KINH TAÊNG NHAÁT A-HAØM QUYEÅN 43
Phaåm 47: THIEÄN AÙC
KINH SOÁ 1
Nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû taïi nöôùc Xaù-veä, trong vöôøn Kyø thoï Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø Theá Toân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: –Chuùng sinh naøo phuïng haønh möôøi phaùp, seõ sinh leân trôøi. Laïi haønh möôøi phaùp seõ sinh vaøo neûo döõ. Laïi haønh möôøi phaùp, nhaäp Nieát-baøn giôùi. Tu haønh möôøi phaùp gì maø sinh vaøo neûo döõ? ÔÛ ñaây, coù ngöôøi saùt sinh, troäm cöôùp, daâm daät, noùi doái, yû ngöõ, aùc khaåu, hai löôõi, gaây ñaáu loaïn ñaây kia, taät ñoá, saân haän, khôi daäy taø kieán. Ñoù laø möôøi phaùp. Chuùng sinh naøo haønh möôøi phaùp nay seõ vaøo trong neûo döõ. Tu haønh möôøi phaùp gì ñöôïc sinh leân trôøi? ÔÛ ñaây, coù ngöôøi khoâng saùt sinh, khoâng troäm cöôùp, khoâng daâm daät, khoâng noùi doái, khoâng yû ngöõ, khoâng aùc khaåu, khoâng hai löôõi gaây ñaáu loaïn ñaây kia, khoâng taät ñoá, khoâng saân haän, khoâng khôi daäy taø kieán. Neáu ai haønh möôøi phaùp naøy seõ ñöôïc sinh leân trôøi. Tu haønh möôøi phaùp gì ñeán ñöôïc Nieát-baøn? Ñoù laø möôøi nieäm. Nieäm Phaät, nieäm Phaùp, nieäm Taêng Tyø-kheo, nieäm Thieân, nieäm Giôùi, nieäm Thí, nieäm Chæ töùc, nieäm An-ban, nieäm Thaân, nieäm Söï cheát. Ñoù laø tu haønh möôøi phaùp thì ñaït ñöôïc Nieát-baøn. Tyø-kheo neân bieát, haõy nieäm xaû ly möôøi phaùp sinh leân trôøi vaø sinh vaøo neûo döõ. Haõy nieäm töôûng möôøi phaùp khieán ñaït ñeán Nieát-baøn. Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy. Baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe nhöõng ñieàu Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 2
Nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû taïi nöôùc Xaù-veä, trong vöôøn Kyø thoï Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø Theá Toân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: –Do goác reã möôøi aùc maø ngoaïi vaät coøn suy hao, huoáng nöõa noäi phaùp. Nhöõng gì laø möôøi? Ñoù laø, ngöôøi saùt sinh, troäm cöôùp, daâm daät, noùi doái, yû ngöõ, aùc khaåu, hai löôõi, gaây ñaáu loaïn ñaây kia, taät ñoá, saân haän, khôi daäy taø kieán. Do quaû baùo cuûa saùt sinh, thoï maïng cuûa chuùng sinh raát vaén. Do söï laáy cuûa khoâng ñöôïc cho, chuùng sinh sinh vaøo choã ngheøo heøn. Do quaû baùo daâm daät, cöûa nhaø chuùng sinh khoâng ñöôïc trinh traéng. Do noùi doái, mieäng cuûa chuùng sinh coù muøi hoâi thoái, khoâng ñöôïc saïch thôm. Do yû ngöõ, ñaát ñai khoâng ñöôïc baèng phaúng. Do quaû baùo hai löôõi, ñaát moïc gai choâng. Do quaû baùo aùc khaåu, coù nhieàu ngoân ngöõ
khaùc nhau. Do taät ñoá, thoùc luùa khoâng doài daøo. Do quaû baùo saân haïi, coù nhieàu vaät ueá aùc. Do quaû baùo taø kieán, töï nhieân sinh taùm ñòa nguïc. Nhaân bôûi möôøi aùc baùo naøy khieán caùc ngoaïi vaät cuõng suy hao, huoáng nöõa vaät noäi thaân. Ñoù laø, Tyø-kheo, haõy nieäm traùnh xa möôøi phaùp aùc, tu haønh möôøi phaùp thieän. Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy. Baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe nhöõng ñieàu Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 3
Nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû taïi nöôùc Xaù-veä, trong vöôøn Kyø thoï Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø vua Ba-tö-naëc ñi ñeán Theá Toân, cuùi ñaàu laïy döôùi chaân, roài ngoài xuoáng moät beân. Khi aáy vua Ba-tö-naëc baïch Theá Toân raèng: –Nhö Lai coù noùi lôøi naøy chaêng: “Boá thí cho Ta thì ñöôïc phöôùc nhieàu; cho ngöôøi khaùc thì ñöôïc phöôùc ít. Haõy boá thí cho ñeä töû, chôù boá thí cho ngöôøi khaùc?” Giaû söû coù ai noùi ñieàu naøy, ngöôøi aáy khoâng huûy baùng phaùp cuûa Nhö Lai chaêng? Phaät noùi vôùi vua: –Ta khoâng noùi ñieàu naøy: “Chæ neân boá thí cho moät mình Ta, ñöøng boá thí cho ngöôøi khaùc.” Ñaïi vöông neân bieát, Ta thöôøng noùi ñieàu naøy: “Thöùc dö trong baùt cuûa Tyø-kheo, ñoå vaøo trong nöôùc cho nhuyeãn truøng aên coøn ñöôïc phöôùc, huoáng nöõa boá thí cho ngöôøi maø khoâng ñöôïc phöôùc sao? Tuy nhieân, ñaïi vöông, Ta coù noùi ñieàu naøy: “Boá thí cho ngöôøi trì giôùi ñöôïc phöôùc nhieàu hôn cho ngöôøi phaïm giôùi.” Ba-tö-naëc ôû tröôùc Phaät baïch raèng: –Kính vaâng, Theá Toân. Boá thí cho ngöôøi trì giôùi phöôùc nhieàu gaáp boäi hôn cho ngöôøi phaïm giôùi. Vua laïi baïch Phaät: –Ni-kieàn Töû ñeán noùi vôùi con raèng: “Sa-moân Cuø-ñaøm laø ngöôøi bieát huyeãn thaät, coù theå xoay chuyeån ngöôøi ñôøi.” Ñieàu naøy ñuùng chaêng? Sai chaêng? Phaät noùi: –Ñuùng vaäy, ñaïi vöông, nhö ñieàu vöøa noùi. Ta coù phaùp huyeãn coù theå xoay chuyeån ngöôøi ñôøi. Vua baïch Phaät: –Caùi gì goïi laø phaùp huyeãn coù theå xoay chuyeån? Phaät noùi: –Ngöôøi saùt sinh, toäi aáy khoù löôøng. Ngöôøi khoâng saùt sinh, thoï phöôùc voâ löôïng. Ngöôøi laáy cuûa khoâng cho, maéc toäi voâ löôïng. Ngöôøi khoâng troäm cöôùp ñöôïc phöôùc voâ löôïng. Ngöôøi daâm daät thoï toäi voâ löôïng. Ngöôøi khoâng daâm daät thoï phöôùc voâ löôïng. Ngöôøi taø kieán thoï toäi voâ löôïng, ngöôøi chaùnh kieán thoï phöôùc voâ löôïng. Phaùp huyeãn thuaät cuûa Ta chính xaùc ñöôïc hieåu laø nhö vaäy. Khi aáy vua Ba-tö-naëc baïch Phaät: –Theá gian naøy, bao goàm loaøi ngöôøi, ma hoaëc Thieân ma, cuøng caùc loaøi höõu hình neáu hieåu saâu saéc phaùp huyeãn thaät naøy seõ ñöôïc ñaïi haïnh. Töø nay veà sau, con khoâng cho pheùp ngoaïi ñaïo dò hoïc vaøo trong quoác giôùi cuûa con. Cho pheùp boán boä chuùng thöôøng xuyeân ôû
trong cung cuûa con vaø thöôøng ñöôïc cuùng döôøng tuøy theo nhu caàu. Phaät noùi: –Ñaïi vöông, chôù noùi nhö vaäy. Vì sao? Boá thí cho caùc loaøi suùc sinh coøn ñöôïc phöôùc; thaäm chí boá thí cho ngöôøi phaïm giôùi coøn ñöôïc phöôùc. Boá thí cho ngöôøi trì giôùi, phöôùc ñöùc khoù öôùc löôïng. Boá thí Tieân nhaân ngoaïi ñaïo ñöôïc moät öùc phöôùc. Boá thí cho Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø-hoaøn, A-na-haøm, A-la-haùn, Bích-chi-phaät vaø Phaät, phöôùc aáy khoù löôøng. Cho neân, ñaïi vöông, haõy khôi daäy taâm cuùng döôøng ñeä töû Thanh vaên cuûa chö Phaät trong töông lai vaø quaù khöù. Ñaïi vöông, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy. Baáy giôø vua ba-tö-naëc nghe nhöõng ñieàu Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 41
Nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû taïi nöôùc Xaù-veä, trong vöôøn Kyø thoï Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø soá ñoâng caùc Tyø-kheo sau böõa aên ñeàu tuï taäp taïi giaûng ñöôøng Phoå hoäi, cuøng baøn luaän caùc ñeà taøi naøy: luaän veà y aùo, phuïc söùc, aên uoáng; luaän veà laân quoác, giaëc cöôùp, chieán tranh; luaän veà uoáng röôïu, daâm daät, naêm thöù nhaïc; luaän veà vuõ, hyù kòch, kyõ nhaïc. Nhöõng luaän baøn khoâng thieát yeáu nhö vaäy khoâng keå xieát. Khi aáy, Theá Toân baèng Thieân nhó nghe caùc Tyø-kheo ñang thaûo luaän nhö vaäy, lieàn ñi ñeán giaûng ñöôøng Phoå hoäi, hoûi caùc Tyø-kheo: –Caùc oâng tuï taäp taïi ñaây muoán baøn luaän ñieàu gì? Caùc Tyø-kheo baïch Theá Toân: –Chuùng con cuøng baøn luaän nhöõng vaán ñeà khoâng thieát yeáu nhö vaäy. Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Thoâi, thoâi, Tyø-kheo! Chôù coù baøn luaän nhö vaäy. Vì sao? Nhöõng baøn luaän aáy phi nghóa2, cuõng khoâng daãn ñeán phaùp thieän. Khoâng do baøn luaän naøy maø ñöôïc tu haønh, khoâng ñaït ñeán choã Nieát-baøn dieät taän, khoâng ñöôïc ñaïo bình ñaúng cuûa Sa-moân. Ñoù laø nhöõng luaän baøn theá tuïc, khoâng phaûi laø luaän baøn chaân chaùnh höôùng ñeán. Caùc oâng ñaõ boû tuïc hoïc ñaïo, khoâng neân tö duy caùc ñeà taøi daãn ñeán baïi hoaïi nhö vaäy. Neáu muoán luaän baøn, caùc oâng haõy luaän baøn möôøi söï coâng ñöùc. Nhöõng gì laø möôøi? Tyø-kheo tinh caàn, thieåu duïc, tri tuùc, coù taâm duõng maõnh, ña vaên maø coù theå noùi phaùp cho ngöôøi, khoâng sôï haõi, giôùi luaät ñaày ñuû, Tam-muoäi thaønh töïu, trí tueä thaønh töïu, giaûi thoaùt thaønh töïu, giaûi thoaùt tri kieán thaønh töïu.3 Neáu muoán luaän baøn, caùc oâng haõy luaän möôøi ñeà taøi naøy. Vì sao? Chuùng thaám nhuaàn taát caû, mang laïi nhieàu lôïi ích, khieán coù theå tu phaïm haïnh, ñaït ñeán choã voâ vi dieät taän, laø thieát yeáu cuûa Nieát-baøn. Caùc oâng, caùc thieän gia nam töû, ñaõ xuaát gia hoïc ñaïo, haõy tö duy möôøi söï naøy. Luaän nhö vaäy laø luaän chaùnh phaùp, boû xa neûo döõ. Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy. Baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe nhöõng ñieàu Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
1. Paøli, A. X. 69 Kathaøvatthu 1 (R. v. 128). 2. Phi nghóa, ñöôïc hieåu laø khoâng lieân heä muïc ñích cöùu caùnh. 3. Paøli: Dasayimaøni kathaøvatthuøni (möôøi luaän söï): Appiccha (thieåu duïc), santuææhi (tri tuùc), paviveka (vieãn ly), asaösagga (khoâng quaàn tu), vìriyaørambha (tinh taán), sìla (giôùi), samaødhi (ñònh), paóóaø (tueä), vimutti (giaûi thoaùt), vimuttióaøòadassana (giaûi thoaùt tri kieán).
KINH SOÁ 5
Nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû taïi nöôùc Xaù-veä, trong vöôøn Kyø thoï Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø soá ñoâng caùc Tyø-kheo ñeàu tuï taäp taïi giaûng ñöôøng Phoå hoäi, cuøng baøn luaän nhö vaày: –Nay gaïo thoùc trong thaønh Xaù-veä khan hieám, giaù caû taêng voït, xin aên khoù ñöôïc. Vaû, Theá Toân coù noùi, nöông nhôø aên uoáng maø thaân ngöôøi ñöôïc toàn taïi. Boán ñaïi y töïa nôi phaùp ñöôïc nieäm töôûng bôûi taâm. Phaùp y töïa treân goác reã daãn ñeán neûo laønh. Hoâm naøy chuùng ta neân phaân chia ngöôøi theo thöù töï ñi khaát thöïc, khieán cho ngöôøi khaát thöïc ñöôïc thaáy coù saéc da töôi ñeïp, xuùc caûm eâm dòu, ñöôïc y phuïc, côm nöôùc, giöôøng choõng vaø ngoïa cuï, thuoác men trò beänh, haù khoâng phaûi toát ñeïp sao? Khi aáy, baèng Thieân nhó thanh tònh khoâng chuùt tì veát, Theá Toân töø xa nghe caùc Tyø- kheo cuøng nhau baøn luaän nhö vaäy, töùc thì ñeán giaûng ñöôøng Phoå hoäi, ngoài xuoáng giöõa ñaïi chuùng. Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Caùc oâng tuï taäp taïi ñaây, ñang baøn luaän vaán ñeà gì? Caùc Tyø-kheo ñaùp: –Chuùng con baøn luaän raèng, nay trong thaønh Xaù-veä, xin aên khoù ñöôïc. Chuùng con muoán phaân chia töøng ngöôøi theo thöù töï ñi khaát thöïc, ñeå cho tuøy luùc ñöôïc thaáy coù saéc da töôi ñeïp, ñöôïc y phuïc, côm nöôùc, giöôøng choõng vaø ngoïa cuï, thuoác men trò beänh. Ñieàu maø chuùng con baøn luaän laø nhö vaäy. Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Tyø-kheo khaát thöïc boán söï cuùng döôøng laø y aùo, côm nöôùc, giöôøng choõng vaø ngoïa cuï, thuoác men trò beänh, laïi coøn caàn duøng ñeán saéc, thanh, höông, vò, xuùc chaïm trôn laùng nöõa hay sao? Ta haèng raên daïy raèng, khaát thöïc coù hai söï laø ñaùng thaân caän vaø khoâng ñaùng thaân caän. Giaû söû ñöôïc aùo chaên, côm nöôùc, ngoïa cuï, thuoác men trò beänh, maø phaùp aùc taêng tröôûng, phaùp thieän khoâng taêng tröôûng, ñieàu ñoù khoâng neân thaân caän. Neáu xin ñöôïc y aùo, côm nöôùc, giöôøng choõng vaø ngoïa cuï, thuoác men trò beänh, maø phaùp thieän taêng ích, phaùp aùc khoâng taêng ích, ñieàu ñoù neân thaân caän. Tyø-kheo caùc oâng, ôû trong phaùp naøy muoán luaän baøn ñieàu gì? Nhöõng ñieàu caùc oâng luaän baøn khoâng phaûi laø luaän baøn hôïp chaùnh phaùp. Haõy xaû boû phaùp aáy, chôù tö duy theâm nöõa. Vì do ñoù maø ñaït ñeán choã tónh chæ, ñeán Nieát-baøn dieät taän. Neáu muoán luaän baøn, caùc oâng haõy luaän baøn möôøi phaùp. Nhöõng gì laø möôøi?4 Tyø-kheo tinh caàn, thieåu duïc, tri tuùc, coù taâm duõng maõnh, nghe nhieàu laïi coù theå noùi phaùp cho ngöôøi, khoâng sôï haõi khoâng do döï, giôùi luaät ñaày ñuû, Tam-muoäi thaønh töïu, trí tueä thaønh töïu, giaûi thoaùt thaønh töïu, giaûi thoaùt kieán hueä thaønh töïu. Neáu caùc oâng muoán baøn luaän, haõy baøn luaän möôøi ñeà taøi naøy.Vì sao? Chuùng thaám nhuaàn taát caû, mang laïi nhieàu lôïi ích, khieán coù theå tu phaïm haïnh, ñaït ñeán choã voâ vi dieät taän, Nieát-baøn giôùi. Caùc ñeà taøi naøy laø ñích nghóa cuûa Sa-moân, caùc oâng haõy nhôù nghó tö duy, chôù ñeå taâm rôøi xa. Nhö vaäy, Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy. Baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe nhöõng ñieàu Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
4. Xem cht. kinh soá 4 treân.
KINH SOÁ 6
Nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû taïi nöôùc Xaù-veä, trong vöôøn Kyø thoï Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø soá ñoâng caùc Tyø-kheo ñeàu tuï taäp taïi giaûng ñöôøng Phoå hoäi, cuøng baøn luaän nhö vaày: –Nay trong thaønh Xaù-veä khaát thöïc khoù ñöôïc, khoâng phaûi laø nôi choán an oån cho Tyø- kheo. Chuùng ta haõy cöû moät ngöôøi theo thöù töï ñi khaát thöïc. Tyø-kheo khaát thöïc naøy coù theå nhaän ñöôïc caùc thöù y aùo, côm nöôùc, göôøng choõng vaø thuoác men trò beänh, khoâng thieáu thoán thöù gì. Khi aáy trong chuùng coù moät Tyø-kheo thöa vôùi caùc vò khaùc raèng: –Chuùng ta khoâng coù khaû naêng khaát thöïc ôû ñaây. Ai naáy haõy ñi ñeán nöôùc Ma-kieät-ñaø, maø xin aên ôû ñoù. Vaû laïi, ôû ñoù thoùc gaïo doài daøo, giaù reû, ñoà aåm thöïc dö giaû. Laïi coù Tyø-kheo khaùc noùi: –Chuùng ta khoâng neân khaát thöïc ôû nöôùc ñoù. Vì sao? A-xaø-theá ñang cai trò ôû ñoù. OÂng haønh ñoäng phi phaùp, laïi gieát cha, cuøng keát baïn vôùi Ñeà-baø-ñaït-ñaâu. Do nhaân duyeân aáy, chuùng ta khoâng neân khaát thöïc ôû ñoù. Laïi coù Tyø-kheo khaùc noùi: –Hieän nay, ôû quoác thoå Caâu-löu-sa5, nhaân daân ñoâng ñuùc truø phuù, nhieàu cuûa caûi, baûo vaät. Ta neân ñeán ñoù khaát thöïc. Laïi coù Tyø-kheo khaùc noùi: –Khoâng neân ñeán khaát thöïc ôû ñoù. Vì sao? Vua AÙc Sinh ñang cai trò ôû ñoù, cöïc kyø hung baïo, khoâng coù chuùt nhaân töø. Nhaân daân ôû ñoù hung döõ, hay ñaáu tranh kieän tuïng. Do nhaân duyeân naøy, khoâng neân ñeán ñoù khaát thöïc. Laïi coù Tyø-kheo noùi: –Chuùng ta neân ñeán thaønh Caâu-thaâm Baø-la-naïi6, nôi ñoù vua Öu-ñieàn ñang cai trò. Vua nhieät thaønh tin Phaät phaùp, taâm yù khoâng lay ñoäng. Chuùng ta neân ñeán ñoù khaát thöïc, seõ khoâng traùi vôùi ñieàu mong öôùc. Baáy giôø, baèng Thieân nhó thanh tònh, Theá Toân nghe caùc Tyø-kheo ñang baøn luaän nhö vaäy, töùc thì nghieâm chænh y phuïc, ñi ñeán choã caùc Tyø-kheo, ngoài xuoáng giöõa ñaïi chuùng, hoûi caùc Tyø-kheo: –Caùc oâng tuï taäp taïi ñaây ñang baøn luaän ñieàu gì? Caùc Tyø-kheo ñaùp: –Chuùng con tuï taäp taïi ñaây, cuøng nhau baøn luaän raèng: “Nay trong thaønh Xaù-veä thoùc cao gaïo quyù, khaát thöïc khoù ñöôïc. Chuùng ta ai naáy haõy, ñeán nöôùc Ma-kieät-ñaø, maø xin aên ôû ñoù. Vaû laïi, ôû ñoù thoùc gaïo doài daøo, khaát thöïc seõ deã ñöôïc.” Trong chuùng coù Tyø-kheo noùi: “Chuùng ta khoâng neân khaát thöïc ôû nöôùc ñoù. Vì sao? A-xaø-theá ñang cai trò ôû ñoù. OÂng haønh
Caâu-löu-sa 拘留沙. Khoâng tìm thaáy Paøli töông ñöông. Phieân Phaïm ngöõ 8 (tr. 1034c18): Caâu-löu-sa, dòch 5.
laø Ueá Tröôïc 穢濁 (Karuwa?), cuõng dòch laø Taùc Söï 作事. Ñoaïn sau, kinh soá 4 phaåm 49: Phaät taïi thaønh Caâu-löu-sa phaùp haønh, Paøli: Kammaøsadhamma (Kammaøsadamma), moät thò traán cuûa nöôùc Kuru. Caâu-thaâm 拘深, hay Caâu-thieåm-di, Paøli: Kosambì, thuû ñoâ cuûa vöông quoác Vatsa (Vaösas), cai trò bôûi vua 6.
Udena (Haùn: Öu-ñieàn 優填). Thaønh Baø-la-naïi 婆羅奈城, khoâng roõ ôû ñaâu trong vöông quoác naøy.
ñoäng phi phaùp, laïi gieát cha, cuøng keát baïn vôùi Ñeà-baø-ñaït-ñaâu. Do nhaân duyeân aáy, chuùng ta khoâng neân khaát thöïc ôû ñoù.” Laïi coù Tyø-kheo khaùc noùi: “Hieän nay, ôû quoác thoå Caâu-löu-sa, nhaân daân ñoâng ñuùc truø phuù, nhieàu cuûa caûi, baûo vaät. Ta neân ñeán ñoù khaát thöïc.” Laïi coù Tyø- kheo khaùc noùi: “Chuùng ta khoâng neân ñeán khaát thöïc ôû ñoù. Vì sao? Vua AÙc Sinh ñang cai trò ôû ñoù, cöïc kyø hung baïo, khoâng coù chuùt nhaân töø, hay ñaáu tranh kieän tuïng. Do nhaân duyeân naøy, khoâng neân ñeán ñoù khaát thöïc.” Laïi coù Tyø-kheo noùi: “Chuùng ta neân ñeán thaønh Caâu- thaâm Ba-la-naïi, nôi ñoù vua Öu-ñieàn ñang cai trò. Vua nhieät thaønh tin Phaät phaùp, taâm yù khoâng lay ñoäng. Chuùng ta neân ñeán ñoù khaát thöïc, seõ khoâng traùi vôùi ñieàu mong öôùc.” Chuùng con ôû ñaây ñang baøn luaän nhöõng ñieàu nhö vaäy. Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Caùc oâng chôù coù khen cheâ vieäc vua cai trò, quoác gia, bôø coõi; cuõng chôù baøn luaän söï hôn keùm cuûa caùc vua chuùa. Roài Theá Toân noùi baøi keä naøy: Phaøm ngöôøi taïo thieän, aùc Haønh vi ñeàu coù nhaân Seõ thoï baùo nhö vaäy Khoâng bao giôø huûy maát. Phaøm ngöôøi taïo thieän, aùc Haønh vi ñeàu coù nhaân Laøm thieän, nhaän baùo thieän Laøm aùc, nhaän baùo aùc. Cho neân, Tyø-kheo, chôù moùng taâm luaän baøn quoác söï. Vì khoâng do söï luaän baøn naøy maø coù theå ñaït ñeán Nieát-baøn dieät taän; cuõng khoâng phaûi laø phaùp chaùnh haønh cuûa Sa-moân. Neáu baøn luaän nhöõng söï vieäc aáy, ñoù khoâng phaûi laø chaùnh nghieäp. Caùc oâng neân hoïc möôøi ñeà taøi baøn luaän. Nhöõng gì laø möôøi? Tyø-kheo tinh caàn, thieåu duïc, tri tuùc, coù taâm duõng maõnh, ña vaên maø coù theå noùi phaùp cho ngöôøi, khoâng sôï haõi, giôùi luaät ñaày ñuû, Tam-muoäi thaønh töïu, trí tueä thaønh töïu, giaûi thoaùt thaønh töïu, giaûi thoaùt tri kieán thaønh töïu. Neáu muoán luaän baøn, caùc oâng haõy luaän möôøi ñeà taøi naøy. Vì sao? Chuùng thaám nhuaàn taát caû, mang laïi nhieàu lôïi ích, khieán coù theå tu phaïm haïnh, ñaït ñeán choã voâ vi dieät taän, laø thieát yeáu cuûa Nieát-baøn. Caùc oâng, caùc thieän gia nam töû, ñaõ xuaát gia hoïc ñaïo, xa rôøi theá tuïc, haõy tinh caàn tö duy, chôù ñeå taâm rôøi xa. Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy. Baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe nhöõng ñieàu Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.
KINH SOÁ 7
Nghe nhö vaày: Moät thôøi, Phaät ôû taïi nöôùc Xaù-veä, trong vöôøn Kyø thoï Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø soá ñoâng caùc Tyø-kheo ñeàu tuï taäp taïi giaûng ñöôøng Phoå hoäi, cuøng baøn luaän nhö vaày: –Nay vua Ba-tö-naëc haønh phi phaùp, phaïm luaät giaùo cuûa Thaùnh. Tyø-kheo-ni Saùm7 ñaéc
Saùm Tyø-kheo-ni 讖比丘尼, coù theå ñoàng nhaát Paøli: Khemaø Therì (Skt. Kwemaø), nhöng truyeàn thuyeát treân 7.
ñaây khoâng thaáy keå trong vaên hoïc Paøli. Caâu chuyeän töông töï treân ñöôïc keå trong Soaïn Taäp Baùch Duyeân,
A-la-haùn ñaïo, bò vua giöõ trong cung suoát möôøi hai naêm, ñeå cuøng giao thoâng. Vua laïi khoâng phuïng söï Phaät Phaùp, Taêng Tyø-kheo. Chuùng ta neân rôøi xa, khoâng neân ôû laïi ñaát nöôùc naøy. Vì sao? Khi vua haønh phi phaùp, ñaïi thaân cuûa vua cuõng haønh phi phaùp. Ñaïi thaàn ñaõ haønh phi phaùp, thì quan laïi phoø taù taû höõu cuõng haønh phi phaùp. Quan laïi haønh phi phaùp, thöù daân cuõng haønh phi phaùp. Vaäy chuùng ta ñi ñeán nöôùc khaùc khaát thöïc, chôù ôû laïi nöôùc naøy. Vaû laïi, chuùng ta coù theå quan saùt phong tuïc cuûa nöôùc ñoù. Do thaáy phong tuïc ôû ñoù maø coù theå thaáy ñöôïc choã khaùc nhau. Baáy giôø, baèng Thieân nhó thanh tònh, Theá Toân nghe caùc Tyø-kheo ñang baøn luaän vaán ñeà naøy, lieàn ñi ñeán choã caùc Tyø-kheo, ngoài xuoáng giöõa ñaïi chuùng. Roài Theá Toân hoûi caùc Tyø- kheo: –Caùc oâng tuï taäp taïi ñaây ñang baøn luaän vaán ñeà gì? Caùc Tyø-kheo baïch Theá Toân: –Chuùng con ôû ñaây baøn luaän raèng, vua Ba-tö-naëc haønh phi phaùp, phaïm luaät giaùo cuûa Thaùnh, giam giöõ Tyø-kheo-ni Saùm trong cung suoát möôøi hai naêm, coát ñeå giao tieáp saéc. Vaû laïi, baäc ñaéc ñaïo vöôït ngoaøi ba coõi, maø vua laïi khoâng phuïng söï Phaät, Phaùp, Taêng Tyø-kheo; khoâng coù loøng doác tín ñoái vôùi A-la-haùn. Ñaõ khoâng taâm naøy thì cuõng khoâng coù taâm kia ñoái vôùi ngoâi Tam toân, chuùng ta neân rôøi xa, khoâng neân ôû laïi ñaát nöôùc naøy. Vì sao? Khi vua haønh phi phaùp, ñaïi thaàn cuûa vua cuõng haønh phi phaùp; thaàn taù, nhaân daân cuõng haønh aùc. Vaû laïi, chuùng ta coù theå quan saùt phong hoùa cuûa nöôùc khaùc. Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Caùc oâng chôù luaän baøn ñeà taøi quoác giôùi. Haõy töï mình khaéc kyû tö duy, noäi tónh, so saùnh, phaân bieät. Baøn luaän nhöõng ñieàu nhö vaäy thì khoâng hôïp chaùnh lyù. Noù cuõng khoâng khieán moïi ngöôøi coù theå tu phaïm haïnh, ñaït ñeán choã Nieát-baøn voâ vi dieät taän. Haõy töï mình tu taäp phaùp haønh xí nhieân8, töï quy y toái toân. Neáu Tyø-kheo coù theå töï tu taäp phaùt khôûi phaùp laïc cho mình, haïng ngöôøi ñoù ñöôïc sinh töø chính thaân theå Ta. Tyø-kheo, laøm theá naøo ñeå töï thaép saùng, phaùt khôûi phaùp laïc, khoâng hö doái, töï quy toái toân? ÔÛ ñaây, Tyø-kheo noäi töï quaùn thaân, yù an chæ treân thaân9, töï thaâu nhieáp taâm, tröø khöû loaïn töôûng, khoâng coù saàu öu. Laïi nöõa, ngoaïi töï quaùn thaân, thaân yù chæ. Noäi quaùn thoï, ngoaïi quaùn thoï, noäi ngoaïi quaùn thoï; noäi quaùn taâm, ngoaïi quaùn taâm, noäi ngoaïi quaùn taâm; noäi quaùn phaùp, ngoaïi quaùn phaùp, noäi ngoaïi quaùn phaùp. Tyø-kheo nhö vaäy coù theå töï mình thaép saùng, tu haønh phaùt khôûi phaùp laïc, töï quy toái toân. Tyø-kheo naøo trong hieän taïi hay töông lai maø coù theå töï thaép saùng, khoâng thoaùi thaát goác reã cuûa haønh, Tyø-kheo aáy ñöôïc sinh töø chính Ta. Cho neân, Tyø-kheo, neáu muoán luaän baøn, haõy luaän baøn möôøi söï. Nhöõng gì laø möôøi? Tyø-kheo tinh caàn, thieåu duïc, tri tuùc, coù taâm duõng maõnh, ña vaên maø coù theå noùi phaùp cho ngöôøi, khoâng sôï haõi, giôùi luaät ñaày ñuû, Tam-muoäi thaønh töïu, trí tueä thaønh töïu, giaûi thoaùt thaønh töïu, giaûi thoaùt tri kieán thaønh töïu. Neáu muoán luaän baøn, caùc oâng haõy luaän möôøi ñeà taøi naøy. Vì sao? Chuùng thaám nhuaàn taát caû, mang laïi nhieàu lôïi ích, khieán coù theå tu phaïm haïnh, ñaït ñeán choã voâ vi dieät taän, Nieát-baøn giôùi. Nhöõng luaän baøn aáy laø ñích nghóa cuûa Sa-moân. Caùc oâng haõy tinh caàn tö duy, chôù ñeå taâm rôøi xa. Tyø-kheo, haõy hoïc ñieàu naøy nhö vaäy.
vôùi teân phieân aâm Saù-ma Tyø-kheo-ni 差摩比丘尼. 8. Xí nhieân phaùp haønh, moät caùch dòch khaùc cuûa yù nghóa “Haõy laø ngoïn ñeøn cho mình (hoøn ñaûo an toaøn cho mình). Phaùp laø ngoïn ñeøn (hoøn ñaûo), laø choã nöông töïa (quy y).” Xem Tröôøng 6, kinh 6 (tr. 39a23); Cf. Taïp 2, kinh 36; ibid. 24, kinh 368. Paøli, S. iii. 42: attadìpaønaö, bhikkhave, viharataöattasaraòaønaö anaóóasaraòaønaö, dhamma-dìpaønaö dhammasaraòaønaö anaóóasaraòaønaö yoni upaparikkhitabbaø. Thaân yù chæ 身意止, töùc Thaân nieäm xöù, cf. Taïp 24, kinh 368. 9.
Baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe nhöõng ñieàu Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.