KINH SOÁ 9
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Loäc daõ, nöôùc Ba-la-naïi, cuøng vôùi chuùng ñaïi Tyø-kheo naêm traêm vò. Baáy giôø, Theá Toân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: –Haõy tö duy veà töôûng voâ thöôøng, phaùt trieån töôûng voâ thöôøng. Ñaõ tö duy töôûng voâ thöôøng, phaùt trieån töôûng voâ thöôøng, lieàn ñoaïn tröø ñöôïc Duïc aùi, Saéc aùi, Voâ saéc aùi, ñoaïn saïch kieâu maïn, voâ minh. Vì sao? Vì ngaøy xöa, trong ñôøi quaù khöù laâu xa, coù Bích-chi- phaät hieäu Thieän Muïc töôùng maïo ñoan chaùnh, maët nhö maøu hoa ñaøo, nhìn xem xeùt kyõ thì mieäng phaùt ra höông hoa sen, thaân toûa ra höông chieân-ñaøn. Baáy giôø, Thieän Muïc Bích-chi-phaät, ñeán giôø ñaép y mang baùt vaøo thaønh Ba-la-naïi khaát thöïc, daàn daàn ñeán nhaø ñaïi tröôûng giaû, ñöùng im laëng ôû ngoaøi cöûa. Luùc aáy, con gaùi cuûa tröôûng giaû töø xa thaáy coù ñaïo só ñöùng ôû ngoaøi cöûa, voâ cuøng ñoan chaùnh, töôùng maïo ñaëc thuø hieám coù treân ñôøi, mieäng phaùt ra höông hoa sen, thaân toûa ra höông chieân-ñaøn, lieàn khôûi duïc taâm, ñeán choã Tyø-kheo kia noùi raèng: “OÂng xinh ñeïp, maët nhö maøu hoa ñaøo, hieám coù treân ñôøi. Nay toâi tuy laø xöû nöõ, nhöng laïi cuõng xinh ñeïp. Chuùng ta haõy hoøa hôïp. Trong nhaø toâi raát nhieàu chaâu baùu, voâ soá cuûa caûi; coøn laøm Sa-moân thaät laø khoâng phaûi deã.” Luùc aáy, Bích-chi-phaät hoûi: “Naøy coâ em, coâ meâ choã naøo?” Con gaùi tröôûng giaû ñaùp: “Toâi thaät söï meâ saéc cuûa caëp maét. Laïi nöõa trong mieäng toûa muøi höông hoa sen öu-baùt, thaân laïi tieát ra muøi höông chieân-ñaøn.” Khi aáy Bích-chi-phaät lieàn duoãi tay traùi, duøng tay phaûi moùc maét ñaët vaøo loøng baøn tay maø baûo: “Caùi maø coâ goïi con maét ñaùng yeâu ñaây! Coâ em, baây giôø coâ coøn meâ choã naøo nöõa? Gioáng nhö ung nhoït, chaúng coù gì ñaùng ham caû, maø trong maét naøy cuõng ræ baát tònh. Coâ em neân bieát, con maét nhö boït nöôùc noåi, cuõng khoâng beàn chaéc, huyeãn nguïy khoâng thaät, meâ hoaëc ngöôøi ñôøi. Maét, tai, muõi, löôõi, thaân, yù ñeàu khoâng beàn chaéc, giaû doái khoâng thaät. Mieäng laø nôi khaïc nhoå ñôøm daõi, ra nhöõng vaät baát tònh, chöùa toaøn xöông traéng. Thaân laø ñoà chöùa söï khoå, laø phaùp hoaïi dieät, laø nôi thöôøng chöùa chaát hoâi thoái, laø nôi caùc loaïi vi truøng quaáy roái. Cuõng nhö chieác bình veõ, beân trong ñöïng baát tònh. Naøy coâ em, nay coâ meâ choã naøo? Cho neân, naøy coâ em, haõy chuyeân taâm tö duy, phaùp naøy huyeãn nguïy khoâng thaät. Neáu coâ em tö duy veà nhaõn saéc voâ thöôøng, nhöõng yù töôûng naøo ñaém ñuoái duïc lieàn töï tieâu dieät. Tai, muõi, mieäng, thaân, yù thaûy ñeàu voâ thöôøng. Sau khi tö duy ñieàu naøy, nhöõng gì laø duïc yù töï seõ tieâu tröø. Tö duy veà saùu nhaäp seõ khoâng coù töôûng duïc.” Luùc aáy, con gaùi tröôûng giaû lieàn hoaûng sôï, ñeán tröôùc laïy ngay saùt chaân vò Bích-chi- phaät, baïch Bích-chi-phaät: “Töø nay trôû ñi con xin söûa loãi tu thieän, khoâng coøn khôûi töôûng duïc nöõa. Cuùi xin ngaøi nhaän söï hoái loãi.” Noùi ba laàn nhö vaäy. Bích-chi-phaät baûo: “Thoâi, thoâi, coâ em! Ñoù chaúng phaûi loãi cuûa coâ, maø laø toäi töø ñôøi tröôùc cuûa ta, neân mang hình naøy khieán ngöôøi thaáy ñeàu khôûi yù duïc tình. Haõy quaùn saùt kyõ maét. Maét naøy chaúng phaûi ta, ta chaúng phaûi cuûa maét, cuõng chaúng phaûi ta taïo, cuõng chaúng phaûi noù laøm, töø trong khoâng coù maø sinh, ñaõ coù roài töï hö hoaïi; cuõng chaúng phaûi ñôøi tröôùc, ñôøi naøy, ñôøi sau; maø ñeàu do nhaân duyeân hoäi hôïp. Nhaân duyeân hoäi hôïp laø duyeân caùi naøy coù caùi naøy, ñaây khôûi thì kia khôûi, ñaây khoâng thì kia khoâng, ñaây dieät thì
kia dieät. Maét, tai, muõi, mieäng, thaân, yù cuõng laïi nhö vaäy, thaûy ñeàu troáng khoâng. Cho neân, coâ em chôù ñaém nhaõn saéc. Do khoâng ñaém saéc maø ñeán nôi an oån, khoâng coøn duïc cuûa tình. Naøy coâ em, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy.” Baáy giôø, Bích-chi-phaät vì ngöôøi nöõ kia noùi boán phaùp phi thöôøng, roài bay leân hö khoâng, hieän möôøi taùm pheùp bieán hoùa, sau ñoù trôû veà choã cuõ. Luùc aáy, ngöôøi nöõ kia quaùn saùt maét, tai, muõi, mieäng, thaân, yù ñeàu khoâng coù sôû höõu, lieàn ôû nôi vaéng veû, tö duy phaùp naøy. Ngöôøi nöõ kia laïi tö duy veà saùu tình khoâng chuû, ñaït ñöôïc boán Ñaúng taâm, thaân hoaïi maïng chung sinh leân coõi Phaïm thieân. Caùc Tyø-kheo, neân bieát, neáu tö duy veà töôûng voâ thöôøng, phat trieån töôûng voâ thöôøng, seõ döùt saïch Duïc aùi, Saéc aùi, Voâ saéc aùi; kieâu maïn, voâ minh, thaûy ñeàu tröø saïch. Caùc Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy. Baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe nhöõng ñieàu Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 101
Nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, nöôùc Xaù-veä2. Luùc aáy, vua Ba- tö-naëc baûo ngöôøi ñaùnh xe: –Nay ngöôi chuaån bò xe baûo vuõ*. Ta muoán ñi ra ngoaøi xem xeùt. Luùc aáy, ngöôøi kia vaâng lôøi vua daïy, chuaån bò xe baûo vuõ, roài ñeán tröôùc taâu vua: –Ñaõ chuaån bò xong xe baûo vuõ. Vua neân bieát ñuùng thôøi. Vua Ba-tö-naëc daãn theo ngöôøi naøy3 ra khoûi thaønh Xaù-veä, ñeán khu vöôøn kia,4 thaáy caây coái khoâng moät tieáng ñoäng, cuõng khoâng boùng ngöôøi, tòch nhieân troáng vaéng. Thaáy vaäy lieàn nhôù laïi Nhö Lai ñaõ töøng thuyeát veà goác caùc phaùp. Luùc aáy, ngöôøi ñaùnh xe ñöùng phía sau caàm quaït, quaït haàu vua. Vua noùi: –Caây coái, hoa quaû vöôøn naøy khoâng moät tieáng ñoäng, cuõng khoâng moät boùng ngöôøi daân, tòch nhieân troáng vaéng. Nay ta muoán thænh Nhö Lai, Chí Chaân, Ñaúng Chaùnh Giaùc du hoùa ôû ñaây, nhöng khoâng bieát hieän nay Nhö Lai ñang ôû ñaâu. Ta muoán ñeán haàu thaêm. Ngöôøi haàu noùi: –Doøng hoï Thích coù thoân teân Loäc ñöôøng5, Nhö Lai ñang giaùo hoùa ôû ñoù. Vua Ba-tö-naëc baûo: –Loäc ñöôøng aáy caùch ñaây gaàn hay xa? Ngöôøi haàu taâu: –Choã ôû Nhö Lai caùch ñaây khoâng xa, neáu tính daëm ñöôøng, chæ khoaûng ba do-tuaàn.
1. Tham chieáu, Paøli, M. 89 Dhammacetiya (R. ii. 117). Haùn: Trung 59, kinh 213. 2. Ñoaïn töï thuyeát naøy khoâng phuø hôïp vôùi baùo caùo ñöôïc noùi trong ñoaïn sau cuûa kinh. Xem cht. sau. Paøli: Dìgho Kaøraøyano (Trung 59: Tröôøng Taùc 長作 ), toång chæ huy quaân ñoäi cuûa vua. Sôù giaûi Phaùp cuù 3.
(DhA.iii. 355) cho bieát, chính thôøi ñieåm naøy, oâng naøy aâm möu vôùi Thaùi töû Viñuøñadabha aâm möu cöôùp ngoâi. 4. Paøli: Thò traán Nagaraka. Sôù giaûi Paøli noùi, ñaây laø moät thoân cuûa ngöôøi Thích-ca. Trung 59: Thò traán teân laø AÁp 邑名城. Loäc ñöôøng 鹿堂. Paøli: Baáy giôø, Theá Toân ñang ôû giöõa nhöõng ngöôøi hoï Thích, taïi thò traán Medalumpa. 5.
Trung 59: Di-luõ-li 彌婁離.
Luùc aáy, vua Ba-tö-naëc baûo: –Haõy chuaån bò xe baûo vuõ. Ta muoán ñi gaëp Nhö Lai. Vaâng leänh vua, ngöôøi aáy lieàn chuaån bò xe, roài ñeán tröôùc taâu vua: –Ñaõ chuaån bò xe xong. Xin vua bieát ñuùng thôøi. Vua lieàn leân xe ñi ñeán thoân aáy. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo ñang kinh haønh nôi ñaát troáng. Khi aáy, vua xuoáng xe, ñeán choã caùc Tyø-kheo; ñaûnh leã saùt chaân, roài ñöùng qua moät beân, vua baïch Tyø-kheo: –Nhö Lai hieän ñang ôû ñaâu? Con muoán gaëp Ngaøi. Caùc Tyø-kheo ñaùp: –Theá Toân ñang ôû trong giaûng ñöôøng naøy. Coù theå vaøo gaëp Ngaøi, chôù coù ngaïi. Vua lieàn nheï nhaøng böôùc vaøo, khoâng gaây ra moät tieáng ñoäng. Luùc aáy, vua Ba-tö-naëc quay laïi nhìn ngöôøi haàu. Ngöôøi aáy lieàn töï nghó: “Nay haõy ñeå vua vaøo gaëp Theá Toân moät mình. Ta neân ñöùng ñaây.” Baáy giôø, vua ñi moät mình ñeán choã Theá Toân. Theá Toân baèng Thieân nhaõn thaáy vua ñang ñöùng ngoaøi cöûa, lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy môû cöûa cho vua. Thaáy Theá Toân, lieàn ñaûnh leã saùt chaân, töï xöng teân hoï: “Con laø vua Ba-tö-naëc.” Ba laàn töï xöng danh hieäu. Theá Toân noùi: –Nay oâng laø vua. Coøn Ta laø doøng hoï Thích xuaát gia hoïc ñaïo. Vua baïch Phaät: –Cuùi mong Theá Toân keùo daøi tuoåi thoï ñeán voâ cuøng, ñeå trôøi ngöôøi ñöôïc an laïc. Theá Toân baûo: –Chuùc ñaïi vöông cuõng soáng laâu voâ cuøng, theo phaùp cai trò, chôù ñöøng phi phaùp. Nhöõng ai cai trò ñuùng phaùp ñeàu sinh leân trôøi, xöù laønh; sau khi cheát danh tieáng coøn maõi, ngöôøi ñôøi truyeàn raèng: “Xöa coù vua ñuùng phaùp cai trò daân, chöa töøng taø vaïy.” Neáu coù ngöôøi daân naøo soáng trong caûnh giôùi cuûa vua naøy, khen ngôïi coâng ñöùc cuûa vua, nhôù nghó khoâng queân. Thaân vua ôû treân trôøi, taêng saùu vieäc coâng ñöùc. Nhöõng gì laø saùu? 1. Ñöôïc thoï tuoåi trôøi. 2. Ñöôïc saéc ñeïp trôøi. 3. Ñöôïc thuù vui trôøi. 4. Ñöôïc thaàn tuùc trôøi. 5. Ñöôïc oai ñöùc trôøi. 6. Ñöôïc aùnh saùng trôøi. Vì vaäy, ñaïi vöông, haõy theo phaùp cai trò daân, chôù ñöøng phi phaùp. Ngaøy nay, töï thaân Ta coù coâng ñöùc naøy neân xöùng ñaùng nhaän ngöôøi cung kính leã baùi. Vua baïch Phaät: –Coâng ñöùc cuûa Nhö Lai xöùng ñaùng nhaän ngöôøi leã baùi. Theá Toân baûo: –Vì sao hoâm nay oâng noùi Nhö Lai xöùng ñaùng nhaän ngöôøi leã baùi? Vua baïch Phaät raèng: –Nhö Lai coù saùu coâng ñöùc xöùng ñaùng ñöôïc nhaän ngöôøi leã baùi. Nhöõng gì laø saùu? Chaùnh phaùp Nhö Lai raát laø hoøa nhaõ, ñöôïc ngöôøi trí tu haønh. Ñoù goïi laø coâng ñöùc ñaàu tieân cuûa Nhö Lai ñaùng thôø, ñaùng kính. Laïi nöõa, Thaùnh chuùng cuûa Nhö Lai raát hoøa thuaän, thaønh töïu phaùp tuøy phaùp, thaønh töïu giôùi, thaønh töïu trí tueä, thaønh töïu giaûi thoaùt, thaønh töïu giaûi thoaùt tri kieán. Thaùnh chuùng goàm coù boán ñoâi, taùm baäc. Ñaây laø Thaùnh chuùng cuûa Nhö Lai ñaùng kính, ñaùng quyù, laø ruoäng
phöôùc lôùn cuûa theá gian. Ñoù goïi laø coâng ñöùc thöù hai cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, Nhö Lai coù boán boä chuùng ñeàu hoïc taäp, thöïc haønh phaùp caàn ñöôïc thöïc haønh, khoâng quaáy nhieãu Nhö Lai theâm nöõa. Ñoù goïi laø coâng ñöùc thöù ba cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, Theá Toân, con thaáy doøng Saùt-lôïi, Baø-la-moân, Cö só, Sa-moân, taøi cao, hôn ñôøi ñeàu taäp hoïp laïi baøn luaän: “Chuùng ta phaûi ñem luaän ñeà naøy ñeán hoûi Nhö Lai. Neáu Sa-moân Cuø-ñaøm kia khoâng ñaùp luaän ñeà naøy thì oâng aáy coøn yeáu keùm. Neáu coù theå ñaùp thì chuùng ta seõ khen hay.” Luùc aáy, boán doøng hoï ñeán choã Theá Toân maø hoûi luaän naøy, hoaëc laïi coù ngöôøi im laëng. Baáy giôø, Theá Toân vì hoï maø thuyeát phaùp. Sau khi nghe phaùp xong hoï khoâng hoûi theâm gì nöõa, huoáng chi laïi muoán tranh luaän vaø ñeàu thôø Nhö Lai laøm Thaày. Ñoù goïi laø coâng ñöùc thöù tö cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, coù saùu möôi hai kieán giaûi ngoaïi ñaïo löøa doái ngöôøi ñôøi, khoâng hieåu chaùnh phaùp do ñoù ñöa ñeán ngu si. Nhöng Nhö Lai coù theå tröø caùc nghieäp taø kieán naøy, söûa cho hoï Chaùnh kieán. Ñoù goïi laø coâng ñöùc thöù naêm cuûa Nhö Lai. Laïi nöõa, chuùng sinh taïo aùc bôûi thaân, mieäng, yù. Neáu maïng chung maø nhôù nghó coâng ñöùc Nhö Lai thì ñöôïc lìa ba ñöôøng döõ, ñöôïc sinh leân trôøi. Cho duø laø ngöôøi cöïc aùc, cuõng ñöôïc sinh leân trôøi. Ñoù goïi laø coâng ñöùc thöù saùu cuûa Nhö Lai. Vì vaäy neân chuùng sinh naøo thaáy Nhö Lai cuõng ñeàu sinh taâm cung kính maø cuùng döôøng Ngaøi. Theá Toân baûo: –Laønh thay, laønh thay! Ñaïi vöông, coù theå ôû tröôùc Nhö Lai roáng tieáng roáng sö töû, dieãn baøy coâng ñöùc cuûa Nhö Lai! Cho neân, ñaïi vöông, haõy thöôøng khôûi taâm höôùng veà Nhö Lai. Ñaïi vöông, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy. Baáy giôø, Theá Toân vì vua Ba-tö-naëc noùi phaùp vi dieäu khieán sinh hoan hyû. Ñaïi vöông sau khi nghe Phaät thuyeát phaùp roài, töø choã ngoài ñöùng daäy, ñaûnh leã saùt chaân Theá Toân roài lui ñi. Sau ñoù khoâng laâu, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Caùc oâng neân cuùng döôøng phaùp naøy, kheùo tuïng nieäm. Vì sao? Vì ñaây laø nhöõng ñieàu vua Ba-tö-naëc ñaõ noùi. Caùc oâng cuõng neân vì boán boä chuùng giaûng roäng nghóa aáy. Caùc Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy. Baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe nhöõng ñieàu Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 11
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät ôû trong Ca-lan-ñaø Truùc vieân, cuøng chuùng ñaïi Tyø-kheo naêm traêm vò. Luùc aáy, vua A-xaø-theá baûo quaàn thaàn: –Caùc khanh haõy nhanh chuaån bò xe baûo vuõ. Ta muoán ñeán gaëp Theá Toân. Quaàn thaàn vaâng leänh vua, chuaån bò xe baûo vuõ, roài ñeán tröôùc taâu vua: –Ñaõ chuaån bò xe xong. Xin vua bieát ñuùng thôøi. Vua leân xe baûo vuõ, ñi ñeán choã Theá Toân, ñaûnh leã saùt chaân, ngoài qua moät beân. Baáy giôø, vua A-xaø-theá baïch Theá Toân: –Cuùi xin Theá Toân nhaän lôøi thænh cuûa con kieát haï chín möôi ngaøy ôû thaønh La-duyeät. Theá Toân im laëng nhaän lôøi thænh cuûa vua. Khi vua thaáy Theá Toân ñaõ im laëng nhaän lôøi thænh, lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, ñaûnh leã saùt chaân roài lui ñi. Baáy giôø, vua A-xaø-theá tuøy thôøi cuùng döôøng y phuïc, ñoà aên thöùc uoáng, giöôøng naèm,
ngoïa cuï, thuoác men trò beänh. Luùc aáy, quyû thaàn trong thaønh Tyø-xaù-ly raát loäng haønh, laøm cho ngöôøi daân töû vong voâ soá keå, trong moät ngaøy maø ngöôøi cheát coù ñeán soá traêm. Quyû thaàn La-saùt ñaày daãy trong aáy. Beänh nhaân maët muõi vaøng voït, sau ba, boán ngaøy thì cheát. Nhaân daân thaønh Tyø-xaù-ly hoaûng sôï, taäp hôïp laïi moät choã cuøng baøn baïc: –Ñaïi thaønh naøy raát thònh vöôïng, ñaát toát ñöôïc muøa, ngöôøi giaøu vui voâ haïn, gioáng nhö Thieân cung, choã ôû Ñeá Thích. Nhöng nay bò quyû thaàn naøy laøm haïi, seõ töû vong heát, hoang vaéng nhö nuùi röøng. Ai coù thaàn ñöùc ñeå tröø tai hoïa naøy? Roài moïi ngöôøi daân töï baûo vôùi nhau: –Chuùng ta nghe noùi Sa-moân Cuø-ñaøm ñeán choã naøo thì nôi ñoù taø ma, aùc quyû khoâng ñeán gaàn quaáy nhieãu ñöôïc. Neáu Nhö Lai ñeán ñaây, caùc quyû thaàn naøy töï taåu taùn. Nhöng hieän nay Theá Toân ñang ôû trong thaønh La-duyeät kia, ñang ñöôïc vua A-xaø-theá cuùng döôøng; e raèng Ngaøi seõ khoâng ñeán giaùo hoùa choán naøy. Hoaëc laïi coù ngöôøi noùi: –Nhö Lai coù Töø bi lôùn, thöông töôûng chuùng sinh, nhìn thaáy taát caû khaép nôi; ngöôøi chöa khieán cho ñöôïc ñoä, nhö meï thöông yeâu con, khoâng boû rôi baát cöù moät chuùng sinh naøo. Neáu coù ngöôøi thænh, Nhö Lai ñeán lieàn. Vua A-xaø-theá chaéc khoâng giöõ laïi ñöôïc. Ai coù theå chòu ñi ñeán nöôùc vua A-xaø-theá maø baïch Theá Toân raèng: “Nay trong thaønh chuùng con ñang gaëp nguy khoán naøy. Cuùi xin Theá Toân thöông xoùt chieáu coá?” Luùc aáy, coù ñaïi tröôûng giaû teân Toái Ñaïi ñang hoïp trong chuùng naøy. Moïi ngöôøi noùi vôùi tröôûng giaû: –Chuùng ta nghe noùi, Sa-moân Cuø-ñaøm ñeán nôi naøo thì nôi ñoù taø ma aùc quyû khoâng theå laøm haïi. Neáu Nhö Lai ñeán choán naøy, coù theå tröø ñöôïc tai hoïa naøy lieàn. Ngaøi haõy ñeán choã Theá Toân baïch ñaày ñuû yù naøy, ñeå cho thaønh quaùch naøy ñöôïc toàn taïi laâu daøi. Tröôûng giaû im laëng nhaän lôøi moïi ngöôøi, lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, ñi veà nhaø. Veà ñeán nôi, saép xeáp haønh trang ñi ñöôøng, daãn theo nhöõng ngöôøi haàu, ñeán choã Theá Toân, ñaûnh leã saùt chaân vaø ngoài qua moät beân. Luùc aáy, tröôûng giaû baïch Theá Toân: –Nhaân daân trong thaønh Tyø-xaù-ly gaëp tai hoaïn naøy, nhaân daân töû vong raát nhieàu. Trong thaønh aáy, moãi ngaøy coù haøng traêm chieác xe noái tieáp nhau chôû xaùc cheát coù ñeán soá traêm. Cuùi xin Theá Toân giuõ loøng thöông tình cöùu vôùt, khieán cho nhöõng ngöôøi coøn laïi mau choïn choã an oån ñeå ñöôïc voâ söï. Chuùng con laïi nghe Theá Toân ñeán choã naøo, nôi ñoù Thieân, Long, Quyû thaàn ñeán gaàn quaáy nhieãu. Cuùi xin Ngaøi chieáu coá ñeán trong thaønh kia ñoä, cho daân chuùng kia soáng an oån voâ söï. Theá Toân baûo: –Nay Ta ñaõ nhaän lôøi thænh cuûa vua A-xaø-theá thaønh La-duyeät roài. Chö Phaät Theá Toân khoâng coù hai lôøi. Neáu vua A-xaø-theá chaáp nhaän, Nhö Lai seõ ñeán. Tröôûng giaû Toái Ñaïi baïch Phaät: –Vieäc naøy raát khoù. Vua A-xaø-theá chaéc khoâng bao giôø ñeå cho Nhö Lai ñi ñeán nöôùc kia. Vì sao? Vì vua A-xaø-theá ñoái vôùi ñaát nöôùc chuùng con khoâng coù maûy may thieän caûm, luùc naøo cuõng tìm caùch muoán haïi nhaân daân nöôùc con. Neáu vua A-xaø-theá thaáy con, lieàn baét gieát con ngay huoáng chi laø cho trình baøy vieäc naøy. Neáu nghe noùi nhaân daân nöôùc con bò quyû thaàn laøm haïi thì oâng ta seõ vui möøng voâ cuøng. Theá Toân baûo: –Chôù coù lo sôï. OÂng haõy ñi ñeán choã vua, maø taâu vieäc naøy raèng: “Nhö Lai ñaõ baùo tröôùc veà baûn thaân vua roài, ñieàu ñoù hoaøn toaøn khoâng hö doái, khoâng hai lôøi. Phuï vöông ngaøi
khoâng loãi maø bò baét gieát. Ñaùng ra ngaøi sinh vaøo trong ñòa nguïc A-tyø traûi qua moät kieáp. Nhöng nay ngaøi ñaõ lìa toäi naøy roài, ñaõ söûa ñoåi toäi loãi kia; ñaõ thaønh töïu tín caên trong phaùp Nhö Lai. Nhôø goác ñöùc naøy maø dieät ñöôïc toäi ñoù, vónh vieãn khoâng coøn soùt. Ñoái thaân naøy sau khi cheát, seõ sinh vaøo ñòa nguïc Phaùch caàu6. ÔÛ ñoù, maïng chung seõ sinh leân Töù Thieân vöông; ôû ñoù maïng chung seõ sinh leân Heâ thieân; ôû treân Heâ thieân maïng chung seõ sinh trôøi Ñaâu-thuaät, trôøi Hoùa töï taïi, trôøi Tha hoùa töï taïi, roài trôû laïi keá ñeán trôøi Töù Thieân vöông. Ñaïi vöông neân bieát, trong hai möôi kieáp khoâng ñoïa ñöôøng döõ, thöôøng sinh trong loaøi ngöôøi. Thaân cuoái cuøng vôùi loøng tin kieân coá caïo boû raâu toùc, maëc ba phaùp y, xuaát gia hoïc ñaïo thaønh Bích-chi- phaät Tröø AÙc.” Vua aáy nghe nhöõng lôøi naøy xong, seõ vui möøng hôùn hôû khoâng töï döøng ñöôïc, roài cuõng seõ baûo oâng nhöõng lôøi naøy: “Nay oâng coù öôùc nguyeän gì, ta cuõng seõ khoâng töø choái.” Tröôûng giaû baïch Theá Toân: –Nay con seõ nöông vaøo oai thaàn Theá Toân, ñeán choã vua kia. Roài töø choã ngoài ñöùng daäy, ñaûnh leã saùt chaân, ñeán choã vua kia. Baáy giôø, vua A-xaø-theá cuøng quaàn thaàn ôû treân ñieän cao, ñang coù vieäc baøn luaän. Luùc aáy, ñaïi tröôûng giaû ñeán tröôùc vua. Töø xa, vua nhìn thaáy oâng ñeán, baûo caùc quaàn thaàn: –Neáu ngöôøi kia ñeán choã naøy, caùc khanh muoán baét laøm gì? Coù ngöôøi noùi: –Chuùng ta seõ baét chaët naêm khuùc. Laïi coù ngöôøi noùi: –Chuùng ta seõ beâu ñaàu. Vua A-xaø-theá noùi: –Caùc khanh haõy baét gieát ngay ñi. Khoâng caàn gaëp ta. Tröôûng giaû khi nghe nhöõng lôøi naøy, raát lo sôï, lôùn tieáng noùi: –Toâi laø söù giaû cuûa Phaät. Vua nghe ñeán tieáng Phaät, lieàn böôùc xuoáng gheá, goái höõu quyø saùt ñaát, höôùng veà choã Nhö Lai, hoûi tröôûng giaû: –Nhö Lai daïy ñieàu gì? Tröôûng giaû ñaùp: –Nhö Lai ñaõ thoï kyù Thaùnh vöông roài, ñieàu ñoù khoâng coù hö doái, nhöõng gì ñaõ noùi ra hoaøn toaøn khoâng hai lôøi. Vua baét vua cha gieát, duyeân goác toäi naøy seõ vaøo trong ñòa nguïc A- tyø traûi qua moät kieáp; nhöng sau ñoù vua ñaõ kòp thôøi söûa loãi ñoái vôùi Nhö Lai. Nay seõ sinh vaøo ñòa nguïc Phaùch caàu; ôû ñoù maïng chung seõ sinh leân Töù Thieân vöông, roài laàn löôït sinh ñeán Tha hoùa töï taïi thieân, roài keá ñeán trôû laïi sinh veà trong Töù Thieân vöông. Trong hai möôi kieáp, khoâng ñoïa vaøo ba ñöôøng döõ, löu chuyeån trong trôøi ngöôøi. Thaân cuoái cuøng vôùi loøng tin kieân coá, xuaát gia hoïc ñaïo teân laø Bích-chi-phaät Tröø AÙc. Vua nghe xong, vui möøng hôùn hôû khoâng töï kieàm cheá ñöôïc, lieàn baûo vôùi tröôûng giaû: –Giôø oâng coù öôùc nguyeän gì, ta seõ ban cho. Tröôûng giaû taâu: –Sôû nguyeän cuûa thaàn, xin vua chôù töø choái. Vua A-xaø-theá noùi: –OÂng cöù noùi öôùc nguyeän gì, ta seõ khoâng töø choái. Tröôûng giaû taâu:
Phaùch caàu 珀毬. TNM: Phaùch cuùc 珀毱. 6.
–Nhaân daân thaønh Tyø-xaù-ly gaëp tai naïn, bò quyû thaàn laøm haïi, khoâng theå keå heát. Nay, La-saùt quyû thaàn raát laø baïo ngöôïc. Cuùi xin ñaïi vöông baèng loøng ñeå Theá Toân ñeán ñaát nöôùc aáy, khieán cho quyû thaàn aáy ñeàu taåu taùn. Vì sao? Chuùng toâi töøng nghe, nôi naøo Nhö Lai ñeán thì trôøi, roàng, quyû thaàn, khoâng ñöôïc tuøy tieän. Xin ñaïi vöông baèng loøng ñeå Theá Toân ñeán nöôùc aáy. Vua nghe nhöõng lôøi naøy xong, lieàn thôû daøi, baûo vôùi tröôûng giaû raèng: –Nguyeän naøy quaù lôùn, chaúng phaûi ngöôøi thöôøng ñaùp öùng ñöôïc. Neáu oâng xin ta thaønh quaùch, xoùm laøng, cuûa baùu, vôï con thì ta seõ tuøy khoâng tieác. Ta khoâng ngôø oâng laïi xin thænh Theá Toân. Nhöng ta tröôùc ñaõ lôõ höùa seõ chaáp nhaän lôøi nguyeän ñoù. Nay tuøy yù oâng. Khi aáy, tröôûng giaû heát söùc vui möøng, lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, töø giaõ lui ñi. Ñeán choã Theá Toân, baïch raèng: –Vua A-xaø-theá ñaõ ñoàng yù ñeå Theá Toân ñeán nöôùc kia. Theá Toân baûo: –OÂng haõy veà tröôùc. Nhö Lai töï seõ bieát thôøi! Tröôûng giaû ñaûnh leã saùt chaân, nhieãu Phaät ba voøng, roài lui ñi. Baáy giôø, vaøo buoåi saùng sôùm, Theá Toân daãn caùc Tyø-kheo tröôùc sau vaây quanh rôøi khoûi Ca-lan-ñaø Truùc vieân ñeán thaønh Tyø-xaù-ly. Luùc aáy, vua A-xaø-theá ôû treân laàu cao, vôùi moät ngöôøi haàu caàm loïng che. Töø xa, troâng thaáy Theá Toân baáy giôø höôùng veà nöôùc kia, lieàn töï than thôû vôùi ngöôøi haàu: –Chuùng ta ñaõ bò tröôûng giaû naøy löøa doái. Giôø ta soáng maø laøm gì, khi Nhö Lai ñaõ ñi khoûi nöôùc naøy? Baáy giôø, vua A-xaø-theá mang naêm traêm caây loïng theo tieãn Theá Toân, vì sôï buïi baùm thaân Theá Toân. Laïi coù naêm traêm caây loïng baùu ôû thaønh La-duyeät theo sau Theá Toân. Thích Ñeà-hoaøn Nhaân bieát nhöõng yù nghó trong taâm Theá Toân, laïi duøng naêm traêm caây loïng baùu che treân khoâng trung, vì sôï buïi baùm vaøo thaân Nhö Lai. Caùc thaàn soâng cuõng mang naêm traêm caây loïng baùu che treân hö khoâng. Luùc naøy nhaân daân thaønh Tyø-xaù-ly nghe Theá Toân ñang vaøo thaønh, cuõng mang naêm traêm caây loïng baùu ñeán tröôùc ñoùn Theá Toân. Baáy giôø, coù hai ngaøn naêm traêm caây loïng baùu treo treân hö khoâng. Khi Theá Toân thaáy nhöõng caây loïng naøy, lieàn mæm cöôøi. Ñaây laø phaùp thöôøng cuûa chö Phaät Theá Toân, luùc Nhö Lai mæm cöôøi, trong mieäng lieàn phaùt ra aùnh saùng naêm maøu laø xanh, vaøng, traéng, ñen, ñoû.7 Thò giaû A-nan thaáy aùnh saùng naøy, lieàn suy nghó: “Ñaây laø nhaân duyeân gì? Neáu Theá Toân cöôøi, aét coù nhaân duyeân, khoâng phaûi vieäc suoâng.” A-nan beøn quyø xuoáng, chaép tay baïch Theá Toân: –Nhö Lai hoaøn toaøn khoâng cöôøi voâ côù maø cöôøi aét coù duyeân do. Theá Toân baûo: –Nay oâng coù thaáy hai ngaøn naêm traêm caây loïng baùu naøy cuùng döôøng Nhö Lai khoâng? A-nan baïch: –Thöa vaâng, coù thaáy. Theá Toân baûo: –Neáu Nhö Lai khoâng xuaát gia hoïc ñaïo thì seõ laøm Chuyeån luaân thaùnh vöông, cai trò nhaân daân trong hai ngaøn naêm traêm ñôøi. Vì Nhö Lai xuaát gia hoïc ñaïo, neân khoâng nhaän nhöõng caây loïng baùu naøy. A-nan, neân bieát, trong quaù khöù laâu xa, coù vò vua teân Thieän Hoùa Trò ôû nöôùc Maät-hy-la
7. Coù theå dòch giaû theo taäp quaùn keå naêm maøu cuûa Trung Quoác. Caùc kinh chæ keå boán maøu, tröø maøu ñen.
cai trò ñuùng phaùp, giaùo hoùa tieáp naïp coù phöông phaùp; thoáng trò caû Dieâm-phuø-lyù-ñòa8 naøy, khoâng ai laø khoâng quy thuaän. Baáy giôø, vua naøy coù taùm vaïn boán ngaøn phu nhaân theå nöõ, ñeàu thuoäc doøng saùt-lôïi. Ñeä nhaát phu nhaân teân Nhaät Quang, khoâng coù con caùi noái doõi. Luùc baáy giôø, vua naøy töï nghó: “Hieän ta thoáng trò Dieâm-phuø-lyù-ñòa naøy, maø nay khoâng coù con caùi.” Vua lieàn höôùng veà caùc thaàn nuùi, thaàn caây, thaàn minh, trôøi ñaát, caàu coù con caùi. Traûi qua trong voøng chöa ñöôïc vaøi ngaøy, phu nhaân mang thai. Luùc aáy, phu nhaân Nhaät Quang taâu vua: –Ñaïi vöông neân bieát, nay thieáp bieát ñaõ coù thai, neân caàn töï giöõ gìn.” Laïi traûi qua taùm, chín thaùng, sinh ñöôïc moät nam nhi, töôùng maïo xinh ñeïp, maët nhö maøu hoa ñaøo. Phu nhaân thaáy vaäy raát vui möøng, boàng ñeán vua xem. Vua thaáy vui möøng hôùn hôû khoâng töï döøng ñöôïc. Taùm vaïn boán ngaøn phu nhaân thaáy sinh thaùi töû, moïi ngöôøi cuõng ñeàu vui möøng. Luùc aáy, vua trieäu caùc quaàn thaàn, quoác sö, ñaïo só, ñeå xem töôùng, laïi ñaët teân ñeå ñôøi truyeàn goïi. Ngöôi töôùng ñeán tröôùc, taâu vua: “Nay sinh thaùi töû raát xinh ñeïp, khaùc haün ngöôøi ñôøi, ai thaáy maø khoâng yeâu meán. Nay ñaët teân laø AÙi Nieäm.” Sau khi ñaët teân thaùi töû xong, hoï ñeàu trôû veà nôi ôû. Luùc aáy, quoác vöông yeâu meán thaùi töû chöa töøng rôøi maét. Vua xaây cho thaùi töû giaûng ñöôøng theo ba muøa, laïi cho caùc theå nöõ ôû ñaày trong ñoù ñeå vui ñuøa cuøng thaùi töû. Baáy giôø, thaùi töû töï nghó: “Caùc theå nöõ trong ñaây, coù ai toàn taïi maø khoâng lìa theá gian, cuõng khoâng bieán ñoåi chaêng? Nhìn xem trong boïn hoï taát caû ñeàu voâ thöôøng, khoâng coù ai laø thöôøng coøn ôû theá gian; taát caû ñeàu huyeãn nguïy, khoâng coù chaân thaät. Nhöng laïi laøm cho moïi ngöôøi ñaém ñuoái, ñam meâ, khoâng bieát xa lìa. Nay ta caàn gì nhöõng thöù aáy. Haõy boû maø hoïc ñaïo.” Ngay trong ngaøy ñoù, thaùi töû AÙi Nieäm lieàn caïo boû raâu toùc, ñaép ba phaùp y, xuaát gia hoïc ñaïo. Vaø cuõng trong ñeâm ñoù, thaùi töû ñaõ döùt saïch caùc keát söû troùi buoäc, tö duy thaáy caùc phaùp taäp khôûi thaûy ñeàu bò tieâu dieät, thaønh Bích-chi-phaät. Sau ñoù lieàn noùi keä naøy: Duïc laø phaùp voâ thöôøng Bieán ñoåi, khoâng ñònh chaét Bieát chuùng laø hoïa lôùn Ñi rieâng, khoâng theo chuùng. Sau khi noùi keä naøy xong, lieàn bay leân hö khoâng, nhieãu quanh thaønh Maät-hi-la kia ba voøng. Luùc aáy, quoác vöông ôû treân ñieän cao, ñang vui ñuøa cuøng caùc cung nöõ, thaáy Bích-chi- phaät bay quanh thaønh ba voøng, heát söùc vui möøng khoâng theå töï kieàm cheá ñöôïc, töï nghó: “Thaùi töû con ta ñang bay treân hö khoâng gioáng nhö chim vaäy.” Nhaø vua coøn khoâng bieát thaùi töû ñaõ thaønh Bích-chi-phaät neân baûo raèng: “Nay con haõy haï xuoáng treân ñieän naøy cuøng ta vui ñuøa vôùi nhau.” Baáy giôø, naøy A-nan, Bích-chi-phaät kia, vì muoán ñoä cha meï, neân haï xuoáng treân ñieän. Luùc aáy, vua noùi: “Hoâm nay sao thaùi töû maëc y phuïc theå nöõ naøy, laïi caïo raâu toùc, khaùc haún ngöôøi thöôøng?” Bích-chi-phaät noùi: “Nhöøng gì con ñang maëc laø cao quyù khaùc thöôøng, chaúng phaûi laø ñoà maø ngöôøi thöôøng quen duøng.” Vua laïi hoûi: “Vì sao con khoâng vaøo trong cung?” Bích-chi-phaät noùi: “Töø ñaây veà sau con khoâng ñuoåi theo duïc voïng nöõa, cuõng khoâng ham muoán soáng trong naêm duïc naøy.” Vua noùi: “Neáu khoâng thích trong naêm duïc naøy thì haõy ôû
Dieâm-phuø-lyù-ñòa 閻浮里地, (Skt. Jambudvipa); caùc choã khaùc aâm Dieâm-phuø-ñòa. Phieân aâm khoâng thoáng 8.
nhaát trong baûn Haùn.
trong vöôøn sau cuûa ta.” Baáy giôø, vua thaân haønh ñeán trong vöôøn, taïo döïng phoøng xaù. Khi aáy, vì muoán ñoä cha meï neân Bích-chi-phaät vaøo ôû trong khu vöôøn ñoù, nhaän söï cuùng döôøng cuûa vua. Moät thôøi gian sau, vaøo Baùt-nieát-baøn trong Nieát-baøn giôùi voâ dö. Vua ñöa Xaù-lôïi ñi hoûa thieâu, roài xaây thaùp thôø. Vua cho xaây thaùp lôùn taïi moät môi kia. Moät hoâm raõnh roãi, vua ñeán trong vöôøn ngaém caûnh, thaáy ngoâi thaùp ñaõ bò hö naùt, lieàn suy nghó: “Ñoù laø thaùp thôø con ta. Nay noù ñaõ bò hö naùt, suïp ñoå.” Khi aáy, quoác vöông vì loøng thöông yeâu chöa döùt, lieàn ñem caây loïng cuûa mình che leân treân thaùp kia. Naøy A-nan, chôù coù nghó ai khaùc. Vua Thieän Hoùa luùc baáy giôø chính laø thaân Ta. Luùc aáy vì con, neân ñaõ ñem moät caây loïng che leân treân thaùp. Nhôø nhaân duyeân phöôùc ñöùc naøy, maø löu chuyeån trong coõi trôøi ngöôøi, haøng traêm ngaøn laàn laøm Chuyeån luaân thaùnh vöông, hoaëc laøm Ñeá Thích, Phaïm thieân. Luùc aáy, Ta khoâng bieát vò aáy laø Bích-chi-phaät. Neáu ta bieát ñoù laø Bích-chi-phaät thì phöôùc ñöùc khoâng theå tính heát ñöôïc. Neáu Nhö Lai khoâng thaønh ñaïo Voâ thöôïng Chaùnh chaân thì seõ ñöôïc laøm Chuyeån luaân thaùnh vöông hai ngaøn naêm traêm laàn nöõa ñeå daïy ñôøi. Do ñaõ thaønh ñaïo neân nay coù hai ngaøn naêm traêm caây loïng töï nhieân öùng hieän. Naøy A-nan, vì lyù do ñoù maø Nhö Lai mæm cöôøi. Thöøa söï chö Phaät coù coâng ñöùc khoâng theå keå heát nhö vaäy. Cho neân, A-nan, oâng haõy tìm caàu phöông tieän cuùng döôøng chö Phaät Theá Toân. A-nan, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy. Roài Theá Toân daãn caùc Tyø-kheo ñeán thaønh Tyø-xaù-ly, ñöùng ôû trong coång thaønh noùi keä naøy: Nay ñaõ thaønh Nhö Lai Chí toân treân theá gian Baèng lôøi chaân thaät naøy Tyø-xaù-ly bình yeân. Ñaây laø Phaùp chaân thaät Daãn ñeán Nieát-baøn giôùi Baèng lôøi chaân thaät naøy Tyø-xaù-ly yeân bình. Ñaây laø Taêng chaân thaät Chuùng Hieàn thaùnh baäc nhaát Baèng lôøi chaân thaät naøy Tyø-xaù-ly yeân bình. Loaøi hai chaân an oån Loaøi boán chaân cuõng vaäy Khaùch ñi ñöôøng an laønh Khaùch ñeán cuõng nhö vaäy. Ngaøy ñeâm ñöôïc an oån Khoâng coù ai quaáy nhieãu Baèng lôøi chaân thaät naøy Tyø-xaù-ly yeân bình.9
9. Cf. Paøli, Ratanasutta (kinh Tam Baûo), ñöôïc xem nhö hoä chuù (paritta), ñoïc khi caàu an: Yaö kióci vittaö idha vaø huraö vaø, saggesu vaø yaö ratanaö paòìtaö; na no samaö atthi tathaøgatena, idampi buddhe ratanaö paòìtaö; etena saccena suvatthi hotu… “Duø trong ñôøi naøy hay ñôøi khaùc, hay treân Thieân giôùi,
Khi Nhö Lai noùi baøi keä aáy xong, La-saùt quyû thaàn, moãi loaøi töï taåu taùn, khoâng coøn ôû yeân choã ñoù nöõa, khoâng coøn trôû vaøo thaønh Tyø-xaù-ly ñöôïc nöõa. Nhöõng ngöôøi maéc beänh ñeàu ñöôïc khoûi beänh. Baáy giôø, Theá Toân ñi truù beân bôø ao Di haàu. Nhaân daân trong nöôùc thöøa söï, cuùng döôøng y phuïc, ñoà aên thöùc uoáng, giöôøng naèm, ngoïa cuï, thuoác men trò beänh. Tuøy theo khaû naêng giaøu ngheøo cuûa hoï, moãi ngöôøi mang côm nöôùc cuùng döôøng Phaät cuøng Taêng Tyø-kheo. Hoï cuõng thoï baùt quan trai, khoâng maát thôøi tieát. Luùc aáy, noäi thaønh Tyø-xaù-ly coù saùu Toâng sö ñang du hoùa ôû ñaây. Saùu Toâng sö ñoù laø Baát-lan-ca-dieáp, A-di-suûy10, Cuø-da-laâu, Ba-höu-ca-chieân, Tieân-tæ-loâ-trì, Ni-kieàn Töû. Saùu Toâng sö taäp hoïp moät choã, baøn luaän: –Sa-moân Cuø-ñaøm naøy truù taïi thaønh Tyø-xaù-ly, ñöôïc nhaân daân cuùng döôøng. Coøn chuùng ta khoâng ñöôïc nhaân daân cuùng döôøng. Chuùng ta haõy ñeán tranh luaän cuøng oâng aáy, xem ai ñaéc thaéng, ai bò baïi. Baát-lan-ca-dieáp noùi: –Caùc Sa-moân, Baø-la-moân chöa bò ngöôøi chæ trích, maø tìm caùch ñeán caät vaán; ñoù chaúng phaûi phaùp Sa-moân, Baø-la-moân. Nhöng Sa-moân Cuø-ñaøm naøy chöa bò ngöôøi chæ trích, maø tìm caùch ñeán naïn vaán, chuùng ta laøm sao coù theå tranh luaän vôùi oâng ta ñöôïc? A-di-suûy noùi: –Khoâng coù thí, khoâng coù (ngöôøi) nhaän, cuõng khoâng coù ngöôøi cho, cuõng khoâng coù ñôøi naøy, ñôøi sau, khoâng coù loaøi hoùa sinh, cuõng khoâng coù baùo thieän, aùc. Cöøu-da-laâu noùi: –ÔÛ beân bôø naøy Haèng thuûy gieát voâ soá ngöôøi, chaát thòt thaønh nuùi, ôû beân bôø kia Haèng thuûy taïo caùc coâng ñöùc. Duyeân ñaây, ñeàu chaúng coù baùo thieän aùc11. Ba-höu-ca-chieân noùi: –Giaû söû ôû beân traùi Haèng thuûy, duø coù boá thí, giöõ giôùi, tuøy thôøi cung caáp khoâng ñeå ai thieáu, cuõng laïi khoâng phöôùc baùo naøy. Tieân-tæ-loâ-trì noùi: –Khoâng coù lôøi noùi, cuõng khoâng coù baùo lôøi noùi. Chæ im laëng laø khoaùi laïc. Ni-kieàn Töû noùi: –Coù ngoân ngöõ, cuõng coù baùo ngoân ngöõ. Sa-moân Cuø-ñaøm laø ngöôøi, ta cuõng laø ngöôøi. Cuø-ñaøm coù sôû tri, ta cuõng coù sôû tri. Sa-moân Cuø-ñaøm coù thaàn tuùc, ta cuõng coù thaàn tuùc. Neáu Sa-moân kia hieän moät thaàn tuùc, ta seõ hieän hai thaàn tuùc. Sa-moân hieän hai thaàn tuùc, ta seõ hieän boán Thaàn tuùc. OÂng aáy hieän boán, ta seõ hieän taùm. OÂng aáy hieän taùm, ta seõ hieän möôøi saùu. OÂng aáy hieän möôøi saùu, ta seõ hieän ba möôi hai. Luoân luoân taêng gaáp boäi, chöù khoâng bao giôø chòu khuaát phuïc; ñuû söùc ñeå thi ñaáu. Neáu oâng aáy khoâng chòu tranh luaän vôùi chuùng ta, töùc laø loãi cuûa oâng aáy. nhaân daân nghe roài seõ khoâng cuùng döôøng oâng ta nöõa. Chuùng ta seõ ñöôïc cuùng döôøng. Vaøo luùc ñoù, coù Tyø-kheo-ni nghe ñoàn, saùu Toâng sö ngoaïi ñaïo taäp hoïp laïi moät choã baøn vôùi nhau: “Sa-moân Cuø-ñaøm khoâng chòu tranh luaän vôùi ngöôøi. Chuùng ta ñuû ñeå ñaéc thaéng.”
khoâng coù taøi baûo vi dieäu naøo saùnh vôùi Ñöùc Nhö Lai. ÔÛ ñaây, Phaät laø taøi baûo toái thaéng vi dieäu. Baèng söï thaät naøy, öôùc nguyeän taát caû ñeàu ñöôïc an laønh…” 耑, Ñoïc laø suûy cho phuø hôïp vôùi nguyeân aâm Phaïm (Paøli: Ajitakesakambala). 10.
11. Cf. Paøli, D. 2 Saømaóóaphala (R. i. 52), thuyeát voâ nghieäp (akiriya) cuûa Puøraòo Kassapo.
Khi aáy, Tyø-kheo-ni Thaâu-loâ-ni12 lieàn bay leân hö khoâng höôùng veà saùu Toâng sö kia maø noùi baøi keä naøy: Thaày ta khoâng ai baèng Toái toân, khoâng ai hôn Ta ñeä töû vò aáy Teân laø Thaâu-loâ-ni. Neáu ngöôi coù khaû naêng Haõy tranh luaän vôùi ta Ta seõ ñaùp töøng vieäc Nhö sö töû baét nai. Ngoaøi Toân sö toâi ra Khoâng ai laø Nhö Lai Nay Tyø-kheo-ni ta Ñuû haøng phuïc ngoaïi ñaïo. Sau khi Tyø-kheo-ni noùi baøi keä naøy xong, saùu Toâng sö coøn khoâng theå ngöôùc leân nhìn nhan saéc, huoáng chi cuøng tranh luaän. Luùc aáy, nhaân daân thaønh Tyø-xaù-ly töø xa troâng thaáy Tyø-kheo-ni ôû treân hö khoâng tranh luaän vôùi saùu Toâng sö, nhöng saùu Toâng sö khoâng theå ñaùp; moïi ngöôøi ñeàu reo vui möøng rôõ voâ cuøng: –Hoâm nay, saùu Toâng sö ñaõ chòu khuaát phuïc coâ aáy. Nhoùm saùu Toâng sö raát saàu öu, rôøi khoûi thaønh Tyø-xaù-ly maø ñi, khoâng vaøo thaønh nöõa. Luùc aáy, nhieàu Tyø-kheo nghe chuyeän Tyø-kheo-ni Thaâu-loâ tranh luaän thaéng saùu Toâng sö. Caùc vò aáy ñeán choã Theá Toân, ñaûnh leã saùt chaân, ñem nhaân duyeân naøy baïch ñaày ñuû leân Theá Toân. Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Tyø-kheo-ni Thaâu-loâ coù thaàn tuùc lôùn, coù oai thaàn lôùn, trí tueä, ña vaên, Ta thöôøng luùc naøo cuõng nghó nhö vaày: Khoâng coù ai laïi coù theå tranh luaän vôùi saùu Toâng sö. Chæ coù Nhö Lai vaø Tyø-kheo-ni naøy. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Caùc oâng coù thaáy Tyø-kheo-ni coù theå haøng phuïc ngoaïi ñaïo nhö Tyø-kheo-ni naøy khoâng? caùc Tyø-kheo ñaùp: –Thöa khoâng, Theá Toân! Theá Toân baûo: –Naøy caùc Tyø-kheo! Tyø-kheo-ni ñöùng ñaàu trong caùc Thanh vaên cuûa Ta, coù theå haøng phuïc ngoaïi ñaïo, chính laø Tyø-kheo-ni Thaâu-loâ.13 Baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe nhöõng ñieàu Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 12
Thaâu-loâ-ni 輸盧尼, nghi dö chöõ ni. Töùc Tyø-kheo-ni Thaâu-na ñöôïc noùi trong kinh soá 2 phaåm 5 treân. Coù theå 12.
ñoàng nhaát Paøli: Soòaø. 13. Xem kinh soá 2, phaåm 5: Tyø-kheo-ni Thaâu-na. Löu yù phieân aâm teân ngöôøi khoâng thoáng nhaát cuûa baûn Haùn naøy.
Nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Coù saùu xuùc xöù14. Nhöõng gì laø saùu? Laø caùc xöù nhö maét, tai, muõi, löôõi, thaân, yù. Ñoù laø saùu xöù. Phaøm phu khi maét thaáy saéc lieàn khôûi taâm ñaém nhieãm khoâng theå lìa boû. Do thaáy saéc, roài khôûi nhieãm ñaém, neân löu chuyeån sinh töû khoâng coù luùc naøo thoaùt. Saùu tình cuõng laïi nhö vaäy, khôûi töôûng nhieãm ñaém, yù khoâng theå lìa boû, do ñoù löu chuyeån khoâng coù luùc naøo thoaùt. Neáu ñeä töû Hieàn thaùnh cuûa Theá Toân, maét thaáy saéc roài khoâng khôûi ñaém tröôùc, khoâng coù taâm oâ nhieãm, töùc coù theå phaân bieät maét naøy laø phaùp voâ thöôøng, khoå, khoâng, phaùp chaúng phaûi thaân15. Saùu tình cuõng laïi nhö vaäy, khoâng khôûi taâm oâ nhieãm, phaân bieät saùu tình naøy laø voâ thöôøng, khoå, khoâng, phaùp chaúng phaûi thaân, phaûi tö duy ñieàu naøy thôøi lieàn ñöôïc hai quaû: Hoaëc ôû trong hieän phaùp ñaéc A-na-haøm, hoaëc A-la-haùn. Gioáng nhö coù ngöôøi raát ñoùi, muoán xay giaõ luùa, saøng xaûy cho saïch seõ ñeå naáu aên, tröø côn ñoùi khaùt. Ñeä töû cuûa Hieàn thaùnh cuõng laïi nhö vaäy, ñoái vôùi saùu tình naøy tö duy veà söï nhieãm oâ, baát tònh lieàn thaønh töïu ñaïo tích, nhaäp Voâ dö Nieát-baøn giôùi. Cho neân, Tyø-kheo, haõy tìm caàu phöông tieän dieät saùu tình naøy. Caùc Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy. Baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe nhöõng ñieàu Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
Nguyeân Haùn: Teá hoaït caùnh laïc nhaäp 細滑更樂入. Paøli: Phassaøyatana. 14.
Phi thaân 非身, töùc voâ ngaõ. 15.