BIEÄT DÒCH KINH TAÏP A-HAØM QUYEÅN XIV
269. Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi nuùi Kyø-ni, thuoäc thaønh Vöông xaù.
Vaøo giöõa ñeâm, coù moät Thieân nöõ teân Caàu-ca-ni-sa, tröôùc ñaây laø
Ba-thuaàn-ñeà Nöõ, vôùi haøo quang röïc rôõ khaùc thöôøng chieáu saùng caû nuùi aáy, ñeán gaëp Ñöùc Phaät, laïy saùt döôùi chaân, ngoài qua moät beân, noùi keä:
Mieäng, yù neân tu thieän
Khoâng laøm nhöõng ñieàu aùc
Thaân khoâng laøm aùc nhoû
Gaây haïi cho theá gian
Quaùn duïc laø khoâng, giaû
Tu nôi nieäm giaùc yù
Neáu khoâng thích ñau khoå
Ñöøng gaây nghieäp toån giaûm.
Theá Toân khen Thieân nöõ:
–Laønh thay! Laønh thay! Ñuùng nhö lôøi Thieân nöõ noùi.
Mieäng, yù neân tu thieän
Khoâng laøm nhöõng ñieàu aùc
Thaân khoâng laøm aùc nhoû
Gaây haïi cho theá gian
Quaùn duïc laø khoâng, giaû
Tu nôi nieäm giaùc yù
Neáu khoâng thích ñau khoå
Ñöøng gaây nghieäp toån giaûm.
Ba-thuaàn-ñeà Nöõ nghe lôøi Phaät daïy, hoan hyû ñaûnh leã, bieán maát taïi choã, trôû veà Thieân cung.
270. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Toân giaû A-nan baûo caùc Tyø-kheo: –Ta muoán giaûng boán caâu keä phaùp. Caùc thaày ñeàu neân ghi nhaän ñaày ñuû, laéng nghe, ghi nhôù ñöøng queân. Theá naøo laø boán caâu keä phaùp: Mieäng, yù neân tu thieän Khoâng laøm nhöõng ñieàu aùc Thaân khoâng laøm aùc nhoû Gaây haïi cho theá gian Quaùn duïc laø khoâng, giaû Tu nôi nieäm giaùc yù Neáu khoâng thích ñau khoå Ñöøng gaây nghieäp toån giaûm. Caùch A-nan khoâng xa, coù moät Baø-la-moân nghe baøi keä naøy, suy nghó: “YÙ nghóa cuûa baøi keä naøy raát saâu xa, chaúng phaûi con ngöôøi laøm ñöôïc, chaéc laø do phi nhaân noùi ra, vaäy neân ñeán hoûi Phaät.” Sau khi suy nghó, Baø-la-moân ñeán gaëp Ñöùc Phaät, chaøo hoûi, ngoài qua moät beân, baïch Phaät: –Thöa Ñöùc Cuø-ñaøm, sau khi ñöôïc nghe Toân giaû A-nan noùi keä naøy, con suy nghó, vaên nghóa cuûa keä aáy khoâng phaûi do con ngöôøi laøm. Phaät baûo Baø-la-moân: –Ñuùng vaäy! Ñuùng vaäy! Thaät do phi nhaân noùi, khoâng phaûi do ngöôøi noùi. Tröôùc ñaây Ta ôû nuùi Kyø-ni, thaønh Vöông xaù, Thieân nöõ Caàu- ca-ni-sa ñeán gaëp Ta, sau khi ñaûnh leã, ngoài qua moät beân, noùi keä naøy, neân keä naøy thaät laø do phi nhaân noùi ra. Baø-la-moân nghe lôøi Phaät daïy, hoan hyû töø giaõ. 271. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû nuùi Kyø-ni, thuoäc thaønh Vöông xaù. Khi aáy vò trôøi Caàu-ca-ni-baø, tröôùc ñaây laø Ba-thuaàn-ñeà Nöõ, thaân phaùt haøo quang röïc rôõ nhö aùnh chôùp, chieáu saùng caû nuùi aáy, thaønh tín chí taâm quy y Tam baûo, ñeán gaëp Ñöùc Phaät, ngoài qua moät beân, noùi keä:
Con coù nhieàu ngoân töø
Ca ngôïi Phaät, Phaùp, Taêng
Nay chæ noùi toùm löôïc
Theo yù ngöôøi thích ñuû
Mieäng yù neân tu thieän
Khoâng laøm nhöõng vieäc aùc
Thaân khoâng taïo loãi nhoû
Gaây haïi cho theá gian
Quaùn duïc taùnh töôùng khoâng
Tu taäp nieäm giaùc yù
Ai khoâng thích ñau khoå
Ñöøng gaây nghieäp toån haïi.
Khi aáy Theá Toân baûo Thieân nöõ:
–Ñuùng vaäy! Ñuùng vaäy! Thaät nhö lôøi Thieân nöõ noùi.
Thieân nöõ Caàu-ca-ni-sa nghe lôøi Phaät daïy, hoan hyû ñaûnh leã, bieán maát taïi choã, trôû veà Thieân cung.
272. Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi tinh xaù beân bôø Di-haàu, phía Baéc thaønh
Tyø-xaù-ly.
Khi aáy Thieân nöõ Ba-thuaàn-ñeà, Thieân nöõ Quaät-la vôùi haøo quang khaùc thöôøng, ñeán gaëp Ñöùc Phaät, ñaûnh leã döôùi chaân, ngoài qua moät beân.
AÙnh saùng cuûa hoï chieáu saùng caû khu Di-haàu vaø Tyø-xaù-ly.
Thieân nöõ Quaät-la noùi keä:
Theá Toân Baø-giaø-baø
Voâ Thöôïng Ñaúng Chaùnh Giaùc
ÔÛ taïi Tyø-xaù-ly
Trong khu röøng Ñaïi laâm
Trôøi Caàu-ca-ni-sa
Cuøng Thieân nöõ Quaät-la
Caùc Ba-thuaàn-ñeà Nöõ
Laïy döôùi chaân Theá Toân
Xöa con ñaõ töøng nghe
Giaùo phaùp thuyeát toaøn thieän
Ñaáng Maâu-ni Theá Toân
Hieän taïi ñang giaûng phaùp
Nhöõng ai muoán huûy baùng
Giaùo phaùp thaâm saâu naøy
Thaät laø keû ngu si
Sau phaûi ñoïa ñöôøng aùc,
Ai taùn trôï chaùnh phaùp
Thaønh töïu ñuû chaùnh nieäm
Goïi laø ngöôøi coù trí
Chaéc chaén sanh coõi thieän.
Thieân nöõ Caàu-ca-ni-sa noùi keä:
Mieäng, yù neân tu thieän
Khoâng laøm nhöõng vieäc aùc
Thaân khoâng taïo aùc nhoû
Gaây haïi cho theá gian
Quaùn duïc taùnh töôùng khoâng.
Tu taäp nieäm giaùc yù
Ai khoâng thích ñau khoå
Ñöøng gaây nghieäp toån giaûm.
Theá Toân baûo Thieân nöõ:
–Ñuùng vaäy! Ñuùng nhö lôøi Thieân nöõ noùi.
Caùc Thieân nöõ nghe lôøi Phaät daïy hoan hyû töø giaõ.
273. Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc
Xaù-veä.
Vaøo giöõa ñeâm, coù moät vò trôøi vôùi haøo quang röïc rôõ, chieáu saùng caû khu Kyø vieân, ñeán gaëp Ñöùc Phaät, sau khi ñaûnh leã, ngoài qua moät beân, noùi keä:
Chôù gaây haïi ngöôøi thieän
Gaây haïi laø haïi mình
Vì nhaân quaû nhö vaäy
Neân ñöøng gaây haïi baäy
Nôi khoâng phaûi beán ñoø
Ñöøng voïng töôûng vöôït qua.
Theá Toân noùi keä ñaùp:
Ñaùng saân nhöng nhaãn nhuïc
Thanh tònh khoâng keát söû
Ñem vieäc aùc haïi ngöôøi
Quaû aùc haïi thaân mình
Nhö ngöôïc gioù tung ñaát
Bò buïi phuû thaân mình
Keû ñem saân haïi ngöôøi
Ngöôøi bò haïi baùo thuø
Caû hai ñeàu laø aùc
Ñeàu khoâng thoaùt ñau khoå
Bò saân khoâng baùo thuø
Haøng phuïc keû oaùn lôùn.
Vò trôøi noùi keä khen:
Töø xöa ñaõ töøng thaáy
Baø-la-moân Nieát-baøn
Döùt boû haún gheùt, sôï
Vöôït qua aùi theá gian.
Vò trôøi noùi keä xong hoan hyû, töø giaõ.
274. Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä.
Coù vò trôøi vôùi haøo quang röïc rôõ khaùc thöôøng, ñeán gaëp Ñöùc Phaät, laïy saùt chaân Phaät, ngoài qua moät beân, noùi keä:
Ngöôøi ngu si thieáu trí
Taïo ra caùc nghieäp aùc
Töï mình gaây oaùn thuø
Sau chòu quaû khoå lôùn.
Theá Toân noùi keä ñaùp:
Ñaõ taïo nghieäp khoâng thieän
Laøm roài töï ñoát mình
Ngu laøm caùc vieäc aùc
Khoùc than khi nhaän quaû.
Vò trôøi noùi keä khen:
Töø xöa ñaõ töøng thaáy
Baø-la-moân Nieát-baøn
Döùt boû haún gheùt, sôï
Vöôït qua aùi theá gian.
Vò trôøi noùi keä xong, hoan hyû ñaûnh leã trôû veà Thieân cung.
275. Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä.
Coù moät vò trôøi vôùi haøo quang röïc rôõ khaùc thöôøng, ñeán gaëp Ñöùc
Phaät, sau khi ñaûnh leã, ngoài qua moät beân, noùi keä:
Khoâng phaûi duøng lôøi noùi
Ñöôïc goïi laø Sa-moân
Thaät taâm höôùng ñeán ñaïo
Böôùc ñi thaät vöõng chaéc
Coù tinh taán duõng maõnh
Tu thieàn ñònh thaâm saâu
Chöùng ñaéc phaùp giaûi thoaùt
Phaù daây troùi cuûa ma
Nghieäp taïo vaø khoâng taïo
Ñeàu noùi thaät caû hai
Baäc trí vöùt nhöõng ñieàu
Traù nguïy, khoâng thaønh tín
Töï thaân thaät khoâng coù
Doái khen vì töï kieâu
Noùi doái traù khoâng thaät
Laø giaëc lôùn trong ñôøi.
Theá Toân noùi keä ñaùp:
Khoâng phoâ tröông ñöùc mình
Khoâng doø xeùt ngöôøi khaùc
Töï ñaõ ñeán Nieát-baøn
Vöôït qua aùi theá gian.
Vò trôøi nghe Phaät noùi keä, baïch Phaät:
–Con thaät coù loãi, caàu mong Ngaøi cho con thaønh taâm saùm hoái.
Khi aáy Ñöùc Phaät im laëng, vò trôøi noùi keä:
Con ñang caàu saùm hoái
Ngaøi khoâng nhaän cho con
Giöõ taâm aùc khoâng thieän
Khoâng boû loøng oaùn haän.
Theá Toân noùi keä ñaùp:
Saùm hoái toäi baèng lôøi
Noäi taâm thaät khoâng saùm
Laøm sao tröø hieàm khích
Laøm sao ñaït ñöôïc thieän.
Vò trôøi laïi noùi keä hoûi:
Ngöôøi naøo khoâng laàm loãi
Ngöôøi naøo khoâng sai laàm
Ai khoâng bò ngu si
Ai ñaày ñuû chaùnh nieäm?
Theá Toân noùi keä ñaùp:
Nhö Lai, Ñöùc Theá Toân
Chaùnh trí ñaéc giaûi thoaùt
Ngaøi khoâng coøn laàm loãi
Cuõng khoâng coøn sai laàm
Ñaõ tröø saïch ngu si
Luoân luoân ñuû chaùnh nieäm.
Vò trôøi noùi keä khen:
Töø xöa ñaõ töøng thaáy
Baø-la-moân Nieát-baøn
Döùt boû haún gheùt, sôï Vöôït qua aùi theá gian. Vò trôøi noùi keä xong, hoan hyû töø giaõ. 276. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi röøng truùc Ca-lan-ñaø, thuoäc thaønh Vöông xaù. Khi aáy Cuø-ca-leâ, baïn cuûa Ñeà-baø-ñaït-ña, ñeán gaëp Phaät ñöùng qua moät beân. Phaät baûo Cuø-ca-leâ: –OÂng vôùi Toân giaû Xaù-lôïi-phaát coù quan heä, ñöøng sanh yù hieàm khích. Xaù-lôïi-phaát vaø Muïc-lieân ñeàu tònh tu phaïm haïnh, taâm yù hoøa nhaõ. OÂng chôù neân hieàm khích, phaûi chòu khoå naõo laâu daøi. Cuø-ca-leâ thöa: –Con tin lôøi Phaät, con vaâng theo Phaät, nhöng Xaù-lôïi-phaát, Muïckieàn-lieân thaät coù duïc aùc. Hoï thaät ung dung trong duïc aùc vaø chaïy theo duïc xaáu aùc. Phaät laïi baûo Cuø-ca-leâ: –OÂng khoâng neân coù taâm thuø haän hai vò aáy Ba laàn nhö vaäy, tuy nghe Phaät daïy nhöng Cuø-ca-leâ vaãn khoâng thay ñoåi taâm aùc, neân boû Phaät ra ñi. Rôøi khoûi Phaät khoâng xa, thaân oâng ta sanh muït döõ, ban ñaàu nhö haït caûi, lôùn nhanh nhö haït ñaäu, roài lôùn to nhö traùi Tyø-leâ, thaân theå laày nhaày maùu muû tuoân chaûy; sau khi qua ñôøi ñoïa vaøo ñaïi ñòa nguïc Lieân hoa. Khi aáy coù ba vò trôøi vôùi haøo quang saùng choùi, vaøo giöõa ñeâm ñeán gaëp Ñöùc Phaät, sau khi ñaûnh leã ñöùng qua moät beân. Vò trôøi thöù nhaát baïch Phaät: –Thöa Theá Toân, Cuø-ca-leâ ñaõ qua ñôøi trong ñeâm nay. Vò trôøi thöù hai noùi: –Ñoïa ñaïi ñòa nguïc Lieân hoa. Vò trôøi thöù ba noùi keä: Con ngöôøi ôû treân ñôøi Löôõi buùa ôû trong mieäng Do noùi ra lôøi aùc
Töï chaët laáy thaân mình.
Ñaùng khen maø laïi cheâ
Ñaùng cheâ maø laïi khen
Mieäng noùi lôøi phuø phieám
Sau phaûi chòu ñau khoå.
YÛ ngöõ ñoaït taøi saûn
Ñoù chæ laø loãi nhoû
Cheâ maéng Phaät thaùnh hieàn
Laø toäi loãi to lôùn
Phaûi chòu khoå laâu daøi
Ñuû soá caû traêm ngaøn
ÔÛ nguïc Ni-la-phuø
Vaø ba möôi saùu laàn
Vaøo nguïc A-phuø-ñaø
Cho ñeán phaûi bò ñoïa
Vaøo naêm A-phuø-ñaø
Do cheâ bai Hieàn thaùnh
Mieäng vaø yù laøm aùc
Ñoïa nhöõng ñòa nguïc aáy.
Sau khi laïy saùt döôùi chaân Phaät, ba vò trôøi trôû veà Thieân cung.
Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo:
–Caùc thaày coù muoán nghe veà tuoåi thoï daøi ngaén ôû ñòa nguïc A-phuøñaø khoâng?
Caùc Tyø-kheo baïch:
–Xin giaûng cho chuùng con, sau khi ñöôïc nghe, chuùng con tin vaø thoï trì.
Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo:
–Hai möôi khö-lî haït meø thì ñoå ñaày moät xe ôû Ba-la-naïi. Coù ngöôøi soáng tröôøng thoï, cöù moät traêm naêm nhaët ra moät haït meø. Nhö vaäy ñeán khi heát khoâng coøn haït meø naøo, thì tuoåi thoï ôû ñòa nguïc A-phuø-ñaø vaãn chöa heát. Hai möôi A-phuø-ñaø thaønh moät Ni-la-phuø-ñaø, hai möôi
Ni-la-phuø-ñaø thaønh moät A-thaùt-thaùt, hai möôi A-thaùt-thaùt thaønh moät
Haàu-haàu, hai möôi Haàu-haàu thaønh moät ñòa nguïc Lieân hoa. Tyø-kheo
Cuø-ca-leâ vì phæ baùng hai Toân giaû Xaù-lôïi-phaát, Muïc-lieân neân bò ñoïa vaøo ñaïi ñòa nguïc Lieân Hoa.
Naøy caùc Tyø-kheo, ñoái vôùi truï bò ñoát chaùy coøn khoâng neân huûy baùng, huoáng chi laø ñoái vôùi loaïi coù tình thöùc. Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh. 277. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Coù moät vò trôøi vôùi haøo quang röïc rôõ khaùc thöôøng chieáu saùng caû khu Kyø vieân, ñeán gaëp Ñöùc Phaät, sau khi ñaûnh leã, ngoài qua moät beân noùi keä:
Khinh ngöôøi khaùc laø gì
Vaø khoâng khinh laø gì?
Bò ngöôøi khaùc khinh khi
Tröôùc maét gì ñöùng ñaàu?
Nay con hoûi Nhö Lai
Ñaïi Tieân giaûng cho con.
Theá Toân noùi keä ñaùp:
Bieát roõ khoâng khinh khi
Khoâng bieát roõ khinh khi
Öa phaùp goïi cung kính
Khinh phaùp laø khoâng kính
Khoâng gaàn thieän tri thöùc
Laø daãn ñaàu khoâng kính
Thích laøm vieäc phi phaùp
Baïn thaân thaønh oaùn gheùt.
Keû oaùn thaønh baïn thaân
Ñöùng ñaàu khoâng cung kính
Nhö coù ngöôøi phuï nöõ
Khoâng trinh thuaän hieàn löông
Öa gian daâm tö thoâng
Haønh ñoäng khoâng hôïp lyù
Ñaøn oâng traùi leã ñoä
Nghóa aáy cuõng nhö vaäy
Nhöõng ñieàu aáy chính laø
Ñöùng ñaàu söï khinh thöôøng.
Caân löôøng doái gaït ngöôøi
Xaûo nguïy khoâng caân ñuùng
Chæ nghó ñeán tham lôïi
Ñöùng ñaàu söï khinh khi
Côø baïc gian laän nhau
Tieâu taùn heát tieàn taøi
Nhöõng vieäc aáy chính laø
Ñöùng ñaàu söï khinh khi
Thích nguû, tham aên ngon
Nguû sôùm, daäy quaù treã
Bieáng nhaùc vôùi coâng vieäc
Nhöng laïi öa phaãn noä
Nhöõng ngöôøi soáng nhö vaäy
Cuõng ñöùng ñaàu bò khinh.
Hoa tai vaø voøng vaøng
Che duø mang giaøy theâu
Trang söùc che baàn cuøng
Daãn ñaàu söï khinh khi
Taøi saûn thì quaù ít
Tình aùi quaù ñaém say
Tuy thuoäc doøng Saùt-lôïi
Mong muoán ñöôïc ngoâi vua
Keû ngu si nhö vaäy
Ñöùng ñaàu söï khinh thöôøng.
Cuûa baùu, saûn nghieäp lôùn
Nhieàu quyeán thuoäc baïn thaân
Tham aên uoáng rieâng mình
Khoâng cho ñeán keû khaùc
Thoï nhaän cuûa ngöôøi khaùc
Thöùc aên ngon, cuûa baùu
Khi hoï ñeán nhaø mình
Khoâng coù taâm baùo ñaùp
Thaäm chí chaúng môøi aên
Laø ñöùng ñaàu khinh thöôøng.
Cha meï ñeán tuoåi giaø
Thaân suy taøn söùc caïn
Con aên ñoà thôm ngon
Khoâng cung döôõng cha meï
Nhöõng haïng ngöôøi nhö vaäy
Ñaùng khinh cheâ ñöùng ñaàu.
Cha meï vaø anh em
Thaân thuoäc chò em gaùi
Ñaùnh maéng noùi lôøi aùc
Ñöùng ñaàu bò khinh khi.
Sa-moân, Baø-la-moân
Ñuùng giôø hoï ñeán nhaø
Khoâng cuùng döôøng boá thí
Laø khinh khi ñöùng ñaàu.
Sa-moân, Baø-la-moân
Vaø ngöôøi ngheøo aên xin
Maéng chöôûi khoâng boá thí
Laø khinh khi ñöùng ñaàu.
Cheâ Phaät vaø Thanh vaên
Caû xuaát gia, taïi gia
Laøm vieäc phi phaùp naøy
Laø khinh khi ñöùng ñaàu.
Thaät chaúng phaûi La-haùn
Töï xöng laø La-haùn
Laø giaëc trong Trôøi, Ngöôøi
Sa-moân, Baø-la-moân
Keû traù nguïy nhö vaäy
Thaät ñöùng ñaàu khinh khi.
Nhöõng haïng ngöôøi nhö treân
Bò moïi ngöôøi khinh cheâ
Keû ñaùng khinh trong ñôøi
Ta ñeàu thaáy bieát roõ
Haõy neân mau traùnh xa
Nhö sôï haõi ñöôøng hieåm.
Vò trôøi noùi keä:
Töø xöa ñaõ töøng thaáy
Baø-la-moân Nieát-baøn
Döùt boû haún gheùt, sôï
Vöôït qua aùi theá gian.
Vò trôøi noùi keä xong, hoan hyû töø giaõ.