SOÁ 127
PHAÄT NOÙI KINH BOÁN HAÏNG NGÖÔØI ÔÛ THEÁ GIAN Haùn dòch: Ñôøi Toáng, Sa-moân Caàu-na-baït-ñaø-la, ngöôøi Thieân Truùc.
Nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Theá Toân ôû taïi vöôøn Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc thaønh Xaù-veä. Baáy giôø vua Ba-tö-naëc ñi chieác xe quyù sang troïng, cuøng vôùi quaàn thaàn tuøy tuøng, ra khoûi thaønh Xaù-veä, ñeán vöôøn Caáp coâ ñoäc, tôùi choã Ñöùc Theá Toân, laïy saùt chaân Ngaøi, roài ngoài qua moät beân, muoán nghe thuyeát phaùp. Theá Toân noùi vôùi vua Ba-tö-naëc: –Coù boán haïng ngöôøi coù maët trong theá gian. Boán haïng ngöôøi aáy laø nhöõng ai? 1. Coù ngöôøi tröôùc xaáu sau ñeïp. 2. Coù ngöôøi tröôùc ñeïp sau xaáu. 3. Coù ngöôøi tröôùc xaáu sau xaáu. 4. Coù ngöôøi tröôùc ñeïp sau ñeïp. Ngöôøi theá naøo laø tröôùc xaáu sau ñeïp? Coù ngöôøi sinh trong gia ñình ti tieän, nhö gia ñình Chieân-ñaø-la, gia ñình heøn moïn, gia ñình laøm coâng, gia ñình laøm ngheà caïo raâu toùc, gia ñình baàn cuøng; khoâng coù choã gieo troàng löông thöïc, aên khoâng ñuû no chæ aên nhöõng thöùc aên dôû. Sinh vaøo nhöõng nhaø aáy nhan saéc thöôøng xaáu xí khoâng ai öa nhìn, bò moïi ngöôøi khinh cheâ. Ñoái vôùi vieäc thaân haønh thieän, mieäng haønh thieän, yù haønh thieän, hoï ñaõ thaân tu theo thieän haïnh, mieäng tu theo thieän haïnh, yù tu theo thieän haïnh. Khi gaëp Sa-moân, Baø-la-moân sinh yù khieâm nhöôøng, cuùng kính phuïc vuï ñuùng luùc. Gaëp ngöôøi cuùng döôøng loøng thaät söï vui möøng. Khi qua ñôøi, sinh vaøo caûnh giôùi thieän, coõi trôøi. Cuõng nhö ngöôøi töø döôùi ñaát böôùc leân giöôøng nhoû, töø giöôøng nhoû böôùc leân giöôøng lôùn, töø giöôøng lôùn leo leân ngöïa, töø ngöïa leo leân voi, töø voi leân tôùi giaûng ñöôøng roäng. Vì vaäy, Ta noùi raèng ngöôøi naøy tröôùc xaáu sau ñeïp. Ngöôøi nhö theá naøo laø tröôùc ñeïp sau xaáu? Coù ngöôøi sinh trong gia ñình toân quyù nhö gia ñình doøng Saùt-lôïi lôùn, gia ñình Baø-la-moân lôùn, gia ñình tröôûng giaû lôùn, gia ñình vua, gia ñình thaùi töû, gia ñình ñaïi thaàn, hay caùc gia ñình danh voïng, töôùng maïo khoâi ngoâ khoâng ai baèng, saéc ñeïp nhö hoa ñaøo. Nhöng ngöôøi aáy thaân laøm vieäc aùc, mieäng noùi ñieàu aùc, yù nghó vieäc aùc. Ngöôøi aáy khi gaëp Baø-la-moân, caùc vò Toân tröôûng, taâm khoâng cung kính khoâng chaøo hoûi, cuõng khoâng noùi chuyeän. Hoï thaáy ngöôøi khaùc cuùng döôøng, sinh taâm ganh gheùt. Taø kieán naøy do nhaän thöùc chöa ñuùng. Töø ñaáy phaùt sinh ra taø kieán: khoâng coù boá thí, khoâng coù phöôùc ñöùc khoâng coù ngöôøi nhaän, khoâng coù haønh ñoäng thieän aùc, khoâng coù ñôøi naøy, khoâng coù ñôøi sau, khoâng coù cha meï, treân ñôøi khoâng coù caùc vò A- la-haùn, caùc vò tu haønh dieäu haïnh, mau choùng chöùng ñaéc vaø an vui vôùi ñaïo phaùp cuûa
mình. Ngöôøi aáy vì chaáp chaët nhö vaäy neân taïo thaønh caùc taø kieán, aùc kieán. Khi hoï qua ñôøi, sinh vaøo ba ñöôøng aùc nhö ñòa nguïc. Cuõng nhö coù ngöôøi töø nôi giaûng ñöôøng roäng lôùn bò haï beä xuoáng ngoài nôi coå voi, töø nôi coå voi xuoáng ngöïa, töø ngöïa xuoáng giöôøng lôùn, töø giöôøng lôùn xuoáng giöôøng nhoû, töø giöôøng nhoû xuoáng naèm döôùi ñaát. Vì vaäy Ta baûo raèng, ngöôøi naøy tröôùc ñeïp sau xaáu. Haïng ngöôøi nhö vaäy laø tröôùc ñeïp sau xaáu. Haïng ngöôøi naøo tröôùc xaáu sau xaáu? Coù ngöôøi sinh trong gia ñình ti tieän, nhö gia ñình Chieân-ñaø-la, gia ñình heøn moïn, gia ñình laøm coâng, gia ñình laøm vieäc caïo raâu toùc, caùc gia ñình baàn tieän, aên uoáng khoâng ñuû. Neáu ñöôïc aên, chæ aên caùc moùn dôû, khoù neám. Ñaõ sinh vaøo caùc gia ñình aáy hoï laïi thaân laøm aùc, mieäng noùi aùc, yù nghó aùc. Thaân ñaõ laøm aùc, mieäng ñaõ noùi aùc, yù ñaõ nghó aùc, khi coù tieáp xuùc vôùi Sa-moân, Baø-la-moân, caùc vò Toân tröôûng, hoï cuõng khoâng toân kính chaøo hoûi, khoâng noùi chuyeän. Ñoù laø taø kieán, töông ñöông vôùi nhaän thöùc chöa roõ raøng. Ngöôøi aáy coù nhaän thöùc: khoâng coù boá thí, khoâng coù phöôùc baùo, khoâng coù ngöôøi nhaän, khoâng coù quaû baùo cuûa haønh ñoäng thieän aùc, cuõng khoâng coù ñôøi naøy, ñôøi sau; khoâng cha, khoâng meï. Treân ñôøi khoâng coù Sa-moân, Baø-la-moân… tu haønh. Ñôøi naøy ñôøi sau, khoâng coù caùc vò A-la-haùn chöùng ñaéc mau choùng, soáng an vui trong quaû chöùng cuûa mình. Ngöôøi naøy töông öng vôùi aùc kieán, khi qua ñôøi sinh vaøo ba aùc ñaïo nhö ñòa nguïc. Gioáng ngöôøi töø choã toái ñeán choã toái, töø ngu si ñeán ngu si. Do ñoù, Ta noùi raèng ngöôøi naøy tröôùc xaáu sau xaáu. Ngöôøi nhö vaäy laø tröôùc xaáu sau xaáu. Haïng ngöôøi naøo laø tröôùc ñeïp sau ñeïp? Coù ngöôøi sinh vaøo gia ñình toân quyù, nhö sinh vaøo gia ñình doøng Saùt-lôïi lôùn, gia ñình doøng Baø-la-moân lôùn, gia ñình doøng tröôûng giaû lôùn, gia ñình vua, gia ñình thaùi töû, gia ñình ñaïi thaàn, raát giaøu coù nhieàu taøi saûn, vaät baùu. Ngöôøi aáy laïi raát khoâi ngoâ, khoâng ai baèng, saéc ñeïp nhö hoa ñaøo. Ngöôøi aáy thaân laøm thieän, yù nghó thieän, mieäng noùi yù thieän. Ngöôøi aáy laøm thieän, mieäng noùi thieän, yù nghó thieän roài, khi gaëp Sa-moân, Baø-la-moân, caùc vò Toân tröôûng lieàn cung kính chaøo hoûi, phuïc vuï cung caáp cuùng döôøng. Hoï thaáy ngöôøi khaùc ñeán cuùng döôøng phuïc vuï leã kính, lieàn sinh taâm hoan hyû. Hoï töông öng vôùi Chaùnh kieán, khoâng töông öng vôùi ñieân ñaûo, neân coù nhaän thöùc, coù boá thí, coù phöôùc baùo, coù ngöôøi nhaän keát quaû, coù haønh ñoäng thieän aùc, coù ñôøi naøy ñôøi sau, coù cha meï. Treân theá gian, coù Sa-moân, Baø-la-moân… tu haønh phaïm haïnh. Ñôøi naøy ñôøi sau, coù caùc vò A- la-haùn chöùng ñaéc nhanh choùng, an vui trong quaû chöùng. Ngöôøi aáy ñaõ thaønh töïu Chaùnh kieán, khi qua ñôøi thì sinh leân coõi trôøi. Cuõng nhö ngöôøi töø giaûng ñöôøng ñeán giaûng ñöôøng, töø nhaø lôùn naøy ñeán nhaø lôùn khaùc, töø cung ñieän naøy ñeán cung ñieän khaùc. Do ñoù, Ta noùi roõ raèng ngöôøi kia tröôùc ñeïp sau ñeïp. Ngöôøi nhö vaäy laø tröôùc ñeïp sau cuõng ñeïp. Naøy Ñaïi vöông, boán haïng ngöôøi nhö vaäy coù maët trong theá gian. Theá Toân noùi keä: Ñaïi vöông, ngöôøi baàn tieän Coù chaùnh tín boá thí Gaëp Sa-moân, Phaïm chí Vaø nhöõng ngöôøi caàu xin Cung kính leã phuïc vuï Tu haønh caùc nghieäp thieän Thaáy cho, thöôøng vui möøng Boá thí ngöôøi ñeán xin Thí naøy nghieäp vi dieäu Khoâng nhaän quaû baùo xaáu. Naøy Ñaïi vöông, ngöôøi aáy
Ñeán khi hoï qua ñôøi
Sinh coõi Tam thaäp tam
Tröôùc xaáu nhöng sau ñeïp.
Ñaïi vöông, ngöôøi giaøu sang
Khoâng tin, loøng ñoá kî
Thöôøng haønh ñoäng phi phaùp
Taø kieán khoâng coù thaày
Thaáy Sa-moân, Phaïm chí
Vaø nhöõng ngöôøi caàu xin
Phæ baùng thöôøng maéng nhieác
Xan tham nhö khoâng tieàn
Thaáy ngöôøi cho ngaên caám
Ngöôøi xin cuõng khoâng cho
Soáng vaäy taïo nghieäp xaáu
Phaûi nhaän quaû baùo xaáu.
Naøy ñaïi vöông, ngöôøi naøy
Ñeán khi hoï qua ñôøi
Phaûi bò ñoïa ñòa nguïc
Tröôùc ñeïp nhöng sau xaáu.
Ñaïi vöông, ngöôøi baàn tieän
Khoâng tin, laïi tham lam
Thöôøng haønh ñoäng phi phaùp
Taø kieán vì khoâng thaày
Thaáy Sa-moân, Phaïm chí
Vaø nhöõng ngöôøi ñeán xin
Phæ baùng thöôøng maéng nhieác
Keo kieät noùi khoâng tieàn
Thaáy ngöôøi cho ngaên caám
Ngöôøi xin cuõng khoâng cho
Soáng vaäy, taïo aùc nghieäp
Phaûi nhaän quaû baùo xaáu.
Naøy ñaïi vöông, ngöôøi naøy
Ñeán khi hoï qua ñôøi
Phaûi ñoïa vaøo ñòa nguïc
Tröôùc xaáu sau cuõng xaáu.
Ñaïi vöông, ngöôøi giaøu coù
Chaùnh tín thöôøng boá thí
Thaáy Sa-moân, Phaïm chí
Vaø nhöõng ngöôøi ñeán xin
Phuïc vuï, cung kính leã
Tu haønh caùc nghieäp thieän
Thaáy cho thöôøng vui möøng
Ngöôøi xin ñeán boá thí
Soáng taïo nghieäp vi dieäu
Khoâng nhaän quaû baùo xaáu.
Naøy ñaïi vöông, ngöôøi aáy Ñeán khi hoï qua ñôøi Sinh coõi Tam thaäp tam Tröôùc ñeïp sau cuõng ñeïp. Naøy ñaïi vöông, caàn phaûi tu hoïc nhö vaäy. Naøy ñaïi vöông, caàn phaûi hoïc theo neûo, tröôùc ñeïp, sau cuõng ñeïp. Ñöøng hoïc theo tröôùc xaáu, sau cuõng xaáu. Naøy ñaïi vöông, neân hoïc taäp nhö vaäy. Vua Ba-tö-naëc nghe Phaät daïy, hoan hyû phuïng haønh.