KINH SOÁ 51
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân thuyeát phaùp cho haøng vaïn ngöôøi ñang vaây quanh tröôùc sau. Luùc aáy, coù Baø-la-moân Giang Traéc2 vai gaùnh moät gaùnh naëng ñeán choã Theá Toân. Ñeán roài, ñaët gaùnh moät beân choã Theá Toân, ñöùng im laëng. Baáy giôø, Baø-la-moân suy nghó nhö vaày: “Hoâm nay Sa-moân Cuø-ñaøm thuyeát phaùp cho haøng vaïn ngaøn ngöôøi vaây quanh tröôùc sau. Hieän taïi ta thanh tònh khoâng khaùc gì Sa-moân Cuø-ñaøm. Vì sao? Vì Sa-moân Cuø-ñaøm aên luùa gaïo cuøng caùc loaïi thöùc aên toát, hieän taïi ta chæ aên traùi caây ñeå töï nuoâi maïng soáng.” Baáy giôø, Theá Toân ñaõ bieát nhöõng yù nghó trong taâm Baø-la-moân, neân baûo caùc Tyø-kheo: –Neáu coù chuùng sinh naøo maø taâm bò nhuoäm dính vôùi hai möôi moát keát, thì neân quaùn saùt raèng ngöôøi ñoù chaéc chaén seõ ñoïa ñöôøng döõ, khoâng sinh veà coõi laønh. Nhöõng gì laø hai möôi moát keát? Saân taâm keát, nhueá haïi taâm keát, thuøy mieân taâm keát, ñieäu hyù taâm keát, nghi taâm keát, noä taâm keát, kî taâm keát, naõo taâm keát, taät taâm keát, taéng taâm keát, voâ taøm taâm keát, voâ quyù taâm keát, huyeãn taâm keát, gian taâm keát, nguïy taâm keát, traùnh taâm keát, kieâu taâm keát, maïn taâm keát, ñoá taâm keát, taêng thöôïng maïn taâm keát, tham taâm keát. Naøy caùc Tyø-kheo, neáu ngöôøi naøo maø taâm bò nhuoäm dính vôùi hai möôi moát keát, thì neân quaùn saùt raèng ngöôøi ñoù chaéc chaén seõ ñoïa ñöôøng döõ, khoâng sinh veà coõi laønh. Gioáng nhö taám giaï traéng môùi, ñeå laâu ngaøy neân muïc naùt, coù nhieàu buïi baëm. Duø coù muoán nhuoäm thaønh maøu xanh, vaøng, ñoû, ñen, roát cuoäc cuõng khoâng thaønh ñöôïc. Vì sao? Vì coù buïi baëm. Cuõng vaäy, naøy caùc Tyø-kheo, neáu coù ngöôøi maø taâm bò nhuoäm dính vôùi hai möôi moát keát, thì neân quaùn saùt raèng ngöôøi ñoù chaéc chaén seõ ñoïa ñöôøng döõ, khoâng sinh veà coõi laønh. Giaû söû laïi coù ngöôøi naøo maø taâm khoâng bò nhuoäm bôûi hai möôi moát keát naøy, thì neân bieát, ngöôøi naøy chaéc seõ sinh leân coõi trôøi, khoâng ñoïa vaøo trong ñòa nguïc. Gioáng nhö giaï môùi, traéng saïch, tuøy theo yù muoán thaønh gì, maøu xanh, vaøng, ñoû, ñen, thì chaéc seõ thaønh nhöõng maøu naøy, khoâng heà hö haïi. Vì sao? Vì söï tinh saïch cuûa noù. ÔÛ ñaây, cuõng nhö vaäy, ngöôøi naøo maø taâm khoâng bò nhuoäm bôûi hai möôi moát keát naøy, thì neân bieát, ngöôøi ñoù chaéc chaén sinh leân coõi trôøi, khoâng ñoïa vaøo ñöôøng aùc. Neáu ñeä töû Hieàn thaùnh kia khôûi saân taâm keát; quaùn saùt bieát roài, lieàn döùt tröø chuùng. Hoaëc khôûi nhueá haïi taâm keát, khôûi thuøy mieân taâm keát, khôûi ñieäu hyù taâm keát, khôûi nghi taâm keát, khôûi noä taâm keát, khôûi kî taâm keát, khôûi naõo taâm keát, khôûi taät taâm keát, khôûi taéng taâm keát, khôûi voâ taøm taâm keát, khôûi voâ quyù taâm keát, khôûi huyeãn taâm keát, khôûi gian taâm keát, khôûi nguïy taâm keát, khôûi traùnh taâm keát, khôûi kieâu taâm keát, khôûi maïn taâm keát, khôûi ñoá taâm keát, khôûi taêng thöôïng maïn taâm keát, khôûi tham taâm keát; quaùn bieát roài lieàn coù theå döùt tröø chuùng. Neáu ñeä töû Hieàn thaùnh kia khoâng saân, khoâng nhueá, khoâng coù ngu si, taâm yù hoøa vui, ñem taâm Töø traûi khaép moät phöông maø töï vui thuù*; hai phöông, ba phöông, boán phöông cuõng nhö vaäy; boán goùc, treân döôùi, ôû trong taát caû cuõng nhö taát caû theá gian, vôùi taâm khoâng
1.
Tham chieáu, Paøli: M. 7 Vatthuøpama (R. i. 36); Haùn: Trung 23 (T1n26, tr.575a19); T51, T99(1185),
T100(99).
Giang Traéc 江側. Cuoái kinh, teân oâng ñöôïc goïi laø Toân-ñaø-la-ñeá-lôïi. T26: Thuûy Tònh 水淨.
2.
oaùn, khoâng haän, voâ löôïng, voâ haïn, khoâng theå tính bieát maø töï vui thuù, ñem taâm Töø naøy raûi khaép traøn ñaày, ôû trong ñoù ñöôïc hoan hyû roài, taâm yù lieàn chaùnh. Laïi ñem taâm Bi traûi khaép moät phöông maø töï vui thuù*; hai phöông, ba phöông, boán phöông cuõng nhö vaäy; boán goùc, treân döôùi, ôû trong taát caû cuõng nhö taát caû theá gian, vôùi taâm khoâng oaùn, khoâng haän, voâ löôïng, voâ haïn, khoâng theå tính bieát maø töï vui thuù, ñem taâm Bi naøy trang traûi ñaày khaép, ôû trong ñoù ñöôïc hoan hyû roài, thì taâm yù lieàn chaùnh. Laïi ñem taâm Hyû traûi khaép moät phöông maø töï vui thuù*; hai phöông, ba phöông, boán phöông cuõng nhö vaäy; boán goùc, treân döôùi, ôû trong taát caû cuõng nhö taát caû theá gian, vôùi taâm khoâng oaùn, khoâng haän, voâ löôïng, voâ haïn, khoâng theå tính bieát maø töï vui thuù, ñem taâm Hyû naøy raûi khaép traøn ñaày, ôû trong ñoù ñöôïc hoan hyû roài, taâm yù lieàn chaùnh. Laïi ñem taâm Hoä traûi khaép moät phöông maø töï vui thuù*; hai phöông, ba phöông, boán phöông cuõng nhö vaäy; boán goùc, treân döôùi, ôû trong taát caû cuõng nhö taát caû theá gian, vôùi taâm khoâng oaùn, khoâng haän, voâ löôïng, voâ haïn, khoâng theå tính bieát maø töï vui thuù, ñem taâm Hoä naøy trang traûi ñaày khaép, ôû trong ñoù ñöôïc hoan hyû roài, thì taâm yù lieàn chaùnh. Baáy giôø, ñoái vôùi Nhö Lai thaønh töïu tín caên, goác reã di dôøi, döïng côø cao hieån khoâng bò lay ñoäng. Chö Thieân, Long thaàn, A-tu-luaân, Sa-moân, Baø-la-moân, hay Ngöôøi ñôøi, ôû trong ñoù ñöôïc hoan hyû roài, thì taâm yù lieàn chính. Ñoù laø Chí Chaân Ñaúng Chaùnh Giaùc, Minh Haïnh Tuùc3, Thieän Theä, Theá Gian Giaûi, Voâ Thöôïng Só, Ñaïo Phaùp Ngöï, Thieân Nhaân Sö, Phaät Chuùng Höïu, ôû trong ñoù ñöôïc hoan hyû roài, taâm yù lieàn chaùnh. Ñoái vôùi phaùp cuõng laïi thaønh töïu. Phaùp cuûa Nhö Lai thaät laø thanh tònh, khoâng theå ñoåi dôøi, ñöôïc moïi ngöôøi ngöôøi yeâu kính. Ngöôøi trí neân quaùn nhö vaäy, thì ngay trong ñoù ñöôïc hoan hyû. Ñoái vôùi Chuùng cuõng laïi thaønh töïu. Thaùnh chuùng cuûa Nhö Lai raát laø thanh tònh, taùnh haïnh thuaàn hoøa, thaønh töïu phaùp phaùp4, thaønh töïu moïi giôùi, thaønh töïu Tam-muoäi, thaønh töïu trí tueä, thaønh töïu giaûi thoaùt, thaønh töïu giaûi thoaùt kieán tueä. Thaùnh chuùng aáy goàm coù boán ñoâi taùm baäc. Ñoù laø Thaùnh chuùng cuûa Nhö Lai, ñaùng yeâu ñaùng quyù, thaät ñaùng thöøa söï, ôû trong ñoù ñöôïc hoan hyû, taâm yù lieàn chaùnh. Vò aáy laïi baèng taâm Tam-muoäi, thanh tònh khoâng veát nhô, caùc keát lieàn döùt saïch, cuõng khoâng coøn caùu baån, taùnh haïnh nhu nhuyeán, chöùng ñaéc thaàn thoâng, lieàn töï bieát moïi vieäc trong voâ löôïng ñôøi tröôùc. Töø nôi naøo ñeán, khoâng ñaâu laø khoâng bieát; hoaëc laø moät ñôøi, hai ñôøi, ba ñôøi, boán ñôøi, naêm ñôøi, möôøi ñôøi, hai möôi ñôøi, ba möôi ñôøi, boán möôi ñôøi, naêm möôi ñôøi, moät traêm ñôøi, moät ngaøn ñôøi, traêm ngaøn ñôøi; kieáp thaønh, kieáp baïi, kieáp khoâng thaønh baïi, kieáp thaønh baïi, khoâng thaønh baïi; voâ soá kieáp thaønh baïi, voâ soá kieáp khoâng thaønh baïi; ta ñaõ töøng ôû nôi kia chöõ gì, teân gì, hoï gì, soáng nhö vaäy, aên nhö vaäy, chòu khoå vui nhö vaäy, thoï maïng coù ngaén daøi; cheát töø choã kia sinh choã noï, cheát töø choã kia sinh choã naøy. Töï bieát moïi vieäc trong voâ löôïng ñôøi tröôùc. Vò aáy laïi baèng taâm Tam-muoäi naøy, thanh tònh khoâng veát nhô, bieát moïi suy nghó trong taâm cuûa chuùng sinh. Vò aáy laïi duøng Thieân nhaõn quaùn saùt caùc loaøi chuùng sinh, keû naøy sinh, keû kia cheát, saéc ñeïp, saéc xaáu, ñöôøng laønh, ñöôøng döõ; hoaëc toát, hoaëc xaáu tuøy haønh vi chuùng sinh ñaõ taïo ñöa ñeán quaû baùo; thaûy ñeàu bieát taát caû. Hoaëc coù chuùng sinh thaân haønh aùc, khaåu haønh aùc, taâm haønh aùc, phæ baùng Thaùnh hieàn, taïo ra haønh taø kieán,
Ñeå baûn: Tuùc 足. TNM: Thaønh 成. 3.
Phaùp phaùp thaønh töïu 法法成就; töùc phaùp tuøy phaùp haønh, haønh phaùp theo thuaän töï cuûa phaùp. Paøli: 4.
Dhammaønudhammapaæipanna.
thaân hoaïi maïng chuùng sinh trong ñòa nguïc, ba ñöôøng döõ. Hoaëc laïi coù chuùng sinh thaân haønh thieän, khaåu haønh thieän, taâm haønh thieän, khoâng phæ baùng Thaùnh hieàn, chaùnh kieán, khoâng coù taø kieán, thaân hoaïi maïng chung, sinh veà coõi laønh treân trôøi. Ñoù goïi laø Thieân nhaõn thanh tònh quaùn saùt caùc loaøi chuùng sinh, keû naøy sinh, keû kia cheát, saéc ñeïp, saéc xaáu, ñöôøng laønh, ñöôøng döõ; hoaëc toát, hoaëc xaáu tuøy haønh vi chuùng sinh ñaõ taïo ñöa ñeán quaû baùo; thaûy ñeàu bieát taát caû. Vò aáy laïi baèng taâm Tam-muoäi naøy, thanh tònh khoâng veát nhô, khoâng coù keát söû, taâm taùnh nhu nhuyeán, chöùng ñaéc thaàn thoâng. Laïi duøng laäu taän thoâng maø töï vui thuù*. Vò aáy quaùn bieát nhö thaät ñaây laø khoå. Laïi quaùn taäp khôûi khoå. Laïi quaùn dieät taän khoå. Laïi quaùn xuaát yeáu cuûa khoå. Vò aáy quaùn bieát nhö thaät roài, taâm duïc laäu ñöôïc giaûi thoaùt; taâm höõu laäu, taâm voâ minh laäu ñöôïc giaûi thoaùt. Ñaõ ñöôïc giaûi thoaùt roài, lieàn ñöôïc trí giaûi thoaùt, bieát raèng: “Sinh* ñaõ heát, phaïm haïnh ñaõ laäp, nhöõng vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn taùi sinh ñôøi sau nöõa.” Nhö vaäy, Tyø-kheo, ñeä töû Hieàn thaùnh taâm ñöôïc giaûi thoaùt, duø coù aên luùa gaïo toát nhaát, caùc loaïi thöùc aên ngon laønh nhieàu nhö Tu-di, thì roát cuoäc cuõng khoâng coù toäi. Vì sao? Vì khoâng duïc, aùi dieät taän, khoâng saân heát nhueá, khoâng ngu si, ngu si ñaõ dieät taän. Ñoù goïi laø Tyø- kheo trong Tyø-kheo, beân trong ñaõ taém röûa saïch seõ roài. Baáy giôø, Baø-la-moân Giang Traéc baïch Theá Toân: –Thöa Sa-moân Cuø-ñaøm, Ngaøi neân ñeán beân soâng Toân-ñaø-la taém röûa. Theá Toân baûo: –Baø-la-moân, theá naøo goïi laø nöôùc soâng Toân-ñaø-la? Baø-la-moân thöa: –Nöôùc soâng Toân-ñaø-la, ñoù laø vöïc saâu cuûa phöôùc, laø aùnh saùng cuûa ñôøi. Neáu coù nhaân vaät naøo taém nöôùc soâng naøy, thì taát caû caùc aùc ñeàu ñöôïc tröø heát. Baáy giôø, Theá Toân lieàn noùi keä naøy: Thaân naøy voâ soá kieáp Ñaõ töøng taém soâng naøy Cuøng caùc vuõng hoà nhoû Khoâng ñaâu khoâng traûi qua. Ngöôøi ngu thöôøng thích chuùng Haïnh toái khoâng thanh tònh Trong thaân ñaày toäi cuõ Soâng kia sao röûa ñöôïc. Ngöôøi tònh luoân vui söôùng Vui söôùng vì giôùi tònh Ngöôøi saïch taïo haïnh saïch Nguyeän kia chaéc quaû thaønh. Caån thaän, chôù laáy caép Haønh töø, khoâng saùt sinh Thaønh thaät, khoâng noùi doái Taâm bình khoâng taêng giaûm. Nay ngöôi taém ôû ñaây Chaéc ñöôïc nôi an oån Soâng kia ñöa ñeán ñaâu Nhö muø ñi vaøo toái.
Baáy giôø, Baø-la-moân baïch Theá Toân: –Baïch Cuø-ñaøm, ñaõ ñuû, ñaõ ñuû roài! Gioáng nhö ngöôøi löng coøng ñöôïc thaúng, ngöôøi toái thaáy ñöôïc saùng, chæ ñöôøng cho ngöôøi meâ, thaép ñeøn soi nhaø toái, laøm maét cho ngöôøi khoâng maét. Cuõng vaäy, Sa-moân Cuø-ñaøm ñaõ duøng voâ soá phöông tieän noùi dieäu phaùp naøy. Xin cho pheùp con haønh ñaïo. Luùc naøy, Baø-la-moân ôû caïnh soâng lieàn ñöôïc haønh ñaïo, laõnh thoï giôùi Cuï tuùc, vì muïc ñích maø thieän gia nam töû xuaát gia hoïc ñaïo, tu phaïm haïnh voâ thöôïng, cho ñeán nhö thaät bieát raèng: “Sinh* ñaõ döùt, phaïm haïnh ñaõ laäp, nhöõng vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn taùi sinh ñôøi sau nöõa.” Luùc naøy, Toân giaû Toân-ñaø-la-ñeá-lôïi5 lieàn ñaéc A-la-haùn. Sau khi Toân giaû Toân-ñaø-la-ñeá-lôïi nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 66
Nghe nhö vaày:
Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät, taïi thaønh La-duyeät cuøng vôùi naêm traêm vò ñaïi Tyø-kheo.
Baáy giôø, ngaøy ñaõ taøn, ñeâm ñang ñeán, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân ñi ñeán choã Theá Toân, ñaûnh leã saùt chaân roài ngoài qua moät beân. Baáy giôø, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân lieàn duøng keä tuïng hoûi nghóa Nhö Lai:
Thöôøng thuyeát thöôøng tuyeân boá
Qua doøng, thaønh voâ laäu
Qua vöïc saâu sinh töû
Nay hoûi nghóa Cuø-ñaøm.
Con quaùn chuùng sinh naøy
Nghieäp phöôùc ñöùc ñaõ taïo
Taïo haønh bao nhieâu thöù
Thí ai, phöôùc toái toân?
Theá Toân, treân Linh-thöùu
Nguyeän xin dieãn nghóa naøy
Bieát yù höôùng Ñeá Thích
Cuõng vì ngöôøi thí noùi.
Baáy giôø Theá Toân duøng keä ñaùp:
Boán ñöôøng7 khoâng taïo phöôùc
Boán quaû thaønh ñaày ñuû
Höõu hoïc, haøng kieán ñaïo
Chaân thaät tin phaùp naøy.
Khoâng duïc cuõng khoâng saân
Ngu heát, thaønh voâ laäu
Qua heát taát caû vöïc
Toân-ñaø-la-ñeá-lôïi 孫陀羅諦利. Paøli: Sundarikabhaøradvaøja. 5.
6.
Paøli, S.11.2.6 Yajamaøna (R i.233).
7.
Boán ñöôøng: Ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sinh vaø A-tu-la.
Thí kia thaønh quaû lôùn.
Nhöõng loaïi chuùng sinh naøy
Nghieäp phöôùc ñöùc ñaõ taïo
Taïo haønh bao nhieâu thöù
Thí Taêng phöôùc ñöôïc nhieàu.
Chuùng naøy ñoä voâ löôïng
Nhö bieån cho traân baûo
Thaùnh chuùng cuõng nhö vaäy
Noùi phaùp tueä quang minh.
Cuø-ñaøm choã thieän kia
Ngöôøi thöôøng thí chuùng Taêng
Ñöôïc phöôùc khoâng theå keå
Ñieàu baäc Toái thaéng noùi.
Baáy giôø, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân sau khi nghe nhöõng gì Phaät daïy roài, laøm leã saùt chaân
Phaät, lieàn lui ñi.
Thích Ñeà-hoaøn Nhaân sau khi nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 7
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät, taïi thaønh La-duyeät cuøng vôùi naêm traêm vò ñaïi Tyø-kheo. Baáy giôø Toân giaû Tu-boà-ñeà cuõng ôû söôøn nuùi Kyø-xaø-quaät, thaønh Vöông xaù laøm rieâng moät choøi tranh ñeå töï thieàn töù. Baáy giôø Toân giaû Tu-boà-ñeà thaân bò beänh khoå raát laø traàm troïng, lieàn töï nghó: “Khoå ñau naøy cuûa ta töø ñaâu sinh, töø ñaâu maát vaø seõ ñi veà ñaâu?” Roài Toân giaû Tu-boà-ñeà lieàn traûi toïa cuï nôi ñaát troáng, chaùnh thaân chaùnh yù, chuyeân tinh nhaát taâm, ngoài kieát giaø, tö duy veà caùc nhaäp8, muoán traán aùp khoå ñau. Baáy giôø, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân bieát yù nghó cuûa Toân giaû Tu-boà-ñeà, lieàn ra leänh Ba- giaù-tuaàn9 baèng baøi keä raèng: Thieän Nghieäp10, thoaùt troùi buoäc ÔÛ nôi nuùi Linh thöùu Nay bò beänh raát naëng Quaùn Khoâng, caùc caên ñònh. Haõy nhanh ñi thaêm beänh Chaêm soùc baäc Thöôïng toân Seõ thu hoaïch phöôùc lôùn Troàng phöôùc khoâng ñaâu hôn. Ba-giaù-tuaàn thöa raèng:
Nhaäp 入, hay xöù. Paøli: AØyatana. 8.
Ba-giaù-tuaàn 波遮旬; Paøli: Paócasikha, Nguõ Keá Caøn-thaùt-baø, vò thaàn aâm nhaïc cuûa Thieân ñeá Thích. 9.
Thieän Nghieäp 善業, chæ ngaøi Tu-boà-ñeà. 10.
–Xin vaâng, Toân giaû! Baáy giôø, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân daãn naêm traêm chö Thieân cuøng Ba-giaù-tuaàn, trong khoaûnh khaéc nhö löïc só co duoãi caùnh tay, bieán maát töø trôøi Tam thaäp tam, hieän ñeán nuùi Linh thöùu, caùch Toân giaû Tu-boà-ñeà khoâng xa, laïi duøng keä naøy baûo Ba-giaù-tuaàn raèng: Nay ngöôi bieát Thieän Nghieäp Ñang vui Thieàn, Tam-muoäi Haõy duøng aâm du döông Khieán ngaøi xuaát thieàn toïa. Ba-giaù-tuaàn thöa raèng: –Xin vaâng! Baáy giôø, Ba-giaù-tuaàn vaâng theo lôøi Thích Ñeà-hoaøn Nhaân, chænh daây ñaøn löu-ly, ñeán tröôùc Tu-boà-ñeà, duøng keä naøy taùn thaùn Tu-boà-ñeà raèng: Keát söû ñaõ dieät taän Caùc nieäm khoâng thaùc loaïn Moïi traàn caáu ñeàu saïch Nguyeän mau tænh giaác thieàn! Taâm tòch, vöôït soâng höõu Haøng ma, vöôït keát söû Coâng ñöùc nhö bieån caû Nguyeän mau rôøi khoûi ñònh! Maét tònh nhö hoa sen Ueá tröôïc khoâng coøn dính Choã töïa cho bô vô Xin rôøi Khoâng Tam-muoäi! Vöôït boán doøng11, voâ vi Kheùo toû khoâng giaø, beänh Vì thoaùt naïn höõu vi Nguyeän Toân rôøi giaác ñònh. Naêm traêm trôøi ôû treân Thích chuû, töï thaân ñeán Muoán haàu toân nhan Thaùnh Baäc Giaûi khoâng, xin daäy! Baáy giôø, Toân giaû Tu-boà-ñeà lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, roài khen Ba-giaù-tuaàn raèng: –Laønh thay, Ba-giaù-tuaàn! Nay tieáng oâng cuøng tieáng ñaøn giao hoøa vôùi nhau khoâng khaùc. Nhöng vì tieán ñaøn khoâng rôøi tieáng ca, tieáng ca khoâng lìa tieáng ñaøn, caû hai cuøng hoøa hôïp neân môùi thaønh tieáng hay. Baáy giôø, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân môùi ñi ñeán choã Toân giaû Tu-boà-ñeà, ñaûnh leã saùt chaân, roài ngoài qua moät beân. Thích-Ñeà-hoaøn Nhaân baïch Tu-boà-ñeà raèng: –Theá naøo, baïch Thieän Nghieäp, beänh maø ngaøi ñang mang coù theâm bôùt gì chaêng? Nay thaân beänh naøy töø ñaâu sinh? Töø thaân sinh chaêng? Töø yù sinh chaêng? Baáy giôø, Toân giaû Tu-boà-ñeà baûo Thích Ñeà-hoaøn Nhaân raèng: –Laønh thay, Caâu-döïc! Phaùp phaùp töï sinh, phaùp phaùp töï dieät, phaùp phaùp ñoäng nhau,
11. Töù löu, chæ boán boäc löu: Duïc, höõu, kieán vaø voâ minh. Paøli, Cattaøro oghaø: Kaømogho, bhavogho, diææhogho, avijjogho.
phaùp phaùp töï döøng. Naøy Caâu-döïc, gioáng nhö coù thuoác ñoäc, laïi coù thuoác giaûi ñoäc. Thieân ñeá Thích, ôû ñaây cuõng vaäy, phaùp phaùp loaïn nhau, phaùp phaùp töï döøng. Phaùp coù theå sinh phaùp, phaùp ñen duøng phaùp traéng ñeå trò, phaùp traéng duøng phaùp ñen ñeå trò. Naøy Thieân ñeá Thích, beänh tham duïc duøng baát tònh ñeå trò. Beänh saân nhueá duøng taâm Töø ñeå trò. Beänh ngu si duøng trí tueä ñeå trò. Nhö vaäy, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân, taát caû moïi sôû höõu ñeàu quy veà khoâng, khoâng ngaõ, khoâng nhaân, khoâng thoï, khoâng maïng, khoâng só, khoâng phu, khoâng hình, khoâng töôïng, khoâng nam, khoâng nöõ. Naøy Thích Ñeà-hoaøn Nhaân, gioáng nhö gioù thì haïi ñeán caây coái, caønh, laù, gaõy ñoå. Möa ñaù thì haïi ñeán maàm non, hoa quaû. Hoa quaû vöøa ra toát, maø khoâng nöôùc, seõ bò heùo. Nhôø luùc trôøi möa xuoáng, sinh maàm non soáng trôû laïi. Cuõng vaäy, Thieân ñeá Thích, phaùp phaùp loaïn nhau, phaùp phaùp töï ñònh. Nhöõng beänh hoaïn, ñau nhöùc, khoå naõo cuûa toâi tröôùc ñaây, nay ñaõ tröø heát, khoâng coøn beänh khoå nöõa. Baáy giôø, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân baïch Tu-boà-ñeà: –Toâi cuõng coù saàu lo, khoå naõo. Nay nghe phaùp naøy, khoâng coøn saàu lo nöõa. Nay toâi muoán trôû veà trôøi laïi, vì baän vieäc ña ñoan, vieäc mình cuõng coù vaø caû caùc vieäc trôøi, taát caû ñeàu nhieàu. Toân giaû Tu-boà-ñeà noùi: –Baáy giôø laø luùc thích hôïp. Baáy giôø, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, ñaûnh leã saùt chaân Tu-boà-ñeà, nhieãu quanh ba voøng roài ñi. Baáy giôø, Toân giaû Tu-boà-ñeà lieàn noùi keä naøy: Naêng Nhaân noùi lôøi naøy Caên baûn ñeàu ñaày ñuû Ngöôøi trí ñöôïc an oån Nghe phaùp döùt caùc beänh. Thích Ñeà-hoaøn Nhaân sau khi nghe nhöõng gì Toân giaû Tu-boà-ñeà noùi, hoan hyû phuïng haønh.
Keä toùm taét:
Ñieàu-ñaït vaø hai kinh
Da vaø Lôïi-sö-la
Truùc Baùc, Toân-ñaø-lôïi
Thieän Nghieäp, Thích Ñeà-hoaøn.