KINH TAÊNG NHAÁT A-HAØM QUYEÅN 10
Phaåm 19: KHUYEÁN THÆNH
KINH SOÁ 11
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ngoài döôùi goác caây taïi ñaïo traøng2, nöôùc Ma-kieät. Baáy giôø Theá Toân ñaéc ñaïo chöa laâu, lieàn töï nghó nhö vaày: “Nay Ta ñaït phaùp raát saâu khoù hieåu khoù roõ, khoù coù theå giaùc tri, khoâng theå tö duy; phaùp tòch tónh vi dieäu, ñöôïc giaùc tri bôûi ngöôøi trí, ñöôïc phaän bieät nghóa lyù, tu taäp khoâng chaùn, lieàn ñöôïc hoan hyû3. Neáu Ta noùi phaùp vi dieäu naøy cho moïi ngöôøi, hoï seõ khoâng tin nhaän, cuõng khoâng phuïng haønh; khoâng nhöõng uoång coâng voâ ích maø coøn bò toån giaûm nöõa. Nay Ta neân im laëng, caàn gì phaûi noùi phaùp?” Baáy giôø, Phaïm thieân ôû treân coõi Phaïm thieân, bieát nhöõng yù nghó cuûa Nhö Lai. Trong khoaûnh khaéc gioáng nhö löïc só co duoãi caùnh tay, oâng bieán maát khoûi Phaïm thieân, hieän ñeán choã Theá Toân, ñaûnh leã saùt chaân, roài ñöùng qua moät beân. Khi aáy Phaïm thieân baïch Theá Toân: –Coõi Dieâm-phuø-ñeà naøy chaéc seõ bò tan hoaïi, ba coõi maát ñi con maét, vì Nhö Lai Chí Chaân Ñaúng Chaùnh Giaùc xuaát hieän ôû theá gian ñaùng ra seõ dieãn Phaùp baûo, nhöng nay laïi khoâng dieãn noùi phaùp vò! Cuùi mong Nhö Lai khaép vì taát caû chuùng sinh maø roäng noùi phaùp saâu xa. Hôn nöõa, caên nguyeân cuûa chuùng sinh naøy deã ñoä; neáu chuùng khoâng nghe, vónh vieãn maát phaùp nhaõn4. Ngaøi haõy vì nhöõng ñöùa con coâi cuùt cuûa phaùp5. Gioáng nhö hoa sen Öu-baùt, hoa Caâu-maâu-ñaàu, hoa Phaân-ñaø-lôïi, tuy ra khoûi buøn ñaát, nhöng chöa leân khoûi nöôùc, cuõng chöa nôû bung ra. Khi aáy, hoa kia sinh tröôûng daàn, nhöng vaãn khoâng ra khoûi maët nöôùc, chöa ra khoûi nöôùc. Coù khi, hoa kia ñaõ leân khoûi nöôùc, hoaëc khi aáy hoa kia khoâng bò thaám nöôùc. ÔÛ ñaây cuõng vaäy, caùc loaøi chuùng sinh ñöôïc thaáy bò böùc baùch bôûi sinh, giaø, beänh, cheát, caùc caên ñaõ chín muøi, nhöng vì khoâng ñöôïc nghe phaùp neân bò dieät vong, haù khoâng khoå sao? Nay
1. Tham chieáu Paøli, S. 6. 1.1. Brahma-aøyaøcana (R. i. 136) 2. Paøli, ibid.: Taïi Uruvela, beân bôø soâng Neraójaraø, döôùi goác caây ajapaølanigrodha. 3. Tham chieáu Paøli, ibid.: Adhigato kho myaøyaö dhammo gambhìro duddaso duranubodho santo paòìto atakkaøvacaro nipuòo paòñitavedanìyo. AØlayaraømaø kho panaøyaö pajaø aølayarataø aølayasammuditaø… duddasaö idaö æhaønaö yadidaö idappaccayataøpaæiccasamuppaødo, phaùp maø Ta chöùng ñaéc saâu xa, khoù thaáy, khoù giaùc ngoä, tòch tónh, vi dieäu, khoâng theå suy lyù, thaâm aùo, chæ baäc trí môùi caûm nghieäm ñöôïc. Chuùng sinh naøy vui thích chaáp taøng, yeâu thích chaáp taøng, hoan hyû chaáp taøng… khoù thaáy ñieàu naøy, ñoù laø lyù y taùnh duyeân khôûi. Ñoaïn kinh quan troïng ñoái vôùi Duy thöùc ñöôïc daãn bôûi Nhieáp Ñaïi Thöøa 1 (baûn Huyeàn Trang, T31n1594, tr. 134a18): 增壹阿笈摩說, 世間眾生愛阿賴耶, 樂阿賴耶, 欣阿賴耶,喜阿賴耶, “Nhö trong Taêng nhaát A-caáp-ma noùi, chuùng sinh theá gian yeâu a-laïi-da (chaáp taøng), vui söôùng vôùi a-laïi-da, thích thuù vôùi a-laïi-da, hoan hyû vôùi a-laïi-da.” 4. Tham chieáu Paøli, ibid.: Santi sattaø apparajakkhajaøtikaø, assavanataø dhammassa parihaøyanti, “Coù nhöõng chuùng sinh chæ dính moät ít buïi baån, neáu khoâng ñöôïc nghe phaùp, chuùng seõ thoaùi ñoïa.” Haùn: Phaùp chi di töû 法之遺子 (!). Tham chieáu Paøli: Bhavissanti dhammassa aóóaøtaøro, chuùng seõ laø 5.
nhöõng ngöôøi toû ngoä phaùp, sau khi nghe phaùp.
thaät ñuùng thôøi, nguyeän xin Theá Toân neân vì hoï chuùng noùi phaùp. Baáy giôø, Theá Toân bieát moïi yù nghó trong taâm Phaïm thieân vaø vì loøng Töø maãn ñoái taát caû chuùng sinh, neân noùi keä naøy: Nay Phaïm thieân khuyeán thænh Nhö Lai môû cöûa phaùp Ngöôøi nghe doác loøng tin Phaân bieät phaùp yeáu saâu. Nhö treân ñænh nuùi cao Xem khaép loaøi chuùng sinh Nay Ta coù phaùp naøy Maét phaùp hieän laàu cao. Baáy giôø, Phaïm thieân lieàn töï nghó: “Nhö Lai chaéc seõ vì chuùng sinh noùi phaùp thaâm dieäu,” neân trong loøng vui möøng phaán khôûi khoâng töï kieàm cheá ñöôïc, ñaûnh leã saùt chaân roài lieàn trôû veà trôøi. Phaïm thieân sau khi nghe nhöõng gì Ñöùc Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 26
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû taïi vöôøn Nai trong khu Tieân nhaân7, taïi nöôùc Ba-la-naïi. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Coù hai söï naøy, ngöôøi hoïc ñaïo khoâng neân gaàn guõi. Hai söï aáy laø gì? Tham ñaém phaùp duïc vaø laïc8. Ñoù laø phaùp phaøm phu haï tieän. Laïi nöõa, ñaây laø traêm ñaàu moái cuûa moïi thöù khoå naõo9. Ñoù laø hai vieäc maø ngöôøi hoïc khoâng neân gaàn guõi. Nhö vaäy, sau khi xaû boû hai söï naøy, Ta töï coù con ñöôøng chí yeáu thaønh töïu ñöôïc Chaùnh giaùc, sinh nhaõn, sinh trí, yù ñöôïc tòch tónh, ñaéc caùc thaàn thoâng, thaønh quaû Sa-moân, ñaït ñeán Nieát-baøn. Theá naøo laø con ñöôøng chí yeáu10 thaønh töïu ñöôïc Chaùnh giaùc, sinh nhaõn, sinh trí, yù ñöôïc tòch tónh, ñaéc caùc thaàn thoâng, thaønh quaû Sa-moân, ñaït ñeán Nieát-baøn? Ñoù laø taùm phaåm ñaïo Hieàn thaùnh, laø ñaúng kieán, ñaúng trò, ñaúng ngöõ, ñaúng nghieäp, ñaúng maïng, ñaúng phöông tieän, ñaúng nieäm, ñaúng ñònh. Ñoù goïi laø con ñöôøng chí yeáu, khieán Ta thaønh töïu ñöôïc Chaùnh giaùc, sinh nhaõn, sinh trí, yù ñöôïc tòch tónh, ñaéc caùc thaàn thoâng, thaønh quaû Sa-moân, ñaït ñeán Nieát-baøn. Nhö vaäy, naøy caùc Tyø-kheo, haõy hoïc xaû boû hai söï aáy vaø tu taäp ñaïo chí yeáu. Nhö vaäy, naøy caùc Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy. Caùc Tyø-kheo sau khi nghe nhöõng gì Ñöùc Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
6. Tham chieáu Paøli, S. 56. 2. 1 (R v. 420). 7. Paøli: Isipatana Migadaøya. 8. Haùn: Duïc caäp laïc. Paøli: Kaømasukhallikaønuyo, tham ñaém khoaùi laïc duïc voïng. 9. Haùn dòch khoâng roõ nghóa, hay nhaàm. Tham chieáu Paøli, ibid.: Dveme, antaø… kaømesu kaømasukhallikaønuyogo… attakilamathaønuyogo dukkho anariyo anatthasaöhito, “Coù hai cöïc ñoan naøy… ñaém ñuoái laïc duïc trong caùc duïc voïng… vaø ñaém ñuoái töï haønh xaùc, ñau khoå, phi Thaùnh, khoâng lieân heä muïc ñích (giaûi thoaùt). 10. Haùn: Chí yeáu chi ñaïo; ñaây hieåu laø con ñöôøng giöõa, trung ñaïo. Tham chieáu Paøli, ibid.: Ubho ante anupagamma majjhimaø paæipadaø, “traùnh xa hai cöïc ñoan naøy, laø con ñöôøng giöõa.”
Keä toùm taét:
La-vaân, Ca-dieáp, roàng.
Hai Nan-(ñaø), Ñaïi AÙi Ñaïo,
Phæ baùng, phi, Phaïm thænh,
Hai söï taïi sau cuøng11.
KINH SOÁ 312
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Thích Ñeà- hoaøn Nhaân ñeán choã Theá Toân, ñaûnh leã saùt chaân, roài ñöùng qua moät beân, baïch Theá Toân: –Theá naøo laø Tyø-kheo ñoaïn aùi duïc, taâm ñöôïc giaûi thoaùt13, cho ñeán choã cöùu caùnh an oån, khoâng coù moïi tai hoaïn, ñöôïc trôøi ngöôøi toân kính? Baáy giôø, Theá Toân baûo Thích Ñeà-hoaøn Nhaân: –Naøy Caâu-döïc, ôû ñaây neáu Tyø-kheo naøo nghe phaùp Khoâng14 naøy, toû roõ laø khoâng coù gì, vò aáy lieàn hieåu roõ ñöôïc taát caû caùc phaùp. Roài vôùi phaùp khoå, laïc, hay phaùp khoâng khoå khoâng laïc, maø thaân giaùc tri ñöôïc, töùc ôû ngay nôi thaân naøy, vò aáy quaùn chuùng ñeàu voâ thöôøng, ñeàu trôû veà khoâng. Khi ñaõ quaùn bieát nhö thaät veà söï bieán dòch cuûa caùi khoâng khoå khoâng laïc naøy, vò aáy cuõng khoâng töôûng khôûi15. Ñaõ khoâng töôûng khôûi neân khoâng sôï haõi16. Ñaõ khoâng sôï haõi neân Baùt-nieát-baøn, nhö thaät bieát raèng: “Sinh töû ñaõ döùt, phaïm haïnh ñaõ laäp, nhöõng vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn taùi sinh ñôøi sau nöõa.” Naøy Thích Ñeà-hoaøn Nhaân, ñoù goïi laø Tyø-kheo ñoaïn aùi duïc ñöôïc taâm giaûi thoaùt, cho ñeán, choã cöùu caùnh an oån, khoâng coù tai hoaïn, ñöôïc trôøi ngöôøi toân kính. Baáy giôø, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân ñaûnh leã saùt chaân Theá Toân, roài nhieãu quanh ba voøng maø lui. Trong luùc ñoù, Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ngoài kieát giaø caùch Theá Toân khoâng xa, chaùnh thaân, chaùnh yù, coät nieäm tröôùc maët. Khi aáy, Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân töï nghó: “Coù phaûi vöøa roài Ñeá Thích do ñöôïc ñaïo tích maø hoûi vieäc, hay laø khoâng do ñöôïc ñaïo tích maø hoûi nghóa chaêng? Nay ta neân thöû xem.” Baáy giôø, Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân lieàn duøng thaàn tuùc, trong khoaûnh khaéc nhö
11. Keä toùm taét naøy goàm 10, nhöng thieáu heä thoáng. La-vaân, trong phaåm 17. Ca-dieáp, vaø tieáp theo, phaåm 18. Hai kinh choùt, phaåm 19. 12. Tham chieáu Paøli, M. 37 Taòhaøsaíkhaya (R i. 251). Haùn, Taïp 19 (T2n99, tr. 133b24). 13. Haùn: Ñoaïn ö aùi duïc taâm ñaéc giaûi thoaùt. Paøli, ibid.: Taòhaøsaíkhayavimutto, aùi taän giaûi thoaùt (giaûi thoaùt do khaùt aùi ñaõ dieät taän). Khoâng phaùp 空法. Paøli, ibid.: Sabbe dhammaø naølaö abhinivesaøyaø’ti, heát thaûy caùc phaùp khoâng ñaùng ñeå 14.
tham tröôùc. 15. Tham chieáu Paøli, ibid. : Taøsu vedanaøsu aniccaønupassì… nissaggaønupassì viharanto na kióci loke upaødiyati, quaùn voâ thöôøng nôi caùc thoï aáy, roài vò aáy an truù quaùn xaû ly, khoâng chaáp thuû caùi gì ôû treân ñôøi. 16. Paøli: Anupaødiyaö na paritassati, khoâng chaáp thuû, neân khoâng sôï haõi. Coù leõ baûn Haùn ñoïc anuppaødayaö (khoâng khôûi, sinh khôûi) thay vì anupaødiyaö (khoâng chaáp thuû).
co duoãi caùnh tay, leân ñeán Tam thaäp tam thieân. Thích Ñeà-hoaøn Nhaân töø xa troâng thaáy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ñeán, lieàn ñöùng leân tieáp ñoùn vaø noùi: –Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, kheùo ñeán! Ñaõ laâu laém, Toân giaû khoâng ñeán ñaây. Mong ñöôïc cuøng Toân giaû luaän thuyeát nghóa phaùp. Môøi Toân giaû ngoài nôi naøy. Baáy giôø, Muïc-kieàn-lieân hoûi Thích Ñeà-hoaøn Nhaân: –Theá Toân ñaõ noùi phaùp ñoaïn aùi duïc cho oâng, toâi muoán nghe noù. Nay laø luùc thích hôïp, haõy noùi cho toâi nghe. Thích Ñeà-hoaøn Nhaân baïch raèng: –Hieän taïi, toâi baän roän nhieàu vieäc, vöøa coù vieäc rieâng, laïi vöøa coù vieäc cuûa chö Thieân. Nhöõng gì toâi nghe ñöôïc töùc thì queân maát. Ngaøi Muïc-lieân, xöa kia khi ñaùnh nhau vôùi caùc A- tu-luaân, trong traän ñaùnh ngaøy hoâm ñoù, caùc chö Thieân ñaéc thaéng, A-tu-luaân bò baïi. Baáy giôø, ñích thaân toâi töï ñi chieán ñaáu, sau ñoù thoáng laõnh chö Thieân trôû veà Thieân cung, ngoài taïi giaûng ñöôøng toái thaéng. Vì nhôø ñaùnh thaéng neân goïi laø giaûng ñöôøng Toái thaéng17. Ñöôøng caùi thaønh haøng, ñöôøng saù giao nhau. Moãi moät ñaàu ñöôøng18 coù baûy traêm laàu caùc, treân moãi moät laàu caùc ñeàu coù baûy ngoïc nöõ, moãi moät ngoïc nöõ ñeàu coù baûy ngöôøi haàu. Xin môøi Toân giaû Muïc-lieân ngaém xem nôi ñoù. Baáy giôø, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân cuøng Thieân vöông Tyø-sa-moân, theo sau Toân giaû Muïc- lieân ñeán nôi giaûng ñöôøng Toái thaéng. Baáy giôø, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân vaø Thieân vöông Tyø-sa- moân, baïch Ñaïi Muïc-kieàn-lieân: –Ñaây laø giaûng ñöôøng Toái thaéng, taát coù theå daïo xem. Muïc-lieân baûo Thieân vöông: –Choã naøy raát laø vi dieäu, ñeàu do tieàn thaân ñaõ taïo ra phöôùc ñöùc, neân ñöôïc môøi ñeán baûo ñöôøng töï nhieân naøy. Gioáng nhö nhaân gian coù moät choã vui nhoû cuõng ñaõ töï chuùc möøng roài, nhö cung trôøi khoâng khaùc, ñeàu do tieàn thaân taïo ra phöôùc maø ñöôïc nhö vaäy. Luùc aáy, ngoïc nöõ hai beân Thích Ñeà-hoaøn Nhaân ñeàu chaïy töù taùn. Gioáng nhö coù choã caám kî nhaân gian, trong loøng hoï ñeàu hoå theïn. Ñaùm ngoïc nöõ choã Thích Ñeà-hoaøn Nhaân cuõng laïi nhö vaäy, töø xa trong thaáy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ñeán, caùc coâ ñeàu chaïy töù taùn maát. Khi aáy, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân lieàn töï nghó: “Thích Ñeà-hoaøn Nhaân naøy yù raát phoùng daät, ta neân laøm cho oâng aáy sôï haõi.” Baáy giôø, Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân lieàn duøng ngoùn chaân phaûi aán xuoáng ñaát, laøm cho cung ñieän kia bò chaán ñoäng saùu caùch. Khi aáy, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân cuøng Thieân vöông Tyø-sa-moân trong loøng sôï haõi, loâng aùo döïng ñöùng, töï nghó: “Ñaïi Muïc-kieàn-lieân naøy coù thaàn tuùc lôùn neân môùi coù theå laøm cho cung ñieän naøy chaán ñoäng saùu caùch. Kyø dieäu thay, chöa töøng coù vieäc naøy!” Luùc naøy, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân töï nghó: “Nay töï thaân Ñeá Thích naøy ñaõ sinh loøng sôï haõi, ta phaûi hoûi veà nghóa saâu kia.” –Theá naøo Caâu-döïc19? Kinh tröø aùi duïc maø Nhö Lai ñaõ thuyeát, nay laø luùc thích hôïp, xin oâng noùi laïi cho chuùng toâi nghe. Thích Ñeà-hoaøn Nhaân ñaùp: –Muïc-lieân, tröôùc ñaây toâi coù ñeán choã Theá Toân, ñaûnh leã saùt chaân roài ñöùng qua moät
Toái thaéng giaûng ñöôøng 最勝講堂. Paøli: Vejayanta-paøsaøda, cung ñieän Chieán thaéng. 17.
Giai ñaàu 階頭. Baûn Paøli: Niyyuøha, voïng thaùp. Ñieän Chieán thaéng coù moät traêm voïng thaùp. Moãi voïng thaùp 18.
coù baûy traêm ngoâi laàu (Kuøæaøgaøra). Caâu-döïc 拘翼. Paøli: Kosiya. 19.
beân. Luùc aáy toâi lieàn baïch Theá Toân: “Theá naøo laø Tyø-kheo ñoaïn aùi duïc taâm ñöôïc giaûi thoaùt, cho ñeán, cöùu caùnh ñeán choã voâ vi, khoâng coù khoå hoaïn, ñöôïc trôøi ngöôøi toân kính?” Baáy giôø Theá Toân lieàn baûo toâi raèng: “Naøy Caâu-döïc, ôû ñaây caùc Tyø-kheo sau khi nghe phaùp naøy roài, khoâng coøn gì ñeå ñaém tröôùc20, cuõng khoâng ñaém vaøo saéc, toû roõ heát thaûy caùc phaùp ñeàu voâ sôû höõu. Do ñaõ toû roõ taát caû caùc phaùp roài, hoaëc khoå hoaëc laïc, hoaëc khoâng khoå hoaëc khoâng laïc, quaùn chuùng laø voâ thöôøng, dieät heát khoâng coøn, cuõng khoâng ñoaïn hoaïi. Do quaùn nhö vaäy roài, khoâng coøn gì ñeå ñaém tröôùc. Do khoâng khôûi leân theá gian töôûng21 neân khoâng coøn sôï haõi. Do khoâng sôï haõi neân Baùt-nieát-baøn, nhö thaät bieát raèng, sinh töû ñaõ döùt, phaïm haïnh ñaõ laäp, nhöõng vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn taùi sinh ñôøi sau nöõa. Naøy Thích Ñeà-hoaøn Nhaân, ñoù goïi laø Tyø-kheo ñoaïn aùi duïc taâm ñöôïc giaûi thoaùt, cho ñeán, choã cöùu caùnh voâ vi, khoâng coù khoå hoaïn, ñöôïc trôøi ngöôøi toân kính.” Sau khi nghe nhöõng lôøi daïy nhö vaäy, toâi lieàn ñaûnh leã saùt chaân Theá Toân, nhieãu quanh ba voøng, roài thoaùi lui trôû veà trôøi. Khi aáy, Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân beàn noùi phaùp saâu xa cho Thích Ñeà-hoaøn Nhaân vaø Tyø-sa-moân nghe, phaân bieät ñaày ñuû. Sau khi ñaõ thuyeát phaùp ñaày ñuû, Muïc-kieàn-lieân trong khoaûnh khaéc gioáng nhö löïc só co duoãi caùnh tay bieán maát khoûi Tam thaäp tam thieân, trôû veà vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thaønh Xaù-veä, ñeán choã Theá Toân ñaûnh leã saùt chaân, roài ngoài lui qua moät beân. Khi aáy Muïc-kieàn-lieân ngay treân choã ngoài baïch Theá Toân: –Tröôùc ñaây Nhö Lai noùi cho Thích Ñeà-hoaøn Nhaân nghe phaùp tröø duïc. Nguyeän xin Theá Toân haõy noùi cho con. Baáy giôø, Theá Toân baûo Muïc-kieàn-lieân: –OÂng neân bieát, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân ñeán choã Ta, ñaûnh leã saùt chaân, ñöùng qua moät beân. Roài Thích Ñeà-hoaøn Nhaân ñem nghóa naøy hoûi Ta: “Theá Toân! Theá naøo laø Tyø-kheo ñoaïn aùi duïc taâm ñaéc giaûi thoaùt?” Baáy giôø, Ta baûo Thích Ñeà-hoaøn Nhaân raèng: “Naøy Caâu- döïc, neáu Tyø-kheo toû roõ taát caû caùc phaùp laø khoâng, hoaøn toaøn khoâng coù gì, cuõng khoâng coù caùi gì ñeå chaáp tröôùc, Tyø-kheo aáy hieåu roõ heát taát caû caùc phaùp voâ sôû höõu. Do bieát taát caû caùc phaùp laø voâ thöôøng, dieät heát khoâng coøn, cuõng khoâng ñoaïn hoaïi. Tyø-kheo aáy quaùn nhö vaäy roài, khoâng coù gì ñeå ñaém tröôùc. Do khoâng khôûi theá gian töôûng neân khoâng coøn sôï haõi22. Do khoâng sôï haõi neân Baùt-nieát-baøn, bieát nhö thaät raèng: “Sinh töû ñaõ döùt, phaïm haïnh ñaõ laäp, nhöõng vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn taùi sinh ñôøi sau nöõa.” Naøy Thích Ñeà-hoaøn Nhaân, ñoù goïi laø Tyø-kheo ñoaïn aùi duïc taâm ñöôïc giaûi thoaùt. Baáy giôø Thích Ñeà-hoaøn Nhaân töø choã ngoài ñöùng daäy, ñaûnh leã saùt chaân, roài thoaùi lui trôû veà trôøi. Ñaïi Muïc-kieàn-lieân sau khi nghe nhöõng gì Ñöùc Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 423
20.
Nghóa laø, khoâng coøn chaáp thuû. Paøli, anupaødaøya. xem cht. 16 treân.
Haùn: Baát khôûi theá gian töôûng 不起世間想. Paøli: Na kióci loke upaødiyati, khoâng coøn chaáp thuû baát cöù gì
21.
treân theá gian. Xem cht. 16 treân.
22.
Löu yù vaên caùc ñoaïn laëp laïi trong Haùn dòch khoâng hoaøn toaøn nhaát trí.
23.
Tham chieáu, Paøli, A. II. 6. Puggalavaggo 6-8.
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Theá gian coù hai haïng naøy, neáu coù thaáy nghe ñieän chôùp saám gaàm thì cuõng khoâng sôï haõi. Hai haïng aáy laø ai? Sö töû vua muoân thuù vaø A-la-haùn laäu taän24. Naøy Tyø-kheo, ñoù laø goïi laø ôû theá gian neáu coù hai haïng naøy, duø coù thaáy nghe ñieän chôùp saám gaàm cuõng khoâng sinh loøng sôï haõi. Cho neân, naøy caùc Tyø-kheo, haõy hoïc A-la-haùn laäu taän. Nhö vaäy, naøy caùc Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy. Caùc Tyø-kheo sau khi nghe nhöõng gì Ñöùc Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 5
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Coù hai phaùp naøy, khieán ngöôøi khoâng coù trí tueä. Hai phaùp gì? Khoâng thích hoûi ngöôøi hôn mình; chæ ham nguû nghæ, khoâng yù sieâng naêng. Naøy Tyø-kheo, coù hai phaùp naøy, khieán cho ngöôøi khoâng coù trí tueä. Laïi coù hai phaùp khieán cho ngöôøi thaønh trí tueä lôùn. Hai phaùp gì? Thích hoûi nghóa ngöôøi khaùc; khoâng ham nguû nghæ, coù yù sieâng naêng. Naøy Tyø-kheo, coù hai phaùp naøy khieán cho ngöôøi coù trí tueä. Caùc oâng haõy hoïc lìa xa phaùp aùc. Nhö vaäy, naøy caùc Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy. Caùc Tyø-kheo sau khi nghe nhöõng gì Ñöùc Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 6
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Coù hai phaùp naøy khieán ngöôøi baàn tieän, khoâng coù taøi saûn. Hai phaùp gì? Khi thaáy ngöôøi khaùc boá thí thì ngaên caûn; töï mình thì khoâng chòu boá thí. Naøy Tyø-kheo, coù hai phaùp naøy khieán cho ngöôøi baàn tieän, khoâng coù cuûa baùu. Tyø-kheo neân bieát, laïi coù hai phaùp khieán ngöôøi phuù quyù. Hai phaùp gì? Khi thaáy ngöôøi cho vaät ngöôøi khaùc, hoan hyû trôï giuùp vaø töï mình cuõng thích boá thí. Naøy Tyø-kheo, coù hai phaùp naøy khieán cho ngöôøi phuù quyù. Nhö vaäy, naøy caùc Tyø-kheo, haõy hoïc hueä thí, chôù coù loøng tham. Caùc Tyø-kheo sau khi nghe nhöõng gì Ñöùc Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
24. Paøli, A. II. 6. 8 (R. i. 77): Bhikkhu ca khìòaøsavo, sìho ca migaraøjaø.
KINH SOÁ 7
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Coù hai phaùp khieán cho ngöôøi sinh vaøo nhaø baàn tieän. Hai phaùp gì? Baát hieáu cha meï, caùc baäc sö tröôûng; cuõng khoâng thöøa söï ngöôøi hôn mình. Naøy Tyø-kheo, coù hai phaùp naøy khieán cho ngöôøi sinh vaøo nhaø baàn tieän. Tyø-kheo neân bieát, laïi coù hai phaùp, seõ khieán ngöôøi sinh vaøo nhaø haøo toäc. Hai phaùp gì? Cung kính cha meï, anh em, doøng hoï; ñem nhöõng gì coù ñöôïc cuûa nhaø mình ra boá thí. Naøy Tyø-kheo, coù hai phaùp naøy, seõ sinh vaøo nhaø haøo toäc. Nhö vaäy, naøy caùc Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy. Caùc Tyø-kheo sau khi nghe nhöõng gì Ñöùc Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 8
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, coù nöõ Phaïm chí teân Tu-thaâm ñeán choã Toân giaû Ñaïi Caâu-hy-la. Ñeán nôi roài, ñaûnh leã saùt chaân, ngoài qua moät beân. Luùc naøy nöõ Phaïm chí kia baïch Caâu-hy-la raèng: –Öu-ñaïp-lam-phaát25, La-laëc-ca-lam26 khoâng ñöôïc hoùa ñoä ôû trong phaùp saâu naøy, roài maïng chung. Theá Toân thoï kyù cho hai ngöôøi naøy raèng: “Moät ngöôøi sinh vaøo Baát duïng xöù27, moät ngöôøi sinh vaøo Höõu töôûng voâ töôûng xöù28. Hai ngöôøi naøy sau khi thoï maïng ôû ñoù heát, laïi maïng chung. Moät ngöôøi seõ laøm quoác vöông nôi bieân ñòa, saùt haïi nhaân daân khoâng theå keå xieát. Moät ngöôøi seõ laøm choàn aùc coù caùnh, caùc loaøi thuù hoaëc bay, hoaëc chaïy nhaûy ñeàu khoâng thoaùt ñöôïc noù. Sau khi chuùng maïng chung seõ sinh vaøo trong ñòa nguïc.” Nhöng Theá Toân laïi khoâng thoï kyù cho hoï luùc naøo seõ taän cuøng bieân teá khoå. Côù sao Theá Toân khoâng thoï kyù cho hoï taän cuøng bieân teá khoå? Baáy giôø, Toân giaû Caâu-hy-la baûo nöõ nhaân Tu-thaâm: –Sôû dó Theá Toân khoâng thoï kyù laø do vì khoâng coù ngöôøi hoûi veà nghóa naøy, cho neân Theá Toân khoâng thoï kyù hoï luùc naøo seõ heát bieân teá khoå. Nöõ nhaân Tu-thaâm thöa: –Baáy giôø, Nhö Lai ñaõ vaøo Nieát-baøn, cho neân khoâng hoûi ñöôïc. Neáu Ngaøi coøn taïi theá, con seõ ñeán hoûi nghóa naøy. Vaäy, nay Toân giaû Caâu-hy-la noùi cho con bieát luùc naøo hoï seõ heát bieân teá khoå?
Öu-ñaïp-lam-phaát 優蹋藍弗. Paøli: Uddaka-Raømaputta. 25.
La-laëc-ca-lam 羅勒迦藍. Paøli: AØôaøra-Kaølaøma. 26.
Baát duïng xöù 不用處, hay Voâ sôû höõu xöù. Paøli: AØKiócaóóyatana. 27.
Höõu töôûng voâ töôûng xöù 有想無想處, hay Phi töôûng phi phi töôûng xöù. Paøli: Nevasaóóaø-naøsaóóyatana. 28.
Baáy giôø, Toân giaû Caâu-hy-la lieàn noùi keä naøy:
Caùc loaïi quaû khoâng ñoàng
Höôùng chuùng sinh cuõng vaäy
Ngöôøi töï giaùc, giaùc tha
Ñaây, toâi khoâng bieän thuyeát.
Bieän Thieàn trí giaûi thoaùt
Nhôù ñôøi tröôùc, Thieân nhaõn
Hay döùt nguoàn goác khoå
Ñaây, toâi khoâng bieän thuyeát.
Luùc ñoù, nöõ nhaân Tu-thaâm lieàn noùi keä naøy:
Thieän theä coù trí naøy
Chaát tröïc khoâng tyø veát
Duõng maõnh, ñaõ chieán thaéng
Caàu nôi haïnh Ñaïi thöøa.
Luùc naøy Toân giaû Caâu-hy-la laïi noùi keä naøy:
YÙ naøy thaät khoù ñöôïc
Hay ñöôïc phaùp yeáu khaùc
Khoù maø bieän thuyeát noåi
Ñoái vôùi söï kyø dieäu.
Baáy giôø, Toân giaû noùi ñaày ñuû phaùp yeáu cho nöõ nhaân Tu-thaâm kia, khieán phaùt taâm hoan hyû. Baáy giôø, nöõ nhaân kia rôøi choã ngoài ñöùng daäy, ñaûnh leã saùt chaân, roài thoaùi lui ra veà.
Nöõ nhaân Tu-thaâm sau khi nghe nhöõng gì Toân giaû Caâu-hy-la daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 929
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Toân giaû Ma-ha Ca-giaù-dieân30 höôùng daãn chuùng naêm traêm ñaïi Tyø-kheo, du haønh ñeán beân caïnh hoà saâu, nöôùc Baø-na31. Baáy giôø, Toân giaû Ca-giaù-dieân ñang noåi tieáng khaép nôi. Coù moät Toân giaû tröôûng laõo Baø-la-moân Gian-traø32 cuõng ñang du hoùa ôû ñaây. Baø-la- moân nghe sau khi nghe tin Toân giaû Ca-giaù-dieân höôùng daãn naêm traêm Tyø-kheo ñang du hoùa beân caïnh hoà naøy, beøn nghó: “Toân giaû tröôûng laõo coâng ñöùc ñaày ñuû, nay ta neân ñeán thaêm hoûi ngöôøi naøy.” Baáy giôø, Thöôïng Saéc Baø-la-moân33 daãn theo naêm traêm ñeä töû ñeán choã Toân giaû Ca-giaù- dieân, cuøng chaøo hoûi, roài ngoài qua moät beân. Baø-la-moân hoûi Toân giaû Ca-giaù-dieân: –Nhö sôû haønh cuûa Ca-giaù-dieân, thì ñaáy khoâng phaûi laø phaùp luaät. Tyø-kheo nieân thieáu maø khoâng chòu laøm leã caùc vò cao ñöùc Baø-la-moân chuùng toâi!
29.
Paøli, A II.4.7 (R i. 67).
30.
Ca-giaù-dieân. Paøli, ibid.: Mahaøkaccaøna.
31.
Mahaøkaccaøna ôû taïi Madhura, trong röøng Gunda.
Gian-traø 姦茶. Paøli: Kaòñaraøyana.
32.
Thöôïng Saéc Baø-la-moân 上色婆羅門. Dòch nghóa cuûa phieân aâm treân, nhöng khoâng phuø hôïp nghóa vôùi Paøli. 33.
Ca-giaù-dieân noùi: –Baø-la-moân neân bieát, Nhö Lai Chí Chaân Ñaúng Chaùnh Giaùc chuùng toâi noùi veà hai ñòa naøy. Hai ñòa gì? Moät laø ñòa vò giaø caû; hai laø vò trai traùng34. Baø-la-moân hoûi: –Sao goïi laø ñòa vò giaø caû? Sao goïi laø vò trai traùng? Ca-giaù-dieân noùi: –Giaû söû Baø-la-moân ôû vaøo tuoåi taùm möôi, hay chín möôi, nhöng ngöôøi kia khoâng ñình chæ daâm duïc, taïo caùc aùc haïnh, Baø-la-moân ñoù tuy goïi laø giaø caû, song hieän ñang ôû vaøo ñòa vò trai traùng. Baø-la-moân hoûi: –Sao goïi laø tuoåi trai traùng ôû vaøo ñòa vò giaø caû? Ca-giaù-dieân noùi: –Baø-la-moân, neáu coù Tyø-kheo tuy ôû vaøo tuoåi hai möôi, hay ba möôi, boán möôi, naêm möôi, nhöng khoâng taäp haønh daâm duïc, cuõng khoâng taïo aùc haïnh. Ñoù goïi laø, naøy Baø-la-moân, tuoåi trai traùng ôû vaøo ñòa vò giaø caû. Baø-la-moân hoûi: –Trong ñaïi chuùng naøy coù moät Tyø-kheo naøo khoâng haønh daâm duïc, khoâng taïo aùc haïnh khoâng? Ca-giaù-dieân noùi: –Trong ñaïi chuùng cuûa toâi khoâng coù moät Tyø-kheo naøo taäp haønh duïc vaø taïo aùc caû. Luùc aáy, Baø-la-moân töø choã ngoài ñöùng daäy, leã saùt chaân caùc Tyø-kheo vaø noùi lôøi naøy: –Nay, caùc oâng tuoåi nieân thieáu ôû vaøo vò giaø caû, coøn toâi tuoåi giaø caû ôû vaøo vò nieân thieáu! Sau ñoù Baø-la-moân kia trôû laïi choã Ca-giaù-dieân, ñaûnh leã saùt chaân roài töï trình baøy: –Nay, con xin quy y Toân giaû Ca-giaù-dieân cuøng Tyø-kheo Taêng, suoát ñôøi khoâng saùt sinh. Ca-giaù-dieân noùi: –Nay oâng chôù quy y toâi, maø oâng neân höôùng veà choã toâi ñaõ quy y. Baø-la-moân hoûi: –Toân giaû Ca-giaù-dieân ñaõ quy y ai? Toân giaû Ca-giaù-dieân lieàn quyø höôùng veà choã Nhö Lai ñaõ Baùt-nieát-baøn, noùi: –Coù ngöôøi con doøng hoï Thích xuaát gia hoïc ñaïo toâi haèng quy y Ngaøi. Vaäy, ngöôøi ñoù töùc laø thaày toâi. Baø-la-moân thöa: –Sa-moân Cuø-ñaøm naøy hieän ñang ôû choã naøo? Nay toâi muoán gaëp Ngaøi. Ca-giaù-dieân noùi: –Nhö Lai cuûa toâi ñaõ vaøo Nieát-baøn roài! Baø-la-moân thöa: –Neáu Nhö Lai coøn ôû taïi theá, thì duø traêm ngaøn do-tuaàn con cuõng ñeán thaêm hoûi Ngaøi. Nhö Lai kia tuy ñaõ vaøo Nieát-baøn, nhöng nay con moät laàn nöõa quy y, laøm leã Phaät, Phaùp cuøng Thaùnh chuùng, suoát ñôøi khoâng taùi phaïm saùt sinh. Thöôïng Saéc Baø-la-moân sau khi nghe nhöõng gì Toân giaû Ca-giaù-dieân daïy, hoan hyû
Haùn: Laõo ñòa, traùng ñòa 老地壯地. Paøli, ibid., vuddhabhìmi ca daharabhuømi ca: Ñòa vò tröôûng ñaïi, vaø ñòa 34.
vò nieân thieáu.
phuïng haønh.
KINH SOÁ 10
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Coù hai haïng ngöôøi xuaát hieän theá gian, raát khoù gaëp ñöôïc. Hai haïng ngöôøi aáy laø ai? Ngöôøi hay thuyeát phaùp xuaát hieän ôû theá gian, thaät laø khoù gaëp ñöôïc; ngöôøi hay nghe phaùp, thoï trì phuïng haønh, thaät laø khoù gaëp ñöôïc. Tyø-kheo, ñoù laø hai haïng ngöôøi xuaát hieän theá gian, thaät khoù gaëp ñöôïc. Cho neân, naøy caùc Tyø-kheo, haõy hoïc thuyeát phaùp. Haõy hoïc nghe phaùp. Nhö vaäy, naøy caùc Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy. Caùc Tyø-kheo sau khi nghe nhöõng gì Ñöùc Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 11
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät du hoùa taïi nöôùc Ma-kieät, laàn hoài ñeán thaønh Tyø-xaù-ly. Baáy giôø, Ngaøi cuøng vôùi naêm traêm chuùng ñaïi Tyø-kheo ñang ôû trong vöôøn Am-baø-baø-lôïi35 phía Baéc thaønh Tyø-xaù-ly. Luùc naøy, nöõ Am-baø-baø-lôïi36 nghe Theá Toân cuøng naêm traêm ñaïi Tyø-kheo ñeán ôû trong vöôøn, coâ lieàn thaéng xe coù gaén loâng chim37 ra khoûi thaønh Tyø-xaù-ly, ñeán ngaõ ñöôøng heïp laø ñeán choã Theá Toân, coâ töï xuoáng xe, ñeán choã Phaät. Baáy giôø, töø xa Theá Toân troâng thaáy ngöôøi nöõ kia ñeán, lieàn baûo caùc Tyø-kheo: –Taát caû haõy chuyeân tinh, chôù sinh taø nieäm. Luùc aáy, ngöôøi nöõ ñeán choã Theá Toân, ñaûnh leã saùt chaân, ngoài qua moät beân. Baáy giôø noùi cho coâ nghe phaùp cöïc kyø vi dieäu. Sau khi noùi phaùp vi dieäu xong, coâ baïch Phaät raèng: –Cuùi xin Theá Toân cuøng Tyø-kheo Taêng nhaän lôøi môøi cuûa con. Baáy giôø, Theá Toân im laëng nhaän lôøi môøi. Coâ thaáy Theá Toân ñaõ im laëng nhaän lôøi môøi roài, lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, ñaûnh leã saùt chaân, roài lui ra. Baáy giôø, nam nöõ lôùn nhoû trong thaønh Tyø-xaù-ly nghe tin Theá Toân cuøng naêm traêm chuùng ñaïi Tyø-kheo ñang ôû trong vöôøn Am-baø-baø-lôïi. Luùc aáy, trong thaønh coù naêm traêm38 ñoàng töû ñi caùc loaïi xe coù gaén loâng chim*; trong ñoù hoaëc ñi xe traéng thì ngöïa traéng, aùo, duø, loïng, ngöôøi theo haàu ñeàu cuøng traéng; ñi xe ñoû thì ngöïa ñoû, aùo, duø, loïng, ngöôøi theo haàu ñeàu cuøng ñoû; ñi xe xanh thì ngöïa xanh, aùo, duø, loïng, ngöôøi theo haàu ñeàu cuøng xanh; ñi xe
AÙm-baø-baø-lôïi vieân 闇婆婆利園. Paøli, Ambapaølì-vana. Tham chieáu, D. 16 (R ii. 95ff). Haùn, Tröôøng 2 (T1n1, 35.
tr. 13b19). AÙm-baø-baø-lôïi nöõ 闇婆婆利女. Paøli: Ambapaølì gaòikaø. 36.
Haùn: Vuõ baûo chi xa 羽寶之車. Paøli: Bhaddaøni bhaddaøni yaøni, nhöõng coã xe loäng laãy. Coù leõ baûn Haùn ñoïc 37.
Skt. Pattraøni (loâng chim) thay vì Bhadraøni (ñeïp quyù). Tröôøng 2, ibid., dòch laø nghieâm giaù baûo xa 嚴駕寶車. Xem theâm, D. 17 Mahaøsudassanasuttaö (R.ii. 187): Taùm vaïn boán ngaøn coã xe phuû baèng da sö töû, da hoå... 38. Ñeå baûn: Naêm traêm öùc. TNM: Naêm traêm.
vaøng thì ngöïa vaøng, aùo, duø, loïng, ngöôøi theo haàu ñeàu cuøng vaøng. Cöû chæ, aên maëc nhö vöông phaùp. Hoï ra khoûi thaønh, ñeán choã Theá Toân. Chöa ñeán, giöõa ñöôøng gaëp ngöôøi nöõ kia ñang dong xe ñaùnh boø39 chaïy höôùng veà trong thaønh. Khi aáy caùc ñoàng töû hoûi ngöôøi nöõ: –Coâ gaùi naøy, thaät ñaùng xaáu hoå! Sao laïi ñaùnh boø dong xe, chaïy höôùng veà trong thaønh ? 40
Coâ ñaùp: –Caùc Hieàn giaû neân bieát, ngaøy mai toâi coù thænh Phaät cuøng Tyø-kheo Taêng, cho neân môùi ñaùnh xe vaäy! Caùc ñoàng töû noùi: –Chuùng toâi cuõng muoán môøi Phaät cuøng Tyø-kheo Taêng thoï trai. Baáy giôø cho coâ moät ngaøn laïng vaøng roøng, haõy nhöôøng caùi heïn cuùng döôøng côm ngaøy mai laïi cho chuùng toâi. Ngöôøi nöõ ñaùp: –Thoâi ñi, thoâi ñi, quyù coâng töû! Toâi khoâng chòu ñaâu! Caùc ñoàng töû laïi noùi: –Cho coâ hai ngaøn löôïng, ba ngaøn, boán ngaøn, naêm ngaøn,… cho ñeán traêm ngaøn löôïng, chòu hay khoâng chòu, ngaøy mai nhöôøng cuùng döôøng trai phaïn cho Phaät cuøng Tyø-kheo Taêng laïi cho chuùng toâi? Ngöôøi nöõ ñaùp: –Toâi khoâng chòu ñaâu! Vì sao? Vì Theá Toân thöôøng daïy: “Coù hai hy voïng maø ngöôøi ñôøi khoâng theå lìa boû. Theá naøo laø hai? Hy voïng taøi lôïi, hy voïng maïng soáng. Ai coù theå baûo ñaûm cho toâi ñeán ngaøy mai? Vì toâi ñaõ thænh Nhö Lai tröôùc, neân nay seõ phaûi chuaån bò ñaày ñuû.” Caùc ñoàng töû hoai tay leân noùi: –Chuùng ta bao nhieâu ngöôøi maø khoâng baèng moät coâ gaùi! Noùi nhö vaäy roài hoï boû coâ maø ñi. Baáy giôø, caùc ñoàng töû ñeán choã Theá Toân, ñaûnh leã, roài ñöùng qua moät beân. Khi Theá Toân thaáy caùc ñoàng töû ñeán, baûo caùc Tyø-kheo: –Tyø-kheo caùc oâng, haõy nhìn cöû chæ, phuïc söùc cuûa caùc ñoàng töû naøy, gioáng nhö khi Thieân ñeá Thích ñi daïo chôi, khoâng coù gì sai khaùc. Baáy giôø Theá Toân baûo caùc ñoàng töû: –Theá gian coù hai vieäc thaät baát khaû ñaéc. Theá naøo laø hai? Ngöôøi coù ñeàn ñaùp vaø ngöôøi taïo aân nhoû luoân khoâng queân, huoáng chi laø lôùn. Naøy caùc ñoàng töû, ñoù goïi laø coù hai vieäc thaät baát khaû ñaéc. Ñoàng töû neân bieát, haõy nhôù ñeàn ñaùp, cuõng nhö bieát aân nhoû khoâng queân, huoáng chi laø lôùn. Baáy giôø, Theá Toân lieàn noùi keä naøy: Tri aân, bieát ñeàn ñaùp Luoân nhôù ngöôøi daïy doã Ngöôøi trí ñöôïc kính haàu Tieáng khen khaép trôøi ngöôøi. Nhö vaäy, caùc ñoàng töû, haõy hoïc ñieàu naøy.
Ñeå baûn: Taåu ñaû xa ngöu 走打車牛 (ruoåi xe vaø ñaùnh con boø keùo xe). TNM: Taåu xa ñaû ngöu. 39.
40. Haùn dòch coù theå nhaàm, vì voâ lyù. Paøli, ibid., vaø Tröôøng 2 ñeàu noùi: Xe coâ vaø xe caùc thieáu nieân Tyø-da-ly ñuïng nhau neân hoï gaây goã. (Paøli: Cakkena cakkaö yugena yugaö paæivaææesi: Xe ñuïng xe, aùch ñuïng aùch).
Baáy giôø Theá Toân thuyeát phaùp vi dieäu ñaày ñuû cho caùc ñoàng töû. Sau khi nghe xong, hoï töø choã ngoài ñöùng daäy, ñaûnh leã saùt chaân Phaät, roài lui ra. Ngay trong ñeâm hoâm ñoù, coâ gaùi söûa soaïn caùc thöù ñoà aên thöùc uoáng ngon ngoït, traûi caùc toïa cuï. Saùng sôùm ñeán baïch: –Ñaõ ñeán giôø, nay ñaõ ñuùng luùc, nguyeän xin Theá Toân haï coá ñeán teä xaù. Baáy giôø, Theá Toân ñaép y oâm baùt, daãn caùc Tyø-kheo vaây quanh tröôùc sau ñeán nhaø ngöôøi nöõ trong thaønh Tyø-xaù-ly. Baáy giôø, coâ thaáy Theá Toân ñaõ an toïa, töï tay daâng thöùc aên leân Phaät cuøng Tyø-kheo Taêng. Cuùng döôøng thöùc aên cho Phaät vaø Tyø-kheo Taêng roài, coâ ñi laáy nöôùc saïch, sau ñoù laáy gheá chaïm vaøng nhoû ñaët ngoài tröôùc Theá Toân. Khi aáy coâ baïch Theá Toân: –Vöôøn Am-baø-baø-lôïi naøy, con daâng leân Nhö Lai vaø Tyø-kheo Taêng, ñeà cho chuùng Taêng quaù khöù, hieän taïi, töông lai ñöôïc döøng nghæ nôi ñaây. Nguyeän xin Theá Toân nhaän vöôøn naøy. Baáy giôø, Theá Toân vì ngöôøi nöõ kia, neân lieàn nhaän vöôøn naøy. Theá Toân beøn noùi lôøi chuù nguyeän naøy: Thí vöôøn traùi, maùt meû Laøm caàu ñoø ñöa ngöôøi Gaàn ñöôøng laøm caàu xí Nhaân daân ñöôïc nghæ ngôi. Ngaøy ñeâm ñöôïc an oån Phöôùc kia khoâng theå keå Caùc giôùi phaùp thaønh töïu Cheát chaéc sinh leân trôøi. Theá Toân sau khi noùi nhöõng lôøi naøy xong, lieàn ñöùng daäy ra veà. Ngöôøi nöõ baáy giôø nghe nhöõng gì Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
Keä toùm taét:
Ñoaïn aùi, cuøng sö töû
Voâ trí, ít cuûa caûi
Nhaø ngheøo, nöõ Tu-thaâm
Ca-chieân, thuyeát phaùp, nöõ.