SOÁ 100
BIEÄT DÒCH KINH TAÏP A-HAØM
Haùn dòch: Maát teân ngöôøi dòch.
- Phuï vaøo dòch phaåm ñôøi Taàn.
QUYEÅN I
TUÏNG 1: Phaàn 1 1. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû nôi vöôøn Am-baø-la, thuoäc nöôùc Di-si-la. Baáy giôø Toân giaû Thieän Sanh vöøa môùi caïo boû raâu toùc, xuaát gia, ñeán gaëp Phaät, laøm leã saùt chaân Ngaøi, roài ngoài qua moät beân. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Toäc taùnh töû Thieän Sanh naøy coù hai maët ñoan nghieâm: Moät, dung maïo kyø vó, xinh ñeïp ñaëc bieät. Hai, caïo boû raâu toùc, maëc phaùp y vì tin chaéc chaén caùc phaùp theá gian ñeàu quy veà voâ thöôøng, neân ñaõ xuaát gia hoïc ñaïo, dieät taän caùc phieàn naõo, ñaày ñuû voâ laäu, taâm giaûi thoaùt, tueä giaûi thoaùt, thaân chöùng Nieát-baøn, xa lìa sanh töû, phaïm haïnh ñaõ laäp, khoâng coøn luaân hoài. Ñöùc Phaät daïy xong, noùi keä: Tyø-kheo thöôøng ñònh tòch Tröø duïc, lìa sanh töû Ngay thaân cuoái cuøng naøy Phaù tan caùc ma quaân Tu taâm ñoaïn phieàn naõo Ñoan chính khoâng ai baèng. Ñöùc Phaät noùi kinh naøy xong, caùc Tyø-kheo nghe daïy ñeàu hoan hyû
phuïng haønh. 2. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø coù voâ soá ñaïi chuùng vaây quanh Ñöùc Theá Toân ñeå nghe thuyeát phaùp. Coù moät Tyø-kheo dung saéc gaày yeáu, khoâng coù uy nghi, ñeán choã Ñöùc Phaät, laøm leã döôùi chaân Ngaøi, chaép tay, theo caùc Tyøkheo ngoài qua moät beân. Caùc Tyø-kheo suy nghó: “Tyø-kheo naøy vì sao daùng daáp gaày yeáu nhö vaäy, khoâng coù uy ñöùc?”. Theá Toân bieát yù nghó cuûa caùc Tyø-kheo, neân baûo: –Naøy caùc Tyø-kheo, caùc thaày coù thaáy vò Tyø-kheo vöøa laøm leã Ta khoâng? Caùc Tyø-kheo baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, chuùng con coù thaáy. Ñöùc Phaät baûo: –Nay caùc oâng chôù sanh taâm xem thöôøng vò aáy. Taïi sao? Vì Tyø-kheo ñoù vieäc laøm ñaõ xong, chöùng ñaéc A-la-haùn, ñaõ boû gaùnh naëng, dieät saïch phieàn naõo, ñaït chaùnh giaûi thoaùt. Theá neân caùc oâng khoâng ñöôïc sanh yù töôûng khinh khi ñoái vôùi vò aáy. Neáu caùc oâng ñöôïc thaáy bieát nhö Ta, sau ñaáy môùi coù theå xeùt ñoaùn vò aáy. Neáu caùc oâng xeùt ñoaùn sai laàm laø töï haïi mình. Ñöùc Theá Toân noùi keä: Khoång töôùc maøu loâng tuy röïc rôõ Ñaâu baèng Hoàng hoäc vöôït taàng khoâng Ngoaïi hình tuy xinh ñeïp töôi hoàng Chaúng nhö Toân ñöùc saïch phieàn naõo. Vò Tyø-kheo aáy nhö ngöïa thuaàn Gioûi töï ñieàu phuïc caû thaân taâm Ñoaïn duïc, dieät keát, thoaùt sanh töû Mang thaân cuoái cuøng phaù ma quaân. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo ñeàu hoan hyû phuïng haønh.
3. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû vöôøn truùc Ca-lan-ñaø, thuoäc thaønh Vöông xaù. Baáy giôø Ñeà-baø-ñaït-ña vöøa ñaéc Töù thieàn, töï nghó: “Nöôùc Ma-kieät- ñeà naøy, ai laø toái thaéng?”. OÂng ta laïi suy nghó: “Hieän nay Thaùi töû A-xaø- theá seõ keá vò ngoâi vua, neáu ta ñieàu phuïc ñöôïc oâng ta thì coù theå khoáng cheá ñöôïc daân chuùng caû nöôùc”. Suy nghó nhö theá xong, Ñeà-baø-ñaït-ña beøn ñi ngay ñeán choã A-xaø-theá, hoùa laøm con voi quyù ñi vaøo cöûa, roài bay ra ngoaøi; laïi hoùa laøm con ngöïa quyù cuõng nhö vaäy; laïi hoùa laøm Sa-moân ñi vaøo cöûa roài bay leân hö khoâng. OÂng ta laïi hoùa laøm ñöùa beù, treân thaân trang söùc baèng caùc chuoãi ngoïc quyù, ngoài treân ñuøi A-xaø-theá. A-xaø- theá oâm laáy ñuøa giôõn, nhoå nöôùc boït vaøo mieäng ñöùa beù. Ñeà-baø-ñaït- ña vì tham lôïi döôõng lieàn nuoát nöôùc mieáng aáy. Ñeà-baø-ñaït-ña beøn boû thaân ñöùa beù bieán trôû laïi thaân cuõ. A-xaø-theá thaáy söï vieäc aáy lieàn sanh taø kieán, cho raèng thaàn thoâng bieán hoùa cuûa Ñeà-baø-ñaït-ña hôn caû Ñöùc Theá Toân. Do ñoù, A-xaø-theá sanh taâm voâ cuøng tín ngöôõng ñoái vôùi Ñeà-baø-ñaït-ña, haèng ngaøy chôû ñeán naêm traêm xe löông thöïc ñeå cuùng döôøng Ñeà-baø. Ñeà-baø-ñaït-ña vaø naêm traêm ñoà chuùng cuøng nhau thoï höôûng caùc vaät cuùng döôøng aáy. Baáy giôø coù nhieàu Tyø-kheo maëc y, mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc. Sau khi thoï trai, hoï ñeán gaëp Theá Toân, thöa: –Baïch Theá Toân, tröôùc ñaây chuùng con vaøo thaønh khaát thöïc, thaáy Ñeà-baø-ñaït-ña chieâu taäp nhöõng keû gaàn xa, thu ñaït lôïi döôõng lôùn. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Caùc oâng khoâng neân ñoái vôùi ñòa vò cuûa Ñeà-baø-ñaït-ña maø sanh taâm tham muoán. Taïi sao vaäy? Ñeà-baø-ñaït-ña chaéc chaén bò lôïi döôõng laøm haïi. Nhö caây chuoái ra buoàng roài phaûi cheát, caây truùc, caây lau ra boâng roài cheát, con la mang thai roài phaûi cheát, Ñeà-baø- ñaït-ña ñöôïc nhieàu lôïi döôõng roài seõ nhö caùc loaïi treân khoâng khaùc. Ñeà-baø-ñaït-ña ngu si voâ trí, khoâng bieát nghóa lyù, phaûi chòu khoå laâu daøi. Vì vaäy, naøy caùc Tyø-kheo, ai thaáy Ñeà-baø-ñaït-ña bò lôïi döôõng laøm haïi, caàn phaûi xaû boû nhöõng vieäc tham caàu, quan saùt roõ raøng, hieåu cho thaät ñuùng, ñöøng tham lôïi döôõng.
Ñöùc Phaät noùi keä: Troå buoàng, caây chuoái cheát Truùc, lau naøo khaùc gì Ngöôøi tham lôïi cuõng vaäy Gaây toån thöông cho mình. Ngöôøi ñöôïc nhieàu lôïi döôõng Seõ toån giaûm, suy taøn Treû ngu vì lôïi döôõng Laøm haïi ñeán phaùp thieän Cuõng nhö caây Ña-la Ñöùt ñaàu khoâng moïc laïi. Ñöùc Phaät daïy kinh naøy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 4. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø coù nhieàu Tyø-kheo, ñeán giôø thoï trai, ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc. Caùc Tyø-kheo nghe Tyø-kheo Thích Töû Töôïng Thuû bò beänh qua ñôøi ôû trong thaønh, neân sau khi thoï trai, hoï ñeán gaëp Phaät, laïy saùt chaân Ngaøi, roài ngoài qua moät beân, baïch: –Baïch Theá Toân, saùng sôùm, Tyø-kheo chuùng con ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, nghe Tyø-kheo Töôïng Thuû ñaõ qua ñôøi. Caàu mong Theá Toân vì chuùng con maø noùi roõ Tyø-kheo Töôïng Thuû sanh vaøo choã naøo vaø thoï quaû baùo gì? Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Ngöôøi naøo thöôøng gia taêng ba loaïi phi phaùp, sau khi qua ñôøi phaûi ñoïa vaøo ñòa nguïc. Ba loaïi phi phaùp laø gì? Ñoù laø: tham lam, ngu si, giaän döõ. Nay Tyø-kheo aáy ñaõ phaïm ba thöù phi phaùp, caùc Tyø-kheo neân bieát, oâng aáy bò ñoïa vaøo ñòa nguïc. Ñöùc Theá Toân noùi keä: Ai sanh taâm baát thieän Keát neân tham, saân, si Chính thaân naøy laøm aùc
Trôû laïi haïi thaân naøy. Nhö caây chuoái troå buoàng Töï haïi cho thaân noù Ai khoâng tham saân si Chính laø baäc trí tueä. Khoâng laøm haïi baûn thaân Laø tröôïng phu toái thaéng Theá neân phaûi tröø dieät Beänh lôùn tham, saân, si. Caùc Tyø-kheo nghe Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 5. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø Tröôûng laõo Nan-ñaø ñaép y sang troïng, böng baùt toát ñeïp, yù khí kieâu maïn, xem thöôøng moïi ngöôøi, noùi lôøi töï cao, ta laø em Phaät, con cuûa Di maãu. Coù nhieàu Tyø-kheo ñeán gaëp Ñöùc Phaät, laïy saùt chaân Phaät, ngoài qua moät beân, thöa: –Baïch Theá Toân, Tyø-kheo Nan-ñaø ñaép y sang troïng, tay caàm baùt ñeïp, töï xöng laø em Phaät, con cuûa Di maãu, trong loøng kieâu maïn, khinh mieät ngöôøi khaùc. Ñöùc Phaät nghe lôøi aáy, beøn sai moät vò Tyø-kheo ñi goïi Nan-ñaø ñeán. Moät Tyø-kheo vaâng leänh Ñöùc Phaät, ñeán nôi baûo vôùi Nan-ñaø: –Theá Toân goïi Hieàn giaû. Nghe xong, Nan-ñaø ñeán gaëp Ñöùc Phaät, laïy saùt chaân Ngaøi, ñöùng qua moät beân. Ñöùc Phaät hoûi Nan-ñaø: –OÂng maëc y sang troïng, tay caàm baùt ñeïp, töï xöng laø em Phaät, con cuûa Di maãu, kieâu maïn vôùi ngöôøi khaùc, vieäc naøy coù thaät khoâng?
Nan-ñaø ñaùp: –Baïch Theá Toân, ñuùng vaäy. Theá Toân baûo Nan-ñaø: –Nay oâng khoâng ñöôïc laøm nhöõng vieäc nhö theá. OÂng neân öa thích ôû nôi vaéng laëng, giöõa goø maû, beân goác caây, maëc y vaù, soáng baèng khaát
thöïc. Neáu oâng laø em Ta, do Di maãu sanh ra, caàn phaûi tu haønh nhöõng vieäc nhö vaäy. Ñöùc Phaät noùi keä: Ta muoán thaáy Nan-ñaø Tinh taán vui tu haønh ÔÛ nôi a-luyeän-nhaõ Beân goø maû, khaát thöïc Choã nuùi röøng yeân tònh Boû duïc,nhaäp thieàn ñònh. Ñöùc Phaät noùi keä naøy, caùc Tyø-kheo nghe Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 6. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Toân giaû Nan-ñaø ñeán choã Phaät, laïy saùt chaân Ngaøi, ngoài qua moät beân. Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Trong nhöõng ngöôøi gioûi thuyeát phaùp, Tyø-kheo Nan-ñaø vaøo haøng thöù nhaát. Veà hình daùng tuaán tuù, con nhaø quyù toäc, Tyø-kheo Nan-ñaø cuõng laø haøng thöù nhaát. Veà xaû boû aùi duïc ñang daáy maïnh, Tyø-kheo Nan- ñaø laø baäc ñöùng ñaàu. Veà vieäc giöõ gìn caùc caên, bieát tieát ñoä trong aên uoáng, vaøo ñaàu ñeâm, cuoái ñeâm tinh taán tu haønh, luoân luoân an truù trong chaùnh nieäm tænh giaùc, Tyø-kheo Nan-ñaø cuõng laø baäc ñöùng ñaàu. Vì sao noùi Tyø-kheo Nan-ñaø thöôøng giöõ gìn caùc caên? Vì vò aáy khoâng tham ñaém saéc, thanh, höông, vò, xuùc, phaùp. Theá neân goïi Tyø- kheo Nan-ñaø thöôøng giöõ gìn caùc caên. Vì sao noùi Tyø-kheo Nan-ñaø thöôøng tieát ñoä trong aên uoáng? Vò aáy aên ñeå khoûi ñoùi, khoâng phaûi vì saéc ñeïp vaø söï cöôøng traùng, chæ vì ñeå tu phaïm haïnh, chæ thoï duïng vöøa ñuû, nhö môõ boâi vaøo xe, nhö trò muït gheû, khoâng vì saéc ñeïp, cöôøng traùng, maäp maïp, xinh ñeïp. Neân noùi raèng laø Nan-ñaø bieát tieát ñoä trong aên uoáng. Vì sao noùi Tyø-kheo Nan-ñaø ñaàu ñeâm, cuoái ñeâm luoân tinh taán tu haønh, ngaøy thì kinh haønh, ñeâm thì toïa thieàn, tröø boû taâm bò troùi buoäc che phuû; vaøo ñaàu ñeâm sau khi röûa chaân, vöõng thaân ngoài ngay ngaén, ñaët
chaùnh nieäm tröôùc maët, nhaäp thieàn ñònh; qua khoûi ñaàu ñeâm, ñeán giöõa ñeâm, naèm nghieâng hoâng beân phaûi xuoáng ñaát, hai chaân xeáp vaøo nhau, taâm nghó ñeán aùnh saùng, tu nieäm giaùc yù; vaøo cuoái ñeâm giöõ thaân ngoài ngay thaúng, ñaët chaùnh nieäm tröôùc maët? Tyø-kheo Nan-ñaø vaøo ñaàu ñeâm, cuoái ñeâm chuyeân taâm haønh ñaïo, nhö noùi ôû treân. Toäc taùnh töû Nan-ñaø ñöôïc chaùnh nieäm tænh giaùc toái thöôïng. Tyø-kheo Nan-ñaø nhaát taâm khoâng taùn loaïn, chaùnh quaùn phöông Ñoâng, caùc phöông Nam, Taây, Baéc cuõng nhö vaäy, nhaát taâm quaùn saùt, khoâng cho taùn loaïn, ñoái vôùi Khoå thoï, Laïc thoï, Xaû thoï ñeàu bieát duyeân khôûi, bieát roõ söï sanh dieät nhanh chaäm cuûa caùc thoï aáy, cuõng bieát nhaân duyeân sanh dieät cuûa caùc töôûng, cuõng bieát nhaân duyeân sanh dieät maø caùc giaùc seõ truï. Naøy caùc Tyø-kheo, neân hoïc nhö vaäy, giöõ gìn caùc caên, bieát tieát ñoä trong aên uoáng, ñaàu, giöõa, cuoái ñeâm luoân tinh taán haønh ñaïo, tu chaùnh nieäm tænh giaùc toái thöôïng, nhö laø Nan-ñaø. Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Nay Ta daïy caùc oâng hoïc taäp theo söï tu haønh cuûa Nan-ñaø. Neáu caùc Tyø-kheo naøo tu haønh cuõng nhö Nan-ñaø thì Ta cuõng daïy caùc oâng neân hoïc theo vò aáy. Theá Toân noùi keä: Ngöôøi naøo thöôøng giöõ gìn caùc caên Tieát ñoä aên uoáng, thöôøng chaùnh nieäm Ñaây môùi thaät laø ngöôøi coù trí Bieát roõ taùnh töôùng taâm sanh dieät Ta khen Nan-ñaø ñaõ ñaït ñöôïc Caùc oâng caàn phaûi hoïc nhö theá. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe Phaät daïy ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 7. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Coù Tyø-kheo teân Traát Sö, laø con ngöôøi coâ cuûa Phaät, yû laïi Ñöùc Phaät neân taâm yù kieâu maïn, khoâng kính troïng caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo coù ñöùc ñoä, khoâng bieát hoå theïn, thöôøng luoân noùi nhieàu. Neáu caùc Tyø- kheo noùi veà oâng moät ít ñieàu gì, oâng thöôøng sanh taâm saân haän.
Baáy giôø caùc Tyø-kheo thaáy oâng ta nhö vaäy, neân ñeán gaëp Phaät, laøm leã roài ngoài qua moät beân, baïch: –Thöa Theá Toân, Tyø-kheo Traát Sö thöôøng sanh taâm kieâu maïn, töï tuyeân boá mình laø em, con ngöôøi coâ cuûa Phaät, khinh maïn caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo khaùc, thöôøng noùi nhieàu lôøi. Neáu bò caùc Tyø-kheo noùi moät ít ñieàu gì, vò aáy lieàn phaùt sanh saân haän. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Nay caùc oâng ñeán goïi Tyø-kheo Traát Sö laïi ñaây. Caùc Tyø-kheo theo lôøi Phaät daïy, ñeán goïi Traát Sö. Traát Sö vaâng lôøi, ñeán ngay choã Phaät, laïy saùt chaân Ngaøi, ñöùng qua moät beân. Baáy giôø Ñöùc Phaät baûo Traát Sö: –OÂng gaëp caùc vò Tyø-kheo Tröôûng laõo, khoâng coù taâm cung kính, khoâng bieát hoå theïn, phoùng tuùng veà lôøi noùi, neáu bò caùc Tyø-kheo noùi ít lôøi gì lieàn sanh töùc giaän, coù ñuùng vaäy khoâng? Traát Sö thöa: –Baïch Theá Toân, ñuùng vaäy. Phaät baûo Traát Sö: –Neáu oâng cho raèng mình laø con ngöôøi coâ cuûa Ta, phaûi ñoái vôùi caùc vò Tyø-kheo Tröôûng laõo tuùc ñöùc luoân coù taâm yù cung kính, bieát hoå theïn, giöõ gìn lôøi noùi mình, laéng nghe lôøi noùi cuûa hoï, caàn phaûi gaéng söùc thoï trì. Ñöùc Theá Toân noùi keä: Thöôøng phaûi tu thieän khoâng khôûi saân Neáu sanh saân haän laø baát thieän Traát Sö, oâng phaûi nghe Ta daïy Caàn phaûi tröø saân, boû kieâu maïn Haønh trì caùc thieän, tu phaïm haïnh OÂng laøm nhö theá Ta hoan hyû. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 8. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø Tyø-kheo Tyø-xaù-khö con doøng Ban-xaø-la, ôû treân giaûng ñöôøng, taäp hôïp caùc Tyø-kheo, thuyeát phaùp cho hoï, ngoân töø vieân
maõn, lôøi leõ thoâng suoát, khieán cho ñaïi chuùng nghe raát hoan hyû, khoâng chaùn, ñöôïc hieåu roõ raøng. Caùc Tyø-kheo nghe lôøi Toân giaû giaûng daïy, hoan hyû, vui möøng, chí taâm nghe vaø ghi nhaän, cuùng döôøng cung kính, chuyeân taâm chuù yù nghe Toân giaû thuyeát phaùp, khoâng vì lôïi döôõng, khoâng vì tieáng khen. Toân giaû coù bieän taøi öùng hôïp vôùi nghóa lyù, löu loaùt baát tuyeät, laøm cho ngöôøi nghe ghi nhôù khoâng queân. Trong ñaïi chuùng, coù nhöõng Tyø-kheo nghe nhö vaäy, beøn ñi ñeán choã Phaät, laøm leã döôùi chaân Ngaøi, ñöùng qua moät beân, thöa: –Baïch Theá Toân, Tyø-kheo Tyø-xaù-khö, con doøng hoï Ban-xaø-la, ôû treân giaûng ñöôøng thuyeát phaùp cho moïi ngöôøi, khoâng vì ñeå ñöôïc lôïi döôõng, khoâng vì tieáng khen, bieän luaän hôïp nghóa lyù, löu loaùt voâ cuøng, laøm cho ngöôøi nghe ghi nhaän khoâng queân. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –OÂng haõy ñeán goïi Tyø-kheo Tyø-xaù-khö, con nhaø Ban-xaø-la ñeán ñaây. Caùc Tyø-kheo vaâng leänh Ñöùc Phaät, ñeán goïi Tyø-xaù-khö. Sau khi ñöôïc goïi, Tyø-xaù-khö ñeán choã Phaät, laïy saùt döôùi chaân Ngaøi, ñöùng qua moät beân. Ñöùc Phaät hoûi Tyø-xaù-khö: –Coù thaät oâng ñaõ taäp hôïp caùc Tyø-kheo laïi ñeå thuyeát phaùp cho hoï, cho ñeán... laøm cho caùc Tyø-kheo chí taâm ghi nhaän. Coù vieäc naøy khoâng? Ñaùp: –Baïch Theá Toân, ñuùng vaäy. Ñöùc Phaät khen ngôïi: –Laønh thay! Laønh thay! Naøy Tyø-xaù-khö, oâng taäp hôïp caùc Tyø- kheo treân giaûng ñöôøng, thuyeát phaùp cho hoï khoâng vì danh lôïi, ngoân töø vieân maõn, ngöôøi nghe hoan hyû, chí taâm tín thoï. Töø ñaây veà sau, oâng thöôøng neân thuyeát phaùp taïo lôïi ích nhö vaäy. Naøy caùc Tyø-kheo, duø ít hay nhieàu ngöôøi, phaûi laøm hai vieäc: Moät, phaûi giaûng thuyeát giaùo phaùp. Hai, neáu khoâng coù gì ñaùng noùi thì neân traû lôøi baèng caùch im laëng. Khoâng ñöôïc baøn luaän caùc vieäc theá söï. Nay caùc oâng ñöøng khinh thöôøng söï im laëng. Söï im laëng coù lôïi ích lôùn. Theá Toân noùi keä: Giöõa ñaïi chuùng hoäi hoïp Coù caû ngu vaø trí Neáu khoâng trình baøy roõ
Thì ngöôøi khoâng hieåu ñöôïc. Neáu giaûng giaûi roõ raøng Nhôø vaäy ngöôøi môùi hieåu Vì theá nay caùc oâng Phaûi thöôøng giaûng phaùp yeáu. Ñoát saùng ngoïn ñuoác phaùp Döïng cao côø chö Phaät Caùc vò A-la-haùn Laáy dieäu phaùp laøm côø Chö Phaät vaø Thaùnh hieàn Laáy thieän ngöõ laøm côø. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 9. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Trong thôøi gian aáy, coù nhieàu Tyø-kheo taäp hôïp ôû giaûng ñöôøng cuøng nhau may y. Khi aáy, coù moät Tyø-kheo treû, xuaát gia chöa laâu, môùi thoï giôùi cuï tuùc, chæ ngoài yeân giöõa Taêng chuùng, khoâng giuùp ñôõ chuùng Taêng may y. Baáy giôø caùc Tyø-kheo may y xong, ñeán choã Phaät, ñaûnh leã döôùi chaân Ngaøi, ngoài qua moät beân, thöa: –Baïch Theá Toân, Tyø-kheo chuùng con ôû trong giaûng ñöôøng may y phuïc. Vò Tyø-kheo treû aáy chæ ngoài yeân giöõa chuùng Taêng, khoâng phuï giuùp coâng vieäc may y phuïc. Ñöùc Phaät hoûi vò Tyø-kheo treû: –OÂng thaät ñaõ khoâng giuùp ñôõ chuùng Taêng may y phaûi chaêng? Vò aáy thöa vôùi Phaät: –Baïch Theá Toân, con tuøy theo söùc löïc, khaû naêng cuûa mình ñeå laøm vieäc cho Taêng chuùng. Theá Toân bieát yù nghó trong taâm cuûa vò Tyø-kheo kia, neân baûo caùc Tyø- kheo: –Caùc oâng ñöøng phieàn loøng vì vò Tyø-kheo treû kia khoâng laøm. Tyøkheo ñoù vieäc laøm ñaõ xong, ñaéc quaû A-la-haùn, caùc laäu ñaõ heát, boû gaùnh
naëng xuoáng, chöùng ñaït chaùnh trí, taâm ñöôïc giaûi thoaùt. Theá Toân noùi keä: Phaùp giaùc ngoä giaûi thoaùt Troïn khoâng phaûi vì keû Bieáng nhaùc vaø voâ trí Coù theå chöùng ñaéc ñöôïc. Cuõng nhö con ngöïa gioûi, Baäc Tröôïng phu cao thöôïng Caét ñöùt daây tham aùi Dieät saïch caùc naõo phieàn Phaù tung caû boán thuû Chöùng ñöôïc quaû tòch dieät Dieät tröø chuùng ma quaân Soáng vôùi thaân sau choùt. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 10. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Coù moät Tyø-kheo teân laø Tröôûng Laõo, ôû rieâng trong moät phoøng, heát lôøi ca ngôïi vieäc ôû rieâng. Caùc Tyø-kheo ñeán choã Phaät, laïy saùt chaân Phaät, ngoài qua moät beân, baïch Phaät: –Thöa Theá Toân, Tyø-kheo Tröôûng Laõo naøy ñaõ heát lôøi ca ngôïi vieäc ôû moät mình, ñi moät mình, ngoài moät mình. Ñöùc Phaät baûo Tyø-kheo: –OÂng haõy ñeán goïi Tyø-kheo Tröôûng Laõo. Moät Tyø-kheo ñeán choã vò aáy, baûo Tröôûng Laõo: –Theá Toân goïi thaày. Tyø-kheo Tröôûng Laõo vaâng lôøi daïy, ñeán choã Phaät, laøm leã döôùi chaân Ngaøi, ñöùng qua moät beân. Ñöùc Phaät hoûi Tröôûng Laõo: –Coù thaät oâng ôû moät mình, taùn thaùn phaùp ngoài, ñi moät mình khoâng?
Tröôûng Laõo baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, ñuùng nhö vaäy. Theá Toân daïy: –Nay oâng öa thích vieäc soáng moät mình vaø taùn thaùn vieäc soáng moät mình nhö theá naøo? Tröôûng Laõo baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, con thaät coù vaøo laøng moät mình, ñi veà moät mình, ngoài moät mình. Ñöùc Phaät daïy: –Coù caùch soáng moät mình khaùc hôn caùch soáng moät mình cuûa oâng. Ñoù laø gì? Laø laøm khoâ kieät nguoàn goác tham duïc, chaän ñöùng tham duïc trong töông lai khoâng cho phaùt sanh, dieät tröø tham duïc hieän taïi khoâng cho phaùt trieån. Ñaây goïi laø Baø-la-moân khoâng coù ngaõ vaø moïi sôû höõu cuûa ngaõ, ñoaïn tröø nghi keát, xa lìa caùc nhaäp, dieät tröø phieàn naõo. Ñöùc Theá Toân noùi keä: Taát caû theá gian Ta ñeàu bieát roõ Xaû boû taát caû Dieät caùc aùi keát Thaéng phaùp nhö theá Goïi laø ñoäc truï. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 11. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Thöôïng toïa Taêng Kieàm töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, vaøo khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø ngöôøi vôï cuõ bieát Taêng Kieàm ñeán nöôùc Xaù-veä, lieàn maëc y phuïc, ñeo chuoãi ngoïc, trang söùc xinh ñeïp, boàng con nhoû ñeán phoøng cuûa Taêng Kieàm. Khi Toân giaû Taêng Kieàm ñang ñi kinh haønh treân choã ñaát troáng, baø ta tôùi choã Toân giaû, noùi:
–Con toâi coøn nhoû, khoâng theå töï sanh soáng, vì theá ñeán ñaây gaëp Toân giaû. Tuy gaëp gôõ nhau nhöng Thöôïng toïa Taêng Kieàm khoâng traû lôøi baø ta. Laàn thöù hai, laàn thöù ba, baø ta cuõng noùi nhö vaäy. Toân giaû Taêng Kieàm tuy nghe thaáy nhöng khoâng nhìn ngoù, cuõng khoâng noùi chuyeän. Ngöôøi vôï cuõ lieàn noùi: –Thieáp ñeán ñaây gaëp chaøng, chaøng khoâng theøm noùi chuyeän vôùi thieáp. Ñaây laø con chaøng, haõy nuoâi naáng noù. Noùi xong, baø ñaët ñöùa nhoû ôû ñaàu ñöôøng kinh haønh roài boû ñi, ñöùng ôû choã xa xa nhìn laïi. Baáy giôø Toân giaû cuõng khoâng noùi chuyeän vôùi ñöùa con. Ngöôøi vôï cuõ laïi suy nghó: “Nay vò Sa-moân naøy ñaõ giaûi thoaùt hoaøn toaøn, ñoaïn haún tham aùi nhö caùc vò Tieân thaùnh ñaõ ñoaïn. Vò naøy ñaõ chöùng ñaéc ñaày ñuû”. Khoâng ñöôïc maõn nguyeän, ngöôøi vôï cuõ quay laïi boàng con trôû veà nhaø. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân vôùi thieân nhó thanh tònh hôn haún moïi ngöôøi, neân ñaõ nghe ñaày ñuû lôøi noùi nôi ngöôøi vôï cuõ cuûa Thöôïng toïa Taêng Kieàm. Theá Toân noùi keä: Thaáy ñeán khoâng vui möøng Thaáy ñi cuõng khoâng buoàn Ngöôøi xaû tröø aùi duïc Baø-la-moân toái thöôïng Khi ñeán ñaõ khoâng möøng Khi ñi cuõng khoâng buoàn Lìa caáu haïnh thanh tònh Goïi trí Baø-la-moân. Ñöùc Phaät thuyeát keä xong, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy ñeàu hoan hyû phuïng haønh. Nhieáp tuïng: Thieän Sanh vaø Saéc xaáu Ñeà-baø vaø Töôïng Thuû Nhò Nan-ñaø, Traát Sö Thieáu nieân Ban-xaø-la Tröôûng laõo vaø Taêng Kieàm.