laâu. Baáy giôø, gaëp luùc maát muøa, ñoùi keùm, neân ñi khaát thöïc raát khoù ñöôïc. Luùc naøy, coù nhieàu Tyø-kheo tuoåi treû ñi theo Toân giaû A-nan, khoâng kheùo nhieáp hoä caùc caên, aên uoáng khoâng bieát löôïng, neân khoâng theå töø ñaàu ñeâm ñeán cuoái ñeâm tinh caàn thieàn ñònh tö duy, chæ öa ñaém vaøo nguû nghæ, thöôøng caàu lôïi loäc ôû ñôøi. Hoï du haønh nhaân gian ñeán Nam Thieân truùc56, coù ba möôi Tyø-kheo tuoåi treû xaû giôùi hoaøn tuïc, chæ coøn laïi maáy chuù treû nhoû57. Luùc aáy, Toân giaû A-nan du haønh ôû nöôùc Nam sôn58, vì thaáy ñoà chuùng coøn ít neân trôû laïi Vöông xaù. Toân giaû caát y baùt, röûa chaân xong, ñeán choã Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp, cuùi ñaàu leã döôùi chaân Toân giaû, ngoài lui qua moät beân. Luùc aáy, Toân giaû Ma-ha Ca- dieáp hoûi Toân giaû A-nan: “OÂng töø ñaâu ñeán maø ñoà chuùng quaù ít?” A-nan ñaùp: “Töø nöôùc Nam sôn, du haønh trong nhaân gian, coù ba möôi Tyø- kheo tuoåi treû xaû giôùi hoaøn tuïc, ñoà chuùng giaûm, nay coøn laïi phaàn nhieàu laø caùc treû nhoû.” Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp noùi vôùi A-nan raèng: “Coù bao nhieâu phöôùc lôïi maø Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh
55.
Paøli, S. 16. 11. Cìvaraö. Bieät dòch, N0100(119).
56.
Nam Thieân truùc 南 天 竺 . Ñaây chæ ñòa phöông phía nam Ma-kieät-ñaø, khoâng phaûi
Nam AÁn. Baûn Paøli khoâng ñeà caäp.
57.
Haùn: ñoàng töû 童 子 . Paøli: kumaørabhuøtaø, con nít.
58.
Nam sôn quoác thoå 南 山 國 土 . Dakkhiòagiri, teân tieåu quoác ôû phía Nam Vöông xaù.
Giaùc, baäc Tri giaû, Kieán giaû, cheá giôùi cho pheùp ba ngöôøi trôû leân cuøng aên chung59?” A-nan ñaùp: “Vì hai vieäc. Nhöõng gì laø hai? Moät laø nhaø ngheøo ít cuûa. Hai laø nhöõng ngöôøi aùc laäp baïn ñaûng phaù hoaïi nhau. Chôù ñeå nhöõng ngöôøi aùc mang danh laø chuùng, soáng ôû trong Taêng laøm chöôùng ngaïi ñaïi chuùng, phaân laøm hai phe hieàm khích tranh ñaáu laãn nhau.” Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp baûo A-nan: “OÂng bieát nghóa naøy, vì sao vaøo luùc ñoùi keùm laïi cuøng nhieàu ñeä töû nieân thieáu du haønh nöôùc Nam sôn, laøm cho ba möôi ngöôøi xaû giôùi hoaøn tuïc, ñoà chuùng toån giaûm chæ coøn laïi ña soá laø caùc treû nhoû? A-nan, ñoà chuùng cuûa oâng suït giaûm. OÂng chæ laø treû con, vì khoâng bieát truø löôïng.” A-nan thöa: “Theá naøo, ñaàu toâi ñaõ hai thöù toùc maø vaãn coøn goïi toâi laø treû nhoû sao, thöa Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp? “ Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp noùi: “Vaøo thôøi buoåi ñoùi keùm, maø oâng cuøng nhieàu ñeä töû tuoåi treû du haønh trong nhaân gian, laïi ñeå cho ba möôi ngöôøi xaû giôùi hoaøn tuïc, chæ coøn laïi caùc treû nhoû. Ñoà chuùng tieâu giaûm, khoâng bieát truø löôïng, ñeå cho ñoà chuùng nieân thieáu baïi hoaïi60. Chuùng cuûa A-nan ñaõ tan heát. Naøy A- nan, oâng laø treû con, khoâng bieát truø löôïng.” Khi aáy Tyø-kheo-ni Ñeâ-xaù61 nghe Toân giaû Ca-dieáp duøng töø treû con ñeå quôû traùch Toân giaû A-nan Beà-ñeà-ha-maâu-ni; nghe roài khoâng vui thích, beøn thoát ra nhöõng lôøi khoâng toát: “Taïi sao A-leâ Ma-ha Ca-dieáp voán laø goác ngoaïi ñaïo maø laïi daùm duøng töø treû con ñeå quôû traùch A-leâ A- nan Beà-ñeà-ha-maâu-ni, khieán cho caùi danh treû con lan ra.” Toân giaû Ca-dieáp duøng thieân nhó nghe ñöôïc nhöõng aùc ngoân thoát ra
59. Haùn dòch ñoaïn naøy khoâng roõ nghóa. Paøli: tikabhojana, moät böõa aên chæ ba ngöôøi (trôû xuoáng). Luaät Tyø-kheo goïi laø “Bieät chuùng thöïc”; Töù phaàn, Ba-daät-ñeà 33; Nguõ phaàn, Ba-daät-ñeà 32; Taêng-kyø, Ba-daät-ñeà 40; Paøli, paøcittiya 32: gaòabhojana. Boán Tyø-kheo trôû leân thaønh moät nhoùm, taùch ra khoûi Taêng, cuøng ñi khaát thöïc chung vaø cuøng aên chung taïi moät nhaø thí chuû, goïi laø Bieät chuùng thöïc. 60. Haùn: tuùc só chuùng hoaïi ±J ¤h ²³ Ãa , chuùng kyø cöïu bò phaù hoaïi. Paøli: palujjanti... navappayaø. 61. Ñeâ-xaù 低 舍. Paøli: Thullatissaø.
töø mieäng Tyø-kheo-ni Ñeâ-xaù khi loøng khoâng hoan hyû. Nghe xong noùi vôùi Toân giaû A-nan raèng: “OÂng coù thaáy Tyø-kheo-ni Ñeâ-xaù, taâm khoâng hoan hyû, mieäng thoát ra nhöõng lôøi noùi aùc: ‘Ma-ha Ca-dieáp goác töø ngoaïi ñaïo maø daùm quôû traùch A-leâ A-nan Beà-ñeà-ha-maâu-ni, khieán cho caùi danh treû con lan ra?” Toân giaû A-nan ñaùp: “Xin thoâi! Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp! Haõy nhòn! Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp! Ñoù laø muï giaø ngu si, khoâng coù trí töï taùnh.” Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp noùi vôùi A-nan: “Töø khi ta xuaát gia ñeán nay, khoâng bieát coù vò thaày naøo khaùc, ngoaøi Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Ñaúng Chaùnh Giaùc ra. Khi chöa xuaát gia ta thöôøng suy nghó ñeán sanh, giaø, beänh, cheát, öu, bi, khoå, naõo. Bieát laø taïi gia coâng vieäc baän roän, nhieàu phieàn naõo, neáu xuaát gia soáng khoâng nhaøn, ngöôøi theá tuïc thì khoù soáng ñôøi soáng khoâng nhaø, moät möïc trong saïch, suoát ñôøi thuaàn nhaát thanh tònh traøn ñaày, phaïm haïnh thanh baïch, neân ta ñaõ caïo boû raâu toùc, maëc aùo ca-sa, chaùnh tín, xuaát gia hoïc ñaïo, khoâng nhaø; ñem y quyù, trò giaù traêm ngaøn löôïng vaøng caét nhoû töøng maûnh may thaønh Taêng-giaø-leâ. Neáu nghe ôû theá gian coù A-la-haùn naøo, thì ñi theo xuaát gia. Sau khi xuaát gia roài, ta gaëp Theá Toân, thaân ngoài ngay thaúng, töôùng toát kyø laï, caùc caên tòch tónh vaéng laëng khoâng gì baèng, gioáng nhö nuùi vaøng, ôû khoaûng giöõa tuï laïc Na-la62 thaønh Vöông xaù vaø thaùp Ña töû63. Khi ta thaáy roài, töï nghó: ‘Ñaây laø Thaày ta. Ñaây laø Theá Toân. Ñaây laø La-haùn, ñaây laø Ñaúng Chaùnh Giaùc.’ Luùc aáy, Ta nhaát taâm chaép tay kính leã baïch Phaät: “Ngaøi laø Ñaïi Sö con. Con laø ñeä töû!” Phaät baûo ta raèng: “Thaät vaäy, Ca-dieáp! Ta laø Thaày cuûa oâng. OÂng laø ñeä töû. Naøy Ca- dieáp, nay oâng ñaõ thaønh töïu taâm thanh tònh chaân thaät, oâng laø ngöôøi ñaùng cung kính. Ngöôøi khoâng bieát, noùi bieát, khoâng thaáy, noùi thaáy; ngöôøi thaät khoâng phaûi A-la-haùn, maø nhaän laø A-la-haùn; ngöôøi khoâng phaûi Ñaúng Chaùnh Giaùc maø noùi laø Ñaúng Chaùnh Giaùc, thì töï nhieân thaân
62.
Na-la tuï laïc 那 羅 聚 落 . Paøli: Naôanda.
63.
Ña töû thaùp 多 子 塔 . Paøli: Bahuputta-cetiya.
hoï seõ bò naùt thaønh baûy maûnh. Naøy Ca-dieáp, nay Ta bieát, neân noùi bieát; thaáy, neân noùi thaáy; thaät A-la-haùn noùi A-la-haùn; thaät Ñaúng Chaùnh Giaùc noùi Ñaúng Chaùnh Giaùc. Naøy Ca-dieáp, nay Ta coù nhaân duyeân vì Thanh vaên thuyeát phaùp, khoâng phaûi khoâng coù nhaân duyeân; coù y cöù khoâng phaûi khoâng y cöù, coù thaàn löïc khoâng phaûi khoâng thaàn löïc. Cho neân, naøy Ca-dieáp, neáu muoán nghe phaùp phaûi hoïc nhö vaäy; neáu vì nghóa lôïi, vì höõu ích, muoán nghe phaùp, thì phaûi moät loøng cung kính toân troïng, chuyeân taâm laéng nghe vaø töï nghó raèng: Ñoái vôùi söï sanh dieät cuûa nguõ aám, söï taäp khôûi, söï dieät taän cuûa luïc xuùc nhaäp xöù, ta phaûi chaùnh quaùn. Ñoái vôùi töù nieäm xöù, phaûi chaùnh nieäm laïc truï; tu taäp baûy Giaùc phaàn, taùm giaûi thoaùt, töï thaân taùc chöùng; luùc naøo cuõng nghó thaân naøy chöa töøng ñoaïn tuyeät, xa lìa söï khoâng taøm quyù. Ñoái vôùi phaïm haïnh vaø ñaïo ñöùc cuûa Ñaïi Sö, thöôøng giöõ taâm taøm quyù, neân hoïc taäp nhö vaäy. “Baáy giôø, Theá Toân vì ta maø thuyeát phaùp, khai thò, chæ giaùo, soi saùng laøm cho ta hoan hyû. Sau khi khai thò, chæ giaùo, soi saùng, laøm cho ta hoan hyû roài, töø choã ngoài ñöùng daäy ñi, ta cuõng ñi theo veà truï xöù. Ta laáy caùi y giaù trò traêm ngaøn löôïng vaøng caét may thaønh Taêng-giaø-leâ, gaáp boán laøm toøa ngoài. Baáy giôø, Theá Toân bieát ta chí taâm caàu ñaïo. Ta traûi y ra laøm toïa cuï thænh Phaät ngoài. Theá Toân ngoài xuoáng, laáy tay sôø y khen raèng: “Ca-dieáp, y naøy nheï mòn, meàm maïi.” Luùc aáy, ta thöa: “Ñuùng vaäy, baïch Theá Toân, y naøy nheï mòn, meàm maïi, xin Theá Toân nhaän y naøy cuûa con.” Phaät baûo Ca-dieáp: “OÂng neân nhaän y phaán taûo cuûa Ta, Ta seõ nhaän y Taêng-giaø-leâ cuûa oâng.” Phaät lieàn töï tay trao y phaán taûo trao cho ta. Ta lieàn daâng Taêng- giaø-leâ cho Phaät. Roài laàn löôït giaùo thoï nhö vaäy, trong voøng taùm ngaøy, ta ñaõ hoïc phaùp laõnh thoï nôi khaát thöïc, cho ñeán ngaøy thöù chín, ta ñaït ñeán Voâ hoïc. Naøy A-nan, neáu coù ai hoûi thaúng: ‘Ai laø Phaùp töû cuûa Theá Toân, töø mieäng Phaät sanh, töø phaùp hoùa sanh, ñöôïc giao phoù gia taøi Phaät phaùp vaø caùc thieàn giaûi thoaùt, tam-muoäi chaùnh thoï?’ Thì neân ñaùp, ñoù laø ta. Nhö vaäy laø noùi chaân chaùnh. “Gioáng nhö ngöôøi con tröôûng thöù nhaát cuûa Chuyeån luaân Thaùnh
vöông, seõ baèng pheùp quaùn ñaûnh maø ngoài leân vöông vò, höôûng thuï nguõ duïc cuûa vua, khoâng phaûi duøng phöông tieän khoå, töï nhieân höôûng ñöôïc. Ta cuõng nhö vaäy, laø Phaùp töû cuûa Phaät, töø mieäng Phaät sanh, töø phaùp hoùa sanh, ñaéc phaùp vaø phaùp taøi khaùc nhö thieàn ñònh, giaûi thoaùt, tam- muoäi chaùnh thoï, khoâng phaûi duøng phöông tieän khoå, maø töï nhieân ñöôïc. “Thí nhö voi baùu cuûa Chuyeån luaân Thaùnh vöông cao baûy, taùm khuyûu tay maø moät laù ña-la coù theå che rôïp. Cuõng vaäy, saùu thaàn thoâng trí thaønh töïu cuûa ta coù theå che rôïp. Neáu ñoái vôùi caûnh giôùi thaàn thoâng vaø trí chöùng, coù ngöôøi naøo nghi hoaëc, ta coù theå vì hoï phaân bieät, kyù thuyeát veà thieân nhó, tha taâm thoâng, tuùc maïng trí, sanh töû trí, laäu taän, taùc chöùng trí thoâng. Neáu coù ngöôøi naøo nghi hoaëc, ta coù theå vì hoï phaân bieät, kyù thuyeát, khieán hoï ñöôïc quyeát ñònh.” Toân giaû A-nan thöa Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp: “Ñuùng vaäy! Ñuùng vaäy! Thöa Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp, nhö voi baùu cuûa Chuyeån luaân Thaùnh vöông cao baûy, taùm khuyûu tay maø duøng moät laù ña-la coù theå che rôïp. Cuõng vaäy, Toân giaû Ma-ha Ca- dieáp, saùu thaàn thoâng trí coù theå che rôïp. Neáu coù ngöôøi naøo nghi hoaëc veà caûnh giôùi thaàn thoâng, taùc chöùng trí... cho ñeán laäu taän, taùc chöùng trí, Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp coù theå vì hoï kyù thuyeát khieán hoï ñöôïc quyeát ñònh. Ñoái vôùi Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp toâi luoân luoân kính tín toân troïng.” Vì coù thaàn löïc ñöùc ñoä lôùn nhö vaäy, neân khi Toân giaû Ñaïi Ca- dieáp noùi nhöõng lôøi naøy, Toân giaû A-nan nghe nhöõng gì ngaøi noùi, hoan hyû thoï trì.