78. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät du hoùa ôû nöôùc Caâu-taùt-la, trôû veà khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Coù Baø-la-moân teân Phaûn Lieät, nghe Ñöùc Theá Toân du hoùa töø nöôùc Caâu-taùt-la trôû veà nöôùc Xaù-veä nôi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc. Vò aáy töï nghó: “Ta neân ñeán gaëp Sa-moân Cuø-ñaøm, oâng aáy noùi gì, ta seõ noùi ngöôïc laïi.” Baø-la-moân aáy nghó theá roài, beøn ñi ñeán choã Ñöùc Phaät. Baáy giôø coù ngaøn öùc ngöôøi vaây chung quanh Theá Toân ñeå nghe giaûng phaùp. Theá Toân töø xa thaáy vò Baø-la-moân kia ñi tôùi, lieàn im laëng khoâng noùi nöõa. Baø-la-moân ñeán choã Ñöùc Phaät, hoûi: –Vì sao khoâng noùi phaùp, ta muoán nghe. Ñöùc Theá Toân lieàn noùi keä: Keû tìm caàu loãi ngöôøi YÙ muoán cheâ choã dôû Taâm ngöôi khoâng thanh tònh Phaãn noä luoân töùc toái Coù nghe phaùp Phaät daïy Khoâng bao giôø hieåu roõ Tuøy thuaän, xa tranh caõi Töø boû taâm baát tín Xa lìa nhöõng naõo haïi Vaø tö töôûng ganh gheùt Ngöôøi naøo ñöôïc nhö vaäy Ta vì hoï giaûng phaùp. Baø-la-moân töï nghó: –Sa-moân Cuø-ñaøm ñaõ bieát taâm nieäm cuûa ta. OÂng ta lieàn ñöùng daäy leã Phaät, thöa: –Con thaät coù loãi, ñaõ coù yù nghó baát thieän, caàu mong Theá Toân cho con saùm hoái. Theá Toân vì thöông xoùt neân nhaän söï saùm hoái naøy. Phaûn Lieät hoan hyû, ñaûnh leã roài caùo töø.
79. Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä.
Baáy giôø coù thanh nieân teân Voâ Haïi ñeán choã Phaät thaêm hoûi veà söùc khoûe, sau khi thaêm hoûi, ngoài qua moät beân, baïch Phaät:
–Thöa Cuø-ñaøm, toâi teân Voâ Haïi, vaäy nhôø teân naøy coù ñöôïc voâ haïi khoâng?
Ñöùc Phaät daïy:
–Thaân, khaåu, yù cuûa ngöôi ñeàu khoâng sanh haïi, neân môùi goïi laø voâ haïi.
Theá Toân noùi keä:
Thaân, mieäng vaø yù
Ñeàu khoâng huûy haïi
Theá neân goïi ngöôi
Teân laø Voâ Haïi.
Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh.
80. Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä.
Vaøo saùng sôùm, Ñöùc Theá Toân ñaép y caàm baùt vaøo thaønh Xaù-veä, theo thöù lôùp khaát thöïc, ñeán nhaø ñaïi Baø-la-moân Baø-la-ñoät-la-xaø.
Khi aáy Baø-la-moân röûa tay thaät saïch, nhaän laáy baùt cuûa Phaät ñaët ñaày thöùc aên thôm ngon, daâng leân Theá Toân.
Ngaøy thöù hai, ngaøy thöù ba, Theá Toân cuõng laàn löôït khaát thöïc ñeán nhaø Baø-la-moân Baø-la-ñoät-la-xaø. Baø-la-moân naøy nghó: “Nay Sa-moân ñaõ caïo boû raâu toùc naøy thöôøng ñeán ñaây khaát thöïc, nhö ngöôøi quen cuõ cuûa ta”.
Baáy giôø Ñöùc Phaät bieát yù nghó cuûa Baø-la-moân aáy neân noùi keä:
Trôøi möa luoân nhieàu traän
Nguõ coác nhieàu loaïi chín
Ñaïo nhaân thöôøng khaát thöïc
Ñaøn vieät thöôøng cuùng döôøng.
Thöôøng thöôøng sanh coõi trôøi
Thöôøng luoân thoï quaû baùo
Phuï nöõ thöôøng mang thai
Luoân thöôøng sanh con chaùu
Thöôøng thöôøng vaét söõa boø
Thöôøng luoân ñöôïc toâ laïc
Nhieàu laàn thoï ñôøi soáng
Nhieàu laàn bò dieät taän
Nhieàu laàn veà coõi cheát
Nhieàu laàn buoàn khoå naõo
Laïi nhieàu laàn bò thieâu
Nhieàu laàn choân nôi moä
Caét ñöùt ñöôøng sanh töû
Thì döøng moïi löu chuyeån
Neáu khoâng coøn taùi sanh
Vaø khoâng coøn cheát nöõa
Khoâng coøn phaûi khoå öu
Vaø khoâng coøn than khoùc.
Khi aáy Baø-la-moân Nghe noùi keä naøy xong Taâm sanh tín toái thöôïng Raát hoan hyû, vui möøng Lieàn laáy baùt Theá Toân Ñaët ñaày thöùc aên ngon Muoán daâng leân Ñöùc Phaät Phaät khoâng nhaän baùt naøy Ngaøi khoâng nhaän cuùng döôøng Sau khi giaûng keä phaùp. Baø-la-moân baïch Phaät: Baïch Theá Toân, thöùc aên con cuùng döôøng daâng leân Nhö Lai, Theá Toân khoâng nhaän, seõ ñem cho ai? Phaät daïy: –Ta khoâng thaáy Sa-moân, Baø-la-moân, hoaëc Ma, Phaïm naøo aên thöùc aên naøy maø coù theå tieâu hoùa ñöôïc. Neân boû thöùc aên naøy vaøo choã nöôùc khoâng coù truøng, choã coû xanh khoâng coù truøng. Baø-la-moân vaâng lôøi Phaät daïy, ñem thöùc aên aáy boû vaøo nöôùc khoâng truøng. Ngay khi ñoù löûa khoùi boác chaùy, nöôùc soâi khuaáy ñoäng phaùt ra tieáng keâu to. Baø-la-moân nhaän xeùt: –Sa-moân Cuø-ñaøm thò hieän thaàn tuùc thaät laø hy höõu, vôùi moät chuùt thöùc aên vaãn taïo ra nhöõng thaàn bieán. Thaáy söï vieäc aáy xong, vò aáy trôû veà gaëp Ñöùc Phaät, ñaûnh leã döôùi chaân, baïch: –Caàu mong Theá Toân cho pheùp con xuaát gia. Phaät daïy: –Thieän lai Tyø-kheo! Vò aáy raâu toùc töï ruïng, thaân maëc phaùp y, trôû thaønh Sa-moân, ñaéc giôùi cuï tuùc. Vò Toäc taùnh töû aáy tin chaéc nhaø ôû ñôøi chaúng phaûi laø nhaø ñích thöïc neân boû nhaø hoïc ñaïo, ngaøy ñeâm tinh taán, chaùnh nieäm tænh giaùc, chí nieäm kieân coá luoân theå hieän roõ, vieäc laøm ñaõ xong, phaïm haïnh ñaõ laäp, töï thaân taùc chöùng, khoâng coøn thoï thaân sau, thaønh A-la-haùn, taâm ñaït giaûi thoaùt.
81. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Trong thaønh Xaù-veä, Baø-la-moân nöõ laø Baø-tö-tra phaùt taâm thanh tònh, tin Phaät, Phaùp, Taêng; taän tín quy y Tam baûo, ñoái vôùi Khoå, Taäp, Dieät, Ñaïo khoâng coøn nghi ngôø, thaáy ñöôïc dieäu lyù Töù ñeá, chöùng quaû thöù nhaát, nhaän roõ caùc phaùp bình ñaúng. Choàng coâ ta laø Baø-la-moân Baø-la-ñoät-la-xaø. Ñang quyø goái döôùi ñaát laøm vieäc cho choàng, coâ töï ñöùng daâïy chaép tay höôùng veà choã Phaät, noùi leân: –Nam-moâ Phaät-ñaø Nhö Lai Chí Chaân Chaùnh Ñaúng Giaùc, maøu saéc vaøng roøng, haøo quang moät taàm, thaân theå ñoan chính nhö caây Ni- caâu-ñaø, thuyeát phaùp ñeä nhaát, vò Tieân thaùnh giaûi thoaùt theá huøng thöù baûy, Ñöùc Theá Toân cuûa con. Khi nghe vôï noùi lôøi aáy, ngöôøi choàng Baø-la-moân loøng raát phaãn noä, leân tieáng maï lî: –Ngöôi laø keû ñieân cuoàng Chieân-ñaø-la. Ai ñaõ boû thuoác ñoäc cho keû Chieân-ñaø-la ngu si naøy. Chaúng coù ai quaù ö haï tieän nhö ngöôi caû. Ngöôi ñoái vôùi haøng ñaïi Baø-la-moân gioûi Tam minh khoâng chòu cung kính, laïi ñi kính leã keû ñaàu caïo nhaün, gaày oám ñen thui aáy. Ngöôi laïi heát söùc taùn thaùn vò Sa-moân aáy nhö laø Da-na-la-dieân ñoaïn nhaân chuûng. Neáu ngöôi quaù tin töôûng nôi hoï thì ngay baây giôø ta thænh thaày ngöôi ñeán baøn luaän cuøng ta. Ngöôøi vôï traû lôøi: –Thieáp chöa bao giôø thaáy Sa-moân, Baø-la-moân hoaëc Trôøi, Ma, Phaïm naøo coù theå tranh luaän vôùi Ñöùc Phaät. Ngöôøi vôï laïi noùi:
–Nam-moâ Phaät-ñaø Nhö Lai Chí Chaân Chaùnh Ñaúng Giaùc, saéc töôùng nhö vaøng roøng, thaân theå ñoan nghieâm, haøo quang moät taàm, nhö caây Ni-caâu-ñaø, thuyeát phaùp baäc nhaát, Baäc Theá huøng giaûi thoaùt Tieân thaùnh thöù baûy, Ñöùc Theá Toân cuûa con. OÂng coù theå ñi tôùi choã Phaät ñi! Baø-la-moân beøn ñeán gaëp Ñöùc Phaät, sau khi thaêm hoûi, ngoài qua moät beân, noùi keä hoûi:
Phaù boû vaät gì ñöôïc nguû yeân? Döùt ñöôïc phaùp gì khoûi lo buoàn? Coù moät phaùp gì tröø dieät cheát? Sa-moân Cuø-ñaøm giaûng cho ta. Theá Toân noùi keä ñaùp: Phaù boû phaãn noä ñöôïc nguû yeân Tröø ñöôïc phaãn noä khoûi lo buoàn Phaãn noä ñoái thaân gaây cheát haïi Nhö vaäy moïi ngöôøi caàn phaûi bieát Dieät tröø saân haän thaùnh ngôïi khen Dieät heát phaãn noä khoâng lo buoàn. Ñöùc Phaät vì vò Baø-la-moân öùng cô thuyeát phaùp, chæ daïy khieán cho vui möøng, ñaït lôïi ích. Ngaøi laàn löôït giaûng daïy caùc phaùp veà boá thí, trì giôùi, sanh thieân, duïc laø baát tònh, nguoàn goác cuûa khoå naõo, giaûi thoaùt laø an laïc, chæ daïy roäng nhöõng phaùp toaøn thieän, thanh tònh. Baø-la-moân nghe lôøi Phaät daïy, taâm môû yù thoâng, heát söùc hoan hyû. Ñöùc Phaät bieát chaøng thanh nieân naøy taâm yù ñaõ ñieàu hoøa, baøy toû söï hoan hyû voâ cuøng, aáy laø taâm khoâng coøn nghi ngôø, coù theå thoï trì giaùo phaùp, neân Ngaøi giaûng daïy giaùo phaùp coù theå laõnh hoäi ñöôïc, nhö phaùp cuûa chö Phaät laø giaûng boán Thaùnh ñeá: Khoå, Taäp, Dieät, Ñaïo, giaûng giaûi roäng. Baø-la-moân Ñoät-la-xaø nghe lôøi Phaät daïy, nhö taám vaûi traéng deã nhuoäm maøu, ngay taïi choã ngoài laõnh hoäi boán chaân ñeá, thaáy roõ caùc phaùp, ñaït ñeán caûnh giôùi chaân thaät cuûa phaùp, vöôït qua bôø nghi ngôø, baèng khaû naêng cuûa mình, ñaéc voâ sôû uùy, lieàn rôøi choã ngoài, chaép tay höôùng Phaät, baïch: –Thöa Theá Toân, con ñaõ thoaùt ly nghi ngôø, muoán quy y Phaät, Phaùp, Taêng baûo, nguyeän troïn ñôøi laøm vò Öu-baø-taéc, khoâng saùt sanh, khoâng troäm caép, khoâng taø daâm, khoâng noùi doái, khoâng uoáng röôïu. Vò Baø-la-moân aáy, ngay taïi choã Phaät, ñöôïc loøng tin kieân coá, beøn leã Phaät roài trôû veà nhaø. Ngöôøi vôï thaáy choàng veà, vaãn taùn thaùn Ñöùc Phaät nhö tröôùc vaø hoûi:
–Thaày toâi nhö vaäy, oâng coù noùi chuyeän vôùi Ngaøi khoâng? Choàng traû lôøi:
–Ta khoâng thaáy Sa-moân, Baø-la-moân, Trôøi, Quyû, Phaïm naøo trong theá gian naøy coù theå luaän nghò baèng Ñöùc Phaät. Choàng laïi baûo vôï: –Haõy mang aùo laïi ñaây cho ta. Ngöôøi vôï ñöa aùo, choàng nhaän laáy, ñi ñeán choã Phaät, laïy saùt chaân Phaät, ngoài qua moät beân, baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, cho con ñöôïc xuaát gia hoïc ñaïo trong Phaät phaùp. Ñöùc Phaät cho pheùp, sai moät Tyø-kheo, ñoä cho xuaát gia. Sau khi vò aáy xuaát gia, soáng theo phaùp xuaát gia, töï mình luoân tinh taán, nhö trong kinh Baø-la-ñoät-la-xaø ñaõ noùi… cho ñeán taâm ñöôïc giaûi thoaùt, chöùng A-la-haùn. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 82. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Coù moät Baø-la-moân teân Ma-khö ñeán gaëp Ñöùc Phaät, sau khi thaêm hoûi, ngoài qua moät beân. Baáy giôø Ma-khö baïch Phaät: –Thöa Theá Toân, hieän nay trong nhaø con, neáu coù moät ngöôøi ñeán, ba ngöôøi ñeán, nhieàu ngöôøi ñeán, con ñeàu boá thí cho hoï. Thöa Ñöùc Cuøñaøm, con boá thí nhö vaäy coù ñöôïc phöôùc lôùn khoâng? Ñöùc Phaät ñaùp: –Thaät coù ñöôïc phöôùc lôùn. Boá thí cho moät ngöôøi hay boá thí cho nhieàu ngöôøi, ñöôïc voâ löôïng a-taêng-kyø phöôùc. Baø-la-moân Ma-khö noùi keä: Nay con thích baøy leã Boá thí vaø boá thí Vì caàu ñöôïc phöôùc ñöùc Con xin hoûi Maâu-ni Xin Phaät giaûng giaûi cho Con xin thöa Theá Toân Cuøng Phaïm thieân, Ñeá Thích
Laøm sao ñöôïc giaûi thoaùt
Laøm sao ñeán caùc neûo
Laøm sao ñeán Phaïm thieân
Nhö theá naøo leã ñuùng
Vaø cuùng teá theá naøo
Ñöôïc sanh coõi Phaïm thieân
Soáng laâu daøi voâ taän.
Ñöùc Theá Toân noùi keä:
Khi muoán laäp teá ñaøn
Phaûi hoan hyû boá thí
Laøm thieän ba thôøi roài
Nhôø thieän, taâm hoan hyû
Tuøy thieän, an taâm thí
Ñeàu xa lìa loãi laàm
Kheùo tröø saïch tham duïc
Ñoaïn ñöôïc duïc, giaûi thoaùt
Neáu tu Töø voâ löôïng
Goïi laø teá ñaày ñuû
Lieàn ñöôïc taâm troïn veïn
Ñöôïc sanh vaøo neûo thieän
Ngöôøi teá ñaøn nhö vaäy
Goïi laø teá chaân chính
Ñöôïc sanh coõi Phaïm thieân
Thoï maïng raát laâu daøi.
Baø-la-moân Ma-khö nghe lôøi Phaät daïy, laøm leã töø giaû, hoan hyû phuïng haønh.
83. Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä.
Khi aáy Baø-la-moân Saùt-lôïi Ba-la-tyø-khoâng, ñeán choã Phaät, thaêm hoûi roài ngoài qua moät beân, noùi keä:
Saùt-lôïi ñaõ tu nhieàu phaùp khoå
Vaãn khoâng ñöôïc teân laø thanh tònh
Baø-la-moân ñoïc ba Vò-ñaø
Nhö vaäy ñöôïc teân laø thanh tònh.
Ñöùc Theá Toân noùi keä ñaùp:
OÂng cho laø thanh tònh
Kyø thaät laø baát tònh.
Baø-la-moân hoûi Phaät:
–Ngaøi giaûng veà ñaïo thanh tònh, cuõng giaûng daïy veà söï thanh tònh voâ thöôïng. Vaäy theá naøo laø ñaïo thanh tònh? Theá naøo laø thanh tònh voâ thöôïng?
Ñöùc Phaät noùi keä ñaùp:
Khoâ saïch buøn laày duïc
Laøm khoâ caû saân, si
Goïi laø tònh voâ löôïng
Chaùnh kieán, chaùnh tö duy
Chaùnh ngöõ vaø chaùnh nghieäp
Chaùnh maïng cuøng chaùnh chí
Chaùnh nieäm vaø chaùnh ñònh
Phaùp naøy, Baø-la-moân
Goïi laø ñaïo thanh tònh
Luoân luoân taäp chaùnh quaùn
Thöôøng thöôøng tu chaùnh ñònh
Phaùp huy phaùp chaùnh ñònh
Ñoaïn tröø moïi tham duïc
Vaø ñoaïn saân haän si.
Vò Baø-la-moân noùi:
–Ngaøi ñaõ noùi veà con ñöôøng thanh tònh, cuõng noùi veà söï thanh tònh voâ löôïng, nay toâi coøn baän nhieàu gia söï, xin töø giaõ trôû veà.
Ñöùc Phaät noùi:
–Naøy Baø-la-moân, haõy laøm vieäc ñuùng luùc!
Baø-la-moân nghe Phaät giaûng daïy, hoan hyû laøm leã töø giaõ.
Keä toùm löôïc:
Ñeä nhaát A-tu-la
Ty-nghi, hai saân maï
Phaûn lieät vaø Voâ haïi
La-xaø, Baø-tö-tra
Ma khö vaø Saùt-lôïi
Ñaây goïi laø möôøi loaïi.