KINH PHAÄT BAÛN HAÏNH TAÄP QUYEÅN 42
Phaåm 44: BA ANH EM CA-DIEÁP (Phaàn 3)
Baáy giôø Ñöùc Theá Toân thoï trai xong, trôû laïi trong röøng ñi kinh haønh. Ngaøy hoâm sau, Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp ñi ñeán choã Ñöùc Phaät. Ñeán nôi, oâng baïch: –Thöa Ñaïi ñöùc Sa-moân, neáu thaáy ñuùng giôø, côm nöôùc ñaõ doïn xong. Ñöùc Phaät baûo Ca-dieáp: –Nhaân giaû veà tröôùc, Ta seõ ñeán sau. Ñöùc Theá Toân baûo Ca-dieáp ñi veà tröôùc roài, Ngaøi lieàn leân cung trôøi Ñao-lôïi. Ñeán nôi, Theá Toân laáy moät caønh hoa Ba-leâ-xaø-ña-ca (nhaø Tuøy dòch laø Bæ Ngaïn Sinh). Laáy roài veà ñeán nhaø thôø thaàn löûa tröôùc. Ca-dieáp ñeán sau, thaáy Ñöùc Phaät ñaõ an toïa, lieàn baïch: –Thöa Ñaïi ñöùc Sa-moân, Ngaøi ñi ñöôøng naøo veà nhaø thôø thaàn löûa tröôùc toâi? Ñöùc Phaät baûo Ca-dieáp: –Ta baûo Nhaân giaû veà tröôùc, roài sau ñoù Ta leân cung trôøi Ñao-lôïi laáy moät caønh hoa Ba-leâ-xaø ñem veà nôi nhaø thôø thaàn löûa naøy. Caønh hoa Ba-leâ-xaø-ña-ca naøy maøu saéc tuyeät ñeïp, höông khí thôm tho. Neáu oâng thích neân laáy hoa naøy thöôûng thöùc höông khí. Ca-dieáp baïch Phaät: –Thöa Ñaïi Sa-moân, muøi thôm hoa naøy vi dieäu, tinh haûo. Sa-moân töï caát laáy, toâi khoâng ñöôïc pheùp ngöûi. Khi aáy, Ca-dieáp thaàm nghó: “Ñaïi Sa-moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng môùi coù theå baûo ta veà tröôùc, roài sau ñoù ngöôøi leân cung trôøi Ñao-lôïi laáy moät caønh hoa Ba-leâ-xaø-ña-ca roài trôû veà ngoài trong nhaø thôø thaàn löûa tröôùc ta. Tuy nhieân, vò aáy vaãn chöa chöùng quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay.” Baáy giôø caùc vò Phaïm chí Loa keá ôû choã Ca-dieáp muoán böûa moät caây cuûi maø khoâng ñöôïc. Neáu döïng thì caây chaúng ñöùng, neáu ñeå naèm thì caây chaúng thaúng, neáu duøng buùa böûa thì böûa chaúng ra. Caùc Phaïm chí Loa keá suy nghó: “Ñaây laø do thaàn thoâng cuûa Ñaïi Sa- moân, khoâng coøn gì phaûi nghi ngôø. Laøm cho boïn ta ngaøy nay khoâng theå böûa caây cuûi naøy, heát söùc cöïc nhoïc.” Ñöùc Theá Toân baûo taát caû caùc Phaïm chí cuûa Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp: –Naøy caùc ñoàng töû, nay caùc ngöôøi muoán böûa caây cuûi naøy phaûi khoâng? Ca-dieáp baïch Phaät: –Thöa Ñaïi ñöùc Sa-moân, chuùng toâi thaät söï muoán böûa caây cuûi naøy maø khoâng laøm sao böûa ñöôïc. Khi Ñöùc Theá Toân hoûi lôøi nhö vaäy roài thì lieàn sau ñoù caùc Phaïm chí böûa moät caùch deã daøng. Luùc aáy Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp thaàm nghó: “Ñaïi Sa-moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng. Tuy vaäy nhöng vò aáy vaãn chöa chöùng quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay.” Hoâm sau, khi Ñöùc Theá Toân thoï trai xong, lieàn trôû veà trong röøng ñi kinh haønh. Luùc aáy caùc Phaïm chí ôû choã cuûa Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp muoán ñoát löûa nhöng khoâng chaùy. Caùc Phaïm chí Loa keá suy nghó: “Vieäc naøy laø do thaàn thoâng cuûa Ñaïi Sa-moân taïo ra, khoâng coøn gì phaûi nghi ngôø, khieán chuùng ta cöïc nhoïc ñoát löûa khoâng ñöôïc.”
Ñöùc Theá Toân baûo caùc Phaïm chí Loa keá cuûa Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp: –Caùc ngöôøi muoán ñoát löûa phaûi khoâng? Caùc ñoàng töû cuûa Ca-dieáp thöa: –Thöa Ñaïi ñöùc Sa-moân, chuùng toâi muoán ñoát löûa. Khi Ñöùc Phaät hoûi roài, löûa lieàn chaùy thaønh naêm traêm ñoáng. Baáy giôø Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp thaàm nghó: “Ñaïi Sa-moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng, coù theå khieán vaät ñoát chaùy ñöôïc laøm cho khoâng chaùy. Neáu Sa-moân muoán chaùy thì buøng chaùy. Tuy vaäy, vò aáy vaãn chöa chöùng quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay.” Hoâm sau, khi Ñöùc Theá Toân thoï trai xong, Ngaøi veà laïi trong röøng ñi kinh haønh. Khi caùc Phaïm chí Loa keá muoán taét löûa maø khoâng taét ñöôïc. Caùc Phaïm chí Loa keá ñeàu nghó: “Ñaây laø do söùc thaàn thoâng cuûa Ñaïi Sa-moân, khieán ta taét löûa khoâng ñöôïc.” Luùc aáy Ñöùc Theá Toân baûo caùc ñoàng töû cuûa Ca-dieáp: –Naøy caùc ñoàng töû, coù phaûi caùc ngöôøi muoán taét ngoïn löûa naøy chaêng? Ca-dieáp baïch Phaät: –Thöa Ñaïi ñöùc Sa-moân, toâi nay muoán daäp taét ngoïn löûa naøy maø khoâng ñöôïc. Khi Ñöùc Phaät hoûi lôøi naøy roài, naêm traêm ngoïn löûa lieàn daäp taét. Ca-dieáp thaàm nghó: “Ñaïi Sa-moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng. Söùc cuûa ngöôøi muoán löûa taét thì taét, muoán löûa chaùy thì lieàn chaùy. Tuy vieäc aáy nhö vaäy nhöng vò aáy vaãn chöa chöùng quaû A-la- haùn nhö ta ngaøy nay.” Ngaøy keá tieáp, khi Ñöùc Theá Toân thoï trai xong, Ngaøi trôû veà trong röøng, ñi kinh haønh vaø an truù trong ñoù. Thuôû aáy vaøo muøa ñoâng, trôøi heát söùc giaù laïnh; khí trôøi vaøo nöûa ñeâm hay phaàn sau ñeâm laïnh buoát. Caùc Phaïm chí Loa keá xuoáng soâng Ni-lieân-thieàn cuùi taém trong ñoù. Luùc aáy Ñöùc Theá Toân duøng thaàn löïc bieán thaønh naêm traêm ñoáng löûa chaùy ñoû röïc treân bôø soâng. Caùc Phaïm chí Loa keá leân soâng, laïnh run laäp caäp, ñeàu ñeán caùc ñoáng löûa treân bôø ñeå söôûi aám. Taâm hoï ñeàu nghó: “Naêm traêm ñoáng löûa naøy boãng nhieân xuaát hieän laø do söùc thaàn thoâng cuûa Ñaïi Sa-moân bieán hoùa neân ngoïn löûa khoâng khoùi, ñeå chuùng ta töø döôùi nöôùc laïnh leân, ñeán söôûi aám.” Luùc aáy Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp thaàm nghó: “Sa-moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng neân môùi hoùa ra naêm traêm loø löûa khoâng khoùi naøy ñeå cho naêm traêm ñeä töû Loa keá töø döôùi soâng laïnh leân, ñeán ngoài söôûi aám. Tuy vieäc aáy nhö vaäy nhöng vò aáy vaãn chöa chöùng quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay.” Hoâm sau, khi Ñöùc Theá Toân thoï trai xong, Ngaøi trôû laïi trong röøng ñi kinh haønh vaø an truù trong ñoù. Baáy giôø caùc Phaïm chí Loa keá moãi ngöôøi caàm bình nöôùc vaø bình quaân trì ñi laáy nöôùc nhöng khoâng sao caàm laáy bình ñöôïc, neân caùc Phaïm chí ñeàu nghó: “Vieäc naøy laø do Ñaïi Sa-moân khieán chuùng ta khoâng theå caàm bình nöôùc vaø bình quaân trì ñöôïc.” Luùc aáy Ñöùc Theá Toân baûo Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp vaø naêm traêm Phaïm chí Loa keá: –Naøy Ca-dieáp, caùc oâng muoán caàm bình nöôùc vaø bình quaân trì ñi laáy nöôùc, phaûi khoâng? Ca-dieáp baïch: –Hay thay! Thöa Sa-moân, naêm traêm Phaïm chí Loa keá muoán caàm bình nöôùc vaø bình quaân trì ñi laáy nöôùc. Ñöùc Phaät hoûi nhö vaäy roài thì naêm traêm Phaïm chí Loa keá ñeàu caàm bình nöôùc vaø bình quaân trì laáy ñöôïc nöôùc. Luùc aáy Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp thaàm nghó: “Hy höõu thay! Hy höõu thay! Ñaïi Sa-moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng môùi coù theå khieán cho naêm traêm Phaïm chí Loa keá cho laáy nöôùc lieàn muùc ñöôïc nöôùc, khoâng cho thì khoâng laáy
ñöôïc. Tuy nhieân vò aáy vaãn chöa chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay.” Ngaøy tieáp theo, khi Ñöùc Theá Toân thoï trai xong, trôû veà trong röøng ñi kinh haønh vaø an truù trong ñoù. Baáy giôø Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp theo thöôøng leä tröôùc khi teá töï thaàn löûa, leân ngoài treân caây Thaát-ña-la, roài sau ñoù môùi cuùng teá, nay muoán leo leân caây Thaát-ña-la laïi khoâng theå leo leân ñöôïc. Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp thaàm nghó: “Nhaát ñònh vieäc naøy laø do thaàn thoâng cuûa Ñaïi Sa-moân, khoâng coøn gì phaûi nghi ngôø, khoâng cho ta leo leân caây Ña-la teá thaàn löûa.” Ca-dieáp laïi suy nghó tieáp: “Ñaïi Sa-moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng môùi coù theå khoâng cho chuùng ta leo leân caây thì chuùng ta khoâng theå leo leân ñöôïc. Tuy nhieân vò aáy vaãn chöa chöùng quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay.” Hoâm sau, Ñöùc Theá Toân thoï trai xong, Ngaøi trôû laïi trong röøng ñi kinh haønh vaø an truù trong ñoù. Khi aáy Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp leân caây Thaát-ña-la ñeå teá töï. Leân roài nhöng ngoài choã cuõ khoâng ñöôïc an oån. Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp thaàm nghó: “Vieäc naøy nhaát ñònh laø do thaàn thoâng cuûa Ñaïi Sa-moân, khoâng coøn gì phaûi nghi ngôø, khieán ta ngaøy nay ngoài khoâng an oån nôi choã cuõ treân caây Thaát-ña-la.” OÂng ta baïch Theá Toân: –Laønh thay! Thöa Sa-moân, xin Ngaøi cho chuùng toâi ngoài vaøo choã cuõ treân caây Thaát- ña-la naøy ñeå teá thaàn löûa. Khi ñoù Ñöùc Phaät noùi: –Ñöôïc roài! Ca-dieáp vaø caùc Phaïm chí lieàn ngoài an oån treân caây Thaát-ña-la. Luùc baáy giôø Öu-laâu- taàn-loa Ca-dieáp thaàm nghó: “Vò Ñaïi Sa-moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng môùi coù theå cho ta ôû treân caây thì ta môùi ôû ñöôïc treân caây, coøn khoâng cho thì khoâng ñöôïc. Tuy vaäy vò aáy vaãn chöa chöùng quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay.” Hoâm sau, khi Ñöùc Theá Toân thoï trai xong, Ngaøi trôû laïi trong röøng ñi kinh haønh vaø an truù trong ñoù. Khi aáy Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp teá thaàn löûa xong, muoán phuû laáp ngoïn löûa nhöng khoâng theå ñöôïc. Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp thaàm nghó: “Vieäc naøy laø do thaàn thoâng cuûa Sa- moân Cuø-ñaøm khieán chuùng ta khoâng phuû laáp ñöôïc ngoïn löûa.” Khi ñoù Ca-dieáp lieàn baïch Phaät: –Hay thay! Thöa Sa-moân, xin Ngaøi cho chuùng toâi phuû laáp ngoïn löûa naøy. Noùi lôøi naøy roài lieàn daäp taét ñöôïc ngoïn löûa. Luùc aáy Ca-dieáp thaàm nghó: “Ñaïi Sa- moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng, cho pheùp thì ta daäp taét ñöôïc ngoïn löûa, coøn khoâng cho pheùp thì khoâng daäp taét ñöôïc. Tuy nhieân vò aáy chöa chöùng quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay.” Ngaøy keá tieáp, khi Ñöùc Theá Toân thoï trai xong lieàn trôû vaøo khu röøng cuõ ñi kinh haønh vaø an truù trong ñoù. Khi Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp ñang teá thaàn löûa thì caùc duïng cuï duøng ñeå teá thaàn di ñoäng khaép ñoù ñaây, khoâng naèm yeân moät choã. Luùc aáy Ca-dieáp thaàm nghó: “Vieäc naøy nhaát ñònh laø do Sa-moân Cuø-ñaøm laøm ra, khieán nhöõng duïng cuï teá thaàn löûa chaïy khaép ñoù ñaây, gioáng nhö bò ngöôøi röôït ñuoåi, khoâng theå ôû yeân.” Vò aáy lieàn baïch Phaät: –Laønh thay! Thöa Sa-moân, xin Theá Toân khieán cho nhöõng duïng cuï teá thaàn cuûa chuùng toâi ñöùng yeân moät choã. Ñöùc Phaät baûo Ca-dieáp: –Nhö yù caùc oâng muoán. Lieàn khi aáy caùc duïng cuï teá thaàn löûa an truï moät choã. Do vì nhaân duyeân naøy, Ca- dieáp thaàm nghó: “Ñaïi Sa-moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng neân môùi coù theå cho
pheùp caùc ñoà teá thaàn löûa ñöùng yeân thì môùi ñöùng yeân, coøn khoâng cho thì khoâng ñöùng yeân. Tuy nhieân, vò aáy vaãn chöa chöùng quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay.” Hoâm sau, khi Ñöùc Theá Toân thoï trai xong, Ngaøi trôû veà trong röøng, ñi kinh haønh vaø an nghæ trong ñoù. Luùc aáy ôû xöù naøy khoâng phaûi laø muøa möa maø boãng nhieân treân hö khoâng noåi ñaùm maây ñen khoång loà, giaùng xuoáng traän möa döõ doäi nhöng choã ngoài cuûa Phaät khoâng coù moät gioït nöôùc. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân thaàm nghó: “Ta nay coù theå bieán nöôùc meânh moâng maø thaáy Ta ôû trong ñoù ñi kinh haønh qua laïi nôi ñaát khoâ raùo noåi buïi.” Nghó nhö vaäy roài, Ñöùc Phaät hieän choã khoâ raùo noåi buïi nhö ñaõ noùi ôû treân, Ngaøi ñi kinh haønh qua laïi trong ñoù. Ca-dieáp nghó: “Nay khoâng nhaèm thôøi tieát möa, taïi sao trong hö khoâng töï nhieân noåi maây giaùng xuoáng traän möa to nhö vaäy? Coù leõ choã ôû cuûa Phaät cuõng bò nöôùc traøn ngaäp khoâng khaùc.” Nghó nhö vaäy roài laïi baûo caùc Phaïm chí Loa keá duøng thuyeàn ñi khaép moïi nôi, laàn ñeán choã Phaät, ñeán nôi hoï ñöùng yeân. Ca-dieáp thaáy boán beân choã Phaät ñaày nöôùc, chæ rieâng khoaûng ñaát Ñöùc Phaät ñang ñi kinh haønh laø khoâ raùo noåi buïi. Thaáy vaäy Ca-dieáp baïch Phaät: –Thöa Ñaïi ñöùc Sa-moân, hieän giôø Ngaøi ôû trong nöôùc traøn ngaäp phaûi khoâng? Ñöùc Phaät ñaùp: –Ta nay ñang ñöùng nôi ñaây. Noùi lôøi naøy roài, Ngaøi lieàn bay leân hö khoâng roài haï xuoáng ñöùng treân thuyeàn cuûa Ca- dieáp. Vì nguyeân nhaân naøy Ca-dieáp thaàm nghó: “Vò Sa-moân naøy coù ñaïi thaàn thoâng, coù ñaïi oai löïc môùi coù theå ôû treân nöôùc bieán ra con ñöôøng ñi nhö vaäy. Tuy nhieân vò aáy vaãn chöa chöùng quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay.” Ma-ha Taêng-kyø noùi: “Ñöùc Nhö Lai vì Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp vaø caùc Phaïm chí hieän naêm traêm pheùp thaàn thoâng maø Öu- laâu-taàn-loa Ca-dieáp ñoái vôùi moãi laàn thò hieän thaàn thoâng ñeàu cho raèng: ‘Ñaïi Sa-moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng. Tuy coù khaû naê ng bieán hieän nhö vaäy vò aáy hoaøn toaøn khoâng chöùng quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay.’”
Baáy giôø Ñöùc Theá Toân nghó: “Ngöôøi ngu si naøy ñoái vôùi voâ löôïng laàn ñeàu coù yù nghó: ‘Ñaïi Sa-moân naøy coù ñaïi oai löïc, coù ñaïi thaàn thoâng. Tuy nhieân chöa chöùng quaû A-la-haùn nhö ta ngaøy nay’, neân nay Ta vì Ca-dieáp vaø caùc ñeä töû cuûa oâng ta khieán hoï môû con maét tueä, phaùt sinh taâm xa lìa taø chaáp.” Roài Ñöùc Theá Toân baûo Ca-dieáp: –Naøy Ca-dieáp, oâng nay chaúng phaûi laø A-la-haùn, cuõng chöa töøng ñi treân con ñöôøng ñeå ñeán A-la-haùn, maø oâng thaät chöa phaûi töôùng A-la-haùn, huoáng laïi laø ôû trong quaû A-la- haùn. Vì lôøi noùi naøy, luùc aáy Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp sinh taâm hoå theïn, toaøn thaân döïng chaân loâng, ñaûnh leã döôùi chaân Phaät maø baïch: –Hay thay! Baïch Ñöùc Theá Toân, xin cho con xuaát gia vaø ñöôïc thoï giôùi Cuï tuùc. Ñöùc Theá Toân baûo Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp: –Naøy Ñaïi Ca-dieáp, naêm traêm Phaïm chí Loa keá soáng y chæ vaøo oâng, thuaän theo phaùp haïnh cuûa oâng, oâng coù theå cuøng hoï thaûo luaän phaûi traùi vaø baùo cho hoï bieát ñieàu naøy. Neáu nhö taâm yù hoï hoan hyû vieäc xuaát gia nhö vaäy thì oâng môùi xuaát gia. Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp nghe lôøi Ñöùc Phaät chæ daïy nhö vaäy, lieàn ñi ñeán choã naêm traêm vò Phaïm chí Loa keá, ñeán nôi baûo hoï: –Naøy naêm traêm ñoàng töû Phaïm chí, töø xöa ñeán nay caùc oâng nöông theo ta soáng ôû nôi ñaây. Hieän giôø nhaø thôø thaàn löûa vaø caùc duïng cuï teá töï tuøy yù caùc oâng phaân chia söû duïng. Coøn ta ngaøy nay höôùng veà Ñaïi Sa-moân tu phaïm haïnh. Naêm traêm ñeä töû Phaïm chí Loa keá ñoàng thöa Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp:
–Thöa Hoøa thöôïng, töø khi thaày gaëp Sa-moân Cuø-ñaøm cho ñeán nay chuùng con ñaõ nhieàu laàn taâm muoán höôùng veà Ñaïi Sa-moân tu phaïm haïnh, maø do vì trong taâm coøn kính meán Hoøa thöôïng neân chöa boäc loä thaønh lôøi. Neáu nay Hoøa thöôïng muoán höôùng veà Ñaïi Sa-moân tu phaïm haïnh thì chuùng con cuõng xin theo thaày ñoàng höôùng veà Sa-moân, nöông vaøo giaùo phaùp cuûa Ngaøi. Roài Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp vaø caùc ñeä töû cuûa oâng ñoàng ñi ñeán choã d Phaät, ñeán nôi ñöùng lui veà moät beân. Luùc aáy Ñöùc Phaät baûo Ca-dieáp vaø caùc ñeä töû: –Naøy caùc Phaïm chí, caùc oâng haõy boû chieác aùo nai, bình quaân trì, gaäy vaø caùc taïp vaät treân buùi toùc cuøng caùc boàn duøng teá leã thaàn löûa. Thu doïn taát caû mang ñeán bôø soâng Ni-lieân- thieàn, vöùt xuoáng nöôùc. Caùc Phaïm chí baïch Phaät: –Chuùng toâi seõ y theo lôøi Ñaïi Ñöùc Sa-moân daïy, khoâng daùm laøm traùi. Lieàn khi aáy caùc Phaïm chí ñem aùo da nai cho ñeán thu doïn caùc ñoà vaät, ñi ñeán bôø soâng, neùm taát caû vaøo nöôùc. Khi caùc vaät neùm xuoáng doøng nöôùc roài, phaùt ra ñuû thöù tieáng, hoaëc “taát taát”... roài theo doøng soâng cuoán ñi. Caùc Phaïm chí Loa keá thaáy nhöõng vieäc kyø laï nhö vaäy trong taâm caøng theâm hoan hyû, ñoàng ñaûnh leã döôùi chaân Phaät maø baïch: –Cuùi xin Ñöùc Theá Toân cho chuùng con ñöôïc xuaát gia vaø thoï giôùi Cuï tuùc. Ñöùc Theá Toân baûo caùc Phaïm chí: –Naøy caùc Tyø-kheo, ñeán ñaây, vaøo trong phaùp cuûa Ta tu phaïm haïnh, döùt saïch caùc khoå! Luùc aáy naêm traêm vò Tröôûng laõo öùng theo lôøi Phaät noùi lieàn thaønh ngöôøi xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Baáy giôø Phaïm chí Loa keá Na-ñeà Ca-dieáp ñang tu beân bôø soâng, nôi haï löu soâng Ni- lieân-thieàn, thaáy caùc vaät aùo da nai vaø nhöõng ñoà teá töï thaàn löûa troâi ven bôø soâng. Thaáy vaäy, taâm raát ñoåi kinh haõi, boài hoài lo sôï maø la leân: –Chao oâi, vieäc quaùi laï! Choã ôû cuûa anh ta phaûi chaêng bò giaëc cöôùp? Phaûi chaêng ñoà chuùng bò giaëc gieát heát? Ta nay phaûi ñeán ñoù quan saùt xem thöû tai hoïa kyø quaëc gì maø boãng nhieân xaûy ra nhö vaäy! Na-ñeà Ca-dieáp nghó nhö vaäy lieàn sai caùc Phaïm chí Loa keá: –Haõy ñi ngöôïc doøng ñeán ñoù tröôùc, quan saùt laønh döõ theá naøo, doø xem coù ñieàu quaùi laï gì? Vieäc aáy nhö theá naøo, trôû veà baùo laïi cho ta bieát. Caùc ñeä töû Phaïm chí vaâng leänh lieàn ñi ñeán nôi quaùn saùt roài trôû veà baùo caùo: –Taát caû caùc vò ñeàu ñöôïc bình an vaø ñang phuïng thôø Cuø-ñaøm. Sau ñoù Na-ñeà Ca-dieáp ñem ba traêm ñeä töû haàu haï hai beân, ñoàng ñi ñeán choã Tröôûng laõo Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp. Ñeán nôi, thaáy thaày troø Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp ñaõ caïo boû raâu toùc, maëc aùo ca-sa. Thaáy vaäy, trong taâm heát söùc baát bình. Ñoái vôùi ngöôøi anh, Ca-dieáp noùi keä: Thaàn löûa anh boû chaúng phuïng thôø Phaùp tu khoå haïnh cuõng boû qua Ngaøy nay ñaõ boû khoå haïnh naøy Gioáng nhö raén noï bò loät da. Phaïm chí Loa keá Na-ñeà Ca-dieáp lieàn hoûi anh mình laø Tröôûng laõo Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp: –Phaùp naøy toái thaéng sao?
Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp ñaùp: –Phaùp naøy thaät söï toái thaéng. Neân tu haïnh naøy vì haïnh naøy toái dieäu. Phaïm chí Loa keá Na-ñeà Ca-dieáp baûo ba traêm vò Phaïm chí Loa keá, ñeä töû cuûa mình: –Naøy caùc ñoàng töû Phaïm chí Loa keá, choã ôû cuûa ta coù bao nhieâu suoái ao vaø taát caû ñoà duøng, töï yù caùc oâng phaân chia. Ta nay muoán ôû beân Ñaïi Sa-moân tu phaïm haïnh. Ba traêm vò ñeä töû Phaïm chí Loa keá thöa boån sö Na-ñeà Ca-dieáp: –Baïch Hoøa thöôïng, neáu nay Hoøa thöôïng muoán theo Ñaïi Sa-moân tu phaïm haïnh thì chuùng con cuõng xin theo Hoøa thöôïng cuøng ñi ñeán choã Ñaïi Sa-moân tu phaïm haïnh. Na-ñeà Ca-dieáp vaø caùc ñeä töû ñoàng ñi ñeán choã Phaät, ñeán nôi ñöùng lui veà moät beân. Ñöùc Phaät baûo caùc Phaïm chí: –Naøy caùc Phaïm chí, ngaøy nay coù theå ñem caùc aùo da nai treân thaân caùc oâng, boàn vaø caùc duïng cuï teá töï thaàn löûa coù theå neùm xuoáng doøng soâng Ni-lieân-thieàn hay khoâng? Caùc Phaïm chí lieàn baïch Phaät: –Chuùng con y theo lôøi chæ daïy cuûa Sa-moân, khoâng daùm laøm traùi. Roài caùc Phaïm chí naøy cuõng nhö caùc Phaïm chí tröôùc, ñem taát caû caùc ñoà duøng neùm trong doøng nöôùc, phaùt ra tieáng “taát taát”, theo doøng nöôùc cuoán ñi. Luùc aáy caùc Phaïm chí Loa keá thaáy vieäc hy höõu nhö vaäy, loøng caøng theâm phaán khôûi... Caùc Tröôûng laõo Tyø-kheo naøy öùng theo lôøi Phaät noùi lieàn thaønh ngöôøi xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Baáy giôø Phaïm chí Loa keá Giaø-da Ca-dieáp soáng ôû haï löu soâng Ni-lieân-thieàn, chôït thaáy aùo da nai, boàn vaø taát caû duïng cuï teá töï thaàn löûa cuoán theo doøng soâng. Thaáy vaäy, taâm raát ñoåi kinh haõi maø la leân: –Chao oâi, vieäc quaùi laï! Choã ôû cuûa anh ta coù theå ñaõ bò giaëc cöôùp phaù hoaïi chaêng? Hay bò gieát haïi chaêng? Ta nay phaûi ñi ñeán choã ñoù quan saùt tai hoïa nhö theá naøo. Noùi vaäy roài lieàn baûo moät soá ñeä töû Phaïm chí Loa keá ngöôïc doøng ñi ñeán xem tröôùc: –Caùc oâng neân quaùn saùt coù ñieàu quaùi laï, vieäc aáy theá naøo, laønh döõ ra sao, veà ñaây baùo laïi cho ta bieát. Caùc ñeä töû vaâng lôøi ra ñi, roài trôû veà baùo caùo gioáng nhö ôû tröôùc. Sau ñoù, Phaïm chí Loa keá Giaø-da Ca-dieáp ñem hai traêm ñeä töû cuûa mình haàu haï hai beân, ñoàng ñi ñeán choã Tröôûng laõo Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp vaø Na-ñeà Ca-dieáp. Ñeán nôi, thaáy hai anh mình caïo boû raâu toùc, thaân ñaép ca-sa. Thaáy vaäy, trong taâm raát ñoåi baát bình, neân vò aáy ñoái vôùi hai anh Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp vaø Na-ñeà Ca-dieáp noùi keä: Thaàn löûa töø tröôùc anh khoâng thôø Phaùp tu khoå haïnh cuõng boû qua Ngaøy nay hai anh boû phaùp aáy Gioáng nhö raén noï bò loät da. Luùc aáy hai Tröôûng laõo Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp vaø Na-ñeà Ca-dieáp ñeàu duøng keä traû lôøi ngöôøi em: Thaàn löûa töø tröôùc ta khoâng thôø Phaùp tu khoå haïnh cuõng boû qua Ngaøy nay chuùng ta boû phaùp aáy Thaät nhö raén noï bò loät da. Luùc aáy Phaïm chí Loa keá Giaø-da Ca-dieáp laïi hoûi Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp vaø Na-ñeà Ca-dieáp: –Thöa hai anh, phaùp naøy toái thaéng sao?
Hai Tröôûng laõo Ca-dieáp ñoàng traû lôøi: –Phaùp naøy thaät toái thaéng! Neân tu phaùp naøy. Phaùp naøy toái dieäu. Phaïm chí Loa keá Giaø-da Ca-dieáp baûo hai traêm vò ñeä töû Phaïm chí: –Naøy caùc ñoàng töû Phaïm chí, choã ôû cuûa ta coù bao nhieâu suoái ao vaø taát caû ñoà duøng, töï yù caùc oâng phaân chia söû duïng. Ta nay muoán ôû choã Ñaïi Sa-moân tu phaïm haïnh. Hai traêm vò ñeä töû Phaïm chí Loa keá ñoàng thöa boån sö, Phaïm chí Loa keá Giaø-da Ca- dieáp: –Baïch Hoøa thöôïng, neáu nay Hoøa thöôïng muoán theo Ñaïi Sa-moân tu phaïm haïnh thì chuùng con cuõng xin theo Hoøa thöôïng cuøng ñeán choã Ñaïi Sa-moân tu phaïm haïnh. Phaïm chí Loa keá Giaø-da Ca-dieáp vaø caùc ñeä töû cuøng ñi ñeán choã Ñöùc Phaät. Ñeán nôi, ñöùng lui veà moät beân maø baïch Phaät: –Thöa Ñaïi Sa-moân, thaày troø chuùng toâi ngaøy nay muoán ôû trong giaùo phaùp cuûa Sa- moân. Ñoái vôùi taát caû phaùp, chuùng toâi seõ y theo ñoù maø vaâng giöõ. Ñöùc Theá Toân baûo caùc Phaïm chí Loa keá: –Caùc oâng haõy laøm caùc vieäc laø ñem aùo da nai, boàn vaø duïng cuï teá töï thaàn löûa cuûa taát caû caùc oâng, taát caû thöù ñoù ñeàu neùm xuoáng doøng soâng Ni-lieân-thieàn. Caùc Phaïm chí Loa keá ñaùp: –Chuùng toâi y theo lôøi chæ daïy cuûa Sa-moân, khoâng daùm laøm traùi. Taát caû Phaïm chí Loa keá lieàn ñem aùo da nai vaø taát caû duïng cuï teá thaàn löûa neùm xuoáng soâng. Khi caùc vaät nhö aùo da nai, bình quaân trì, bình nöôùc röûa... neùm xuoáng soâng, cuoän theo doøng nöôùc, chuùng phaùt ra caùc aâm thanh “taát taát”, “xöôùng hu”. Caùc Phaïm chí thaáy vieäc hy höõu nhö vaäy, trong loøng laïi caøng theâm phaán khôûi maø baïch Phaät: –Laønh thay! Baïch Theá Toân, xin cho chuùng con ñöôïc xuaát gia vaø thoï giôùi Cuï tuùc. Ñöùc Phaät lieàn baûo: –Naøy caùc Tyø-kheo, ñeán ñaây! Vaøo trong phaùp cuûa Ta tu haønh phaïm haïnh ñeå döùt caùc khoå. ÖÙng vôùi lôøi noùi cuûa Phaät, caùc Tröôûng laõo aáy lieàn thaønh ngöôøi xuaát gia ñaày ñuû giôùi Cuï tuùc. Trong khoaûng thôøi gian qua, Ñöùc Theá Toân ôû trong thoân cuûa Öu-laâu-taàn-loa Ca- dieáp, giôø ñaây khoâng muoán ôû nôi ñaây nöõa, neân Ngaøi ñi daàn veà thaønh Giaø-da. Nhö Lai ñem theo moät ngaøn ñoà chuùng Tyø-kheo leân ôû treân nuùi Töôïng ñaàu, daïy tu taäp ba loaïi thaàn thoâng: Thaân thaàn thoâng, khaåu thaàn thoâng vaø yù thaàn thoâng. Baáy giôø Ñöùc Nhö Lai muoán thò hieän thaân thaàn thoâng, nghóa laø: Ñoái vôùi moät thaân hieän thaønh nhieàu thaân, roài nhieàu thaân trôû laïi thaønh moät thaân; aån phöông treân, hieän phöông döôùi; aån phöông döôùi, hieän phöông treân; aån phöông Ñoâng, hieän phöông Taây; aån phöông Taây, hieän phöông Ñoâng; aån phöông Nam, hieän phöông Baéc; aån phöông Baéc, hieän phöông Nam. Chui qua goäp nuùi vaùch ñaù khoâng chöôùng ngaïi, vaøo trong ñaát nhö vaøo trong nöôùc, ñi treân nöôùc nhö ñi treân ñaát. Ngoài kieát giaø döôùi ñaát bay thaúng leân hö khoâng gioáng nhö chim bay, thaân toûa khoùi löûa nhö ñoáng löûa lôùùn. Heát toûa löûa roài phun ra nöôùc, heát phun nöôùc roài phun ra löûa. Naêng löïc maët trôøi, maët traêng nhö vaäy maø Ngaøi duøng tay va chaïm hay naém laáy, cho ñeán haønh ñoäng töï do nhö Phaïm thieân. Ñaây laø thaân thaàn thoâng bieán hoùa cuûa Nhö Lai. Ñöùc Phaät daïy: –Naøy caùc Tyø-kheo, nay leõ ra caùc thaày phaûi bieát phaân bieät nhö theá naøy, leõ ra chaúng sinh phaân bieät nhö theá naøy, leõ ra phaûi bieát quaùn saùt tö duy nhö theá naøy, leõ ra chaúng neân
quaùn saùt tö duy nhö theá naøy. Naøy caùc Tyø-kheo, neân laøm theá naøy, chaúng neân laøm theá naøy. Ñaây laø Nhö Lai hieän khaåu nghieäp thaàn thoâng. Naøy caùc thaày Tyø-kheo, nay caùc thaày phaûi bieát, Nhö Lai hieän yù thaàn thoâng laø: ñoái vôùi taát caû caùc phaùp ñeàu thieâu ñoát. Ta noùi laø thieâu ñoát nghóa laø nhaõn caên cuõng thieâu ñoát, saéc chaát cuõng thieâu ñoát, nhaõn thöùc cuõng thieâu ñoát. Nhaõn caên tieáp xuùc saéc traàn thieâu ñoát. Do nhaõn caên tieáp xuùc saéc traàn, sinh caùc caûm thoï hoaëc vui, hoaëc khoå, hoaëc chaúng khoå chaúng vui. Nhöõng caûm thoï naøy cuõng thieâu ñoát. Taïi sao ñoát chaùy nhö vaäy? Taïi vì löûa phieàn naõo Duïc thieâu ñoát, taïi vì löûa phieàn naõo Saân thieâu ñoát, taïi vì löûa phieàn naõo Ngu si thieâu ñoát. Ta noùi caùc ñau khoå cuûa nhaõn caên nhö vaäy. Cuõng vaäy, nhó caên thieâu ñoát, thanh traàn thieâu ñoát. Noùi sô löôïc cho ñeán tyû caên vaø höông traàn thieâu ñoát, thieät caên vaø vò traàn thieâu ñoát, thaân caên vaø xuùc traàn thieâu ñoát, yù caên vaø phaùp traàn thieâu ñoát. Nguyeân nhaân yù caên tieáp xuùc phaùp traàn sinh caùc caûm thoï hoaëc khoå, hoaëc vui, hoaëc chaúng khoå chaúng vui... nhöõng caûm thoï naøy cuõng thieâu ñoát. Taïi sao bò thieâu ñoát? Taïi vì löûa phieàn naõo Duïc thieâu ñoát, taïi vì löûa phieàn naõo Saân haän thieâu ñoát, taïi vì löûa phieàn naõo Ngu si thieâu ñoát. Ta noùi söï ñau khoå cuûa nhó, tyû, thieät, thaân caên vaø caùc traàn nhö vaäy. Laïi nöõa, coù ngöôøi hoïc roäng, coù theå quaùn saùt saâu xa theá naøy: ngöôøi naøy coù theå xa lìa nhaõn caên, xa lìa nhaõn thöùc, xa lìa taùc duïng cuûa nhaõn caên. Hoaëc nhaân nôi nhaõn caên tieáp xuùc vôùi saéc traàn sinh caùc caûm thoï hoaëc khoå, hoaëc vui, hoaëc chaúng khoå chaúng vui. Trong caùc caûm thoï ñoù cuõng neân xa lìa. Ñaây goïi laø lìa nhaõn caên. Laïi nöõa, xa lìa nhó caên, xa lìa thanh traàn. Noùi sô löôïc cho ñeán xa lìa tyû caên vaø höông traàn, xa lìa thieät caên vaø vò traàn, xa lìa thaân caên vaø xuùc traàn, xa lìa yù caên vaø phaùp traàn. Hoaëc do yù caên tieáp xuùc phaùp traàn sinh ra caûm thoï: hoaëc khoå, hoaëc vui, hoaëc chaúng khoå chaúng vui. Nhöõng caûm thoï naøy cuõng phaûi xa lìa. Ñaõ xa lìa roài töùc khoâng ñaém nhieãm. Ñaõ khoâng ñaém nhieãm lieàn ñöôïc giaûi thoaùt. Ñaõ ñöôïc giaûi thoaùt roài, lieàn beân trong coù trí tueä thanh tònh. Töï bieát theá naøy: “Ta nay ñaõ döùt sinh töû, vieäc laøm ñaõ xong, khoâng thoï thaân ñôøi sau.” Ñaây laø yù thaàn thoâng cuûa Nhö Lai. Khi Ñöùc Theá Toân noùi ba loaïi thaàn thoâng ñeå giaùo hoùa caùc Tyø-kheo nhö vaäy, ñoà chuùng naøy goàm moät ngaøn Tyø-kheo caùc laäu ñeàu döùt saïch, chöùng phaùp voâ vi, ñoái vôùi caùc phaùp taâm ñöôïc giaûi thoaùt, maø coù keä: Khoâ doøng aùi duïc, döùt sinh töû Phaïm haïnh ñaõ thaønh, ñöôïc töï lôïi Vieäc laøm cuûa mình ñaõ hoaøn taát Laïi khoâng thoï laáy thaân ñôøi sau. Luùc baáy giôø moät ngaøn vò Tyø-kheo nghe Ñöùc Theá Toân noùi lôøi nhö vaäy xong, ñoái caùc phaùp höõu laäu khoâng taïo taùc, trong taâm lieàn ñöôïc giaûi thoaùt hoaøn toaøn, xaû boû caùc phaùp Phaïm chí, ñöôïc goïi laø Thanh vaên Taêng.