SOÁ 213
PHAÙP TAÄP YEÁU TUÏNG KINH Bieân soaïn: Toân giaû Phaùp Cöùu. Haùn dòch: Ñôøi Toáng, Sa-moân Thieân Töùc Tai, ngöôøi vuøng Trung AÁn.
QUYEÅN 1
Phaåm 1: HÖÕU VI
Ngöôøi giaùc ngoä phieàn naõo
Neân phaùt taâm hoan hyû
Laéng nghe toâi keát taäp
Keä phaùp cuûa Phaät daïy
Ñaây laø Phaät, Theá Toân
Baäc Thaày Nhaát thieát trí
Töø bi vì chuùng sinh
Giaûng roäng lôøi chaân thaät.
Taát caû haønh voâ thöôøng
Ñeàu laø phaùp sinh dieät
Ñaõ sinh roài phaûi dieät
Tòch dieät laø an laïc.
Xeáp ñoà trong phoøng toái
Nhôø ñoát ngoïn ñuoác saùng
Khoâng duøng ñeøn trí soi
Thì phieàn naõo phuû maõi.
Thaân hình cuûa con ngöôøi
Seõ tan raõ khaép nôi
Xöông traéng maøu boà caâu
Xem coù gì ñaùng vui!
Nhö ngöôøi vaøo ñaàu ñeâm
Thaàn thöùc vaøo thai meï
Ngaøy thay ñoåi nhieàu laàn
Ñi qua khoâng trôû laïi.
Saùng sôùm thaáy vieäc toát
Toái ñeán ñaõ khoâng coøn
Ñeâm qua vöøa troâng thaáy
Ñeâm nay ñaõ maát roài.
Giaøu sang raát phoàn thònh
Voâ thöôøng khoâng heïn giôø
Khi thaàn cheát ñeán baét
Khoâng löïa ngöôøi sang heøn,
Coù keû cheát trong thai
Hoaëc vöøa sinh ñaõ cheát
Traùng nieân khoâng thoaùt cheát
Giaø caû cuõng vaäy thoâi.
Tuoåi giaø vaø thieáu nieân
Cuøng vôùi haïng trung nieân
Ñeàu bò thaàn cheát vieáng
Taïi sao khoâng sôï haõi?
Maïng nhö traùi ñaõ chín
Sôï bieát ruïng luùc naøo
Ñaõ sinh phaûi coù töû
Ai thoaùt khoûi luaät naøy.
Ví nhö ngöôøi thôï goám
Naën ñaát laøm cheùn lu
Vaät aáy roài phaûi vôõ
Maïng ngöôøi cuõng nhö vaäy.
Nhö ngöôøi chôi ñaøn gioûi
Vang nhieàu tieáng du döông
Daây ñöùt tieáng khoâng coøn
Maïng ngöôøi cuõng nhö vaäy.
Nhö tuø nhaân bò nhoát
Troùi daãn ñeán phaùp tröôøng
Moãi böôùc höôùng veà cheát
Maïng soáng cuõng nhö vaäy.
Nhö soâng cuoàn cuoän chaûy
Troâi ñi khoâng quay lui
Ñôøi ngöôøi cuõng nhö vaäy
Qua roài khoâng trôû laïi.
Hoaïn naïn hôïp thaønh thaân
Ñôøi soáng nhieàu khoå naõo
Maïng ngöôøi cuõng nhö vaäy
Bò giaø cheát quaûn thuùc
Coâng ñöùc ñaõ taïo thaønh
Ñôøi ñôøi ñöôïc an laïc.
Nhö laáy gaäy reõ nöôùc
Nöôùc hôïp trôû laïi ngay
Nhö ngöôøi caàm gaäy ñi
Chaên boø cho aên uoáng
Maïng ngöôøi cuõng nhö vaäy
Nuoâi soáng veà coõi cheát.
Ngöôøi naøo muoán laäp ñöùc
Chôù buoâng troâi ngaøy ñeâm
Ñaõ ñöôïc laøm thaân ngöôøi
Nhaát taâm nhôù caùi cheát.
Maát nguû neân ñeâm daøi
Moûi meät thaáy ñöôøng daøi
Ngu meâ sinh töû daøi
Vì ít nghe dieäu phaùp.
Coù con vaø coù tieàn
Tham tieác khi bò maát
Keû ngu khoâng töï xeùt
Con, tieàn naøo coù ñaâu!
Traêm ngaøn khoâng theå ñeám
Nam nöõ sang vaø giaøu
Tích tuï nhieàu taøi saûn
Roài cuõng bò tieâu dieät.
Phuù quyù ngoaøi thaùnh taøi
Voâ thöôøng luoân chi phoái
Nhö ngöôøi bò muø maét
Khoâng theå töï quan saùt
Tuï taäp roài tan raõ
Cao toät phaûi rôi xuoáng
Coù soáng roài phaûi cheát
Höõu tình ñeàu nhö vaäy
Laøm aùc ñoïa ñòa nguïc
Tu thieän thì sinh Thieân
Ngöôøi naøo thöôøng tu thieän
Laäu taän chöùng Nieát-baøn.
Chö Phaät vaø Boà-taùt
Duyeân giaùc cuøng Thanh vaên
Coøn boû thaân höõu vi
Huoáng chi loaøi höõu tình.
Khoâng leân trôøi xuoáng bieån
Hay troán vaøo hang nuùi
Khoâng coù ôû nôi naøo
Thoaùt ñöôïc, khoâng bò cheát.
Taát caû phaùp höõu vi
Ngay trong ñôøi hieän taïi
Quaù khöù vaø töông lai
Ñeàu ñi veà dieät taän.
Baäc Trí thoaùt troùi buoäc
Thöôøng chaùnh nieäm quaùn saùt
Tö duy ñaïo Voâ laäu
Goïi laø baäc Chaân trí.
Nhö tuø nhaân bò troùi
Khoâng theo yù muoán ñöôïc
Nhö xe cuõ bò hö
Khoâng laâu thaáy tan raõ
Giaø caû saéc suy taøn
Yeâu nhaø nhö bò troùi
Boãng nhieân thaàn cheát baét
Keû ngu naøo bieát gì.
Tuy soáng ñeán traêm naêm
Caùi cheát vaãn ñi theo
Bò giaø beänh aùp böùc
Hoaïn naïn ñeán cuoái ñôøi
Tuoåi giaø, khoå troùi thaân
Ngaøy ñeâm nhieàu phieàn naõo
Ñau ñôùn ñeán ngaøn laàn
Nhö caù rôi vaøo löûa.
Soâng raïch khoâng ngöøng chaûy
Troâi nhanh khoâng quay laïi
Tieác giöõ thaân ræ muû
Thöông yeâu naøo giöõ ñöôïc.
Boán ñaïi hôïp thaønh thaân
Voâ thöôøng naøo giöõ maõi
Khi ñòa chuûng tan raõ
Thaàn thöùc cuõng voâ duïng.
Thaân naøy nhieàu chöôùng naõo
Ræ muû luoân ñau beänh
Ngöôøi ngu meâ tham ñaém
Khoâng mong caàu Nieát-baøn.
Tuy noùi ñang naêm naøy
Muøa ñoâng, haï vaãn troâi
Phaøm phu tham theá laïc
Trong ñoù khoâng kinh sôï.
Cha meï vaø anh em
Vôï con cuøng quyeán thuoäc
Voâ thöôøng ñeán loâi ñi
Khoâng ai cöùu giuùp ñöôïc.
Theá neân caùc höõu tình
Soáng trong tham vinh laïc
Voâ thöôøng giaø beänh ñeán
Baát giaùc sinh khoå naõo.
Caïo toùc laøm Bí-soâ
Caàn phaûi tu chæ quaùn
Ma vöông khoâng haïi ñöôïc
Vöôït ñôøi ñeán bôø kia.
Μ Phaåm 2: AÙI DUÏC
Duïc, ta bieát goác ngöôi
YÙ do tö töôûng sinh
Ta khoâng tö duy ngöôi
Thì duïc khoâng hieän höõu.
Do duïc sinh phieàn naõo
Do duïc sinh sôï haõi
Ly duïc ñöôïc giaûi thoaùt
Khoâng sôï, khoâng phieàn naõo.
Do aùi sinh phieàn naõo
Töø aùi sinh sôï haõi
Ly aùi ñöôïc giaûi thoaùt
Khoâng sôï, khoâng phieàn naõo.
Traùi tröôùc ngoït sau ñaéng
AÙi duïc cuõng nhö vaäy
Sau chòu khoå ñòa nguïc
Thieâu ñoát voâ soá kieáp.
Ngu meâ tham aùi duïc
Luyeán aùi vôùi vôï con
Bò aùi nhieãm troùi buoäc
Chaéc chaén khoù thoaùt ly.
Hieàn thaùnh chæ aùi duïc
Trang bò theâm troùi buoäc
Xa lìa haún vôï con
Chaéc chaén ñöôïc lôïi ích.
Tham duïc khoù giaûi thoaùt
Ly duïc, chaân xuaát gia
Khoâng tham, höôûng khoaùi laïc
Baäc Trí khoâng tham muoán.
Ngöôøi theá gian tham duïc
Chæ suy nghó ñieàu quaáy
Ai ñieàu phuïc ñöôïc mình
Goïi laø chaân ly duïc.
Ngöôøi naøo luoân tham duïc
Bò troùi khoù giaûi thoaùt
Duøng tueä phaân bieät roõ
Ñoaïn phieàn naõo khoâng sinh.
Thöôøng soáng trong chaùnh nieäm
Tòch tònh, deã tröø duïc
Töï cheá duøng phaùp, giôùi
Khoâng phaïm, thieän taêng tröôûng.
Keû thöôøng soáng tham duïc
Ngu laøm theâm taät xaáu
Nieäm ñònh khoâng phoùng daät
Töøng böôùc chöùng voâ laäu.
Giaây phuùt tu chæ quaùn
Thoaùt ly nhieàu toäi caáu
Ngaõ maïn töï tieâu tröø
Giaûi thoaùt ñöôïc an laïc.
Ngöôøi naøo khoâng ñoaïn duïc
Nhö da rôi vaøo löûa
Giaây phuùt bò chaùy tieâu
Chòu toäi voâ soá keå.
Bí-soâ caån thaän duïc
Phoùng daät nhieàu lo buoàn
Ai thoaùt ly aùi duïc
Chaùnh nieäm höôûng an laïc.
Khoâng chaùn sao bieát ñuû
Khoâng bieát ñuû, sao vui?
Khoâng vui, taát lo buoàn
Coù aùi, laøm sao vui!
Tòch tònh, ñuû trí tueä
Ñaïo voâ laäu lôùn maïnh
Tham aùi khoâng bieát chaùn
Tai naïn trong phi phaùp
Thaáy saéc taâm meâ loaïn
Khoâng töï quaùn voâ thöôøng
Ngu cho laø myõ thieän
Chaúng bieát saéc khoâng thaät.
Ngu laáy tham töï troùi
Khoâng caàu sang bôø kia
Tham taøi vì aùi duïc
Haïi ngöôøi, haïi caû mình.
Caùc dieäu duïc ôû ñôøi
Duïc aáy vui raát ít
So vôùi vui coõi trôøi
Ca-ly-leä-ba-noâ
Caùc nuùi ñeàu baèng vaøng
Cuõng nhö nuùi Thieát vi
Ñaây vaãn khoâng bieát chaùn.
Chaùnh giaùc bieát taän cuøng
Quaû baùo khoå trong ñôøi
Ñeàu do nhaân tham duïc
Ngöôøi trí kheùo ñieàu phuïc
Caàn phaûi hoïc nhö vaäy.
Μ Phaåm 3: THAM
Quaù tham bieåu hieän roõ Chuùng sinh nghi, lo nghó
Ai taêng theâm yù tham
Töï troùi buoäc theâm chaët.
Kheùo quaùn saùt ly tham
Tieâu tröø nghi, lo nghó
Vöùt boû tham aùi kia
Troùi chaéc maáy cuõng ñöùt.
Duøng löôùi duïc töï vaây
Ñem loïng aùi töï che
YÙ ngu töï troùi mình
Nhö caù maéc löôõi caâu
Cheát theo maõi maïng soáng
Nhö beâ theo boø meï
Ngöôøi tham ñaém phoùng daät
Nhö vöôïn gaëp traùi caây.
YÙ tham raát vöõng chaéc
Thích thuù, laïi thích thuù
Chìm ñaém trong tham aùi
Tö töôûng theâm vöôùng vít.
Tham duïc saâu khoâng ñaùy
Laøm taêng theâm giaø cheát
Tham duïc nhieàu hö doái
Tham duïc theâm boûn seûn
Ai duøng tueä phaân bieät
Chaùnh quaùn ñöôïc an laïc.
Vì tham bò sinh töû
Boân ba öa chaïy tôùi
Quaàn sinh khoâng maét tueä
Khoâng theå töï quan saùt.
Ngu meâ tham chaáp tröôùc
Traàm luaân naøo bieát gì
Ai tu haïnh Du-giaø
Ma vöông khoâng tìm ñöôïc.
Tham lam khoù tieâu dieät
Nhö boø con yeâu meï
Boû tham heát luaân hoài
Ly tham ñaéc giaûi thoaùt.
Do tham taêng tranh caõi
Vì aùi bò cheâ nhieàu
Bí-soâ tu chæ quaùn
Chöùng ñaéc quaû tòch tònh.
YÙ tham nhö ruoäng toát
Thuaän möa gioù, lôùn nhanh
Ai xa lìa tham aùi
Phieàn naõo khoâng quaáy phaù.
Neáu coù ít tham duïc
Nhö gioït nöôùc treân sen
Ngöôøi deã tröø phieàn naõo
Ñöôïc goïi laø baäc Trí.
Chaët caây khoâng böùng goác
Chaët roài vaãn moïc laïi
Dieät tham khoâng taän goác
Dieät roài sinh laïi ngay,
Dieät tham nhö laøm ruoäng
Caøy böøa boû coû raùc
Thöông maï, khoâng nhoå coû
Haït luùa seõ khoâng chaéc.
Taâm tham vaø taâm aùi
Xeùt roõ töø moät goác
Laøm aùc phaûi chòu khoå
Sao khoâng sinh hoái haän?
Taùnh tham haït gioáng ñaàu
Taùnh aùi thoï baøo thai
Höõu tình luyeán aùi maõi
Khoù thoaùt ñöôïc luaân hoài.
Chö Thieân vaø loaøi ngöôøi
Vì aùi neân ôû ñaây
Caùc keát söû theo aùi
Khoâng ngöøng giaây phuùt naøo.
Qua roài sinh buoàn lo
Ñoïa ñòa nguïc môùi bieát
Theo doøng aùi khoâng ngöøng
Löôùi duïc che veát thöông
Theâm ñoùi khaùt vöôùng víu
Luoân luoân taêng khoå thoï.
Ví nhö töï laøm teân
Laïi laøm mình bò thöông
Teân beân trong cuõng vaäy
Teân aùi haïi höõu tình.
Ai hieåu bieát nhö vaày
AÙi khoå duyeân sinh höõu
Khoâng duïc, khoâng höõu töôûng
Bí-soâ thaät giaûi thoaùt.
Μ Phaåm 4: PHOÙNG DAÄT
Giôùi laø ñöôøng cam loä
Phoùng daät laø ñöôøng cheát
Khoâng tham thì baát töû
Maát ñaïo laø töï saùt.
Baäc Trí giöõ ñaïo thaéng
Khoâng bao giôø meâ loaïn
Khoâng tham ñöôïc hyû laïc
Töø ñoù ñaéc Thaùnh ñaïo.
Haèng tö, tu thieän phaùp
Thöôøng töï giöõ kieân coá
Baäc Trí caàu tòch tònh
Ñöôïc kieát töôøng toái thöôïng.
Meâ say nhö töï nhoát
Boû ñöôïc laø baäc Hieàn
Ñaõ leân laàu trí tueä
Thoaùt aùch naïn ñöôïc an.
Ngöôøi trí xem keû ngu
Ví nhö nuùi vôùi ñaát
Neân boû taâm kieâu maïn
Ngöôøi trí hoïc tueä saùng.
Haønh ñoäng khoâng phoùng daät
Khaéc kyû ñieàu phuïc taâm
Kheùo laøm ngoïn ñeøn trí
Töï phaù tan toái taêm
Thöôøng soáng trong chaùnh nieäm
YÙ tònh deã dieät tröø.
Töï cheá soáng ñuùng phaùp
Khoâng laøm maát tieáng toát
Chuyeân taâm khoâng phoùng daät
Hoïc taäp giôùi Maâu-ni.
Khoâng gaàn phaùp höõu laäu
Khoâng thaân caän phoùng daät
Khoâng troàng goác taø kieán
Khoâng taêng aùc trong ñôøi.
Chaùnh kieán ñaïo taêng thöôïng
Quan saùt baèng tuïc trí
Traûi qua traêm ngaøn ñôøi
Khoâng bò ñoïa ñòa nguïc.
Ngöôøi tu traùnh phoùng daät
Keû ngu, haønh ñoäng xaáu
Chæ quaùn khoâng taùn loaïn
Nhö taøi chuû giöõ kho.
Ñöøng tham öa tranh caõi
Cuõng chôù ñaém duïc laïc
Tö duy khoâng phoùng daät
Chaéc chaén ñöôïc an laïc.
Khoâng laøm theo phoùng daät
Cheá ngöï laäu ñeán cuøng
Phoùng daät bò ma baét
Nhö sö töû baét nai.
Phoùng daät coù boán vieäc
Öa phaïm vaøo vôï ngöôøi
Moät nguïc, hai ít phöôùc
Ba bò cheâ, boán nguû.
Voâ phöôùc ñoïa nôi aùc
Sôï laïi sôï ít vui
Pheùp vua xöû toäi naëng
Cheát roài ñoïa ñòa nguïc.
Khoâng taïo ra goác tình
Khoâng laøm theo tình caûm
Khoâng nghó ñeán ñöôøng taø
Vieäc keû ngu mong caàu.
Baäc Trí nhö ñeøn saùng
Keû toái theo ngoïn ñuoác
Höôùng daãn ngöôøi theá gian
Nhö maét daét ngöôøi muø.
Ai haønh ñoäng baát thieän
Nhö ngöôøi khoâng coù maét
Ñi ñöôøng raát khoù khaên
Ñöôøng hieåm loøng sôï haõi.
Ai taêng tröôûng thieän phaùp
Ma vöông khoâng haïi ñöôïc
Laäu taän chöùng tòch dieät
Ñöôïc quaû vò chaân thaät.
Ai taêng tröôûng phaùp aùc
Bò ma vöông sai khieán
Maát ñaïo tòch dieät roài
Chòu khoå voâ cuøng taän.
Goïi laø ngöôøi trì phaùp
Naøo phaûi hoïc tuïng nhieàu
Ai chæ nghe moät ít
Haønh ñuû laø trì phaùp.
Tuy hoïc tuïng nhieàu nghóa
Phoùng daät, khoâng laøm ñuùng
Nhö keû ñeám boø ngöôøi
Khoù höôûng Sa-moân quaû.
Ai nghe aùc, nhaãn chòu
Noùi vaø laøm ñaùng khen
Tieâu tröø tham, saân, si
Hoï ñöôïc Sa-moân taùnh.
Taùn thaùn khoâng phoùng daät
Cheâ bai keû phoùng daät
Ñöôïc quaû baùo trôøi ngöôøi
Nôi toái thöôïng thuø thaéng.
Ngöôøi naøo khoâng phoùng daät
Ñöôïc baäc Trí ngôïi khen
Phaùt trieån haønh ñoäng thieän
Thöôøng sinh caùc phaùp thieän.
Ai soáng theo phoùng daät
Hieän ñôøi khoâng ích gì
Sao an nhieân nhö vaäy
Laïi cho laø coù trí.
Bí-soâ phaûi caån thaän
Phoùng daät nhieàu naïn lo
Nhö voi bò sa laày
Khoå quaù saâu khoù cöùu.
Bí-soâ phaûi caån thaän
Phoùng daät nhieàu naïn lo
Queùt saïch caùc toäi traàn
Nhö gioù thoåi laù ruïng.
Bí-soâ phaûi caån thaän
Phoùng daät nhieàu naïn lo
Troùi saâu trong keát söû
Nhö löûa ñoát cuûi khoâ.
Bí-soâ phaûi caån thaän
Phoùng daät nhieàu naïn lo
Töøng böôùc theo thöù lôùp
Dieät taän caùc keát söû.
Bí-soâ phaûi caån thaän
Phoùng daät nhieàu naïn lo
Giaûi roõ nghóa töøng caâu
Tòch tònh an ninh maõi.
Bí-soâ phaûi caån thaän
Phoùng daät nhieàu naïn lo
Ai tieâu tröø phieàn naõo
Ñöôïc phaùp laïc Nieát-baøn.
Khoâng phaùt sinh phoùng daät
Caàn phaûi tu thieän phaùp
Ñôøi naøy ñeán ñôøi sau
Ñöôïc soáng vôùi phaùp laïc.
Khoâng phaùt sinh phoùng daät
Phieàn naõo töï nhieân tieâu
Hoïc taäp vöõng thieän phaùp
Quyeát ñònh chöùng Nieát-baøn.
Haønh ñoäng luoân phoùng daät
Khoâng luùc naøo chòu ngöøng
Khi cheát ñoïa ñòa nguïc
Ñau khoå cuõng chaúng ngöng.
Khoâng nghó ñeán phoùng daät
Khoâng haønh ñoäng phoùng daät
Nguû cuõng khoâng phoùng daät
Ñaây laø giôùi ngaên che.
Caùch ly, khoâng töông öng
Khieán khoâng queân chaùnh nieäm
Thöôøng ñieàu phuïc taø nieäm
Traàn caáu taát tieâu tröø.
Bí-soâ phaûi caån thaän
Trì giôùi chôù phaù hoaïi
Kheùo hoä trì töï taâm
Ñôøi naøy vaø ñôøi sau.
Bí-soâ chôù phoùng daät
Boû nhaø theo lôøi Phaät
Giuõ saïch quaân voâ thöôøng
Nhö voi vöôït khoûi ao.
Y phaùp Tyø-ni naøy
Khoâng nghó laøm phoùng daät
Phaù naùt voøng sinh töû
Vónh vieãn heát khoå naõo.
Μ
Phaåm 5: AÙI LAÏC
Luyeán aùi sinh buoàn lo
Luyeán aùi sinh sôï haõi
Ai khoâng coøn luyeán aùi
Naøo coù sôï, buoàn lo.
Luyeán aùi sinh öu saàu
Luyeán aùi sinh sôï haõi
Ai vieãn ly luyeán aùi
Döùt saïch heát cuoàng loaïn.
Ngöôøi soáng trong öu saàu
Cuoäc ñôøi khoå voâ cuøng
Vì nhôù nghó aân aùi
Khoâng nhôù thì khoâng buoàn.
Theá neân khoâng neân nhôù
Nhôù chính laø khoå luïy
Khoâng neân bò raøng buoäc
Vaøo nhôù hay khoâng nhôù.
Nhôù thöông tìm phöông phaùp
Nhöng khoâng ñuùng khoâng laøm
Laäp tueä laøm vieäc lôùn
Töï chöùng Ñeä nhaát toân.
Chôù thaân caän ngöôøi yeâu
Khoâng gaàn guõi keû gheùt
Yeâu khoâng gaëp thì khoå
Gaàn gheùt taát öu saàu
Yeâu, gheùt sinh saàu khoå
Tieâu dieät thieän caên ngöôøi.
Luyeán aùi ñeán ñôøi sau
Baïn beø nhieàu thaân quyeán
Soáng trong öu saàu haän
Thöông phaûi lìa thaät khoå.
Nhôù saéc ñeïp maøu vaøng
Soáng rieâng treân coõi trôøi
Vui taän cuøng, haïi ñeán
Bò Dieâm vöông baét ñi.
Ngöôøi naøo suoát ngaøy ñeâm
Dieät yù luyeán aùi saéc
Töï ñaøo böùng goác aùi
Khoâng coøn ñi ñöôøng cheát.
Hình saéc ñeïp hay xaáu
Saéc ñaùng yeâu hay khoâng
Neáu tham ñaém vaøo saéc
Ñeàu bò phoùng daät sai.
Ngöôøi töï nhôù aùi duïc
Khoâng gaëp phaûi vieäc aùc
Ñieàu naøy khoù xaûy ra
Yeâu thích laø goác aùc.
Ai nhôù nghó ñeán duïc
Caàn phaûi kheùo hoä trì
Nhö phoøng hoä bieân cöông
Xaây töôøng haøo chaéc chaén.
Nhö giöõ thaønh bieân cöông
Trong ngoaøi ñeàu chaéc chaén
Phaûi töï phoøng hoä mình
Sau ñoù khoâng hoái haän
Khi loãi sinh öu phieàn
Khoâng laâu ñoïa ñòa nguïc.
Taâm tìm khaép caùc höôùng
Cuøng vôùi caû trung öông
Chaúng coù chuùng sinh naøo
Yeâu keû khaùc hôn mình
Ñem mình so maïng khaùc
Theá neân chôù haïi ngöôøi.
Moïi ngöôøi ñeàu sôï cheát
Ai cuõng sôï dao gaäy
Ví duï tha thöù mình
Chôù gieát chôù ñaùnh ñaäp.
Ví nhö ngöôøi ñi xa
An toaøn trôû veà nhaø
Thaân quyeán cuõng vui möøng
Chaøo ñoùn nhau toát ñeïp.
Ngöôøi öa phöôùc laøm thieän
Ñeán ñaâu cuõng thaønh ñaït
Töï höôûng nhieàu quaû phöôùc
Nhö thaân quyeán ñeán möøng
Hoïc taäp theo giaùo phaùp
Caám cheá taâm baát thieän.
Gaàn ñaïo ai cuõng meán
Xa ñaïo chaúng ai thaân
Gaàn ñaïo vaø xa ñaïo
Choã ñi ñeán khaùc nhau
Gaàn ñaïo thì sinh Thieân
Xa ñaïo ñoïa ñòa nguïc.
Öa phaùp, thaønh töïu giôùi
Thaønh tín, vui tu taäp
Thöôøng töï raên baûo mình
Ñöôïc moïi ngöôøi yeâu kính.
Ñöôïc moïi ngöôøi kính troïng
Ñeàu do chính mình laøm
Ñôøi naøy ñöôïc tieáng khen
Ñôøi sau sinh coõi trôøi.
Daïy giaùo phaùp khieán laøm
Ngaên caám vieäc phi phaùp
Ñöôïc ngöôøi thieän kính yeâu
Keû aùc seõ xa laùnh.
Ngöôøi thieän vaø baát thieän
Hai haïng naøy khoâng ngoaøi
Thieän thì sinh coõi trôøi
Baát thieän ñoïa ñòa nguïc.
Μ
Phaåm 6: TRÌ GIÔÙI
Ngöôøi trí luoân giöõ giôùi
Ñöôïc ba loaïi phöôùc baùo
Ñöôïc tieáng khen vaø lôïi
Ñôøi sau sinh coõi trôøi.
Neân gaàn baäc Trì giôùi
Hoä giôùi, trí saùng ra
Ñöôïc thaønh töïu chaùnh kieán
Ñôøi naøy ñöôïc an tònh.
Trì giôùi ñöôïc khoaùi laïc
Laøm thaân khoâng phieàn naõo
Ñeâm nguû ñöôïc nheï nhaøng
Thöùc daäy luoân hoan hyû.
Giôùi ñeán giaø, cheát yeân
Thieän giôùi hoä an laønh
Tueä laø baùu cuûa ngöôøi
Phöôùc ñöùc thoaùt giaëc naïn.
Phaùp gì thieän troïn ñôøi?
Phaùp gì laøm an tónh?
Phaùp gì baùu cuûa ngöôøi?
Phaùp gì troäm khoâng laáy?
Giôùi phaùp an troïn ñôøi
Giôùi phaùp laøm an tónh
Tueä laø baùu cuûa ngöôøi
Phöôùc khoâng bò maát troäm.
Tu giôùi, haønh boá thí
Laøm phöôùc gieo ruoäng toát
Nhôø ñoù ñeán bôø kia
Thöôøng ñeán choã an laïc.
Bí-soâ laäp Giôùi ñöùc
Hoä trì caùc caên moân
AÊn uoáng bieát tieát ñoä
Nguû thöùc luoân tænh giaùc
YÙ thöôøng soáng giaùc ngoä
Ngaøy ñeâm tinh caàn hoïc
Laäu taän, taâm minh giaûi
Ñaït ñeán ñaïo Nieát-baøn.
Baäc Trí giöõ caám giôùi
Chuyeân taâm tu trí tueä
Bí-soâ khoâng phieàn naõo
Ñaéc quaû cuoái thoaùt khoå.
Duøng giôùi ñieàu phuïc taâm
Thuû hoä chaùnh ñònh yù
Trong tu hoïc chæ quaùn
Chaùnh nieäm ñaït chaùnh trí.
Tröø boû caùc toäi loãi
Heát maïn, chôù sinh nghi
Troïn ñôøi caàu giôùi phaùp
Chôù xa lìa Thaùnh nieäm.
Giôùi, ñònh, tueä, giaûi thoaùt
Caàn phaûi kheùo quan saùt
Ñaõ thoaùt ly traàn caáu
Phieàn naõo heát, khoâng sinh.
Soáng thanh baïch giaûi thoaùt
Ngu si bò dieät taän
Sieâu vieät caûnh giôùi ma
Nhö maët trôøi chieáu saùng.
Ngaõ maïn vaø si meâ
Bí-soâ phaûi traùnh ngay
Ba hoïc Giôùi, Ñònh, Tueä
Caàu ñuû chôù traùnh xa.
Ñaõ khoâng soáng phoùng daät
Chôù töôûng nieäm caùc traàn
Nhôø vaäy boû aám, caùi
Khoâng sinh caùc chöôùng kia.
Bí-soâ trì caám giôùi
Thöôøng thaáy hoïc nhö vaäy
Ñi thaúng ñöôøng Nieát-baøn
Mau ñaéc ñaïo thanh tònh.
Höông Phuø dung, Chieân-ñaøn
Höông hoa khoâng ngöôïc gioù
Höông ñöùc toûa ngöôïc gioù
Ñöùc ngöôøi tieáng thôm vang .
OÂ-baùt-phöôïc-lyù-söû
Da-la-nga, Chieân-ñaøn
Caùc loaïi höông hoa aáy
Khoâng saùnh baèng höông Giôùi,
Ngöôøi naøo haèng trì giôùi
Thanh tònh khoâng phoùng daät
Chaùnh trí ñaéc giaûi thoaùt
Goïi laø nôi an laïc.
Ñaïo naøy thaät toái thöôïng
Tröø thieàn ñònh cuûa ma
Ñaït ñeán ñöôøng Baùt chaùnh
Ñöùc Hieàn thaùnh khoù löôøng.
Μ
Phaåm 7: THIEÄN HAØNH
Xem chöøng thaân laøm aùc
Chaân chaùnh giöõ gìn thaân
Ngöôøi thaân khoâng laøm aùc
Thöôøng tu taäp thieän haïnh.
Xem chöøng mieäng noùi aùc
Chaân chaùnh giöõ gìn mieäng
Ngöôøi mieäng khoâng noùi aùc
Mieäng thöôøng noùi lôøi thieän.
Xem chöøng yù nghó aùc
Chaân chaùnh giöõ gìn yù
Ngöôøi yù khoâng nghó aùc
YÙ thöôøng nghó ñieàu thieän.
Thaân khoâng ñöôïc laøm aùc
Mieäng khoâng ñöôïc noùi aùc
YÙ khoâng ñöôïc nghó aùc
Vaø nhöõng phaùp xaáu aùc.
Thaân tu taäp vieäc thieän
Mieäng cuõng tu vieäc thieän
YÙ tu taäp vieäc thieän
Khoâng coøn duïc vaø laäu.
Thaân thöôøng tu thieän haïnh
Mieäng, yù cuõng nhö vaäy
Ñôøi naøy vaø ñôøi sau
Luoân ñöôïc soáng choã thieän.
Nhaân töø khoâng gieát haïi
Thöôøng giöõ thaân laøm thieän
Ñaéc ñòa vò voâ taän
Ñeán ñaâu cuõng an oån.
Khoâng gieát laø nhaân töø
Caån thaän, lôøi khoâng loãi
Ñaéc ñòa vò voâ taän
Ñeán ñaâu cuõng an oån.
Tröôùc ñaây, thaân laøm aùc
Nay phaûi töï hoái haän
Thaân khoâng phoùng daät nöõa
Trí sinh, toäi tieâu dieät.
Tröôùc ñaây, mieäng noùi aùc
Nay phaûi töï hoái haän
Neáu khoâng noùi doái nöõa
Trí sinh, toäi tieâu dieät.
Tröôùc ñaây, yù nghó aùc
Nay phaûi töï hoái haän
Taâm yù thöôøng thanh tònh
Trí sinh, toäi tieâu dieät.
Raát thaän troïng haønh ñoäng
Raát thaän troïng lôøi noùi
YÙ nghó raát thaän troïng
Caån thaän caùc quan heä
Nôi naøy laø baát töû
Ñeán ñaâu cuõng an vui.
Laønh thay, giöõ gìn thaân
Laønh thay, giöõ lôøi noùi
Laønh thay, giöõ gìn yù
Laønh thay, giöõ taát caû
Bí-soâ hoä trì khaép
Dieät heát caûnh giôùi khoå.
Giöõ mieäng yù thanh tònh
Thaân khoâng laøm vieäc aùc
Thanh tònh ba nghieäp naøy
Laø ñaïo cuûa Phaät daïy.
Μ
Phaåm 8: NGÖÕ NGOÂN
Noùi doái ñoïa ñòa nguïc
Coù laøm noùi khoâng laøm
Hai toäi ñeàu phaûi chòu
Do nghieäp töï daãn ñi.
Ngöôøi oâm loøng baïo aùc
Buùa trong mieäng ñöa ra
Theá neân töï cheùm thaân
Ñeàu do noùi lôøi aùc.
Ngöôøi noùi phaùp töï vui
Mieäng noùi voâ löôïng nghóa
Neáu giuùp ngöôøi coù thai
Ta khoâng ngaïi chuù nguyeän.
Noùi xaáu, noùi xaáu laïi
Caû hai ñeàu laø xaáu
Thích tranh caõi baèng mieäng
Khoâng ai an oån caû.
Tranh vì chuùt lôïi nhoû
Nhö maát caû taøi baûo
Do ñoù sinh tranh ñaáu
YÙ höôùng ñeán ñöôøng aùc
Traêm ngaøn Ni-la-phuø
Vaø ba möôi saùu nguïc.
Phæ baùng baäc Hieàn thaùnh
Mieäng yù phaùt ñieàu aùc
Voâ ñaïo ñoïa ñöôøng aùc
Töï taêng khoå ñòa nguïc.
Laùnh ngu, tu yù nhaãn
Nieäm söï thaät, khoâng phaïm
Ai döïa vaøo giaøu coù
Soáng möôïn danh Hieàn thaùnh
Keû ngu ñoïa ñöôøng aùc
Coøn muoán laøm taø kieán.
Ñaõ maát dòp toát naøy
Laïi van vaùi nguyeän caàu
Khoâng sao thaáy Thaùnh ñeá
Huoáng chi ñaït cöùu caùnh.
Tre truùc khi sinh traùi
Laø töï haïi thaân mình
Neân noùi ra lôøi thieän
Khoâng dieãn giaùo phaùp aùc
Töø thieän ñöôïc giaûi thoaùt
Laøm aùc khoâng thoaùt ñöôïc.
Hieåu roõ laø baäc Hieàn
Neân thoaùt khoûi ñöôøng aùc
Bí-soâ yù khieâm toán
Phaûi giöõ lôøi trung tín
Noùi ñuùng nghóa, ñuùng phaùp
Ngoân ngöõ thaät dòu daøng
Kheùo noùi phaùp Hieàn thaùnh
Noùi phaùp nhö Hai phaùp
Noùi nieäm nhö Ba nieäm
Noùi ñeá nhö Boán ñeá
Ngöôøi noùi lôøi nhö vaäy
Taát taâm yù an vui.
Khoâng khaéc baïc chuùng sinh
Theá neân noùi lôøi thieän
Lôøi noùi hôïp vôùi yù
Cuõng laøm cho hoan hyû
Khoâng neân gaây aùc yù
Noùi ra moïi ngöôøi vui.
Noùi thaønh thaät ngoït ngaøo
Thuyeát phaùp khoâng gì hôn
Noùi thaät nghóa nhö phaùp
Laø laäp neàn moùng ñaïo.
Ngöôøi noùi ñuùng lôøi Phaät
Phöôùc naøy ñöôïc dieät ñoä
Vì thoaùt ñöôïc bôø khoå
Neân noùi laø cao thöôïng.
Μ Phaåm 9: NGHIEÄP Phaûi vieãn ly moät phaùp
Laø ngöôøi noùi doái traù
Khoâng aùc naøo khoâng laøm
Ñôøi sau khoâng thoaùt khoå.
Thaø nuoát vieân saét noùng
Khaùt uoáng nöôùc ñoàng soâi
Khoâng laáy thaân voâ giôùi
AÊn vaät cuûa tín thí.
Ngöôøi phaïm giôùi phoùng daät
Nhö cuïc thòt giöõa ñôøi
Khoâng taøm quyù sôï toäi
Sau thoï khoå ñòa nguïc.
Ngöôøi naøo sôï quaû khoå
Khoâng thích haønh ñoäng khoå
Chôù taïo caùc nghieäp aùc
Nhôù vaäy ñeå söûa ñoåi.
Haêng say laøm vieäc aùc
Töï laøm baûo ngöôøi laøm
Khoâng thoaùt khoûi quaû khoå
Muoán traùnh naøo coù ñöôïc.
Khoâng leân trôøi xuoáng bieån
Khoâng vaøo giöõa loøng nuùi
Nhöõng nôi naøy khoâng theå
Thoaùt naïn aùc ñaõ gaây.
Chuùng sinh coù khoå naõo
Khoâng thoaùt khoûi giaø cheát
Chæ coù baäc Nhaân trí
Toäi khoâng troùi buoäc ñöôïc.
Noùi doái caàu cuûa caûi
Töø ñoù laøm baát chaùnh
Vu oan ngöôøi löông thieän
Möu haïi baäc Thieän só
Toäi troùi nhöõng haïng aáy
Chìm saâu trong hoá hieåm.
Ngöôøi naøo bieát haønh ñoäng
Xöû toát vôùi keû xaáu
Laøm vaäy lôïi cho mình
Khoâng bao giôø thaát baïi.
Thaân cöû ñoäng theá naøo
Chæ coù boùng ñi theo
Ñi ñöùng hay qua laïi
Hình boùng khoâng lìa thaân
Khoâng nhöõng boùng tuøy thaân
Thaân cuõng khoâng rôøi boùng
Nhö haønh ñoäng thieän aùc
Luoân theo thaân khoâng maát.
Tham ñaém aên vò ñoäc
Khoâng theo lôøi Phaät daïy
Bò haïi vì chaát ñoäc
Sau môùi töï giaùc ngoä.
Taâm ngu khoâng khai ngoä
Laøm aùc, khoâng theo Phaät
Chòu ñau khoå ñòa nguïc
Môùi chòu hieåu lôøi daïy.
Khinh thöôøng vieäc laøm aùc
Ñaõ laøm, thaân phaûi chòu
Khoùc than nhaän toäi baùo
Toäi tuøy theo haønh ñoäng.
AÙc, khoâng nhaän quaû ngay
Nhö vaét laáy söõa boø
Toäi aâm thaàm theo ta
Nhö tro che treân löûa.
AÙc, khoâng nhaän quaû ngay
Nhö löôõi kieám beùn nhoïn
Khoâng nghó ñeán ñôøi sau
Seõ chòu quaû baùo khoå.
AÙc bò aùc troùi buoäc
Laøm aùc khoâng töï giaùc
Gaëp aùc, bieát aùc ñeán
Nhaän aùc do laøm aùc.
Nhö saét sinh ræ seùt
Trôû laïi aên thaân saét
Taâm mình sinh ra aùc
AÙc haïi laïi thaân mình.
Μ
Phaåm 10: CHAÙNH TÍN
Tín, taøm, giôùi, boá thí
Thöôïng só khen phaùp naøy
Ñaïo naøy, Minh trí daïy
Ñöôïc sinh leân Thieân giôùi.
Ngu khoâng tu phaïm haïnh
Cuõng khoâng khen boá thí
Chaùnh tröïc, tuøy hyû thí
Ngöôøi aáy ñôøi sau vui.
Tín laøm ngöôøi chaân chaùnh
Nieäm phaùp ñöôïc soáng an
Chaùnh tín, ñöôïc cao thöôïng
Ñöùc, soáng laâu coù trí.
Gì laøm ngöôøi cao thöôïng
Laøm gì ñöôïc hoan hyû
Vieäc gì quan troïng nhaát
Soáng thoï, thoï naøo hôn?
Tín laøm ngöôøi chaân chaùnh
Nieäm phaùp soáng an oån
Chaân thaät, taâm cao thöôïng
Ñöùc, soáng laâu coù trí.
Coù tín taøi, coù ñaïo
Töï chöùng phaùp dieät ñoä
Nghe hieåu sinh trí tueä
Ñöôïc thoaùt heát trieàn phöôïc.
Chaùnh tín theo giôùi phaùp
Haønh trì baèng taâm tueä
Vöõng maïnh vöôït saân haän
Töø ñoù thoaùt vöïc saâu.
Tín laøm giôùi thaønh töïu
Ñöôïc soáng laâu trí tueä
Ñeán ñaâu cuõng laøm vaäy
Luoân luoân ñöôïc cuùng döôøng.
Boá thí laãn tranh ñaáu
Baäc Trí khoâng laøm vaäy
Khi thí, khoâng tranh ñaáu
Haõy thí, chôù nghi ngôø.
Caùch naøy ngoaøi theá lôïi
Tueä tín laø meï trí
Taøi naøy, baùu xuaát theá
Coøn gia saûn khoâng beàn.
Muoán gaëp baäc Chaân chaùnh
Öa thích nghe giaùo phaùp
Phaûi boû taâm xan caáu
Ñaây laø Tín toái thöôïng.
Tín laøm vöôït soâng höõu
Phöôùc naøy khoâng bò maát
Ngaên chaän ñöôïc keû troäm
Vui Sa-moân an tònh.
Ñöôïc Sa-moân ñi ñeán
Ngöôøi trí thaáy vui möøng
Vaø ngöôøi chaùnh tín khaùc
Nghe thì sinh hoan hyû.
Ai coù loøng aùo naõo
Tham aên maëc cuûa ngöôøi
Ngaøy ñeâm hoï say meâ
Khoâng sao chöùng chaùnh ñònh.
Ai tröø dieät loøng tham
Nhö chaët caây thoát noát
Ngöôøi aáy ngaøy hay ñeâm
Ñeàu ñaéc ñöôïc chaùnh ñònh.
Baát tín, chaúng tu haønh
Tìm loãi trong lôøi noùi
Nhö laáy nöôùc suoái trong
Laïi quaäy buøn trong suoái.
Baäc Trí tín môùi laøm
Vui nhaän doøng thanh tònh.
Nhö kheùo laáy nöôùc suoái
Choïn trong, khoâng gaây ñuïc.
Tín trí khoâng haïi ngöôøi
Gaàn Trí vaø Hieàn nhaân
Traùnh xa keû khoâng toát
Thaân hoïc ngöôøi toát ñeïp.
Öa tín vaø khoâng öa
Yeân laëng töï suy nghó
Laùnh xa keû baát tín
Tin laøm theo nhaân ñöùc.
Voâ thöôøng vaø duïc tham
Phoùng daät cuøng aùi laïc
Giôùi, thieän haïnh, ngöõ ngoân
Tín, nghieäp laø möôøi phaåm.
Μ
Phaåm 11: SA-MOÂN
Ñoaïn laäu, haøng phuïc taëc
Ly duïc goïi phaïm haïnh
Khoâng phaïm giôùi Maâu-ni
Nguyeän naøo cuõng myõ maõn.
Ai tu haønh lô laø
Laøm thieän laãn baát thieän
Phaïm haïnh khoâng thanh tònh
Khoâng theå ñaéc quaû lôùn.
Ai haønh ñoäng trì hoaõn
YÙ löôøi, haõy tröø ñi
Tu taäp haïnh thanh tònh
Chöùng ñeán quaû Voâ dö.
Nhö ngöôøi caàm kieám beùn
Khoâng chaët, taát ñöùt tay
Sa-moân khoâng töï cheá
Phaûi rôi ñòa nguïc ngay.
Laïi nhö caàm kieám beùn
Giöõ chaët, khoâng ñöùt tay
Sa-moân giöõ caám giôùi
Ñaõ ñeán gaàn Nieát-baøn.
Chaúng hieåu thì khoù ñoaïn
Sa-moân ít trí tueä
Caùc töôûng quaáy nhieãu hoaøi
Keû ngu bò khoå naõo.
Sa-moân, chaúng neát haïnh
Phoùng yù, khoâng töï cheá
Dính maéc theo töøng böôùc
Chæ chaïy theo voïng töôûng,
Hoïc khoù, tröø toäi khoù
Soáng taïi gia cuõng khoù
Lôïi hoøa ñoàng quaân khoù
Khoâng gian nan naøo baèng.
Thaân maëc aùo ca-sa
Khoâng töø boû vieäc aùc
Thöôøng nghó, thöôøng laøm aùc
Keû naøy ñoïa ñöôøng aùc.
Vì sôï haõi, sôï toäi
Giaû danh laøm Sa-moân
Thaân maëc Taêng-giaø-chi
Nhö loät voû Sa-la.
Goïi laø baäc Tröôûng laõo
Khoâng phaûi vì tuoåi giaø.
Thaân suy, raâu toùc baïc
Nhöng ngu khoâng bieát toäi.
Ngöôøi bieát roõ toäi phöôùc
Thaân tònh, tu phaïm haïnh
Ñöùc saùng xa thuaàn khieát
Ñaây goïi laø Tröôûng laõo.
Goïi laø baäc Sa-moân
Chaúng vì caïo raâu toùc
Noùi doái, nhieàu tham aùi
Coù duïc nhö phaøm phu.
Ñôøi goïi ngöôi Sa-moân
Ngöôi cuõng xöng Sa-moân
Boä daïng gioáng Sa-moân
Ví nhö coø rình caù
Nhö ly, thaät khoâng ly
Ca-sa tröø khoâng tröø
Trì baùt thaät khoâng trì
Phi tuïc, phi Sa-moân.
Goïi laø baäc Sa-moân
Tieâu dieät toäi Ñoät-la
Giöõ caû ñieàu loãi nhoû
Môùi laø Chaân phaïm haïnh.
Goïi laø baäc Sa-moân
Ngaên taâm, dieät voïng töôûng
Tieâu tröø heát ueá caáu
Neân goïi ngöôøi xuaát gia.