BIEÄT DÒCH KINH TAÏP A-HAØM QUYEÅN IV
TUÏNG 1: Phaàn 4 63. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Vua A-xaø-theá nöôùc Ma-kieät-ñaø, thoáng lónh boán loaïi binh cuøng vua Ba-tö-naëc, baøy traän ñaïi chieán. Vua A-xaø-theá con baø Vi-ñeà-hy phaù tan quaân ñoäi cuûa vua Ba-tönaëc. Vua Ba-tö-naëc moät mình moät xe chaïy thoaùt vaøo thaønh. Baáy giôø caùc Tyø-kheo vaøo thaønh khaát thöïc, thaáy söï vieäc aáy, sau khi thoï trai xong, röûa chaân, ñeán gaëp Ñöùc Phaät, laïy saùt chaân Ngaøi, roài ñöùng qua moät beân, baïch: Thöa Theá Toân, saùng sôùm chuùng con vaøo thaønh khaát thöïc, thaáy vua A-xaø-theá cuøng vua Ba-tö-naëc ñeàu thoáng lónh boán loaïi binh, ñaùnh nhau raát lôùn. Boán loaïi binh cuûa vua Ba-tö-naëc bò phaù tan, nhaø vua moät mình moät xe chaïy thoaùt vaøo thaønh. Ñöùc Theá Toân nghe söï vieäc naøy, lieàn noùi keä: Thaéng coù nhieàu keû thuø Bò thua khoå, khoâng nguû Ai khoâng bò thaéng baïi Tòch dieät nguû an oån. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 64. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä.
Baáy giôø vua A-xaø-theá nöôùc Ma-kieät-ñaø cuøng vua Ba-tö-naëc ñeàu thoáng lónh boán loaïi binh, ñaùnh nhau döõ doäi. Vua Ba-tö-naëc ñaïi phaù quaân binh vaø baét ñöôïc vua A-xaø-theá. Vua Ba-tö-naëc sau khi ñaéc thaéng, ñaët vua A-xaø-theá cuøng ngoài moät xe, ñeán choã Ñöùc Phaät laïy saùt chaân Ngaøi. Vua Ba-tö-naëc baïch Ñöùc Phaät: –Theá Toân, ñaây laø vua A-xaø-theá con baø Vi-ñeà-hy nöôùc Ma-kieät- ñeà. Con ñoái vôùi oâng ta tröôùc ñaây khoâng oaùn thuø, nhöng oâng ta ñoái vôùi con thöôøng oâm loøng ganh gheùt. Nhöng vua naøy laø con trai cuûa ngöôøi thaân höõu vôùi con. Vì lyù do aáy, nay con muoán thaû vua A-xaø-theá trôû veà nöôùc. Ñöùc Phaät daïy: –Naøy Ñaïi vöông, haõy neân thaû ra. Neáu nhaø vua thaû vua kia thì ñöôïc nhieàu lôïi ích laâu daøi. Ñöùc Theá Toân noùi keä: Söùc phaù tan quaân hoï Roài bò thua laïi ngöôøi Söùc xaâm löôïc xöù ngöôøi Laïi bò ngöôøi xaâm löôïc. Ngu nghó khoâng baùo öùng Phaûi chòu ñau khoå lôùn Ñeán luùc saép qua ñôøi Môùi bieát thaät coù baùo. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 65. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Vua Ba-tö-naëc ôû choã vaéng veû töï nghó: “Giaùo phaùp Ñöùc Phaät daïy raát ñuùng vaø lôïi ích, coù keát quaû trong hieän taïi, khoâng coù phieàn naõo, böùc baùch vöôït ngoaøi thôøi gian, coù khaû naêng laøm cho chính ngöôøi aáy ñeán ngay choã thieän. Giaùo phaùp aáy nhö theå baùo vôùi moïi ngöôøi raèng: “Caùc ngöôøi haõy kheùo ñeán ñaây, Ta chæ daïy cho caùc ngöôøi dieäu phaùp! Ngöôøi coù trí tueä töï thaân taùc chöùng, ñaït ñeán hieåu bieát taän
cuøng, sieâng naêng tu taäp vôùi thieän höõu, thieän höõu nhö vaäy, khoâng ñöôïc gaàn guõi vôùi baïn aùc vaø tri thöùc xaáu aùc, neân xa lìa baïn aùc”. Nhaø vua suy nghó nhö theá, roài rôøi choã ngoài ñeán gaëp Ñöùc Phaät, ngoài qua moät beân, baïch Phaät:
–Baïch Theá Toân, con ôû choã vaéng, suy nghó: “Giaùo phaùp Ñöùc Phaät daïy raát ñuùng vaø lôïi ích, coù keát quaû trong hieän taïi, khoâng coù caùc phieàn naõo böùc baùch, vöôït ngoaøi thôøi gian… cho ñeán… khoâng giao du vôùi baïn aùc”. Ñöùc Phaät baûo nhaø vua: –Ñuùng vaäy, ñuùng vaäy! Giaùo phaùp Phaät daïy raát ñuùng vaø lôïi ích, coù keát quaû trong hieän taïi… cho ñeán… khoâng giao du vôùi baïn aùc. Tröôùc ñaây ta ôû nôi röøng Kyø-leâ-baït-ñeà, thuoäc thaønh Vöông xaù. Baáy giôø Tyø-kheo A-nan, moät mình ôû choã vaéng, suy nghó: “Ngöôøi thieän tri thöùc ñem ñeán cho ta moät nöûa ñôøi soáng phaïm haïnh.” A-nan suy nghó nhö vaäy, lieàn ñeán gaëp Ta, sau khi ñaûnh leã, thöa nhö theá naøy: –Ngöôøi thieän tri thöùc ñem ñeán cho ta moät nöûa ñôøi soáng phaïm haïnh, chaúng phaûi tri thöùc xaáu aùc, baïn aùc, baïn xaáu. Ta baûo A-nan: –Thoâi, thoâi! Ñöøng baøy toû nhö vaäy, taïi vì sao? Thieän tri thöùc, ngöôøi quen thieän, baïn thieän chính laø ñem ñeán cho ta toaøn phaàn ñôøi soáng phaïm haïnh. Laïi nöõa, ngöôøi baïn höõu thieän khoâng beø ñaûng vôùi tri thöùc aùc, baïn aùc, baïn xaáu. Vì sao vaäy? Ta nhôø thieän tri thöùc neân thoaùt khoûi sanh töû, theá neân bieát raèng ngöôøi thieän tri thöùc ñem ñeán cho ta toaøn phaàn ñôøi soáng phaïm haïnh. Söï vieäc nhö vaäy, oâng caàn phaûi phaân bieät roõ, giaùo phaùp Ñöùc Phaät daïy ñuùng söï thaät vaø ñaït ñöôïc lôïi ích lôùn, coù keát quaû trong hieän taïi … cho ñeán khoâng beø ñaûng vôùi baïn aùc, tri thöùc xaáu aùc … Ñöùc Theá Toân noùi keä: Trong caùc loaïi phaùp thieän Khoâng phoùng daät hôn heát Ai ñang soáng phoùng daät Hieàn thaùnh ñeàu cheâ traùch Ai soáng khoâng phoùng daät Ñöôïc vöông vò Thieân ñeá Toái thaéng trong chö Thieân
Giöõa laøm vaø khoâng laøm Khoâng phoùng daät toái thaéng Ai soáng khoâng phoùng daät Toïa thieàn dieät caùc laäu Chöùng ñaéc quaû thuø thaéng. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 66. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Vua Ba-tö-naëc ôû choã vaéng, töï suy nghó: “Coù moät phaùp naøo taïo ñöôïc lôïi ích trong hieän taïi vaø caû trong vò lai?”. Nghó nhö theá, nhaø vua ñeán choã Ñöùc Phaät, laïy saùt chaân Ngaøi, ngoài qua moät beân, baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, coù moät phaùp naøo taïo ñöôïc lôïi ích cho hieän taïi vaø cho caû trong vò lai khoâng? Ñöùc Phaät daïy: –Ta coù moät phaùp tu haønh phaùt huy roäng raõi ñöa ñeán nhieàu lôïi ích cho hieän taïi vaø vò lai. Ñoù laø tu haønh phaùp khoâng phoùng daät, ñöôïc lôïi ích trong hieän taïi vaø lôïi ích caû trong ñôøi vò lai. Nhö maët ñaát coù theå sanh haøng traêm loaïi löông thöïc, vaø taát caû coû caây, taát caû phaùp thieän ñeàu baét nguoàn töø phaùp khoâng phoùng daät phaùt sanh, taêng tröôûng töø phaùp khoâng phoùng daät. Naøy Ñaïi vöông, cuõng nhö maët ñaát, taát caû haït gioáng, nhaân töø maët ñaát maø sanh, nhaân töø maët ñaát maø taêng tröôûng roäng lôùn. Taát caû chuùng sanh döïa vaøo nhaân khoâng phoùng daät cuõng nhö vaäy. Trong caùc loaïi höông reã, höông Haéc-kieân-thaät laø haøng ñaàu. Vieäc naøy cuõng nhö vaäy, taát caû phaùp thieän ñeàu baét nguoàn töø khoâng phoùng daät. Trong caùc loaïi höông cöùng chaéc, höông Chieân-ñaøn ñoû laø haïng nhaát, vieäc naøy cuõng vaäy. Taát caû phaùp thieän ñeàu baét nguoàn töø khoâng phoùng daät laø goác, khoâng phoùng daät laø nhaân cuûa Thaät phaùp. Khoâng phoùng daät laø choã sanh ra phaùp thieän.
Trong caùc loaïi voøng hoa, voøng hoa Caøn-ñaø-baø-leâ-caàm laø baäc nhaát. Trong taát caû phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Ngoaøi ra nhö noùi ôû treân. Taát caû caùc loaïi hoa moïc trong nöôùc, hoa sen xanh laø baäc nhaát. Trong taát caû phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Daáu chaân taát caû loaïi thuù, daáu chaân voi laø lôùn nhaát. Trong taát caû phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Nhö ñaùnh vôùi giaëc, ai thaéng nhieàu traän tröôùc goïi laø baäc nhaát, taát caû phaùp thieän, baát phoùng daät laø baäc nhaát. Taát caû loaøi thuù, sö töû ñöùng ñaàu. Trong caùc phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Taát caû laâu ñaøi, Cao-ba-na-taû laø baäc nhaát. Trong phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Taát caû caùc caây Dieâm-phuø-ñeà, caây Dieâm-phuø-ñeà ôû thöôïng giôùi laø baäc nhaát. Trong phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Taát caû caùc caây Chieâm-ba-la, caây Cöu-ba-khoå-ba-la, laø baäc nhaát. Trong taát caû phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Taát caû caây Baùt-thaùt-la, caây Caåm-vaên-tieâu-thaùt-la laø baäc nhaát. Trong taát caû phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Taát caû caùc nuùi, nuùi Tu-di laø baäc nhaát. Trong taát caû phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Taát caû loaïi vaøng, vaøng Dieâm-phuø-ñaøn laø baäc nhaát. Trong caùc phaùp thieän, baát phoùng daät laø baäc nhaát. Taát caû y phuïc ñeïp, y phuïc Ca-thi laø baäc nhaát. Trong caùc phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Taát caû maøu saéc, maøu traéng laø baäc nhaát. Trong taát caû phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Taát caû loaøi chim, Kim sí ñieåu laø baäc nhaát. Trong caùc phaùp thieän, khoâng phoùng daät laø baäc nhaát. Taát caû aùnh saùng, nhaät quang laø baäc nhaát. Phaùp khoâng phoùng daät cuõng nhö vaäy, ngoaøi ra nhö treân ñaõ noùi. Nhö ñaõ trình baøy, trong caùc haïnh tu taäp thieän, khoâng phoùng daät laø caên baûn, laø nhaân sanh ra phaùp thieän. Theá neân, naøy Ñaïi vöông, Ñaïi vöông neân tu taäp theo phaùp khoâng phoùng daät, cuõng neân y chæ nôi phaùp khoâng phoùng daät. Neáu vua khoâng phoùng daät thì phu nhaân, phi haäu cuûa vua cuõng khoâng
phoùng daät, vöông töû ñaïi thaàn cuøng caùc quan phuï thuoäc cuõng vaäy. Ai khoâng phoùng daät laø ngöôøi gìn giöõ trong ngoaøi nôi hoaøng cung. Nhôø khoâng phoùng daät neân kho taøng ñaày ñuû. Nhaø vua khoâng phoùng daät laø töï hoä trì vaø hoä trì cho taát caû.
Baáy giôø Ñöùc Phaät noùi keä: Khoâng phoùng daät toái thaéng Phoùng daät cheâ bai nhieàu Ñôøi naøy khoâng phoùng daät Ñôøi sau ñöôïc lôïi lôùn. Ñôøi naøy, ñôøi khaùc lôïi Hieåu bieát lôïi hai ñôøi Laø haønh ñoäng cuûa baäc Tröôïng phu vaø minh trieát. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 67. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Vua Ba-tö-naëc ôû choã vaéng, töï suy nghó: “Theá gian coù ba phaùp: moät laø ñaùng gheùt, hai laø khoâng ñaùng yeâu, ba laø khoâng ñaùng nhôù. Nhöõng gì ñaùng gheùt? Ñoù laø giaø. Caùi gì khoâng ñaùng yeâu? Ñoù laø beänh. Caùi gì khoâng ñaùng nhôù? Ñoù laø cheát!”. Vua Ba-tö-naëc nghó nhö theá roài, rôøi choã ngoài, ñeán gaëp Phaät, laøm leã Ngaøi, ngoài qua moät beân, baïch: –Thöa Ñöùc Theá Toân, con ôû choã vaéng, töï suy nghó: “Treân ñôøi coù ba phaùp: Moät laø ñaùng gheùt, hai laø khoâng ñaùng yeâu, ba laø khoâng ñaùng nhôù. Caùi gì ñaùng gheùt? Ñoù laø giaø. Caùi gì khoâng ñaùng yeâu? Ñoù laø beänh. Caùi gì khoâng ñaùng nhôù? Ñoù laø cheát”. Ñöùc Phaät baûo nhaø vua: –Ñuùng vaäy, ñuù ng vaä y! Ba loaïi phaù p naøy ñuù ng nhö vua noù i. Naøy Ñaïi vöông, theá gian neáu khoâng coù ba phaùp naøy thì Ñöù c Phaät khoâng ra ñôøi vaø cuõ ng khoâng thuyeát phaù p. Vì coù ba phaù p naø y neân Ñöùc Phaä t môùi ra ñôøi, vì chuù ng sanh thuyeát phaùp.
Ñöùc Phaät noùi keä:
Xe vua trang trí ñeïp
Röïc rôõ raát kyø dieäu
Laâu ngaøy maøu taøn taï
Nhö ngöôøi cuõng phaûi cheát
Phaùp thaät khoâng giaø suy
Laàn löôït truyeàn cho nhau
OÂi! giaø suy, giaëc aùc
Saéc xinh ñeïp tuaán tuù
Roài cuõng bò suy taøn
Giaû nhö soáng traêm naêm
Cuoái cuøng roài cuõng cheát
Beänh ñeán söùc khoâng coøn
Giaø ñeán ñi veà cheát
Neân phaûi vui thieàn ñònh
Chaùnh nieäm luoân tinh caàn
Thaáu toû ñôøi soáng naøy
Chieán thaéng choáng ma quaân
Vöôït bôø coõi sanh töû.
Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy ñeàu hoan hyû phuïng haønh.