KINH TAÏP BAÛO TAÏNG
QUYEÅN 9
Goàm möôøi boán chuyeän:
102. Chuyeän Ca-chieân-dieân giaûi thích taùm giaác moäng cuûa vua AÙc Sinh.
103. Chuyeän con meøo vaøng.
104. Chuyeän vua AÙc Sinh ñöôïc naêm traêm caùi baùt.
105. Chuyeän ngöôøi caàu vò trôøi Tyø-ma mong ñöôïc giaøu lôùn.
106. Chuyeän quyû Töû maãu maát con.
107. Chuyeän ngöôøi chuû teá trôøi.
108. Chuyeän thôø thaàn caây.
109. Chuyeän ngöôøi phuï nöõ nhaøm chaùn duïc, xuaát gia.
110. Chuyeän ñöùa con baát hieáu bò khoå baùo.
111. Chuyeän luaän nghò cuûa vua Nan-ñaø vaø Na-giaø-tö-na.
112. Chuyeän ngöôøi vôï baát hieáu, yù muoán haïi meï choàng trôû laïi gieát choàng.
113. Chuyeän vua nöôùc Ba-la-naïi nghe tieáng keâu trong goø maû.
114. Chuyeän Tyø-kheo giaø ñöôïc boán quaû.
115. Chuyeän ngöôøi nöõ chí thaønh ñöôïc ñaéc quaû.
Μ 102- CHUYEÄN CA-CHIEÂN-DIEÂN GIAÛI THÍCH TAÙM GIAÁC MOÄNG CUÛA VUA AÙC SINH Ngaøy xöa vua AÙc Sinh haønh ñoäng taøn baïo, khoâng coù loøng töø maãn, tin, haønh toaøn theo taø kieán. Ñöùc Nhö Lai ñaïi Bi baûo caùc ñeä töû ñi khaép caùc nöôùc ñeå giaùo hoùa. Toân giaû Ca-chieân-dieân laø ngöôøi doøng Baø-la-moân thuoäc nöôùc cuûa vua AÙc Sinh neân Ñöùc Phaät lieàn baûo Toân giaû Ca-chieân-dieân trôû veà giaùo hoùa cho vò quoác vöông, cuøng vôùi nhaân daân xöù naøy. Khi aáy Toân giaû Ca-chieân-dieân vaâng theo lôøi Phaät daïy lieàn trôû veà boån quoác. Baáy giôø vua AÙc Sinh khoâng thaáy ñieàu chaân chaùnh, phuïng thôø taø ñaïo, vaøo saùng sôùm, thöôøng khoâng muoán thaáy ngöôøi tröôùc khi ñeán laïy ôû mieáu thôø trôøi. Luùc aáy Toân giaû Ca-chieân-dieân vì muoán khai hoùa cho vua AÙc Sinh cho neân luùc bình minh, daäy sôùm, hoùa laøm moät ngöôøi laï gioáng nhö söù giaû ôû xa, hình maïo ñoan chaùnh, vaøo trong cöûa cung vua. Khi aáy vua môùi thaáy Ca-chieân-dieân, ngaøi lieàn hieän nguyeân hình laø Sa-moân. Nhaø vua ñoái dieän vôùi Ñaïo só ñaõ caïo boû raâu, toùc, thì laïi caøng theâm cay gheùt. Nhaø vua heát söùc töùc giaän quaùt: –Nay nhaø ngöôi phaûi cheát. Vua lieàn baûo ngöôøi ñem Toân giaû Ca-chieân-dieân ñi ñònh gieát. Toân giaû Ca-chieân-dieân taâu vôùi vua: –Toâi coù loãi gì maø môùi thaáy toâi ngaøi muoán gieát? Nhaø vua laïi noùi: –Ngöôi laø ngöôøi khoâng coù raâu toùc, thaáy ngöôi laø ñieàu khoâng laønh, cho neân nay ta
muoán gieát ngöôi. Toân giaû Ca-chieân-dieân lieàn ñaùp: –Nay caùi ñieàu khoâng laønh aáy laø ôû nôi toâi chôù khoâng phaûi ôû nôi vua. Vì sao vaäy? Vì vua tuy thaáy toâi nhöng vua hoaøn toaøn khoâng coù toån giaûm gì caû. Coøn toâi thaáy vua, thì vua muoán cheát. Theo ñoù maø suy: Caùi goïi laø khoâng laønh aáy laø ôû nôi toâi. Nhaø vua voán thoâng minh nghe lôøi noùi aáy roài lieàn laõnh hoäi yù Toân giaû, lieàn thaû Toân giaû Ca-chieân-dieân, khoâng coøn khôûi aùc taâm vôùi ngaøi nöõa. Nhaø vua bí maät sai hai ngöôøi ñi theo sau ngaøi ñeå xem choã nghæ ngôi, xem ngaøi aên ñoà aên gì. Hoï thaáy Toân giaû Ca-chieân- dieân ngoài döôùi goác caây, ñi khaát thöïc veà thì aên. Trong khi aên, ngaøi chia ñoà aên cho hai ngöôøi cuøng aên. Ngaøi ñeå laïi chuùt ñoà aên dö boû xuoáng döôùi soâng cho caù aên. Hai ngöôøi khi trôû veà nhaø, vua hoûi veà choã nghæ ngôi vaø söï aên uoáng cuûa Toân giaû. Hai ngöôøi nhö ñieàu thaáy ôû treân taâu ñaày ñuû vôùi vua. Ngaøy hoâm sau nhaø vua thænh Toân giaû Ca- chieân-dieân vaø môøi ngaøi thoï thöïc vôùi ñoà aên thoâ sô. Nhaø vua baûo ngöôøi ñeán hoûi: –Ñoà aên hoâm nay coù vöøa yù ngaøi chaêng? Toân giaû ñaùp: –Muïc ñích cuûa söï aên laø ñeå cho no ñuû. Ngaøy hoâm sau nhaø vua daâng cho ngaøi moùn aên thöôïng vò, ngon laønh. Nhaø vua laïi baûo ngöôøi ñeán hoûi ngaøi: –Ngaøi thaáy vöøa yù chaêng? Ñaùp: –Muïc ñích cuûa söï aên laø ñeå cho no ñuû. Sau ñoù nhaø vua hoûi Toân giaû: –Toâi ñaõ cuùng döôøng ñoà aên cho ngaøi maø ngaøi khoâng noùi ngon hay dôû, chæ noùi laø “no, ñuû”, vaäy coù yù nghóa gì? Toân giaû Ca-chieân-dieân traû lôøi nhaø vua: –Phaøm thaân vaø mieäng gioáng nhö caùi beáp, vaät chieân-ñaøn noù cuõng tieâu hoùa, vaät thoái tha noù cuõng tieâu hoùa. Thaân vaø mieäng cuõng nhö vaäy. Baát cöù ñoà aên ngon hay dôû, mieãn no laø ñöôïc. Ngaøi lieàn noùi keä: Thaân naøy nhö chieác xe Khoâng löïa choïn ngon, dôû Daàu thôm vaø môõ thoái Vaãn ñeàu chuyeân chôû heát. Nhaø vua nghe lôøi noùi aáy neân bieát roõ veà Ñaïi ñöùc. Vua laïi laáy ñoà aên ngon vaø dôû ñem cuùng cho Baø-la-moân. Caùc Baø-la-moân luùc ñaàu nhaän ñöôïc ñoà aên dôû, thaûy ñeàu töùc giaän, bieán saéc maët, maéng chöûi. Nhöng sau khi nhaän ñöôïc ñoà aên ngon, hoï hoan hyû khen ngôïi. Nhaø vua thaáy caùc Baø-la-moân ñoái vôùi vieäc aên uoáng maø taâm sinh möøng giaän, cho neân taâm sinh caøng theâm tín kính ñoái vôùi Toân giaû Ca-chieân-dieân. Baáy giôø Toân giaû coù moät vò nöõ tín chuû teân laø Ngoaïi Sinh, tröôùc ôû ngoaøi thaønh, soáng trong tuï laïc cuûa Baø-la-moân, coù moät maùi toùc raát ñeïp. Ñaõ ñeán muøa an cö, coâ coù yù muoán cuùng döôøng, môùi caét toùc mình ñem baùn, ñöôïc naêm traêm ñoàng tieàn vaøng, beøn thænh Toân giaû Ca-chieân-dieân ñeán an cö ñeå mình ñöôïc cuùng döôøng. Toân giaû Ca-chieân-dieân, sau muøa haï an cö xong, laïi trôû vaøo trong thaønh. Khi aáy ôû trong cung vua AÙc Sinh coù moät con chim tró boãng cheát. Gioáng nhö vua Chuyeån luaân
vöông muoán aên thòt chim tró, vua AÙc Sinh cuõng muoán aên noù. Moät vò ñaïi thaàn trí tueä taâu vôùi vua: –Ñoái vôùi chim tró naøy khoâng neân töï yù aên thòt maø neân thí nghieäm tröôùc. Vua nghe theo lôøi noùi aáy, lieàn baûo ngöôøi caét moät mieáng nhoû ñem cho choù aên. Khi choù ñöôïc aên thòt, lieàn tham ñaém muøi vò cuûa thòt beøn aên luoân caû löôõi cuûa mình lieàn bò cheát. Nhaø vua laïi caét moät mieáng thòt nhoû nöõa, ñeå thí nghieäm nôi moät ngöôøi, ngöôøi aáy aên thòt xong, cuõng tham ñaém vò ngon cuûa noù, cho ñeán töï aên luoân caû tay cuûa mình maø cheát. Vua thaáy nhö vaäy neân heát söùc sôï haõi. Nghe coù ngöôøi noùi thöù thòt naøy chæ coù Chuyeån luaân thaùnh vöông, ngöôøi coù trí voâ laäu ñaéc ñaïo, môùi coù theå aên ñöôïc. Nhaø vua lieàn baûo ngöôøi xaøo naáu thòt naøy thaät ngon, roài ñem cuùng cho Toân giaû Ca-chieân-dieân. Toân giaû Ca-chieân-dieân aên thòt naøy xong thaân theå vaãn bình an. Ngaøy hoâm sau nhaø vua baûo ngöôøi ñeán rình xem, thì thaáy Toân giaû nhan saéc töôi saùng hôn luùc bình thöôøng. Khi nhaø vua nghe lôøi aáy roài, cho laø heát söùc ñaëc bieät caøng theâm toân troïng Toân giaû, maø laïi khinh cheâ caùc Baø-la-moân ngoaïi ñaïo. Nhaø vua hoûi Toân giaû Ca-chieân-dieân: –Muøa haï naøy Toân giaû an cö ôû ñaâu? Nay ñi veà phöông naøo? Toân giaû noùi moät caùch ñaày ñuû: –Nhôø coâ gaùi teân laø Ngoaïi Sinh baùn toùc laáy tieàn cuùng döôøng chuùng Taêng. Nhaø vua nghe Toân giaû noùi nhö vaäy, môùi noùi: –Ngöôøi trong cung cuûa ta coù ñaàu toùc thaät ñeïp, nhöng ñeå xöùng ñaùng tieàn baèng ñoàng thì baát quaù ñöôïc vaøi ngöôøi. Nay Toân giaû noùi ñaàu toùc vò aáy, trò giaù ñeán naêm traêm ñoàng vaøng. Vaäy neáu coâ gaùi naøy coù ñaàu toùc phi thöôøng, thì thaân hình naøng phaûi tuyeät ñeïp. Nhaø vua lieàn hoûi teân hoï cuûa cha meï coâ gaùi aáy, roài baûo söù giaû ñeán ñoù ñích thaân xem thaân hình cuûa naøng, söù giaû thaáy naøng dung maïo sieâu tuyeät, ñuùng laø nhaø vua ñaõ nghó. Vua lieàn baûo söù ñem leã vaät ñeán hoûi naøng laøm vôï, nhöng gia ñình cuûa naøng ñoøi hoûi thaät nhieàu chaâu baùu, thaønh aáp, tuï laïc. Nhaø vua suy nghó: “Neáu ta cho nhaø hoï, khi naøng veà ñaây thì cuûa caûi ñoù cuõng thuoäc veà ta.” Nhaø vua lieàn ban cho nhaø naøng vaø ñöôïc naøng nhaän laøm choàng. Ngaøy röôùc leã ñaàu tieân, caû nöôùc ñeàu vui möøng, moïi ngöôøi ñeàu noùi laø raát toát. Nhaø vua laïi ra leänh ñaïi xaù, phoùng thích taát caû tuø nhaân. Töø ñoù naøng coù danh hieäu laø Thi-baø- cuï-sa phu nhaân. Nhaø vua raát vui möøng, kính neå ngöôøi vôï. Veà sau naøng sinh ñöôïc moät thaùi töû teân laø Kieàu-baø-la. Baáy giôø, nhaø vua ñang naèm nguû, moäng thaáy taùm vieäc: 1. Treân ñaàu löûa chaùy. 2. Hai con raén coät löng laïi vôùi nhau. 3. Moät caùi löôùi saét nhoû bao quanh thaân. 4. Hai con caù ñoû nuoát hai chaân vua. 5. Boán con haïc traéng bay veà höôùng nhaø vua. 6. Vua ñi trong huyeát buøn, buøn bieán maát nôi naùch cuûa vua. 7. Vua leân nuùi Thaùi baïch. 8. Chim Quaùn töôùc æa treân ñaàu vua. Sau khi tænh giaác, nhaø vua cho ñoù laø ñieàu chaúng toát cho neân saàu lo buoàn thaûm, lieàn ñeán hoûi caùc Baø-la-moân. Caùc Baø-la-moân nghe vua noùi moäng naøy, hoï voán hieàm gheùt nhaø vua, hieàm gheùt Toân giaû, cho neân nhaân giaác moäng cuûa vua hoï noùi: –Naøy Ñaïi vöông, ñoù laø ñieàm chaúng laønh. Neáu khoâng cuùng tröø, hoïa seõ ñeán thaân vua.
Nhaø vua nghe lôøi noùi aáy tin laø ñuùng, caøng theâm saàu naõo, lieàn hoûi: –Luùc cuùng tröø thì caàn vaät gì? Caùc Baø-la-moân ñaùp: –Vaät caàn cuùng tröø laø thöù vua yeâu meán. Neáu chuùng toâi noùi thì vua chaéc chaén khoâng theå laøm ñöôïc. Nhaø vua ñaùp: –Ñieàu moäng naøy heát söùc hung aùc, chæ lo tai öông lôùn aäp ñeán ta, tröø thaân ta ra, ta chaúng tieác thöù gì caû. Xin caùc ngaøi haõy noùi nhöõng vaät caàn thieát aáy cho ta. Caùc Baø-la-moân thaáy vua aân caàn, bieát trong taâm nhaø vua lo laéng, lieàn noùi vôùi vua: –Nhöõng vaät caàn thieát aáy laø: Trong giaác moäng naøy coù taùm ñieàu, caàn phaûi duøng taùm thöù ñeå cuùng teá caàu khoûi tai hoïa: 1. Gieát phu nhaân Thi-baø-cuï-sa maø vua kính meán. 2. Gieát thaùi töû Kieàu-baø-la maø vua thöông yeâu. 3. Gieát ñaïi thaàn phuï töôùng. 4. Gieát con chim thaàn cuûa vua. 5. Gieát con voi moät ngaøy coù theå ñi ñöôïc ba ngaøn daëm cuûa vua. 6. Gieát con laïc ñaø moät ngaøy coù theå ñi ñöôïc ba ngaøn daëm cuûa vua. 7. Gieát con ngöïa hay cuûa vua. 8. Gieát gaõ ñaàu troïc Ca-chieân-dieân. Neáu sau baûy ngaøy, gieát taùm thöù ñoù laáy huyeát troän laïi roài boâi vaøo thaân maø ñi thì coù theå ñöôïc tieâu tai naïn. Nhaø vua nghe noùi lôøi aáy, vì cho maïng cuûa mình laø troïng, lieàn ñoàng yù. Khi trôû veà cung, vua aâu saàu aùo naõo. Phu nhaân hoûi vua: –Vì sao ngaøi buoàn nhö vaäy? Nhaø vua traû lôøi phu nhaân ñaày ñuû veà giaác moäng baát thöôøng ôû treân vaø noùi nhöõng ñieàu Baø-la-moân caàn cuùng teá ñeå tröø moäng döõ. Phu nhaân nghe xong môùi noùi: –Chæ ñeå cho thaân vua ñöôïc bình an, khoâng tai hoïa, coøn thaân heøn moïn cuûa thieáp thì khoâng caàn ñeà caäp ñeán sao? Baø lieàn taâu vôùi vua: –Sau baûy ngaøy nöõa thieáp seõ phaûi cheát, vaäy haõy cho thieáp ñeán choã Toân giaû Ca- chieân-dieân trong saùu ngaøy ñeå thoï trai, nghe phaùp. Vua noùi: –Khoâng ñöôïc. Neáu naøng tôùi ñoù noùi söï thaät cho Toân giaû, neáu Toân giaû bieát ñöôïc vieäc aáy boû ta maø bay maát thì sao? Song phu nhaân aân caàn xin maõi, vua khoâng theå töø choái ñöôïc ñaønh cho ñi. Khi phu nhaân ñeán choã Toân giaû roài, ñaûnh leã thaêm hoûi. Ñaõ qua baûy ngaøy maø phu nhaân vaãn coøn ôû, Toân giaû thaáy laï hoûi: –Phu nhaân cuûa vua chöa töøng ñeán ñaây ôû laïi thôøi gian laâu theá, sao hoâm nay laïi laï vaäy? Phu nhaân noùi roõ veà aùc moäng cuûa nhaø vua. Sau baûy ngaøy nöõa laø vua seõ gieát heát chuùng ta, ñeå cuùng teá caàu tieâu tai öông hoïa hoaïn. Con coøn soáng soùt chaúng maáy ngaøy nöõa, cho neân ñeán ñaây ñeå nghe phaùp. Do phu nhaân noùi cho Toân giaû nghe giaác moäng cuûa vua, Toân giaû Ca-chieân-dieân noùi: –Giaác moäng aáy heát söùc toát, phaûi neân vui möøng, khoâng neân lo laéng: “Löûa chaùy treân
ñaàu” laø ñieàm vò vua nöôùc Baûo truï seõ daâng cho vua caùi maõo trôøi, giaù trò möôøi vaïn löôïng vaøng, hoï seõ ñem coáng hieán cho vua, chính laø ñieàm moäng naøy. Trong loøng phu nhaân raát noùng naûy vì saép heát baûy ngaøy thì seõ bò vua gieát, sôï ñieàu Toân giaû ñoaùn ñeán chaäm, baø thöa Toân giaû: –Chöøng naøo ñieàu ñoù seõ ñeán? Toân giaû ñaùp: –Xeá chieàu ngaøy hoâm nay seõ ñeán. Coøn “hai con raén giao löng” laø vua nöôùc Nguyeät chi seõ hieán cho vua hai caây kieám giaù trò möôøi vaïn löôïng vaøng, trong ngaøy hoâm nay seõ ñeán. Coøn “löôùi saét moûng quaán quanh thaân” laø ñieàm vua nöôùc Ñaïi taàn seõ hieán cho vua vieân ngoïc Anh laïc trò giaù möôøi vaïn löôïng vaøng, saùng mai seõ ñem ñeán. Coøn “con caù ñoû nuoát hai chaân” laø ñieàm vua nöôùc Sö töû seõ hieán cho vua ñoâi deùp baùu Tyø löu ly trò giaù möôøi vaïn löôïng vaøng, sau giôø aên ngaøy mai seõ ñem ñeán. Coøn “boán con baïch haïc ñeán” laø ñieàm vua nöôùc Baït-kyø seõ hieán cho nhaø vua xe baùu baèng vaøng, trong giôø ngoï ngaøy mai seõ ñem ñeán. Coøn “ñi trong maùu buøn” laø ñieàm nöôùc An töùc seõ hieán cho nhaø vua caùi aùo da nai Khaâm-baø-la, trò giaù möôøi vaïn löôïng vaøng, vaøo luùc maët trôøi xeá boùng ngaøy mai seõ ñem ñeán. Coøn “leân nuùi Thaùi baïch” laø ñieàm vua nöôùc Khoaùng daõ seõ hieán cho nhaø vua con Ñaïi töôïng, chieàu mai seõ ñem ñeán. Coøn “con chim Quaùn töôùc æa treân ñaàu” laø ñieàm nhaø vua vaø phu nhaân seõ coù chuyeän rieâng bí maät, söï vieäc naøy ñeán ngaøy hoâm sau seõ roõ. Quaû ñuùng nhö lôøi Toân giaû noùi, thôøi haïn ñaõ ñeán, taát caû nhöõng vaät coáng hieán cuûa caùc nöôùc ñeàu ñem ñeán, nhaø vua raát vui möøng. Phu nhaân Thi-baø-cuï-sa tröôùc ñaây ñaõ coù maõo trôøi, nay laïi ñöôïc nöôùc Baûo truï coáng hieán theâm moät maõo trôøi (Thieân quan) nöõa. Nhaø vua nhaân ñoù môùi ñuøa côït, côûi maõo trôøi maø phu nhaân Thi-baø-cuï-sa ñang ñoäi, vua ñoäi theâm moät caùi nöõa leân ñaàu mình, roài vua choaøng caùi voøng vaøng ñeïp leân ñaàu phu nhaân. Phu nhaân töùc giaän noùi: –Neáu coù ñieàu xaáu thì toâi phaûi chòu tröôùc, nay ñöôïc maõo trôøi thì ngöôøi khaùc ñoäi. Baáy giôø phu nhaân lieàn laáy huõ ñöïng söõa neùm leân ñaàu vua, laøm cho ñaàu vua dính ñaày söõa. Khi aáy vua böøng böøng töùc giaän, ruùt kieám ñònh cheùm phu nhaân. Phu nhaân sôï haõi chaïy vaøo trong phoøng ñoùng cöùng cöûa laïi, khieán cho nhaø vua khoâng theå tieán tôùi ñöôïc. Baáy giôø nhaø vua töï ngoä ñieàu Toân giaû ñoaùn moäng noùi: “Coù bí maät rieâng”, chính laø ñieàu naøy. Nhaø vua cuøng phu nhaân lieàn ñi ñeán choã Toân giaû Ca-chieân-dieân trình baøy ñaày ñuû chuyeän treân vaø noùi: –Vì tin lôøi noùi phi phaùp cuûa boïn aùc taø, ñaõ maáy laàn con ñònh laøm chuyeän ñaïi aùc ñoái vôùi Toân giaû, vôï con, ñaïi thaàn vaø caùc vaät meán yeâu. Nay mong Toân giaû trình baøy leõ thaät, khai thò keû ñui muø naøy ñeå cho con ñöôïc thaáy chaùnh ñaïo, xa lìa ñieàu aùc. Nhaø vua lieàn môøi Toân giaû ñeán ñeå kính phuïng cuùng döôøng, xua ñuoåi caùc Baø-la-moân ñi xa khoûi laõnh thoå vua ñang ngöï trò, roài hoûi Toân giaû: –Do nhaân duyeân gì maø caùc nöôùc nhö vaäy laïi ñem nhöõng vaät quyù baùu cuûa hoï ñeå daâng hieán cho con? Toân giaû ñaùp: –Veà thôøi quaù khöù, caùch ñaây chín möôi moát kieáp, baáy giôø coù Ñöùc Phaät teân laø Tyø- baø-thi. Khi Ñöùc Phaät xuaát theá, coù moät nöôùc teân laø Baøn-ñaàu, thaùi töû cuûa nöôùc aáy heát söùc tin töôûng, vui veû, sieâng naêng, ñeán choã Ñöùc Phaät cuùng döôøng leã baùi. Thaùi töû lieàn laáy caùi maõo trôøi ñang ñoäi, kieám baùu, ngoïc anh laïc, voi lôùn, xe baùu, y Khaâm-baø-la cuùng döôøng Ñöùc Phaät. Nhôø phöôùc laønh aáy neân ñôøi ñôøi ñöôïc toân quyù, nhöõng chaâu baùu öa thích, khoâng caàn cuõng töï ñeán.
Nhaø vua nghe ñieàu naøy xong, caøng theâm kính tín Tam baûo, ñaûnh leã roài trôû veà cung.
Μ